Tw 25/18

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-07-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek Rady Miasta Gliwice o zbadanie zgodności rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych z Konstytucją RP oraz Europejską Kartą Samorządu Terytorialnego spełnia wymogi formalne i merytoryczne dotyczące uprawnienia organów samorządu do inicjowania kontroli abstrakcyjnej?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wniosek Rady Miasta Gliwice spełnia wszystkie wymagania proceduralne przewidziane w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wnioskodawca, jako organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, wykazał, że zaskarżony akt normatywny (rozporządzenie w sprawie wynagradzania) dotyczy spraw objętych zakresem jego działania, w szczególności w zakresie ustalania wynagrodzenia wójta, co jest jego wyłączną kompetencją ustawową. W związku z tym Trybunał nadał wnioskowi dalszy bieg.
Stan faktyczny
Rada Miasta Gliwice złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych z Konstytucją RP oraz Europejską Kartą Samorządu Terytorialnego. Wnioskodawca zarzucał naruszenie zasady legalizmu, zasady upoważnienia do wydawania rozporządzeń oraz zasad samodzielności samorządu terytorialnego. Wniosek został poparty uchwałą Rady Miasta, w której wskazano przedmiot kontroli i wzorce. Trybunał zbadał, czy wniosek spełnia wymogi formalne i czy wnioskodawca wykazał związek zaskarżonego aktu ze swoimi kompetencjami.
Rozstrzygnięcie
nadać wnioskowi dalszy bieg

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 listopada 2019 r. Pozycja 198 POSTANOWIENIE z dnia 30 lipca 2019 r. Sygn. akt Tw 25/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miasta Gliwice o zbada-nie zgodności: § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie wy-nagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. poz. 936) w zakresie kwot wynagrodzenia zasadniczego, zawartych w tabeli I lit. B Lp. 2, tiret drugi, ko-lumna 3, zatytułowana „wynagrodzenie zasadnicze (kwota w złotych)”, za-mieszczonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia z: 1) art. 7 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 37 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1260); 2) art. 4 ust. 6 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, a także z preambu-łą i art. 2 Konstytucji w związku z art. 3 pkt 5 oraz art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 90, poz. 759, ze zm.); 3) art. 165 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 2, art. 7 ust. 2 oraz w związku z art. 6 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, p o s t a n a w i a: nadać wnioskowi dalszy bieg. UZASADNIENIE Wniosek złożony został przez Radę Miasta Gliwice (dalej: wnioskodawca) pismem z 5 grudnia 2018 r. (data nadania). Wnioskodawca reprezentowany jest przez radcę prawnego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji Rze-czypospolitej Polskiej, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego sędziego Trybunału w celu wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Trybunał bada wówczas, czy OTK ZU B/2019 Tw 25/18 poz. 198 2 wniosek spełnia wymagania przewidziane w art. 47 i art. 48 u.o.t.p. TK, czy nie jest oczywi-ście bezzasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK), a w szczególności, czy zaskarżony akt nor-matywny dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy (art. 191 ust. 2 Konsty-tucji oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK). 2. Wnioskodawca stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK, dołączył do wniosku uchwałę Nr XLI/913/2018 z dnia 8 listopada 2018 r. Uchwała ta została podjęta przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji) i wyraża wolę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Kon-stytucyjnego. Określa przedmiot i wzorce kontroli (§ 1), które są tożsame z zakresem zaskar-żenia, wskazanym w badanym wniosku. Uchwała ustanawia pełnomocnika, wykonującego zawód radcy prawnego do reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed Trybuna-łem Konstytucyjnym (§ 2). W związku z powyższym Trybunał stwierdził, że wniosek o zbadanie konstytucyjno-ści kwestionowanych we wniosku norm pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji). 3. Trybunał przypomina, że w myśl art. 191 ust. 2 Konstytucji, organy stanowiące jed-nostek samorządu terytorialnego są uprawnione do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm, jeżeli kwestionowany przez nie akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem ich działa-nia. Co istotne, art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK wymaga, by wnioskodawca, powołując przepis prawa lub statutu uzasadnił, że kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw objętych za-kresem jego działania. 3.1. Wnioskodawca wypełniając dyspozycję art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK, wskazał art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506; dalej: u.s.g.), który stanowi: „Do wyłącznej właściwości rady gminy należy [art. 18 ust. 2]: ustalanie wynagrodzenia wójta, stanowienie o kierunkach jego działania oraz przyj-mowanie sprawozdań z jego działalności [pkt 2]”. Zdaniem wnioskodawcy „wynagrodzenie to ustalane jest w drodze uchwały z uwzglę-dnieniem regulacji rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych”. Na potwierdzenie tej tezy wnioskodawca przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego konklu-dując, że „zaskarżone w niniejszym wniosku rozporządzenie płacowe jest aktem normatyw-nym dotyczącym spraw objętym zakresem działania Rady Miasta Gliwice” (s. 21 wniosku). 3.2. W skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego wniosku sformułowano żądanie stwierdzenia niezgodności – z określonymi we wniosku wzorcami kontroli – kwestionowa-nego § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie wynagra-dzania pracowników samorządowych (Dz. U. poz. 936; dalej: rozporządzenie), który brzmi: „Ustala się [§3]: wykaz stanowisk, kwoty wynagrodzenia zasadniczego oraz kwoty maksy-malnego poziomu dodatku funkcyjnego na poszczególnych stanowiskach dla pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia [pkt 1]”. Kwestionowanemu przepisowi wnioskodawca zarzucił niezgodność z: 1) zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji); zasadą upoważnienia do wydawania rozpo-rządzeń przez organy wskazane w Konstytucji na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania (art. 92 ust. 1 Konstytucji) w związku z art. 37 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1260; dalej: u.p.s.), zgodnie z którym: „Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia [art. 37 ust. 1]: warunki i sposób wynagradzania pracowników sa- OTK ZU B/2019 Tw 25/18 poz. 198 3 morządowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, oraz maksymalny poziom dodatku funk-cyjnego [pkt 4]” oraz w związku z art. 37 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym: „Maksymalne wy-nagrodzenie osób, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, nie może przekroczyć w okresie mie-siąca siedmiokrotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmują-cych kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie nie-których ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 373, 730 i 912)”; 2) art. 4 ust. 6 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego sporządzonej w Stras-burgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607; dalej: Karta), zgodnie z którym: „Społeczności lokalne powinny być konsultowane o tyle, o ile jest to możliwe, we właściwym czasie i w odpowiednim trybie, w trakcie opracowywania planów oraz podejmo-wania decyzji we wszystkich sprawach bezpośrednio ich dotyczących”, a także z Preambułą do Konstytucji oraz zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji); 3) zasadą ochrony prawnej samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 2 Konstytucji) w związku z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 2, art. 7 ust. 2 oraz w związku z art. 6 ust. 1 Karty, zgodnie z którymi: „Samorząd lokalny oznacza prawo i zdolność spo-łeczności lokalnych, w granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadni-czą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkań-ców [art. 3 ust. 1]”; „Społeczności lokalne mają – w zakresie określonym prawem – pełną swobodę działania w każdej sprawie, która nie jest wyłączona z ich kompetencji lub nie wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy [art. 4 ust. 2]”; „Status ten powinien zapewnić wyrównanie finansowe odpowiednio do kosztów poniesionych w związku z wyko-nywaniem mandatu oraz, w razie potrzeby, wyrównanie finansowe za utracone zyski lub też wynagrodzenie za wykonaną pracę, jak również odpowiednie ubezpieczenie społeczne [art. 7 ust. 2]”; „Jeśli bardziej ogólne postanowienia ustawy nie stanowią inaczej, społeczności lo-kalne powinny móc samodzielnie ustalać swą wewnętrzną strukturę administracyjną, tworząc jednostki dostosowane do specyficznych potrzeb i umożliwiające skuteczne zarządzanie [art. 6 ust. 1]”. 3.3. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wniosko-dawca przedstawił uzasadnienie tezy, iż kwestionowany akt normatywny dotyczy spraw ob-jętych zakresem jego działania (art. 191 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Konstytucji w związku z art. 48 ust. 1 u.o.t.p. TK). 4. Wnioskodawca określił przedmiot oraz wzorce kontroli, a także przedstawił uza-sadnienie sformułowanych we wniosku zarzutów (art. 47 ust. 1 pkt 4-6 i ust. 2 u.o.t.p. TK). 5. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skoro złożony wniosek spełnia wymagania formalne przewidziane w u.o.t.p. TK, a okoliczności określone w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK – nie zachodzą, to na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK, należało na-dać wnioskowi dalszy bieg.

Powołane przepisy

art. 7 Konstytucji RPart. 92 ust. 1 Konstytucji RPart. 37 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowychart. 4 ust. 6 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnegoart. 2 Konstytucji RPart. 165 ust. 2 Konstytucji RPart. 3 ust. 1, art. 4 ust. 2, art. 7 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło