Tw 7/22
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-06-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Trybunał Konstytucyjny może orzekać o zgodności z Konstytucją przepisu, który utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania dalszego biegu wnioskowi, gdy zakwestionowany akt normatywny utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia. Kontrola konstytucyjności odnosi się wyłącznie do aktów obowiązujących, ponieważ skutkiem orzeczenia o niekonstytucyjności jest utrata mocy obowiązującej aktu w systemie prawa. Orzekanie o aktach, które już nie obowiązują, jest bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Rada Miejska w Gryfinie złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w latach 2017–2021. Zakwestionowany przepis został zmieniony ustawą z 17 listopada 2021 r., która nie zawierała przepisów przejściowych przywracających lub utrwalających stosowanie starego brzmienia. Wniosek został złożony po wejściu w życie nowelizacji.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania wnioskowi dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 października 2023 r. Pozycja 298 POSTANOWIENIE z dnia 14 czerwca 2023 r. Sygn. akt Tw 7/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miejskiej w Gryfinie w sprawie zgodności: art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokal-nych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2021 r., nadanym przez art. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1923), w zakresie, w jakim „z przepisu tego dekodo-wana jest norma prawna, zgodnie z którą zwalnia się od podatku od nierucho-mości całość gruntów, budynków i budowli wchodzą[cych] w skład infrastruktu-ry kolejowej, która: a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm, a nie tylko tą część gruntów, budynków i budowli, które rzeczywiście wchodzą w skład infrastruktury kolejowej i spełniają pozo-stałe warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy”, z art. 2, art. 84, art. 165 ust. 2, art. 168 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu. UZASADNIENIE Rada Miejska w Gryfinie (dalej: wnioskodawca), reprezentowana przez ustanowione-go pełnomocnika, wystąpiła 29 listopada 2022 r. (data nadania) do Trybunału Konstytucyjne-go z wnioskiem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 7 lutego 2023 r. (doręczonym peł-nomocnikowi wnioskodawcy 13 lutego 2023 r.) wezwał wnioskodawcę do doręczenia: a) odpisu lub poświadczonego za zgodność z oryginałem protokołu z posiedzenia organu wnioskodawcy, pozwalającego stwierdzić, że uchwała o wystąpieniu z wnioskiem do Trybu-nału Konstytucyjnego została podjęta zgodnie z przepisami prawa (wraz z czterema kopiami); b) jednego odpisu wniosku wraz z załącznikami. Wymagane dokumenty wnioskodawca złożył w Trybunale 20 lutego 2023 r. (data na-dania).
OTK ZU B/2023 Tw 7/22 poz. 298 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego przez siebie sędziego Trybunału w celu wstępnego roz-poznania na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny bada, czy wniosek spełnia wymogi określone w art. 47 i art. 48 u.o.t.p.TK, nie jest oczywiście bezza-sadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK), a także, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Ponadto, wstępne rozpoznanie zapobiega nadaniu biegu wnioskowi w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte przed Trybuna-łem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu niedopuszczalności (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) lub zbędności wydania orzeczenia (art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK), a także, jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wyda-niem orzeczenia przez Trybunał (art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK). Tym samym wstępne rozpo-znanie wniosku umożliwia – już w początkowej fazie postępowania – wyeliminowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że kontrola konstytucyjności aktów normatyw-nych, nie licząc specyficznego trybu kontroli prewencyjnej, odnosi się jedynie do aktów obo-wiązujących, ponieważ skutkiem prawnym orzeczenia przez Trybunał niekonstytucyjności jest utrata mocy obowiązującej aktu i jego eliminacja z systemu obowiązującego prawa. Wy-klucza to możliwość orzekania o aktach normatywnych, które utraciły moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia w danej sprawie. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca wniósł o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170, ze zm.; dalej: u.p.o.l.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2021 r. Ustawa z 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. poz. 2192, ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca), której art. 1 pkt 2 nadał no-we brzmienie zakwestionowanej regulacji, nie zawiera przepisów przejściowych co do dal-szego obowiązywania i tym samym stosowania art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu zakwe-stionowanym przez wnioskodawcę. Artykuł 2 ustawy zmieniającej stanowi wprawdzie o sto-sowaniu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 1c u.p.o.l. ale tylko w brzmieniu nadanym ustawą zmie-niającą. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego nie ulega zatem wątpliwości, że zakwestiono-wany przez wnioskodawcę przepis utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał. Powyższa okoliczność stanowi podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu (por. postanowienia TK z: 2 czerwca 2011 r., sygn. Tw 39/10, OTK ZU nr 6/B/2011, poz. 400; 15 lutego 2012 r., sygn. Tw 18/11, OTK ZU II/B/2014, poz. 654; 20 lutego 2012 r., sygn. Tw 33/11, OTK ZU II/B/2014, poz. 661; 24 lutego 2016 r., sygn. Tw 23/15, OTK ZU B/2016, poz. 135 oraz 29 czerwca 2021 r., sygn. Tw 5/20, OTK ZU B/2021, poz. 143). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 84 Konstytucji RPart. 165 ust. 2 Konstytucji RPart. 168 Konstytucji RPart. 217 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło