Tw 8/24
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-07-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wszczęcie postępowania kontrolnego złożony przez organ samorządu terytorialnego, podpisany przez pełnomocnika upoważnionego wyłącznie do składania skargi konstytucyjnej, spełnia wymogi formalne wymagane do nadania mu dalszego biegu?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi, stwierdzając, że pełnomocnictwo udzielone w uchwale Rady Miasta Otwocka ograniczało zakres umocowania wyłącznie do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej. Ponieważ wniosek o wszczęcie postępowania kontrolnego został podpisany przez osobę uprawnioną tylko do czynności związanych ze skargą konstytucyjną, nie mógł być uznany za sporządzony w wykonaniu uchwały organu stanowiącego, co stanowi podstawę do odmowy nadania mu dalszego biegu.Stan faktyczny
Rada Miasta Otwocka zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności art. 11 § 4 Kodeksu wyborczego z Konstytucją RP, powołując się na naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego i równości. W uchwale nr VII/62/24 Rada udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi J.D. do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania Rady w postępowaniu. Wniosek o wszczęcie postępowania kontrolnego został podpisany przez tego pełnomocnika, mimo że uchwała nie przyznawała mu uprawnienia do składania wniosków kontrolnych, lecz wyłącznie skarg konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania wnioskowi dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 listopada 2025 r. Pozycja 312 POSTANOWIENIE z dnia 23 lipca 2025 r. Sygn. akt Tw 8/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miasta Otwocka w spra-wie zgodności: art. 11 § 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408, ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału oby-wateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych orga-nów publicznych (Dz. U. poz. 130), z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 2, art. 62, art. 169 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu. UZASADNIENIE Rada Miasta Otwocka (dalej: wnioskodawca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła 19 listopada 2024 r. (data wniesienia) do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że zasada dwukadencyjności urzędu wójta, burmistrza i prezydenta miasta, przewidziana w kwestionowanym przepisie, stanowi nieuza-sadnioną ingerencję zarówno w bierne prawo wyborcze kandydatów do organów władzy wykonawczej w gminie, jak i w czynne prawo wyborcze mieszkańców tej wspólnoty samo-rządowej. Omawiane ograniczenie prawa wyborczego, wprowadzone ustawą zwykłą, jest – zdaniem wnioskodawcy – niedopuszczalne, gdyż poszerza zamknięty katalog cenzusów wy-borczych ujęty w Konstytucji. Godzi, w jego przekonaniu, w zasadę demokratycznego pań-stwa prawnego oraz zasadę równości wszystkich wobec prawa. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konsty-tucji, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego przez siebie sędziego Trybunału w celu
OTK ZU B/2025 Tw 8/24 poz. 312 2 wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytu-cyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 47 i art. 48 u.o.t.p.TK), a w szczególności, czy pochodzi od podmiotu uprawnionego (art. 191 ust. 1 pkt 3-5 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji) i czy nie jest oczywiście bez-zasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK). Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji jednym z podmiotów uprawnionych do inicjowania kontroli konstytucyjności prawa są organy stanowiące jednostek samorządu tery-torialnego. Do ustalenia, że wniosek pochodzi od podmiotu legitymowanego, wskazanego w tym przepisie, a nie od osoby fizycznej, która go sporządziła lub podpisała, potrzebny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały organu stanowiącego danej jednostki w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności aktu normatywnego z aktem wyższego rzędu. Treść uchwały i wniosku musi cechować mi-nimalna zbieżność, która obejmuje wskazanie kwestionowanego przepisu przez odpowiednie oznaczenie aktu normatywnego (przedmiot kontroli), wyrażenie woli wyeliminowania tego przepisu z porządku prawnego oraz sformułowanie zarzutu niezgodności z przepisem aktu normatywnego wyższego rzędu (wzorzec kontroli). Uchwała może zawierać także dodatkowe postanowienia dotyczące sposobu jej wykonania, w szczególności wskazywać inny podmiot (np. pełnomocnika), zobligowany do sporządzenia lub podpisania wniosku, złożenia go w Trybunale Konstytucyjnym oraz reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed Trybunałem. 2. Jako podstawę złożenia rozpoznawanego wniosku Rada Miasta Otwocka przedsta-wiła podjętą przez siebie uchwałę nr VII/62/24 z 30 października 2024 r. (dalej: uchwała). Postanowiła w niej skierować do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności art. 11 § 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408, ze zm.), wprowadzonego artykułem 5 pkt 4 ustawy z dnia 1 stycznia 2018 r. o zmianie niektó-rych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz. U. poz. 130), z art. 2, art. 31, art. 32, art. 62, art. 169 Konstytucji (wzorce kontroli doprecyzowano w uzasadnieniu uchwały). Po-nadto Rada Miasta Otwocka udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi J.D. „do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej wraz z prawem do modyfikowania treści skargi oraz ewen-tualnego sporządzenia i wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, a także reprezentowania Rady Miasta Otwocka prze[d] Trybu-nałem Konstytucyjnym – zgodnie z treścią przepisu art. 44 ust. 1 [u.o.t.p.TK]” (s. 1 uchwały). W uzasadnieniu uchwały Rada Miasta wskazała, że „udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi J.D. do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania w postępowa-niu przed Trybunałem Konstytucyjnym, zgodnie z wymogami powyższego przepisu” (s. 3 i 4 uchwały). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że pełnomocnictwo udzielone w uchwale przez Radę Miasta Otwocka określa w sposób ścisły zakres czynności objętych umocowaniem. Wskazuje, że do tego zakresu należy złożenie skargi konstytucyjnej, nie zaś wniosku. Biorąc pod uwagę to, że pełnomocnik obowiązany jest działać jedynie w granicach i w zakresie udzielonego mu umocowania, rozpatrywany wniosek – podpisany przez osobę wskazaną w pełnomocnictwie zawartym w uchwale – nie może być uznany za sporządzony w wykona-niu uchwały Rady Miasta Otwocka o wystąpieniu z wnioskiem. Sporządzenie wniosku przez podmiot nieuprawniony uzasadnia odmowę nadania mu dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
OTK ZU B/2025 Tw 8/24 poz. 312 3 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 32 ust. 2 Konstytucji RPart. 62 Konstytucji RPart. 169 ust. 3 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło