Tw 5/18

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 maja 2019 r. Pozycja 108 POSTANOWIENIE z dnia 13 marca 2019 r. Sygn. akt Tw 5/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Gminy Stare Miasto o zbadanie zgodności: § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2017 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu mia-sta, zmiany nazwy gminy oraz siedzib władz niektórych gmin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1427, ze zm.) z: 1) art. 4 ust. 2 oraz art. 4b ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875, ze zm.; dalej: u.s.g.) w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospoli-tej Polskiej oraz w związku z art. 7 Konstytucji; 2) art. 4b ust. 1 pkt 1 u.s.g. w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji oraz w związku z art. 7 Konstytucji; 3) art. 4 ust. 3 u.s.g. w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji oraz w związku z art. 15 ust. 2 w związku z art. 165 ust. 2 Konstytucji; 4) art. 4 ust. 3 u.s.g. w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji oraz w związku z art. 15 ust. 2 Konstytucji; 5) art. 4 ust. 3 u.s.g. w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji w związku z art. 2 Konstytucji oraz w związku z art. 15 ust. 2 w związku z art. 167 ust. 1 Konstytucji; 6) art. 165 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać wnioskowi dalszy bieg. UZASADNIENIE Wnioskiem z 6 lutego 2018 r. (data nadania) Rada Gminy Stare Miasto zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2017 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miej-scowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedzib władz niektórych gmin (Dz. U. poz. 1427, ze zm.), w zakresie zmiany granicy pomiędzy gminą Stare Miasto i mia- OTK ZU B/2019 Tw 5/18 poz. 108 2 stem na prawach powiatu Konin – polegającej na włączeniu do dotychczasowego obszaru Konina części obszaru gminy Stare Miasto (obrębu ewidencyjnego Rumin, to jest działek ewidencyjnych nr 3/1, 3/10-3/15, 4/2, 744/1-744/3, 798/1, 799, 807/1-807/3, 808/1, 809/3-809/5 i 967/3, o łącznej powierzchni 14,56 ha) – jest niezgodny z: 1) art. 4 ust. 2 oraz art. 4b ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gmin-nym (ówcześnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1875, ze zm., obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 994, ze zm.; dalej: u.s.g.) w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w związku z art. 7 Konstytucji – ,,poprzez naruszenie proce-dury wydania rozporządzenia w sprawie ustalenia granic gmin polegającego na tym, że po-stępowanie inicjujące jego wydanie zostało wszczęte na podstawie wniosku złożonego przez podmiot nieuprawniony”; 2) art. 4b ust. 1 pkt 1 u.s.g. w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji oraz w związku z art. 7 Konstytucji – ,,poprzez naruszenie procedury wy-dania rozporządzenia w sprawie ustalenia granic gmin polegającego na jego wydaniu w opar-ciu o niepełny wniosek zainteresowanej rady gminy”; 3) art. 4 ust. 3 u.s.g. w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji oraz w związku z art. 15 ust. 2 w związku z art. 165 ust. 2 Konstytucji – ,,polegającego na ustaleniu granic gmin pomimo braku wystąpienia w sprawie lokalnego interesu publicznego (odmiennego od interesu własnego jednej z gmin objętych zmianą gra-nic), który uzasadniałby naruszenie zasady stabilności granic gmin”; 4) art. 4 ust. 3 u.s.g. w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji oraz w związku z art. 15 ust. 2 Konstytucji – ,,poprzez niezrealizowanie ustawowo określonych wytycznych wydania rozporządzenia w sprawie ustalenia granic gmin, do których należy zapewnienie gminom, których granice ulegają zmianie, terytorium możliwie jednorodnego pod względem przestrzennym”; 5) art. 4 ust. 3 u.s.g. w związku z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji w związku z art. 2 Konstytucji oraz w związku z art. 15 ust. 2 w związku z art. 167 ust. 1 Konstytucji – ,,poprzez niezrealizowanie wytycznych ustawowych wydania rozporządzenia w sprawie ustalenia granic gmin, do których należy zapewnienie zdolności wykonywania zadań pu-blicznych obu gminom po dokonanej zmianie”; 6) art. 165 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 