Ts 99/17
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2018-11-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może służyć do zaskarżenia błędnego stosowania prawa przez sądy, czy też przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego mogą być wyłącznie akty normatywne?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nie jest instancją weryfikującą ostateczne orzeczenia sądowe ani nie ocenia indywidualnych aktów stosowania prawa. Skarga konstytucyjna dopuszczalna jest wyłącznie w zakresie oceny hierarchicznej zgodności norm prawnych z Konstytucją. Zarzut nieprawidłowego stosowania prawa przez sądy nie stanowi podstawy do wydania wyroku w postępowaniu skargowym.Stan faktyczny
Spółka jawna „R.” złożyła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność przepisów Prawa upadłościowego z Konstytucją w zakresie braku prawa wierzyciela do zaskarżenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości dłużnika. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że opiera się ona na zarzucie nieprawidłowego stosowania prawa przez sądy, a nie na zarzucie niekonstytucyjności samych przepisów. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, argumentując naruszenie prawa do sądu i zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 stycznia 2019 r. Pozycja 15 POSTANOWIENIE z dnia 28 listopada 2018 r. Sygn. akt Ts 99/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska – przewodniczący i sprawozdawca Leon Kieres Mariusz Muszyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 listopada 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej „R.” spółki jawnej, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 2 maja 2017 r. spółka „R.” sp. j. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność art. 26 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 54a ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171; dalej: prawo upadłościowe) „w zakresie, w jakim nie przyznają wierzycielowi, który złożył wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego dłużnika, prawa do zaskarżenia postanowienia o ogło-szeniu upadłości dłużnika” z art. 78 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 16 listopada 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu. Trybunał wyjaśnił, że zgodnie z jego utrwaloną linią orzeczniczą nie jest dopuszczalne wydanie wyroku w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej, w której stawia się zarzut nieprawidłowego stosowania prawa. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 6 grudnia 2017 r. Na to postanowienie, skarżąca pismem z 13 grudnia 2017 r. wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości oraz wniosła o jego uchylenie i nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Skarżąca wyjaśniła, że kwestionowane w skardze przepisy „nie przewidują prawa wierzyciela do złożenia zażalenia na postanowienie o ogłoszeniu upadłości dłużnika, wobec którego wierzyciel domagał się wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego w sytuacji, w której nie zastosowano reguł kolizyjnych, co narusza konstytucyjne prawa i wolności skarżącej – wierzyciela poprzez naruszenie prawa do sądu oraz zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego”.
OTK ZU B/2019 Ts 99/17 poz. 15 2 Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał w składzie trzech sędziów rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, ponieważ zgodnie z jego utrwaloną linią orzeczniczą nie jest dopuszczalne wydanie wyroku w sprawie, w której brak jest podstaw do dokonania kontroli konstytucyjności (wyrok TK z 1 lipca 2008 r., sygn. SK 40/07, OTK ZU 6A/2008, poz. 101). Trybunał stwierdził, że taki stan rzeczy ma miejsce w badanej skardze konstytucyjnej, ponieważ opiera się ona na zarzucie nieprawidłowego stosowania prawa, nie zaś na zarzucie niekonstytucyjności zakwestio-nowanych przepisów. 3. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego w kontekście hierarchicznej zgodności z Konstytucją mogą być wyłącznie akty normatywne. Trybunał Konstytucyjny co do zasady nie ocenia indywidualnych aktów stosowania prawa i nie ma charakteru sui generis instancji weryfikującej ostateczne orzeczenia sądowe czy ostateczne rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. W konsekwencji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ocena hierarchicznej zgodności norm prawnych (wyrok TK z 21 czerwca 2017 r., sygn. SK 35/15, OTK ZU A/2017, poz. 51). 4. W ocenie skarżącej sądy upadłościowy i restrukturyzacyjny błędnie zastosowały reguły kolizyjne w rozpoznawaniu wniosku upadłościowego (dłużnika) i restruktury-zacyjnego (wierzyciela), co doprowadzić miało do naruszenia praw skarżącej, lecz – jak stwierdził Trybunał w postanowieniu o odmowie nadania skardze biegu – naruszenie to nie wiązało się z treścią kontrolowanych przepisów, lecz ich niewłaściwym – w ocenie skarżącej – zastosowaniem w jej sprawie. 5. Innymi słowy, gdyby sądy prawidłowo zastosowały kwestionowane przepisy, to – zdaniem skarżącej – nie doszłoby do naruszenia jej konstytucyjnych wolności lub praw. Skarżąca twierdzi bowiem, że źródłem tego naruszenia nie są w istocie zaskarżone przepisy, lecz wadliwy sposób ich zastosowania przez orzekające w jej sprawie sądy. 6. Trybunał stwierdził zatem, że postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 16 listo-pada 2017 r. o odmowie nadania skardze dalszego biegu odpowiada prawu, a zarzuty podniesione przez skarżącą w zażaleniu na to postanowienie są pozbawione podstaw. Dlatego na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK, Trybunał nie uwzględnił zażalenia skarżącej. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 78 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 176 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło