Tw 10/18

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 grudnia 2018 r. Pozycja 190 POSTANOWIENIE z dnia 25 października 2018 r. Sygn. akt Tw 10/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Prezydenta Konfederacji Le-wiatan o zbadanie zgodności: 1) art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w nie-dzielę i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. poz. 305) z art. 24, art. 65 ust. 1 oraz art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 3 pkt 7 i art. 18 ustawy, o której mowa w punkcie pierwszym z art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać wnioskowi dalszy bieg. UZASADNIENIE Do Trybunału Konstytucyjnego 17 maja 2018 r. wpłynął wniosek Prezydenta Konfe-deracji Lewiatan o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. poz. 305, ze zm.; dalej: u.o.h.) z art. 24, art. 65 ust. 1 oraz z art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, w zakresie, w jakim różnicuje pracowników co do swo-body wykonywania przez nich pracy w określone dni i w związku z tym narusza zasadę ochrony pracy, zasadę wolności wykonywania pracy, zasadę równości i zasadę proporcjonal-ności; 2) art. 6 u.o.h. z art. 24, art. 65 ust. 1 oraz z art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, w zakre-sie, w jakim tworzy grupę podmiotów nieobjętych zakazem wynikającym z art. 5 u.o.h. i róż-nicuje pracowników co do swobody wykonywania przez nich pracy w określone dni, i w związku z tym narusza zasadę ochrony pracy, zasadę wolności wykonywania pracy, zasa-dę równości i zasadę proporcjonalności; 3) art. 3 pkt 7 u.o.h. z art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim powoduje niedające się usunąć wątpliwości interpretacyjne i w związku z tym narusza zasadę demokratycznego pań-stwa prawnego, zasadę poprawnej legislacji, zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa; 4) art. 18 u.o.h. z art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim przewiduje rażąco krótką vacationem legis dla tego typu zmian legislacyjnych i w związku z tym narusza zasadę demo- OTK ZU B/2018 Tw 10/18 poz. 190 2 kratycznego państwa prawnego, zasadę poprawnej legislacji, zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji ogólnokrajowym władzom organiza-cji pracodawców przysługuje kompetencja inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm. Jednakże legitymacja tych podmiotów – w porównaniu z uprawnieniami przysługującymi podmiotom wymienionym w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji – została ograniczona przez ustrojodawcę w ten sposób, że przedmiotem wniosku może być akt normatywny, jeżeli dotyczy spraw obję-tych zakresem działania organizacji pracodawców (art. 191 ust. 2 Konstytucji). Dla ustalenia, że wniosek pochodzi od ogólnokrajowej władzy organizacji pracodaw-ców, nie zaś od osoby fizycznej, która go sporządziła lub podpisała, potrzebny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały lub zarządzenia uprawnionej władzy. Stąd wyma-gane jest dołączenie do wniosku takiego dokumentu. W przypadku Konfederacji Lewiatan organem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego jest Pre-zydent, którego zarządzenie wydane zostało na podstawie art. 21 pkt 8 Statutu Konfederacji Lewiatan z 23 listopada 1998 r. Treść zarządzenia i treść wniosku powinna cechować mini-malna zbieżność, która obejmuje dokładne wskazanie kwestionowanego przepisu danego aktu normatywnego, wyrażenie woli wyeliminowania tego przepisu z porządku prawnego oraz sformułowanie zarzutu niezgodności z przepisem aktu normatywnego o wyższej mocy praw-nej, którym w przypadku ustawy może być Konstytucja lub ratyfikowana umowa międzyna-rodowa (por. postanowienie TK z 14 listopada 2007 r., Tw 38/07, OTK ZU nr 6/B/2007, poz. 262 i powołane tam orzeczenia). Zarządzenie może zawierać także dodatkowe postanowienia dotyczące sposobu jego wykonania, w szczególności wskazywać inny podmiot (pełnomocnika) zobligowany przez ogólnokrajową władzę organizacji pracodawców do sporządzenia wniosku, złożenia go w Trybunale Konstytucyjnym czy reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed Trybunałem. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powierzenie wykonania takiego zarządzenia określonemu podmiotowi nie wpływa na ocenę legitymacji procesowej wnioskodawcy, o któ-rym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, w dalszym ciągu bowiem tylko ogólnokrajowa władza organizacji pracodawców jest uprawniona do zainicjowania abstrakcyjnej kontroli norm. Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek do Trybunału Konstytucyjnego, który nie sta-nowi ścisłej realizacji uprzednio podjętego zarządzenia przez ogólnokrajową władzę organi-zacji pracodawców, nie może być uznany, na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK), za pismo skutecznie wszczynające postępowanie przed Trybunałem. 2. W § 1 zarządzenia nr 01/04/2018 z 25 kwietnia 2018 r. (dalej: zarządzenie) Prezy-dent Konfederacji Lewiatan precyzyjnie sformułował przedmiot i wzorce kontroli. Zarządzenie to stanowi zatem podstawę prawną wniosku, który wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego 17 maja 2018 r. Prezydent Konfederacji Lewiatan udzielił – 25 kwietnia 2018 r. – pełnomocnictwa do reprezentowania Konfederacji przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym do sporządzenia, podpisania i złożenia niniejszego wniosku, radcom prawnym: Tomaszowi Brudkowskiemu, Robertowi Saganowi oraz Bartoszowi Kaczmarskiemu działającym przez spółkę jawną Brud-kowski i Wspólnicy z siedzibą w Warszawie. Każdy z pełnomocników został umocowany do samodzielnego działania w niniejszej sprawie. Wniosek został sporządzony przez radcę praw-nego Roberta Sagana. OTK ZU B/2018 Tw 10/18 poz. 190 3 W pełnomocnictwie nie został wskazany ani przedmiot, ani też wzorce kontroli, zaś z jego treści można wnioskować o chęci umocowania pełnomocników do zaskarżenia in extenso całej ustawy o ograniczeniu handlu. Niemniej jednak, z uwagi na to, że przedmiot i wzorce kontroli zawarte w petitum wniosku są zgodne z zarządzeniem, nazbyt szeroki za-kres pełnomocnictwa nie może stanowić samodzielnej przesłanki odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi. 3. Wnioskodawca kwestionuje zgodność art. 5 u.o.h. z art. 24, art. 65 ust. 1 oraz z art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, w zakresie, w jakim różnicuje pracowników co do swo-body wykonywania przez nich pracy w określone dni i w związku z tym narusza zasadę ochrony pracy, zasadę wolności wykonywania pracy, zasadę równości i zasadę proporcjonal-ności. Argumentuje, że przepis będący przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie stanowi nieuzasadnioną ingerencję w zasadę wolności pracy i nie czyni zadość zasadzie proporcjonal-ności. Zdaniem wnioskodawcy, zaskarżony przepis jest także niezgodny z konstytucyjną za-sadą ochrony pracy przez państwo. 4. Wnioskodawca wnosi o zbadanie zgodności art. 6 u.o.h. z art. 24, art. 65 ust. 1 oraz z art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, w zakresie, w jakim tworzy grupę podmiotów nieobjętych zakazem wynikającym z art. 5 u.o.h. i różnicuje pracowników co do swobody wykonywania przez nich pracy w określone dni i w związku z tym narusza zasadę ochrony pracy, zasadę wolności wykonywania pracy, zasadę równości i zasadę proporcjonalności. Prezentuje przy tym argumenty podobne do użytych w odniesieniu do art. 5 u.o.h., a dodatkowo podnosi, że odstępstwa od zasady równego traktowania wymienione w art. 6 u.o.h. mają charakter arbi-tralny i nie zostały przez ustawodawcę racjonalnie uzasadnione. 5. Wnioskodawca podnosi zarzut niezgodności art. 3 pkt 7 u.o.h. z art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim powoduje niedające się usunąć wątpliwości interpretacyjne i w związku z tym narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego, zasadę poprawnej legislacji, zasa-dę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Jego zdaniem, przepis jest sformu-łowany w sposób uniemożliwiający jego prawidłową interpretację oraz implementację. Nie-zgodność z zasadami poprawnej legislacji pociąga zaś za sobą naruszenie zasady pewności prawa i zaufania do prawa. 6. Wnioskodawca kwestionuje również zgodność art. 18 u.o.h. z art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim przewiduje rażąco krótką vacationem legis dla tego typu zmian legisla-cyjnych i w związku z tym narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego, zasadę po-prawnej legislacji, zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Argumentuje, że wprowadzenie zmian pogarszających sytuację pracowników z zaledwie 23-dniową vaca-tionem legis narusza zasadę lojalnego postępowania państwa wobec jednostki. Zdaniem wnioskodawcy, nie istnieją zaś okoliczności, które by to usprawiedliwiały. Z powyższych względów Trybunał postanowił jak w sentencji.