2 Konstytucji – ,,poprzez naruszenie zasady samodzielności gminy polegające na dokonaniu zmiany przebiegu granicy pomiędzy gmina-mi w sytuacji braku spełnienia przesłanek celowości, niezbędności i proporcjonalności takie-go naruszenia”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego przez siebie sędziego Trybunału w celu wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Trybunał bada, czy wniosek spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 47 i art. 48 u.o.t.p. TK, a w szcze-gólności, czy zaskarżony akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem działania wnio-skodawcy (art. 191 ust. 1 pkt 3-5 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Tym samym wstępne rozpoznanie wniosku umożliwia – już w początkowej fazie postępowania – wyelimi-nowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. OTK ZU B/2019 Tw 5/18 poz. 108 3 2. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego wystąpiła Rada Gminy Stare Miasto. Wnioskodawca – stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK – dołączył do wniosku uchwałę Nr XLII/300/2018 z dnia 25 stycznia 2018 r. Trybunał ustalił, że uchwała Rady Gminy Stare Miasto została podjęta przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji) i wyraża wolę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego (§1). Uchwała określa ponadto przedmiot i wzorce kontroli (§ 1), które są tożsame z zakresem zaskarżenia złożonego wnio-sku. Uchwała wskazuje także pełnomocnika do reprezentowania Rady Gminy Stare Miasto w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (§ 2). W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że wniosek o zbadanie konstytucyjności zakwestionowanego przepisu rozporządzenia pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji). 3. Na podstawie art. 191 ust. 2 Konstytucji organy stanowiące jednostek samorządu te-rytorialnego są uprawnione do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm, jeżeli kwestionowany przez nie akt normatywny dotyczy spraw objętych ich zakresem działania. Co istotne, art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK wymaga, aby wnioskodawca – powołując przepis prawa lub statutu – uzasadnił, że to właśnie kwestionowany akt normatywny lub jego część dotyczy spraw obję-tych zakresem jego działania. Realizując te wymogi, wnioskodawca wskazał, że jego legitymacja do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego wynika z art. 191 ust. 1 pkt 3 oraz art. 191 ust. 2 Konstytucji. Przepisy te wskazują bowiem, że organy stanowiące jednostek samorządu teryto-rialnego mogą wystąpić z takim wnioskiem, jeżeli akt normatywny dotyczy spraw objętych ich zakresem działania. Wnioskodawca zakwestionował § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2017 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowo-ściom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedzib władz niektórych gmin (Dz. U. poz. 1427, ze zm.), stanowiący o zmianie przebiegu granicy pomiędzy Gminą Stare Miasto a miastem na prawach powiatu Konin w ten sposób, że część terytorium gminy Stare Miasto włączana jest do terytorium miasta Konina. W ocenie Trybunału z treści zaskarżonego przepisu wynika, że dotyczy on jednostki samorządu terytorialnego, której organem stanowiącym jest wnioskodawca. Należy się rów-nież zgodzić z argumentacją wnioskodawcy, zgodnie z którą zmiana przebiegu granic gminy Stare Miasto wpływa na zmianę terytorialnego zakresu działania Rady Gminy Stare Miasto. Nie ulega zatem wątpliwości, iż zaskarżony przepis dotyczy spraw objętych zakresem działa-nia wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze Trybunał stwierdził, że wniosek spełnia wymóg wynika-jący z art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK. 4. Trybunał ustalił również, że wnioskodawca prawidłowo określił przedmiot i wzorce kontroli oraz przedstawił w odniesieniu do podnoszonych zarzutów uzasadnienie zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 4-6 i ust. 2 u.o.t.p. TK. 5. Mając powyższe na uwadze Trybunał stwierdza, że wniosek spełnia wymogi for-malne przewidziane w u.o.t.p. TK, dlatego też – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – nale-żało postanowić jak w sentencji.