Tw 15/19

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-07-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych jest uprawniona do wnioskowania o zbadanie zgodności art. 30a ust. 2 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej z Konstytucją RP, czy przepis ten dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy.
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wniosek spełnia wymogi formalne i merytoryczne. Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych, jako ogólnokrajowa władza organizacji zawodowej, jest uprawniona do inicjowania kontroli abstrakcyjnej, ponieważ zaskarżony przepis dotyczący opłat za szkolenie specjalizacyjne bezpośrednio wpływa na interesy zawodowe jej członków, co znajduje uzasadnienie w ustawie o diagnostyce laboratoryjnej i statucie izby. Trybunał uznał, że zarzut naruszenia zasady równości poprzez zróżnicowanie finansowania szkoleń medycznych jest zasadny i wymaga rozpoznania merytorycznego.
Stan faktyczny
Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 30a ust. 2 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej z art. 32 i art. 70 ust. 4 Konstytucji RP. Przepis ten nakłada na diagnostów laboratoryjnych obowiązek ponoszenia opłat za szkolenie specjalizacyjne i Państwowy Egzamin Specjalizacyjny. Wnioskodawca zarzuca ustawodawcy bezpodstawne zróżnicowanie sytuacji prawnej diagnostów w stosunku do lekarzy i lekarzy dentystów, których szkolenia są finansowane ze środków publicznych, co narusza zasadę równości i prawo do ochrony zdrowia.
Rozstrzygnięcie
nadać wnioskowi dalszy bieg

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 października 2020 r. Pozycja 327 POSTANOWIENIE z dnia 9 lipca 2020 r. Sygn. akt Tw 15/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych o zbadanie zgodności: art. 30a ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 849, ze zm.) art. 32 i art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać wnioskowi dalszy bieg. UZASADNIENIE Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryj-nych z siedzibą w Warszawie (dalej: wnioskodawca) 4 grudnia 2019 r. (data nadania) wystą-piła do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Zarządzeniem z 5 lutego 2020 r. (doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy 24 lu-tego 2020 r.), sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku, tj. do doręczenia kopii wniosku oraz trzech kompletów załączników (oryginałów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem). 27 lutego 2020 r. (data nadania) wnioskodawca nadesłał wymagane dokumenty. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego przez siebie sędziego Trybunału w celu wstępne-go rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Trybunał bada, czy wniosek spełnia wymagania przewidziane w art. 47 i art. 48 u.o.t.p. TK, czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK), a w szczególności, czy zaskarżony akt normatywny dotyczy spraw obję-tych zakresem działania wnioskodawcy (art. 191 ust. 1 pkt 3-5 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji). OTK ZU B/2020 Tw 15/19 poz. 327 2 2. Wnioskodawca – stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK – dołączył do wniosku uchwałę nr 64/V/2019 z 13 września 2019 r. w sprawie skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał ustalił, że uchwała Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych została pod-jęta przez ogólnokrajową władzę organizacji zawodowej, o jakiej mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji (art. 36 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 47 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej, Dz. U. z 2019 r. poz. 849, ze zm.; dalej: u.d.l.) i wyraża wolę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego (§ 1). Uchwała określa przedmiot i wzorce kontroli (§ 1), które są tożsame z zakresem zaskarżenia wyzna-czonym w złożonym wniosku. Upoważnia także Prezesa Krajowej Rady Diagnostów Labora-toryjnych do udzielenia pełnomocnictwa do sporządzenia wniosku i reprezentowania wnio-skodawcy w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (§ 3). W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że wniosek o zbadanie konstytucyjności zakwestionowanych przepisów rozporządzenia pochodzi od podmiotu uprawnionego (art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji). 3. W myśl art. 191 ust. 2 Konstytucji ogólnokrajowe władze organizacji zawodowych są uprawnione do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm, jeżeli kwestionowany przez nie akt normatywny dotyczy spraw objętych ich zakresem działania. Stosownie do art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK wnioskodawca – powołując przepis prawa lub statutu – powinien uzasadnić, że to właśnie kwestionowany akt normatywny lub jego część dotyczy spraw objętych zakre-sem jego działania. Wnioskodawca wypełniając dyspozycję wymienionego przepisu u.o.t.p. TK, wskazał m.in. na art. 47 pkt 8 u.d.l. oraz na § 7 ust. 1 Statutu Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryj-nych z 6 grudnia 2014 r. (dalej: statut). Pierwszy z nich stanowi, że do zakresu działania wnioskodawcy należy koordynowanie doskonalenia zawodowego diagnostów laboratoryj-nych, drugi natomiast określa zadania wnioskodawcy. Wśród wymienionych w statucie zadań znajdują się m.in.: ochrona interesów zawodowych diagnostów laboratoryjnych; kodyfikowa-nie zasad etyki zawodowej diagnostów laboratoryjnych; działanie na rzecz stałego podnosze-nia kwalifikacji zawodowych przez diagnostów laboratoryjnych oraz przedstawianie wniosków właściwym organom w zakresie stanowienia i stosowania prawa w diagnostyce laboratoryjnej. Zakres powyższych zadań – jak podkreślił wnioskodawca – znajduje umoco-wanie w art. 35 pkt 1-4 u.d.l., który zobowiązuje go m.in. do ochrony interesów zawodowych członków samorządu diagnostów laboratoryjnych. W skierowanym do Trybunału wniosku sformułowano żądanie stwierdzenia niekon-stytucyjności art. 30a ust. 2 u.d.l. Przepis ten stanowi, że opłatę za szkolenie specjalizacyjne i PESDL (tj. Państwowy Egzamin Specjalizacyjny Diagnostów Laboratoryjnych) ponosi dia-gnosta laboratoryjny odbywający specjalizację. Zdaniem wnioskodawcy, wprowadzając opłaty za szkolenie i egzamin, ustawodawca bez uzasadnionego powodu zróżnicował sytuację prawną diagnostów laboratoryjnych wzglę-dem innych grup zawodowych, w szczególności lekarzy i lekarzy dentystów. Koszty szkoleń i egzaminów tych podmiotów, które – tak jak diagności laboratoryjni – wykonują zawody medyczne są bowiem finansowane ze środków publicznych. Trybunał zauważa, że zgodnie z art. 30 u.d.l. diagnosta laboratoryjny ma nie tylko prawo (w tym prawo do uzyskania tytułu specjalisty), ale i obowiązek pogłębiania i aktuali-zowania wiedzy i umiejętności zawodowych. Skoro więc zakwestionowany we wniosku przepis wprowadza obowiązek sfinansowania przez diagnostę laboratoryjnego szkolenia i egzaminu, zaś jednym z obowiązków wnioskodawcy jest ochrona interesów jego członków, OTK ZU B/2020 Tw 15/19 poz. 327 3 to należy uznać, że wnioskodawca wykonał obowiązek wynikający z art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK. 4. Trybunał ustalił, że wnioskodawca prawidłowo określił przedmiot oraz wzorce kon-troli, a także prawidłowo uzasadnił sformułowane we wniosku zarzuty (art. 47 ust. 1 pkt 4-6 i ust. 2 u.o.t.p. TK). 5. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skoro złożony wniosek spełnia wymagania przewidziane w u.o.t.p. TK, a nie zachodzą okoliczności określone w art. 61 ust. 4 pkt 3 wymienionej ustawy, to – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – nale-żało postanowić jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło