Tw 8/19

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 lipca 2025 r. Pozycja 218 POSTANOWIENIE z dnia 10 czerwca 2020 r. Sygn. akt Tw 8/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miasta Ząbki o zbadanie zgodności: „art. 90 ust. 2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329, [ze zm.], następnie Dz. U. z 2001 r. Nr 111, poz. 1194; Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1304; Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572; Dz. U. z 2007 r. Nr 80, poz. 542; Dz. U. z 2013 r. poz. 827; Dz. U. z 2015 r. poz. 2156; Dz. U. z 2016 r. poz. 1010; Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, ze zm.; Dz. U. z 2017 r. poz. 2198, ze zm.) w zakresie, w jakim w latach 2003-2017 ograniczał możliwość jednoznacznego stosowania tego przepisu oraz reali-zacji ustawowych obowiązków [w]nioskodawcy, narażając go na roszczenia od-szkodowawcze w związku z przyznawaniem dotacji oświatowych na rzecz przedszkoli niepublicznych” z art. 2, art. 7, art. 70 ust. 4 i art. 163 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. UZASADNIENIE Rada Miasta Ząbki (dalej: wnioskodawca) 26 lipca 2019 r. (data nadania) wystąpiła do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem przytoczonym w komparycji niniejszego postano-wienia. Zarządzeniem z 2 października 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy 8 października 2019 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał wnioskodawcę do usunię-cia braków formalnych wniosku, tj. do dokładnego uzasadnienia wniosku przez przywołanie treści kwestionowanego przepisu oraz wzorców kontroli wraz z ich wykładnią, a także do uzasadnienia, przez powołanie przepisu prawa, że zaskarżony we wniosku przepis dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy. Został on również zobowiązany do dorę-czenia egzemplarza wniosku wraz z załącznikami. W piśmie procesowym z 15 października 2019 r. wnioskodawca wykonał zarządzenie sędziego. OTK ZU B/2025 Tw 8/19 poz. 218 2 Zdaniem wnioskodawcy zaskarżony przez niego przepis, przez to, że stwarzał wątpli-wości interpretacyjne użytych w nim pojęć, był niezgodny z zasadami prawidłowej legislacji i legalizmu (art. 2 i art. 7 Konstytucji). Naruszał ponadto „konstytucyjne prawo obywateli gminy do uzyskiwania na równych zasadach prawa do wyrównania szans w zakresie świad-czeń edukacyjnych” (art. 70 ust. 4 Konstytucji), a także godził w art. 163 Konstytucji, zgodnie z którym samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne niezastrzeżone przez Konstytu-cję lub ustawy dla organów innych władz publicznych. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji Rze-czypospolitej Polskiej, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego przez siebie sędziego Try-bunału w celu wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Trybunał bada, czy wnio-sek spełnia wymagania przewidziane w art. 191 ust. 2 Konstytucji oraz przepisach u.o.t.p. TK. Wnioskodawca poddał kontroli Trybunału art. 90 ust. 2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329, ze zm.; dalej: u.s.o.) w brzmie-niach – jak wyjaśnił w piśmie procesowym z 15 października 2019 r. – obowiązujących do końca 2017 r. Jednocześnie, jak zauważa wnioskodawca, przepis ten z dniem 31 grudnia 2017 r. został uchylony na podstawie art. 80 pkt 16 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. poz. 2203; dalej: u.f.z.o.). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny przypomina, że kontrola hierarchicznej zgodności aktów normatywnych, nie licząc specyficznego trybu kontroli prewencyjnej, odno-si się jedynie do aktów obowiązujących, ponieważ skutkiem stwierdzenia przez Trybunał niezgodności jest utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego i jego eliminacja z systemu obowiązującego prawa. Zakwestionowany we wniosku art. 90 ust. 2b u.s.o. został formalnie derogowany z systemu obowiązującego prawa, a zatem nie wyznacza już swoim dotychczasowym adresa-tom żadnych nakazów ani zakazów określonego zachowania. Kwestie dotacji, które regulo-wał art. 90 ust. 2b u.s.o. określają obecnie przepisy u.f.z.o. W akcie tym, nie zamieszczono takich przepisów przejściowych lub dostosowujących, które przesądzałyby o tym, że uchylo-na regulacja może jeszcze kształtować status prawny podmiotów nim objętych. Wprawdzie art. 91 ust. 2 u.f.z.o. stanowi, że do wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2018 r. postępowań w przedmiocie ustalenia wysokości lub przekazania dotacji na rok 2017 lub lata wcześniejsze stosuje się przepisy dotychczasowe, jednak należy go rozumieć jako przepis przewidujący, że postępowania niezakończone toczyć się będą nadal - w razie sporu - w trybie pierwotnie dla nich właściwym, tzn. sprawy o dotacje za rok 2017 pozostają we wła-ściwości sądów administracyjnych, zaś w sprawach o dotacje za lata wcześniejsze utrzymana zostaje droga sądowa i do ich rozpoznania nadal pozostają właściwe sądy powszechne (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. I Wydział Cywilny z 10 października 2018 r., sygn. akt I Acz 796/18). Powyższe oznacza, że kwestionowany art. 90 ust. 2b u.s.o. nie może być stosowany i nie wywiera skutków dla swoich adresatów. Zakwestionowany przez wnioskodawcę przepis został skutecznie wyłączony z systemu prawa, a więc utracił moc obowiązującą w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK. Spełnienie tej przesłanki powoduje konieczność umorzenia postępowania. OTK ZU B/2025 Tw 8/19 poz. 218 3 Jednocześnie Trybunał stwierdza, że w analizowanej sprawie nie znajduje zastosowa-nia art. 59 ust. 3 u.o.t.p. TK, ponieważ odnosi się on tylko do postępowania zainicjowanego skargą konstytucyjną. Wskazana okoliczność jest – zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p. TK – podstawą umorzenia postępowania. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.