Tw 10/15

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 kwietnia 2023 r. Pozycja 132 POSTANOWIENIE z dnia 9 czerwca 2016 r. Sygn. akt Tw 10/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – przewodnicząca Piotr Pszczółkowski – sprawozdawca Marek Zubik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Mia-sta Zakopane, w zakresie określonym w tym postanowieniu, postanawia: uwzględnić zażalenie. UZASADNIENIE 1. W dniu 18 maja 2015 r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Rady Miasta Zakopane (dalej: Rada Miasta) o zbadanie zgodności: po pierwsze, art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.2005.180.1493, ze zm.; dalej: ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, ustawa) z art. 2 i art. 18 Konsty-tucji; po drugie, art. 2 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 i art. 48 ust. 1 Konstytucji; po trzecie, art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zakre-sie, w jakim nie definiuje osoby stosującej przemoc w rodzinie, z art. 2 Konstytucji; po czwarte, art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie, w ja-kim używa nieostrego i niezdefiniowanego pojęcia ofiary przemocy w rodzinie, art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie, w jakim używa nieostrego i niezdefiniowanego pojęcia rodziny zagrożonej przemocą w rodzinie, art. 6 ust. 2 pkt 3 usta-wy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie, w jakim używa nieostrego i niezdefi-niowanego pojęcia osoby dotkniętej przemocą w rodzinie, z art. 2 Konstytucji; po piąte, art. 6 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 16 ust. 2, art. 166 ust. 1, art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 31 ust. 1 Konstytucji; po szóst, art. 9a ust. 3 pkt 3-6, ust. 4 i 5 oraz ust. 11 pkt 3-5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie, w jakim wskazane prze-pisy zezwalają na wykonywanie zadań gminy przez osoby, które nie podlegają służbowo or-ganom gminy, z art. 16 ust. 2 zdanie drugie i art. 2 Konstytucji; po siódme, art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 16 ust. 2 zdanie drugie i art. 2 Konsty-tucji; po ósme, art. 9c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 i art. 51 OTK ZU B/2023 Tw 10/15 poz. 132 2 ust. 2 Konstytucji; po dziewiąte, art. 12a ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 175 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 27 stycznia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Miasta Zakopane w zakresie zbadania zgodności art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 i art. 18 Konstytucji; art. 2 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 i art. 48 ust. 1 Konstytucji; art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 Konstytucji; art. 6 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 Konstytucji; art. 6 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 31 ust. 1 Konstytucji; art. 9a ust. 3 pkt 3-6, ust. 4 i 5 oraz ust. 11 pkt 3-5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 16 ust. 2 zdanie drugie i art. 2 Konstytucji; art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdzia-łaniu przemocy w rodzinie z art. 16 ust. 2 zdanie drugie i art. 2 Konstytucji; art. 9c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 i art. 51 ust. 2 Konstytucji; art. 12a ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 175 Kon-stytucji. W pozostałym zakresie wniosek podlegał przekazaniu do merytorycznego rozpozna-nia. 2.1. Trybunał stwierdził, że zarzuty niezgodności art. 2 ustawy oraz art. 6 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z zasadą przyzwoitej legislacji wywodzo-nej z art. 2 Konstytucji są oczywiście bezzasadne. W ocenie Trybunału wnioskodawca nie wykazał tego, aby sposób sformułowania kwestionowanych przepisów prowadził do takich trudności interpretacyjnych, których nie można rozwiązać w sposób racjonalny przy pomocy odpowiednich metod wykładni. Trybunał podkreślił, że dopiero stwierdzenie kwalifikowane-go charakteru wadliwości kwestionowanego przepisu uzasadnia jego ocenę w świetle art. 2 Konstytucji. 