Tw 5/24
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-12-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Trybunał Konstytucyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie kontroli konstytucyjnej przepisu, który utracił moc obowiązującą przed złożeniem wniosku?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny umarza postępowanie, ponieważ kwestionowany przepis ustawy wygasł z mocy prawa przed złożeniem wniosku o kontrolę. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego przed wydaniem orzeczenia jest podstawą do umorzenia postępowania. Przesłanka z art. 59 ust. 3 tej ustawy, pozwalająca badać nieobowiązujące akty w celu ochrony wolności i praw, ma zastosowanie wyłącznie w postępowaniu wszczętym skargą konstytucyjną, a nie w postępowaniu wszczętym wnioskiem podmiotów uprawnionych.Stan faktyczny
Zarząd Główny NSZZ Policjantów złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 z Konstytucją RP. Wnioskodawca zakwestionował sposób ustalania wynagrodzeń funkcjonariuszy Policji w 2023 roku, twierdząc, że przepis ten narusza zasadę równości oraz zasadę zabezpieczenia społecznego, w szczególności w kontekście obniżenia emerytur funkcjonariuszy przechodzących na emeryturę w okresie objętym spornymi regulacjami.Rozstrzygnięcie
umorzenie postępowaniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 marca 2026 r. Pozycja 26 POSTANOWIENIE z dnia 4 grudnia 2025 r. Sygn. akt Tw 5/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Zarządu Głównego Niezależ-nego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów z siedzibą w Warszawie o zbadanie zgodności: art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666) z art. 2, art. 7, art. 32 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. UZASADNIENIE Zarząd Główny Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów z siedzibą w Warszawie (dalej: wnioskodawca) wystąpił 2 lipca 2024 r. do Trybunału Konsty-tucyjnego z wnioskiem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Wnioskodawca zakwestionował zgodność ze wskazanymi przepisami Konstytucji art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666), regulującego sposób ustalania wynagro-dzeń m.in. funkcjonariuszy Policji odmiennie od sposobu kształtowania wynagrodzeń pozo-stałych grup państwowej sfery budżetowej. Wnioskodawca wyjaśnił, że zgodnie z treścią tego przepisu do obliczenia uposażeń funkcjonariuszy w okresie od 1 marca do 31 grudnia 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023, natomiast do ich obli-czenia w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe na dotychcza-sowym poziomie, wskazane w ustawie budżetowej na rok 2022. Podał, że rekompensatę za „zaniżone” uposażenie funkcjonariuszy w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r. miał stanowić przewidziany w kwestionowanym przepisie mechanizm, zgodnie z którym ich upo-sażenie wypłacane od 1 marca do 31 grudnia 2023 r. podlegało każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy między uposażeniem obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na rok 2023 a uposażeniem w dotychczasowej wysokości. Funkcjona-riuszom, którzy w omawianym okresie przeszli na emeryturę, brak waloryzacji uposażeń nie został, zdaniem wnioskodawcy, zrekompensowany w żaden sposób, ponadto pozbawienie ich
OTK ZU B/2026 Tw 5/24 poz. 26 2 podwyżki uposażeń wpłynęło bezpośrednio na wymiar emerytur, obniżając je o 7,8%. Z tych względów kwestionowany przepis jest, w ocenie wnioskodawcy, niezgodny z zasadą demo-kratycznego państwa prawa i wywodzoną z niej zasadą praworządności, zasadą równości wo-bec prawa oraz zasadą zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo i w razie osiągnięcia wieku emerytalnego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji Rze-czypospolitej Polskiej, podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postę-powaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek spełnia wymagania przewidziane w art. 191 ust. 2 Konstytucji oraz przepisach u.o.t.p.TK. Ponadto wstępne rozpoznanie zapobiega nadaniu dalszego biegu wnioskowi m.in. w sytuacji, gdy po-stępowanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu utraty przez akt normatywny w zakwestionowanym zakresie mocy obowiązującej przed wy-daniem orzeczenia przez Trybunał (art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK). Tym samym wstępne roz-poznanie wniosku umożliwia – już w początkowej fazie postępowania – wyeliminowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Wnioskodawca zakwestionował art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczegól-nych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wskazany przepis nie obowiązuje w momencie rozpa-trywania wniosku. Wygasł z mocy prawa z dniem 31 grudnia 2023 r., a więc jeszcze przed złożeniem analizowanego wniosku do Trybunału. W sprawie zachodzi zatem przewidziana w art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK okoliczność utraty mocy obowiązującej przedmiotu kontroli, skutkująca koniecznością umorzenia postępowania. Nie znajduje przy tym zastosowania prze-słanka warunkująca zasadność badania konstytucyjności nieobowiązującego aktu normatyw-nego określona w art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK (przypadki, w których wydanie orzeczenia jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw), dotyczy ona bowiem jedynie postę-powania zainicjowanego skargą konstytucyjną. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 67 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło