Tw 6/21

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-10-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek Powiatu Monieckiego o zbadanie zgodności § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 2010 r. z Konstytucją RP spełnia wymogi formalne i materialne, w szczególności czy kwestionowany akt dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wniosek Powiatu Monieckiego spełnia wszystkie wymagania ustawowe. Wnioskodawca wykazał, że kwestionowany przepis rozporządzenia dotyczący definicji wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego ma bezpośredni wpływ na podział subwencji oświatowej, co jest zadaniem własnym powiatu w zakresie edukacji publicznej. Zatem organ ten jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o kontrolę konstytucyjną.
Stan faktyczny
Powiat Moniecki złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 2010 r. w sprawie podziału subwencji oświatowej z Konstytucją RP oraz ustawą o postępowaniu w sprawach nieletnich. Przepis ten definiował pojęcie „wychowanka” młodzieżowego ośrodka wychowawczego, co miało wpływ na rozliczanie subwencji przyznanych powiatom na prowadzenie tych placówek. Powiat Moniecki wykazał, że prowadzenie takich ośrodków jest jego zadaniem własnym, a więc kwestionowany przepis dotyczy spraw z jego zakresu działania.
Rozstrzygnięcie
nadać wnioskowi dalszy bieg

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 grudnia 2023 r. Pozycja 342 POSTANOWIENIE z dnia 18 października 2023 r. Sygn. akt Tw 6/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Powiatu Monieckiego o zba-danie zgodności: § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. Nr 249, poz. 1659) w zakresie, w jakim „§ 3 wyżej wskazanego rozporządzenia wskazuje, że «wychowankiem» młodzieżowego ośrodka wychowawczego jest osoba nieletnia korzystająca z zakwaterowania w ośrodku”, z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 12 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2010 r. Nr 33, poz. 178, ze zm.), p o s t a n a w i a: nadać wnioskowi dalszy bieg. UZASADNIENIE Powiat Moniecki (dalej: wnioskodawca), reprezentowany przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, 14 października 2021 r. (data nadania) wystąpił do Trybunału Kon-stytucyjnego z wnioskiem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 1 grudnia 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi 6 grudnia 2021 r.) wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków for-malnych wniosku przez podanie podstawy prawnej działania wnioskodawcy (wraz z czterema kopiami) a także uzasadnienie, z powołaniem przepisu prawa, że kwestionowany we wniosku przepis dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy (wraz z czterema kopiami) oraz doręczenie trzech odpisów wniosku wraz z załącznikami. Pismem z 13 grudnia 2021 r. (data nadania) wnioskodawca ustosunkował się do powo-łanego zarządzenia i usunął wskazane braki formalne wniosku. OTK ZU B/2023 Tw 6/21 poz. 342 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego przez siebie sędziego Trybunału w celu wstępnego roz-poznania na posiedzeniu niejawnym. Trybunał bada, czy wniosek spełnia wymagania przewi-dziane w art. 47 i art. 48 u.o.t.p.TK, a w szczególności, czy zaskarżony akt normatywny doty-czy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy (art. 191 ust. 1 pkt 3-5 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji). 2. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego wystąpił Powiat Moniecki, który – stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p.TK – dołączył do wniosku uchwałę Rady Powiatu w Mońkach nr XXVI/184/21 z 20 września 2021 r. w sprawie wystą-pienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1526; dalej: u.s.p.) rada powiatu jest organem stanowiącym i kontrol-nym powiatu. Uchwała Rady Powiatu w Mońkach została zatem podjęta przez organ stano-wiący jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji i wyraża wolę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego (§ 1). Uchwała okre-śla przedmiot i wzorce kontroli (§ 1), które są tożsame z zakresem zaskarżenia wyznaczonym w złożonym wniosku. Upoważnia także Zarząd Powiatu w Mońkach do udzielenia pełno-mocnictwa do sporządzenia wniosku i zastępowania Powiatu Monieckiego przed Trybunałem Konstytucyjnym adwokat Beacie Patolecie (§ 2). W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniosek o zbadanie konstytucyjności zakwestionowanego przepisu pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust.1 pkt 3 Konstytucji). 3. Stosownie do art. 191 ust. 2 Konstytucji organy stanowiące jednostek samorządu te-rytorialnego są uprawnione do wystąpienia z wnioskiem, jeżeli kwestionowany przez nie akt normatywny dotyczy spraw objętych ich zakresem działania. W związku z tym art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK wymaga, aby wnioskodawca – powołując przepis prawa lub statutu – uza-sadnił, że kwestionowany akt normatywny lub jego część dotyczy spraw objętych zakresem jego działania. Wnioskodawca, wypełniając obowiązek wykazania, że zakwestionowany we wniosku § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposo-bu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. Nr 249, poz. 1659) dotyczy spraw objętych jego zakresem działania po-wołał art. 4 ust. 1 u.s.p., zgodnie z którym powiat wykonuje określone ustawami zadania pu-bliczne o charakterze ponadgminnym w zakresie m.in. edukacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.s.p.). Następnie wnioskodawca powołał art. 8 ust. 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, ze zm.), zgodnie z którym zakładanie i pro-wadzenie publicznych szkół podstawowych specjalnych, szkół ponadpodstawowych, w tym integracyjnych oraz z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, szkół sportowych i mi-strzostwa sportowego oraz placówek wymienionych w art. 2 pkt 3-8, z wyjątkiem szkół i pla-cówek o znaczeniu regionalnym i ponadregionalnym, należy do zadań własnych powiatu. Podkreślił jednocześnie, że w okresie, który dotyczył subwencji za rok 2011, „młodzieżowe ośrodki wychowawcze i młodzieżowe ośrodki socjoterapii funkcjonowały w systemie oświaty na podstawie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Przepisy art. 5 ust. 5a ustawy o systemie oświaty określa- OTK ZU B/2023 Tw 6/21 poz. 342 3 ły, że zakładanie i prowadzenie publicznych placówek, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy, m.in. młodzieżowych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, jest zadaniem własnym powiatu. (…) Podstawą prawną przyznania Powiatowi Monieckiemu subwencji ogólnej jest natomiast ustawa z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2003 roku Nr 203 poz. 1966, ze zm.). Natomiast kwestie podziału subwencji określały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 roku w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011” (s. 3-4 pisma procesowego). Wnioskodaw-ca podkreślił, że kwestionowany § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. „jest objęty zakresem działania wnioskodawcy, bowiem zadaniem wła-snym powiatu jest prowadzenie młodzieżowych ośrodków wychowawczych oraz młodzieżo-wych ośrodków socjoterapii (zarówno na podstawie obowiązującej w 2011 roku ustawy o systemie oświaty, jak również obowiązującej obecnie ustawy – Prawo oświatowe). Na pro-wadzenie młodzieżowych ośrodków socjoterapii powiat otrzymuje subwencję ogólną, która następnie podlega rozliczeniu” (s. 4 pisma procesowego). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że Powiat Moniecki wykazał, że § 3 rozporządze-nia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w zakresie wskazanym we wnio-sku dotyczy spraw objętych jego zakresem działania (art. 191 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK). 4. Trybunał uznaje, że wnioskodawca prawidłowo określił przedmiot oraz wzorce kontroli, a także uzasadnił sformułowane we wniosku zarzuty (art. 47 ust. 1 pkt 4-6 i ust. 2 u.o.t.p.TK). 5. Mając na uwadze, że wniosek spełnia wymagania przewidziane w u.o.t.p.TK, na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK, należało postanowić jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 87 ust. 1 Konstytucji RPart. 92 ust. 1 Konstytucji RPart. 167 ust. 1 Konstytucji RPart. 12 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło