Tw 14/19

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-05-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak wskazania konkretnych przepisów Konstytucji lub umów międzynarodowych jako wzorców kontroli w uchwale ogólnokrajowego związku zawodowego jest wadą nieusuwalną skutkującą odmową nadania dalszego biegu wnioskowi do Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Brak wskazania we wniosku do Trybunału Konstytucyjnego konkretnych jednostek redakcyjnych tekstu normatywnego stanowiących wzorzec kontroli, wynikający z treści uchwały uprawnionego organu związku zawodowego, jest wadą formalną o charakterze nieusuwalnym. Pełnomocnik wnioskodawcy działa w granicach udzielonego umocowania i nie ma kompetencji do samodzielnego wskazywania wzorców kontroli, jeśli nie zostały one określone w uchwale. Wadę tę można by usunąć jedynie poprzez podjęcie nowej uchwały, co nie jest możliwe retroaktywnie dla już wniesionego wniosku.
Stan faktyczny
Zarząd Główny NSZZ Policjantów złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 67 ust. 6 ustawy o Policji z Konstytucją RP oraz wybranymi konwencjami międzynarodowymi. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, stwierdzając, że uchwała ZG NSZZP nie wskazywała konkretnych przepisów Konstytucji lub umów międzynarodowych jako wzorców kontroli. Wnioskodawca złożył zażalenie na to postanowienie, argumentując, że wymóg ten nie jest formalny lub jest usuwalny.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 sierpnia 2020 r. Pozycja 244 POSTANOWIENIE z dnia 14 maja 2020 r. Sygn. akt Tw 14/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski – przewodniczący Leon Kieres – sprawozdawca Mariusz Muszyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 13 stycznia 2020 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Zarządu Głów-nego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE We wniosku sporządzonym przez adwokata i wniesionym do Trybunału Konstytucyj-nego 29 października 2019 r. (data nadania), Zarząd Główny Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów (dalej: wnioskodawca lub ZG NSZZP), zarzucił niezgod-ność: art. 67 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 125, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej (Dz. U. poz. 1608) z „art. 59 ust. 1 i 4 w związku z art. 12, art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej” oraz z akcesoryjnie powołanym art. 11 Konwencji o Ochronie Praw Czło-wieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) a także art. 4 i 5 Konwencji nr 151 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej ochrony prawa organizowania się i procedury określania warunków zatrud-nienia w służbie publicznej, przyjętej w Genewie dnia 27 czerwca 1978 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 22, poz. 78) jak też art. 3 Konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych, przyjętej w San Francisco dnia 9 lipca 1948 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 29, poz. 125) oraz art. 8 Międzynarodowego Paktu Praw Gospo-darczych, Socjalnych i Kulturalnych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. nr 38 poz. 169). Postanowieniem z 13 stycznia 2019 r. (doręczonym wnioskodawcy 20 stycznia 2020 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu temu wnioskowi. OTK ZU B/2020 Tw 14/19 poz. 244 2 Rozpoznając wniosek Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że jest on obarczony wadą, polegającą na niewskazaniu w uchwale ZG NSZZP Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów – działającego jako ogólnokrajowy organ związku zawodowego w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji – przepisów Konstytucji i ratyfikowanych umów międzynarodowych jako wzorców kontroli wskazanego we wniosku przepisu ustawy o Policji. Z uwagi na jej nieusuwalny charakter, Trybunał 13 stycznia 2020 r. wydał postano-wienie o odmowie nadania temu wnioskowi dalszego biegu. Na powyższe postanowienie wnioskodawca złożył – w ustawowym terminie – zażale-nie. Zarzucił w nim, między innymi, „obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotne znaczenie dla wyniku postępowania, tj.: art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym [(Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej u.o.t.p.TK) przyp. TK] poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchwała ogólnokrajowego związku zawodowego w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego winna zawierać wskazanie konkretnych jednostek redakcyjnych tekstu normatywnego stanowiącego wzorzec kontroli, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że wymogiem formalnym jest wskazanie w uchwale ogólnokrajowego związku zawodowego z jakim aktem wyższego rzędu jest niezgodny kwestionowany przepis, którym w przypadku ustawy może być Konstytucja lub ratyfikowane umowy międzynarodo-we, a konkretyzacja wzorca kontroli następuje w treści wniosku” oraz obrazę „art. 61 ust. 3 [u.o.t.p.TK] poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak wskazani[a] w uchwale ogólnokrajowego związku zawodowego w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego konkretnych jednostek redakcyjnych tekstu normatywnego stanowiącego wzorzec kontroli nie może być usunięty, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że brak ten jest usuwalny, a Trybunał winien był zobowiązać wnioskodawcę do sprecyzowania uchwały w zakresie konkretyzacji wzorców kontroli”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi. Trybunał rozpatruje zażale-nie w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając zażalenie, bada za-kwestionowane postanowienie pod kątem prawidłowego zidentyfikowania w nim przesłanek odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sfor-mułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. Zasadniczym zarzutem wobec badanego wniosku była wada formalna polegająca na tym, że w uchwale uprawnionego ogólnokrajowego organu związku zawodowego nie wska-zano wzorców, z którymi zgodność zaskarżonego przepisu miała być przedmiotem kontroli Trybunału. Skutkowało to wadliwym – zdaniem Trybunału – skonstruowaniem pełnomocnic-twa szczególnego do sporządzenia i wniesienia wniosku oraz reprezentowania wnioskodawcy w tym postępowaniu. Trybunał z całą mocą podtrzymuje pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że pominięcie wskazania we wspomnianej uchwale konkretnych jednostek redakcyjnych stanowiących wzorzec kontroli jest brakiem formalnym. Wynika to z treści art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p.TK. Argumentów wnioskodawcy, które sprowadzić można do stwierdzenia, że pojęcie wzorca kontroli należy traktować synonimicznie do pojęcia aktu normatywnego, nie sposób podzielić. Pełnomocnik wnioskodawcy (również podmiot sporzą- OTK ZU B/2020 Tw 14/19 poz. 244 3 dzający lub podpisujący wniosek) jest zobowiązany do działania w granicach i w zakresie udzielonego umocowania sformułowanego na podstawie uchwały uprawnionego podmiotu. Nie ma tym samym kompetencji do samodzielnego wyrażenia woli wyeliminowania określo-nego przepisu z porządku prawnego ani do wskazania wzorców kontroli, gdyż wiąże go treść uchwały w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego (zob. postano-wienia Trybunału Konstytucyjnego z: 16 stycznia 2001 r., sygn. T 55/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 29; 7 października 2003 r., sygn. Tw 1/03, OTK ZU nr 4/B/2003, poz. 201; 15 września 2004 r., sygn. Tw 26/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 287 oraz 12 grudnia 2013 r., sygn. Tw 16/16, OTK ZU nr 2/B/2014, poz. 682). Trybunał w zaskarżonym postanowieniu słusznie stwierdził, że brak ów ma charakter nieusuwalny. Wezwanie do jego usunięcia mogłoby bowiem polegać jedynie na podjęciu ko-lejnej uchwały doprecyzowującej poprzednią. Uchwała podjęta już po udzieleniu pełnomoc-nictwa i sporządzeniu oraz wniesieniu wniosku nie mogłaby być jednak traktowana jako pod-stawa tych działań (zob. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 2003 r., sygn. Tw 30/03, OTK ZU nr 4/B/2003, poz. 209). Mając na uwadze powyższe ustalenia, Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – postanowił jak na wstępie.

Powołane przepisy

art. 59 ust. 1 i 4 w związku z art. 12, art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 11 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolnościart. 4 i 5 Konwencji nr 151 Międzynarodowej Organizacji Pracyart. 3 Konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracyart. 8 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło