Tw 23/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 22 lutego 2017 r. Pozycja 37 POSTANOWIENIE z dnia 19 stycznia 2017 r. Sygn. akt Tw 23/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym „wniosku” Rady Miejskiej w Alwerni o zbadanie zgodności: § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2016 r. w sprawie usta-lenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany nazwy gminy (Dz. U. poz. 1134) z: 1) art. 4 ust. 1 i 2, art. 4a i art. 4b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446); 2) art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 814), p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu „wnioskowi”. UZASADNIENIE W dniu 28 września 2016 r. wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego pismo Burmi-strza Gminy Alwernia (dalej: Burmistrz Gminy) z 15 września 2016 r. (znak: RPO512/3/2016), w którym wyjaśniono, że załączona do pisma uchwała nr VIII/38/2016 Ra-dy Miejskiej w Alwerni (dalej: Rada Miejska) z 25 sierpnia 2016 r. stanowi wniosek o stwierdzenie zgodności § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2016 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom sta-tusu miasta oraz zmiany nazwy gminy (Dz. U. poz. 1134; dalej: rozporządzenie z 2016 r.) z art. 4 ust. 1 i 2, art. 4a i art. 4b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446; dalej: ustawa o samorządzie gminnym) oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 814; dalej: ustawa o samorządzie powiatowym). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadza-jące ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań OTK ZU B/2017 Tw 23/16 poz. 37 2 przed Trybunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane rozpatrywanym „wnioskiem” nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy o TK, to wstępne rozpoznanie tego „wniosku” określają przepisy ustawy o TK. 2. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o TK wniosek złożony przez organ stanowiący jed-nostki samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał – w składzie jednego sędziego – bada, czy wniosek pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji), czy spełnia wymagania formalne (art. 47 ust. 1 i 2 oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 ustawy o TK), a także czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o TK. Tym samym wstępne rozpoznanie wniosku umożliwia – już w początkowej fazie postępowania – wyelimi-nowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. 3. Stosownie do art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji organom stanowiącym jednostek sa-morządu terytorialnego przysługuje kompetencja do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm. Wola rady jako organu kolegialnego znajduje wyraz w podejmowanych przez nią uchwałach. Tryb podjęcia uchwały regulują właściwe przepisy, a treść podjętej uchwały zostaje zapisana w protokole z sesji rady. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału stanowi conditio sine qua non wszczęcia postępowania z wniosku tego organu. Dla ustalenia, czy wniosek pochodzi od organu stanowiącego jednostki samo-rządu terytorialnego, a nie od osoby fizycznej, która go sporządziła lub podpisała, potrzebny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały tego organu (por. postanowienie z 6 marca 2012 r., Tw 5/12, OTK ZU nr II/B/2014, poz. 666). 4. Trybunał ustalił, że w podjętej uchwale Rada Miejska postanowiła wystąpić do Try-bunału Konstytucyjnego z wnioskiem, wyznaczyła jego przedmiot i wzorce kontroli (§ 1), a także powierzyła wykonanie tej uchwały Burmistrzowi (§ 2), którego obowiązkiem jest – zgodnie z art. 30 ustawy o samorządzie gminnym – wykonywanie uchwał rady gminy. Ozna-cza to, że Burmistrz Gminy został umocowany do sporządzenia i podpisania wniosku, złoże-nia go w Trybunale oraz – wobec braku szczegółowych rozstrzygnięć – do reprezentowania Rady Miejskiej w tak zainicjowanym postępowaniu. (zob. postanowienie z 22 czerwca 2010 r., Tw 18/10, OTK ZU nr 3/B/2010, poz. 146). 5. Trybunał przypomina, że wszczęcie postępowania następuje na podstawie wniosku uprawnionego podmiotu (art. 56 ust. 1 ustawy o TK). Skoro Rada Miejska skorzystała z konstytucyjnej kompetencji zainicjowania hierar-chicznej kontroli norm i podjęła stosowną uchwałę, to wniosek sporządzony w wykonaniu uchwały – w myśl art. 47 ust. 1 ustawy o TK – powinien zawierać: oznaczenie podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku; podanie podstawy prawnej działania podmiotu upraw-nionego do złożenia wniosku; oznaczenie rodzaju pisma; określenie kwestionowanego aktu normatywnego lub jego części; wskazanie wzorca kontroli i uzasadnienie. Ustawodawca rozstrzygnął również w ust. 2 tego artykułu, że uzasadnienie zawiera: przywołanie treści kwestionowanego przepisu wraz z jego wykładnią, przywołanie treści wzorców kontroli wraz z ich wykładnią, określenie problemu konstytucyjnego i zarzutu nie-konstytucyjności, a także wskazanie argumentów lub dowodów na poparcie zarzutu niekon- OTK ZU B/2017 Tw 23/16 poz. 37 3 stytucyjności. Ponadto, we wniosku pochodzącym od organu stanowiącego jednostki samo-rządu terytorialnego należy uzasadnić, powołując przepis prawa lub statutu, że kwestionowa-ny akt normatywny lub jego część dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy (art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 6. Mając powyższe na uwadze, Trybunał stwierdza, że treść pisma Burmistrza Gminy z 15 września 2016 r. jednoznacznie świadczy o tym, iż jest to pismo o charakterze przewod-nim do nadesłanej uchwały. Jest zatem oczywiste, że pismo to nie spełnia wskazanych wyżej wymagań stawianych wnioskowi jako pismu procesowemu i dlatego nie może być uznane za realizację uchwały Rady Miejskiej z 25 sierpnia 2016 r. W konsekwencji złożone pismo nie realizuje zamierzonego przez Radę Miejską celu, tzn. nie prowadzi do skutecznego wszczęcia postępowania przed Trybunałem. Wobec uznania, że pismo Burmistrza Gminy nie jest wnioskiem w rozumieniu przepi-sów ustawy o TK, Trybunał postanowił o odmowie nadania sprawie dalszego biegu ze wzglę-du na niedopuszczalność wydania orzeczenia (art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 47 ust. 1 i 2 oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 7. Na koniec warto zasygnalizować, że abstrakcyjny model kontroli zgodności norm nie wyklucza sporządzenia i wniesienia przez Burmistrza Gminy wniosku, który będzie reali-zacją woli Rady Miejskiej wyrażonej w uchwale z 25 sierpnia 2016 r. Rada Miejska może również podjąć nową (kolejną) uchwałę, w której rozstrzygnie o tym, że wniosek do Trybuna-łu stanowi załącznik do tejże uchwały. Wówczas umocowanie Burmistrza Gminy ograniczy się do (odpowiednio) podpisania i złożenia wniosku lub reprezentowania Rady Miejskiej w postępowaniu przed Trybunałem. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.