2.2. Zarzuty niezgodności art. 9a ust. 3 pkt 3-6, ust. 4 i 5, ust. 10 oraz ust. 11 pkt 3-5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy z art. 16 ust. 2 zdanie drugie i art. 2 Konstytucji Trybu-nał ocenił również jako oczywiście bezzasadne. Jak bowiem ustalił, gmina zobowiązana jest do współdziałania z podmiotami niezależnymi od jej organów, które działają w zakresie swo-ich kompetencji także na rzecz zwalczania przemocy w rodzinie. 2.3. Zdaniem Trybunału twierdzenia wnioskodawcy, zgodnie z którymi „treść art. 12a ust. 1 ustawy pozostaje w sprzeczności z definicją zawartą w art. 2 pkt 1 ustawy”, są oczywi-ście bezzasadne. 3. Jednocześnie Trybunał uznał niedopuszczalność wydania orzeczenia w zakresie badania zgodności: art. 2 pkt 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 18 i art. 48 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 31 ust. 1 Konstytucji, a także art. 9c ust. 1 ustawy o przeciwdzia-łaniu przemocy w rodzinie z art. 2 i art. 51 ust. 2 Konstytucji oraz art. 12a ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 175 Konstytucji. Trybunał podkreślił, że sposób sformułowania zarzutów niezgodności tych przepisów ze wskazanymi wzorcami kontroli świadczy o tym, że Rada Miasta występuje w celu ochrony interesów ogólnospołecznych. Wskazane przepisy Konstytucji mają bowiem charakter gwarancyjny w stosunku do obywatela. Trybunał przypomniał przy tym, że występowanie w interesie ogólnospołecznym wskazuje na generalny charakter legitymacji (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konsty-tucji), która nie przysługuje Radzie Miasta. OTK ZU B/2023 Tw 10/15 poz. 132 3 4. W zażaleniu z 9 lutego 2016 r. Rada Miasta Zakopane wnosi o „uchylenie zaskar-żonego postanowienia w całości, nadanie dalszego biegu wnioskowi i skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybuna-le Konstytucyjnym (Dz.U.2016.293; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.102.643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.). Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w spra-wach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępowaniu przed Trybunałem w zakresie dotyczącym wstępnego rozpoznania stosuje się przepisy do-tychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK z 1997 r. Rozpatrywany wniosek został wniesiony przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do wstępnej kontroli tego wnio-sku mają zastosowanie przepisy ustawy o TK z 1997 r. 2. W myśl art. 36 ust. 4 ustawy o TK wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia za-żalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania wnioskowi dalsze-go biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejaw-nym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnie-nie przesłanek odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpo-znania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć traf-ność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rada Miasta kwestionuje w całości rozstrzygnięcie Trybunału zaprezentowane w postanowieniu o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi we wskazanym zakresie. Trybunał stwierdza, że ponowna analiza sprawy, w kontekście zarzutów sformułowa-nych w zażaleniu prowadzi do wniosku że ich ocena wykracza poza zakres wstępnej kontroli wniosku. Trybunał zauważa jednocześnie, że wnioskodawca twierdzi w zażaleniu, iż Trybunał nie ustosunkował się do jego argumentacji dotyczącej niezgodności art. 6 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 16 ust. 2 i art. 166 ust. 1 Konstytucji. Trybunał stwierdza, że zarzut ten wynika z niezrozumienia postanowienia Trybunału. Trybunał odmó-wił nadania dalszego biegu wnioskowi wyłącznie w zakresie wskazanym w sentencji posta-nowienia. Wniosek o zbadanie zgodności art. 6 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 16 ust. 2 i art. 166 ust. 1 Konstytucji podlegał zaś przekazaniu do meryto-rycznego rozpoznania. 4. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Trybunał uwzględnił zażalenie wniesio-ne na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania wnioskowi dalszego biegu w zakresie zbadania zgodności: art. 2 pkt 1, art. 2 pkt 2, art. 2, art. 6 ust. 2 pkt 1-3, art. 6 ust. 2, art. 9a ust. 3 pkt 3-6, ust. 4 i 5 oraz ust. 11 pkt 3-5, art. 9a ust. 10, art. 9c ust. 1, art. 12a ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie ze wskazanymi wzorcami kontroli. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.