Tw 5/17

1 ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 czerwca 2019 r. Pozycja 113 POSTANOWIENIE z dnia 2 kwietnia 2019 r. Sygn. akt Tw 5/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres  przewodniczący i sprawozdawca Mariusz Muszyński Grzegorz Jędrejek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 8 listopada 2018 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Naczelnej Rady Lekarskiej, p o s t a n a w i a: 1) uwzględnić zażalenie w zakresie badania zgodności art. 14c ust. 4 i 5, art. 16rc ust. 6 i 7 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2018 r. poz. 617, ze zm.) z art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczy-pospolitej Polskiej; 2) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE 24 marca 2017 r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Naczelnej Rady Lekarskiej (dalej: NRL) o zbadanie zgodności z art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Kon-stytucji: art. 14a ust. 10a i 10b, art. 14c ust. 4 i 5, art. 16r ust. 11b i 11c oraz art. 16rc ust. 6 i 7 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (ówcześnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 125, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 617, ze zm.; dalej: u.z.l.). Zarządzeniem z 15 maja 2018 r. Trybunał Konstytucyjny wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku przez: 1) wyjaśnienie, czy w związku z uchyleniem art. 14a ust. 10a i 10b, art. 16r ust. 11b i 11c u.z.l. wnioskodawca podtrzymuje dotychczasowe brzmienie wniosku; 2) dostarczenie: a) odpisu i czterech kopii Uchwały NRL nr NRL/01.17/05 z 13 stycznia 2017 r. w sprawie skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego (załącznik nr 14 do Protoko-łu), b) aktualnego wpisu NRL do Krajowego Rejestru Sądowego wraz z czterema kopiami. W piśmie, złożonym 25 maja 2018 r., Prezes NRL odniósł się do stwierdzonych przez Trybunał Konstytucyjny braków formalnych wniosku. OTK ZU B/2019 Tw 5/17 poz. 113 2 Postanowieniem z 8 listopada 2018 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania wnioskowi dalszego biegu. Trybunał uzasadnił odmowę brakiem dołączenia do wniosku uchwały lub innego roz-strzygnięcia, stanowiącego podstawę wystąpienia. Wskazał, że wnioskodawca, w uzupełnie-niu braków formalnych, nadesłał materiał roboczy w postaci projektu uchwały NRL, twier-dząc, iż po jego przyjęciu otrzymała ona numer 3/17/VII. Trybunał podkreślił, że sam projekt uchwały nie może stanowić podstawy złożenia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego. Po-nadto, do jego zadań nie należy badanie, czy ów projekt został ostatecznie przyjęty w postaci uchwały. Niezależnie od powyższego, Trybunał podniósł, że część zaskarżonych przepisów zo-stała uchylona i w związku z powyższym mogą one – w trybie kontroli konkretnej – stanowić przedmiot orzekania o zgodności z Konstytucją tylko w postępowaniu zainicjowanym złoże-niem skargi konstytucyjnej. W zażaleniu z 16 listopada 2018 r. NRL zarzuciła naruszenie przez Trybunał: 1) przepisów postępowania, przez niewskazanie podstawy prawnej – przesłanki od-mowy nadania biegu wnioskowi; 2) art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) przez błędne przyjęcie, że wnioskodawca nie przedstawił prawidłowo podjętej uchwały organu, zawierającej decyzję o złożeniu wniosku do Trybunału, podczas gdy wnioskodawca dołączył do wniosku uchwałę nr 3/17/VII NRL z 13 stycznia 2017 r.; 3) art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK przez błędne przyjęcie, że wnioskodawca nie wyko-nał zarządzenia Trybunału Konstytucyjnego wzywającego do uzupełnienia braków formal-nych wniosku przedkładając uchwałę, podczas gdy nie był on przez Trybunał wzywany do przedłożenia uchwały nr 3/17/VII, a jedynie uchwały NRL/01.17/05. Ponadto, NRL podniosła, że utrata mocy obowiązującej czterech z ośmiu zaskarżo-nych przepisów u.z.l. nie upoważnia Trybunału do odmowy nadania dalszego biegu całemu wnioskowi. Zarządzeniem z 21 lutego 2019 r. Trybunał Konstytucyjny wezwał wnioskodawcę do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych zażalenia przez nadesłanie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem przez notariusza albo występującego w sprawie pełnomocnika wnioskodawcy, będącego adwokatem lub radcą prawnym, odpisu uchwały Nr 3/17/VII Naczelnej Rady Lekarskiej z 13 stycznia 2017 r. oraz obwieszczenia Przewodniczącego Krajowej Komisji Wyborczej XIV Krajowego Zjazdu Le-karzy w Warszawie z 4 czerwca 2018 r. o wynikach wyborów na Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej. W piśmie z 1 marca 2019 r. NRL usunęła wskazane braki. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) wnio-skodawcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyj-nego o odmowie nadania wnioskowi dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym, badając w szczególności, czy w wydanym postanowieniu zostało prawidłowo stwierdzone istnienie przesłanek odmowy nadania dalsze-go biegu wnioskowi. OTK ZU B/2019 Tw 5/17 poz. 113 3 2. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nemu wnioskowi dalszego biegu jest nieprawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu zasługują na uwzględnienie. 3. Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku uchwały stanowiącej podstawę wy-stąpienia z wnioskiem, Trybunał stwierdza, że Naczelna Rada Lekarska (dalej: NRL) w spisie załączników do wniosku wymieniła uchwałę nr 3/17/VII z 13 stycznia 2017 r., jednak jej do wniosku nie załączyła. Trybunał, opierając się na protokole z 20/VII posiedzenia NRL, które odbyło się 13 stycznia 2017 r., błędnie przyjął, że przedmiotowa uchwała miała numer NRL/01.17/05 i w związku z tym, wezwał wnioskodawcę do jej nadesłania. Wnioskodawca, w wykonaniu powyższego wezwania, w piśmie z 25 maja 2018 r. na-desłał materiał roboczy nr NRL/01.17/05, podnosząc, że w sprawie skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, NRL podjęła uchwałę nr 3/17/VII, która została (jakoby) dorę-czona Trybunałowi wraz z wnioskiem, natomiast oznaczenie „NRL/01.17/05” na s. 16 proto-kołu posiedzenia NRL jest „oznaczeniem materiału roboczego przesyłanego członkom Na-czelnej Rady Lekarskiej przed posiedzeniem”. Na podstawie tego materiału roboczego została podjęta uchwała nr 3/17/VII, stanowiąca podstawę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału. Pomimo powyższych wyjaśnień, Trybunał, odmawiając nadania wnioskowi dalszego biegu wskazał, że projekt uchwały nie może stanowić podstawy złożenia wniosku do Trybu-nału Konstytucyjnego. W tym stanie rzeczy, Trybunał, stwierdza, że w niniejszej sprawie brakiem formal-nych było faktyczne niedołączenie przez wnioskodawcę uchwały, stanowiącej podstawę wy-stąpienia z wnioskiem (art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK), to jest uchwały NRL nr 3/17/VII. Tymczasem Trybunał błędnie wezwał wnioskodawcę do nadesłania uchwały NRL nr NRL/01.17/05 (która, jak wynika z wyjaśnień wnioskodawcy była jedynie „materiałem roboczym”) – mimo prawidłowego oznaczenia właściwej uchwały we wniosku (jako załącz-nika nr 2 faktycznie niedołączonego), jak również w piśmie z 25 maja 2018 r. Trybunał, do-strzegając brak wymaganej przepisami uchwały oraz uwzględniając wyjaśnienia wniosko-dawcy powinien był wezwać NRL do jej doręczenia. Skoro wnioskodawca dołączył właściwą uchwałę do zażalenia należy uznać, że wymóg, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK został spełniony. 4. Wnioskodawca podniósł, że utrata mocy obowiązującej czterech z ośmiu zaskarżo-nych przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (ów-cześnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 125, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 617, ze zm.; dalej: u.z.l.) nie upoważnia Trybunału do odmowy nadania biegu całemu wnioskowi. Powyższy zarzut również należy uznać za zasadny. Jeżeli akt normatywny w zakwe-stionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia, Trybunał wyda-je postanowienie o umorzeniu postępowania (art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p. TK). Trybunał nie umarza postępowania z tej przyczyny, tylko jeżeli wydanie orzeczenia w postępowaniu zaini-cjowanym skargą konstytucyjną jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw (art. 59 ust. 3 u.o.t.p. TK). Utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego zakwestionowa-nego w trybie innym niż przez złożenie skargi konstytucyjnej stanowi więc bezwzględną przesłankę umorzenia postępowania. W tym stanie rzeczy zasadne jest umorzenie postępowa-nia w zakresie badania konstytucyjności art. 14a ust. 10a i 10b oraz art. 16r ust. 11b i 11c u.z.l. Z powyższych względów Trybunał postanowił jak w sentencji.