Tw 5/19

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-07-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek Rady Gminy o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów noweli ustawy o OZE, nadających moc wsteczną definicjom „budowli” i „elektrowni wiatrowej”, spełnia wymogi formalne i materialne, w tym czy dotyczy spraw objętych zakresem działania gminy?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wniosek Rady Gminy Kobylnica spełnia wszystkie wymagania proceduralne i merytoryczne. Gmina wykazała, że zaskarżone przepisy zmieniają definicje składników przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, co bezpośrednio wpływa na dochody własne gminy. Trybunał uznał, że interes ekonomiczny gminy stanowi adekwatną przesłankę do wystąpienia z wnioskiem, ponieważ przepisy oddziałujące na wysokość dochodów warunkujących wykonywanie zadań publicznych dotyczą spraw objętych zakresem działania jednostki samorządu terytorialnego.
Stan faktyczny
Rada Gminy Kobylnica złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw z art. 2 Konstytucji RP. Wnioskodawca zakwestionował przepis nadający moc wsteczną (od 1 stycznia 2018 r.) zmiany definicji „budowli” i „elektrowni wiatrowej” w ustawie Prawo budowlane oraz ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Gmina argumentowała, że zmiana tych definicji wpływa na przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a tym samym na wysokość dochodów własnych gminy.
Rozstrzygnięcie
nadać wnioskowi dalszy bieg

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 listopada 2019 r. Pozycja 216 POSTANOWIENIE z dnia 17 lipca 2019 r. Sygn. akt Tw 5/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Gminy Kobylnica o zba-danie zgodności: art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1276) w zakresie, w jakim „przewiduje on wejście w życie przepisu art. 2 pkt 1 i 6 oraz art. 3 pkt 1 tejże ustawy z mocą wsteczną, tj. od dnia 1 stycznia 2018 r.” z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać wnioskowi dalszy bieg. UZASADNIENIE Rada Gminy Kobylnica (dalej: wnioskodawca) 3 czerwca 2019 r. (data nadania) wy-stąpiła do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Zarządzeniem z 18 czerwca 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy 28 czerwca 2019 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał wnioskodawcę do usunięcia braku formalnego wniosku przez doręczenie odpisu albo kopii poświadczonej przez pełno-mocnika wnioskodawcy za zgodność z oryginałem oraz czterech kopii zaświadczenia o wybo-rze Leszka Kulińskiego na wójta gminy Kobylnica. 28 czerwca 2019 r. (data nadania) wnioskodawca doręczył zaświadczenie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji Rze-czypospolitej Polskiej, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego przez siebie sędziego Try-bunału w celu wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Trybunał bada, czy wnio-sek spełnia wymagania przewidziane w art. 47 i art. 48 u.o.t.p. TK, czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK), a w szczególności, czy zaskarżony akt norma- OTK ZU B/2019 Tw 5/19 poz. 216 2 tywny dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy (art. 191 ust. 1 pkt 3-5 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji). 2. W rozpatrywanej sprawie, z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego wystąpiła Rada Gminy Kobylnica, która – stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK – dołączyła do wniosku uchwałę Nr VIII/72/2019 z 12 kwietnia 2019 r. Trybunał ustalił, że uchwała Rady Gminy Kobylnica została podjęta przez organ sta-nowiący jednostki samorządu terytorialnego (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji), wyraża wolę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego (§ 1) oraz określa przedmiot i wzor-ce kontroli (§ 1), które są tożsame z zakresem zaskarżenia, wyznaczonym w złożonym wnio-sku. Uchwała upoważnia także organ wykonawczy gminy (wójta) do udzielenia pełnomocnic-twa do sporządzenia wniosku i reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed Try-bunałem Konstytucyjnym (§ 2). W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że wniosek o zbadanie konstytucyjności zakwestionowanego przepisu pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3 Kon-stytucji). 3. W myśl art. 191 ust. 2 Konstytucji organy stanowiące jednostek samorządu teryto-rialnego są uprawnione do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm, jeżeli kwestionowany przez nie akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem ich działania. W związku z tym, art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK wymaga, by wnioskodawca, powołując przepis prawa lub statu-tu uzasadnił, że kwestionowana ustawa dotyczy spraw objętych zakresem jego działania. 3.1. W skierowanym do Trybunału wniosku sformułowano żądanie stwierdzenia nie-konstytucyjności art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawial-nych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1276; dalej: ustawa noweli-zująca) w brzmieniu: „[u]stawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia z wy-jątkiem: (…) art. 2 pkt 1 i 6 oraz art. 3 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia 2018 r.” Wnioskodawca zakwestionował po-wyższy przepis w zakresie, w jakim wymienione w nim regulacje nadają – z mocą wsteczną – nowe brzmienie art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.; dalej: prawo budowlane), a także art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 654), tj. przepisom, które definiują pojęcia „budowli” i „elektrowni wiatrowej”. 3.2. Wnioskodawca wypełniając obowiązek wywiedzenia, że zakwestionowana we wniosku regulacja dotyczy spraw objętych jego zakresem działania wskazał art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1530, ze zm.). W myśl tego przepisu źródłami dochodów własnych gminy są wpływy z podatków od nieruchomości. Jak zauważył wnioskodawca, art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170; dalej: ustawa o podatkach i opłatach lokalnych) definiując przedmiot opodatko-wania, jakim jest budowla, odnosi się wprost do przepisów prawa budowlanego. W związku z tym, zmiana ustawowych definicji składników przedmiotu opodatkowania powoduje zmia-nę wysokości naliczanego przez gminę podatku, z którego realizowane są zadania publiczne. Zaskarżony przepis bezpośrednio wpływa zatem na sytuację finansową wnioskodawcy. 3.3. W wyroku z 13 lipca 2011 r. (sygn. K 10/09, OTK ZU nr 6/A/2011, poz. 56) Try-bunał, orzekając w pełnym składzie, stanął na stanowisku, że „interes ekonomiczny (faktycz-ny) gminy (…) stanowi adekwatną przesłankę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Kon- OTK ZU B/2019 Tw 5/19 poz. 216 3 stytucyjnego”. Zdaniem Trybunału, ze względu na wyrażone w Konstytucji zasady dotyczące samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, „trudno jest zaaprobować stanowisko, że przepisy oddziałujące w sposób bezpośredni na wysokość dochodów warunkujących sposób wykonywania przez gminę jej zadań nie dotyczą spraw objętych zakresem działania gminy”. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że Rada Gminy Kobylnica wykazała, że art. 17 pkt 2 ustawy nowelizującej, w zakresie wskazanym we wnio-sku, dotyczy spraw objętych jej zakresem działania (art. 191 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 48 ust. 1 u.o.t.p. TK). 4. Trybunał ustalił, że wnioskodawca prawidłowo określił przedmiot oraz wzorce kon-troli, a także prawidłowo uzasadnił sformułowane we wniosku zarzuty (art. 47 ust. 1 pkt 4-6 i ust. 2 u.o.t.p. TK). 5. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skoro złożony wniosek spełnia wymagania przewidziane w u.o.t.p. TK, a nie zachodzą okoliczności określone w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK, to – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – należało posta-nowić jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło