Tw 6/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 grudnia 2023 r. Pozycja 343 POSTANOWIENIE z dnia 19 września 2023 r. Sygn. akt Tw 6/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku związku wyznaniowego Domy Modlitwy Jana Pawła II z siedzibą w Kielcach w sprawie zgodności: art. § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2021 r. zmieniające-go rozporządzenie w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 2398) oraz § 12a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Pol-skiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491, ze zm.) w zakresie, w jakim nakładają ob-owiązek szczepień przeciwko COVID-19, z art. 30, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 39, art. 53, art. 65 ust. 1 i art. 70 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu. UZASADNIENIE 1. We wniosku z 28 kwietnia 2022 r. (data nadania) związek wyznaniowy Domy Mo-dlitwy Jana Pawła II z siedzibą w Kielcach (dalej: wnioskodawca), reprezentowany przez osobę fizyczną, wystąpił z żądaniem wskazanym w komparycji niniejszego postanowienia. 2. Uzasadniając swoją legitymację do zainicjowania niniejszego postępowania, wnio-skodawca wskazał, że „związek wyznaniowy lub kościół w zakresie swojego działania za-trudnia w celu realizacji swoich celów – w tym pomocy w zakresie ochrony zdrowia – osoby wykonujące zawody medyczne. Zgodnie z zasadami wyznawanej wiary, wierni popierają wszelkie godziwe środki ochrony życia i zdrowia uwzględniające godność i prawo człowieka do życia od poczęcia do naturalnej śmierci” (s. 3 wniosku). Zdaniem wnioskodawcy zaskarżony § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypo-spolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 2398) „de facto legalizuje i ułatwia praktyki dys-kryminacji w miejscu pracy, nauki [i] studiów ze względu na kryterium zaszczepienia prze-ciwko COVID-19”, co narusza zasadę poszanowania i ochrony godności człowieka zawartą w art. 30 Konstytucji (s. 5 wniosku). OTK ZU B/2023 Tw 6/22 poz. 343 2 Przepis ten „bezwzględnie i zupełnie uchyla ochronę prawną podmiotów w nim wska-zanych” oraz „tworzy system nacisku na poddanie się szczepieniu przeciwko COVID-19 przez osoby wykonywujące zawody medyczne i studiujące kierunki medyczne”. Jest „zachę-tą, a także błędnie powoływaną podstawą do rozwiązania stosunku pracy przez pracodaw-ców”. W ocenie wnioskodawcy nie zapewnia on poszanowania i ochrony życia i zdrowia, co potwierdzają „liczne wątpliwości części środowisk medycznych i naukowych” (s. 6 wniosku). Kwestionowana regulacja budzi również wątpliwości pod względem zgodności z art. 39 Konstytucji, ponieważ „podawanie warunkowo dopuszczonych do obrotu szczepionek przeciwko COVID-19 jest eksperymentem medycznym” (s. 6 wniosku). „Nałożony w drodze rozporządzenia obowiązek poddania się szczepieniom przeciwko COVID-19 prowadzi do różnicowania podmiotów i ich sytuacji prawnej w zakresie podej-mowania zatrudnienia, wyboru zawodu, kierunku studiów ich kontynuacji. (...). Tego rodzaju przepisy prowadzą do dyskryminacji bezpośredniej i powodują, że prawo pozytywne jak w systemach totalitarnych wpływa na wolności i prawa jednostki i przeczy prawu naturalnemu” (s. 8 wniosku). Wnioskodawca podkreślił, że zaskarżone przepisy „wpływają w szczególności na sy-tuację prawną członków wyznania, które nie zgadza się zgodnie z zasadami swej wiary na korzystanie z nieetycznie wyprodukowanych (...) «szczepionek» przeciwko COVID-19”. Ze względu na to, że „proces i produkcja” tych preparatów następuje „z linii komórkowych dzie-ci nienarodzonych”, zmuszanie do ich przyjęcia i uzależnianie od tego prawa do zatrudnienia czy nauki stanowi także pogwałcenie wolności sumienia i wyznania (s. 8 wniosku). Naruszenie praw osób objętych zakresem zaskarżonych przepisów następuje „bez do-statecznego usprawiedliwienia wartościami, zasadami i prawami konstytucyjnymi” (s. 9 wniosku). W opinii wnioskodawcy kwestionowane regulacje „pozwalają na pozbawienie pracy, czy relegowanie ze studiów w majestacie prawa, które stało się zadekretowanym bezprawiem. Tego rodzaju legislacja zamiast pełnić rolę wychowawczą, wpływać na jego stałość i przej-rzystość – powoduje negatywne skutki społeczne, ekonomiczne [...] dla systemu polskiej służby zdrowia obecnie i w przyszłości. Powyższe wskazuje na ewidentne naruszenie zasad poprawnej legislacji” (s. 9 wniosku). Ponadto „kwestionowany przepis nie czyni zadość wskazywanym w orzecznictwie TK wymogom określoności, przewidywalności i precyzji języka przepisów prawnych” (s. 10 wniosku). 3. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 7 lutego 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy 13 lutego 2023 r.) wnioskodawca został wezwany do usunię-cia braków formalnych wniosku przez: 1) podanie i udokumentowanie podstawy prawnej działania wnioskodawcy, 2) wykazanie, że osoba, która została wskazana jako uprawniona do reprezentowania wnioskodawcy, posiada taką legitymację, 3) uzasadnienie, że kwestionowa-ne normy dotyczą spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy, 4) doręczenie poświad-czonego za zgodność z oryginałem jednolitego tekstu statutu wnioskodawcy, 5) doręczenie czterech odpisów wniosku. Powyższe zarządzenie zostało doręczone osobie wskazanej w treści wniosku jako peł-nomocnik wnioskodawcy 13 lutego 2023 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia braki formalne wniosku nie zostały usunięte. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 OTK ZU B/2023 Tw 6/22 poz. 343 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego przez siebie sędziego Trybunału w celu wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Trybunał bada, czy wniosek spełnia wymagania przewidziane w art. 191 ust. 2 Konstytucji oraz w art. 47 i art. 48 u.o.t.p.TK, a także czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK). W wypadku wniosków kościołów lub innych związków wyznaniowych powyższe wymogi są badane z uwzględnieniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz wewnętrznych postanowień statutowych danej organizacji (por. postanowienia z 5 paździer-nika 2005 r. i 9 stycznia 2006 r., sygn. Tw 37/05, OTK ZU nr 1/B/2006, poz. 6 i 7 – dotyczą-ce wniosku Kościoła Nowego Przymierza w Lublinie oraz wyrok z 10 grudnia 2014 r., sygn. K 52/13, OTK ZU nr 11/A/2014, poz. 118 – dotyczący wniosku Związku Gmin Wyznanio-wych Żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej). 2. Trybunał stwierdził, że analizowany wniosek nie może zostać przekazany do rozpo-znania merytorycznego z dwóch niezależnych od siebie powodów. 2.1. Po pierwsze, wnioskodawca nie jest legitymowany do zainicjowania postępowa-nia w trybie art. 188 w związku z art. 191 ust. 1 pkt 5 Konstytucji. W literaturze wskazuje się, że prawo do inicjowana postępowania na podstawie tych przepisów nie przysługuje podmiotom prywatnym, uznającym się samoistnie za „kościół” lub „związek wyznaniowy” (bez względu na formę prawną, w jakiej występują w obrocie). Legi-tymacja wnioskowa w postępowaniu przed Trybunałem zależy bowiem od obiektywnych kryteriów wynikających z przepisów prawa, a nie od subiektywnej identyfikacji danego pod-miotu (por. A. Mączyński, J. Podkowik, uwagi do art. 191, [w:] Konstytucja RP. Tom II. Ko-mentarz do art. 87-243, red. L. Bosek, M. Safjan, Warszawa 2016, s. 17-18, Legalis). Trybunał Konstytucyjny z urzędu ustalił, że związek wyznaniowy Domy Modlitwy Jana Pawła II nie ma sytuacji prawnej uregulowanej w odrębnej ustawie oraz nie jest wpisany do informatycznego Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych, prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Według informacji dostępnych w do-menie publicznej Domy Modlitwy Jana Pawła II to „internetowy ruch katolicki” (por. http://www.domymodlitwyjp2.pl/). Podmiot taki nie został jednak wymieniony wśród osób prawnych Kościoła Katolickiego w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.) ani nie uzyskał osobowości prawnej w trybie wskazanym w art. 10 tej ustawy (tj. na podstawie rozporządzenia ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodo-wych i etnicznych). Wobec powyższego należy stwierdzić, że wnioskodawca nie jest kościołem lub związkiem wyznaniowym w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 5 Konstytucji, uprawnionym do inicjowania postępowania w trybie art. 188 Konstytucji. Okoliczność ta uniemożliwia nadanie wnioskowi dalszego biegu. 2.2. Po drugie, wnioskodawca nie usunął braków formalnych wniosku, wskazanych w zarządzeniu Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 7 lutego 2023 r. Zostało ono skutecznie doręczone osobie wskazanej w treści wniosku jako pełnomocnik wnioskodawcy 13 lutego 2023 r. i zawierało pouczenie o ujemnych skutkach procesowych jego niewykonania. Do dnia wydania niniejszego postanowienia wnioskodawca nie ustosunkował się do powyższego zarządzenia, w tym nie przedstawił dokumentów stanowiących podstawę prawną jego działania i potwierdzających legitymację osoby wskazanej jako pełnomocnik. Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. OTK ZU B/2023 Tw 6/22 poz. 343 4 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.