Tw 9/19

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-05-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyłączenie funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego z grupy uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego i emerytury pomostowej, w porównaniu do innych funkcjonariuszy służb mundurowych, narusza zasadę równości oraz prawo do zabezpieczenia społecznego?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nadał wnioskowi dalszy bieg, stwierdzając, że spełnia on wymogi formalne i nie jest oczywiście bezzasadny. Wstępna ocena nie przesądza o konstytucyjności ani niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów, lecz potwierdza uprawnienie wnioskodawcy do ich zaskarżenia w zakresie dotyczącym spraw objętych zakresem jego działania.
Stan faktyczny
Rada Krajowa Związku Zawodowego Inspekcji Transportu Drogowego złożyła wniosek o zbadanie zgodności art. 1, art. 18a ust. 1 i art. 18b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych z art. 32 oraz art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Wnioskodawca zarzuca, że kwestionowane przepisy pomijają funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego wśród osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych, co narusza zasadę równości i prawo do zabezpieczenia społecznego.
Rozstrzygnięcie
nadać wnioskowi dalszy bieg

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 sierpnia 2020 r. Pozycja 242 POSTANOWIENIE z dnia 14 maja 2020 r. Sygn. akt Tw 9/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Krajowej Związku Za-wodowego Inspekcji Transportu Drogowego o zbadanie zgodności: 1) art. 1, art. 18a ust. 1 i art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopa-trzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa We-wnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Gra-nicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, 733); 2) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1924, ze zm.) z art. 32 oraz art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-skiej p o s t a n a w i a: nadać wnioskowi dalszy bieg. UZASADNIENIE Wniosek złożony został przez Związek Zawodowy Inspekcji Transportu Drogowego (dalej: wnioskodawca) pismem z 18 sierpnia 2019 r. (data nadania). Wnioskodawca reprezen-towany jest przez radcę prawnego. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 19 listopada 2019 r., wniosko-dawca – na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) – został we-zwany do usunięcia braku formalnego wniosku. Pismem z 29 listopada 2019 r. wnioskodawca – dochowując przewidzianego prawem terminu – odpowiedział na doręczone mu zarządzenie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji OTK ZU B/2020 Tw 9/19 poz. 242 2 Rzeczypospolitej Polskiej, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego sędziego Trybunału w celu wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Trybunał bada wówczas, czy wniosek spełnia wymagania przewidziane w art. 47 i art. 48 u.o.t.p. TK, czy nie jest oczywi-ście bezzasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK), a w szczególności, czy zaskarżony akt nor-matywny dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy (art. 191 ust. 2 Konsty-tucji oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK). 2. Wnioskodawca określił przedmiot oraz wzorce kontroli, a także przedstawił uza-sadnienie sformułowanych we wniosku zarzutów (art. 47 ust. 1 pkt 4-6 i ust. 2 u.o.t.p. TK). Stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK, wnioskodawca dołączył do wniosku uchwałę nr 3/2019 z 3 czerwca 2019 r. w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. Uchwała ta została podjęta przez ogólnokrajowy organ związku zawodo-wego (art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji) i wyraża wolę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. Określa przedmiot i wzorce kontroli (§ 1), które są tożsame z zakresem zaskarżenia, wskazanym w badanym wniosku. Uchwała ustanawia pełnomocnika, wykonują-cego zawód radcy prawnego, do reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed Try-bunałem Konstytucyjnym (§ 2). 3. Wnioskodawca jest uprawniony do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm, ponie-waż zgodnie z art. 191 ust. 2 Konstytucji, kwestionowany przez niego akt normatywny doty-czy spraw objętych zakresem jego działania. 3.1. Wypełniając dyspozycję art. 48 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK, wnioskodawca wskazał art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 263), który stanowi: „Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i so-cjalnych”. Zdaniem wnioskodawcy przepis ten pozostaje w związku z § 10, § 11 ust. 1, 2, 21 i 22 oraz § 21 ust. 2 i 8 Statutu Związku Zawodowego Inspekcji Transportu Drogowego, określającymi cele i zadania związku oraz kompetencje Rady Krajowej. 3.2. Wnioskodawca domaga się stwierdzenia niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów w zakresie, w jakim wśród osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych pomi-jają funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego, którzy wykonują zadania określone w art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140). 3.3. Treść kwestionowanych przepisów: a) ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Poli-cji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Woj-skowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Gra-nicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, 733) jest następująca: – art. 1 ust. 1: „Funkcjonariuszom Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Cen-tralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej, zwanym dalej »funkcjonariu-szami«, zwolnionym ze służby, przysługuje z budżetu państwa, na zasadach określonych w ustawie, zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat lub w razie całkowitej niezdolności do służby, a członkom ich rodzin – w razie śmierci żywiciela”; OTK ZU B/2020 Tw 9/19 poz. 242 3 – art. 1 ust. 2: „Zaopatrzenie emerytalne, o którym mowa w ust. 1, przysługuje rów-nież funkcjonariuszom Służby Celnej, którzy zostali mianowani do Służby Celnej po dniu 14 września 1999 r. lub których stosunek pracy został przekształcony w stosunek służbowy na podstawie art. 22b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. poz. 1641, z późn. zm.) lub art. 99 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799 i 1948)”; – art. 18a ust.1: „Funkcjonariuszowi przyjętemu po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 r. do służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub w Służbie Wię-ziennej emerytura przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w niniejszym rozdzia-le”; – art. 18b ust. 1: „Emerytura przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada co najmniej 25 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub Służbie Więziennej”; b) ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1924, ze zm.) jest następująca: „Żołnierze zawodowi, funkcjonariusze Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorup-cyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Służby Wię-ziennej i Państwowej Straży Pożarnej nabywają prawo do emerytury pomostowej, na zasa-dach określonych w art. 4, jeżeli nie spełniają warunków do nabycia prawa lub utracili prawo do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób”. 3.3. Kwestionowanym przepisom wnioskodawca zarzucił niezgodność z zasadą rów-ności (art. 32 Konstytucji), prawem do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 Konstytu-cji) w związku z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). 4. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skoro złożony wniosek spełnia wymagania formalne i nie jest oczywiście bezzasadny (61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK), to na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK należało nadać mu dalszy bieg.

Powołane przepisy

art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło