U 4/19

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 14 maja 2026 r. Pozycja 56 POSTANOWIENIE z dnia 21 kwietnia 2026 r. Sygn. akt U 4/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz – przewodniczący Bartłomiej Sochański Rafał Wojciechowski – sprawozdawca, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2026 r., wniosku Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych o zbadanie zgodności: § 26 ust. 13-18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2017 r. w sprawie leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych wykonu-jących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne (Dz. U. poz. 2051) z art. 16 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2245), art. 21 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1371) w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej, art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji oraz art. 68 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. Do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Krajowej Rady Diagnostów Labo-ratoryjnych (dalej: KRDL, wnioskodawca) z 17 stycznia 2018 r. (data nadania) o zbadanie zgodności § 26 ust. 13-18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2017 r. w sprawie leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych wykonujących działal-ność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2051, dalej: rozporządzenie) z art. 16 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2245, dalej: u.d.l.), art. 21 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2017 r. OTK ZU A/2026 U 4/19 poz. 56 2 poz. 1371, dalej: u.p.s.k.) w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji, art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji oraz art. 68 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. 1.1. Wnioskodawca wskazał, że zaskarżone przepisy rozporządzenia dopuszczają zdalną autoryzację wyników badań immunohematologicznych oraz regulują jej zasady. KRDL wskazała na brzmienie art. 16 ust. 1 u.d.l., zgodnie z którym wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryjnego polega na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 2 u.d.l., „w laboratorium” (w tym również autoryzacji wyników badań, o której mowa w art. 2 pkt 4 u.d.l.). Wnioskodawca, powołując się na stanowiska organów państwowych, wskazał, że art. 16 ust. 1 u.d.l. należy interpretować w ten sposób, iż „autoryzacja wyniku badania laborato-ryjnego może się odbyć tylko i wyłącznie w laboratorium i w konsekwencji uznać należy, że obowiązujące regulacje prawne kreują obowiązek przebywania autoryzującego wynik badania laboratoryjnego, w miejscu wykonania tego badania” (wniosek, s. 6). Tymczasem zgodnie z zaskarżonymi przepisami rozporządzenia, określone podmioty mogą wykonywać czynność autoryzacji zdalnie, czyli na odległość, poza pomieszczeniem laboratorium. Zdaniem wnio-skodawcy jako, że żaden przepis rangi ustawowej lub ponadustawowej nie przewiduje od-stępstwa od wymogu wykonywania czynności diagnostycznych w pomieszczeniu laborato-rium, zaskarżone przepisy rozporządzenia stoją w sprzeczności z art. 16 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 4 u.d.l. „Skoro bowiem ustawa wprowadza określony wymóg (wykonywanie czynności diagnostycznych, w tym autoryzacji wyników badań, wyłącznie w laboratoriach), to niedopuszczalnym jest by w akcie rangi podustawowej, tj. Rozporządzeniu, wprowadzone zostały jakiekolwiek odstępstwa od tegoż wymogu” (wniosek, s. 7-8). 1.2. Wnioskodawca zarzucił również niezgodność § 26 ust. 13-18 in extenso rozporzą-dzenia z art. 21 ust. 8 pkt 2 u.p.s.k. w związku z art. 92 ust. l Konstytucji. Wskazany przepis u.p.s.k. stanowi upoważnienie dla Ministra Zdrowia do wydania zaskarżonego rozporządze-nia. Tymczasem, zdaniem wnioskodawcy, wprowadzenie w rozporządzeniu dopuszczalności zdalnej autoryzacji wyników badań stanowi wykroczenie poza delegację z art. 21 ust. 8 pkt 2 u.p.s.k., która zezwalała jedynie na organizację aspektów technicznych czynności wykony-wanych w ramach pracowni serologii lub immunologii transfuzjologicznej. Z uwagi na po-wyższe, przepisy te naruszają również art. 92 ust. 1 Konstytucji. 1.3. Zaskarżone przepisy, zdaniem wnioskodawcy naruszają również art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji. W opinii wnioskodawcy, § 26 ust. 13-18 roz-porządzenia wprowadza regulacje, których realizacja może narażać pacjentów na ryzyko za-grożenia zdrowia, a przez to naraża diagnostów laboratoryjnych i inne uprawnione podmioty na odpowiedzialność karną z tytułu błędu medycznego lub naruszenia praw pacjenta. Jedno-cześnie, dokonanie zdalnej autoryzacji będzie każdorazowo narażać diagnostów na odpowie-dzialność dyscyplinarną, gdyż będzie ona niezgodna z zasadami sztuki, a z drugiej strony odmowa dokonania zdalnej autoryzacji może skutkować powstaniem po stronie diagnosty odpowiedzialności z innych tytułów. Zdaniem wnioskodawcy, zaskarżone przepisy naruszają art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji, ponieważ zezwalają one na wy-konywanie czynności diagnostycznych, których przeprowadzenie może narazić podmioty uprawnione do autoryzacji na odpowiedzialność karną i dyscyplinarną. Tworzy to swoistą pułapkę, ponieważ diagności laboratoryjni „znajdują się w sytuacji, w której nieznany będzie im skutek stosowania się do przepisów prawa, przy czym może być to skutek bardzo dotkli-wy” (wniosek, s. 15). 1.4. Wnioskodawca wskazał również na naruszenie przez zaskarżone przepisy art. 68 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. Zdaniem KRDL, możliwość zdalnej autoryzacji wyni- OTK ZU A/2026 U 4/19 poz. 56 3 ków badań prowadzić może do pogorszenia dotychczasowej sytuacji osób chorych, jako że „wyniki badań które zostały autoryzowane zdalnie nie charakteryzują się tym samym pozio-mem pewności, co wyniki autoryzowane osobiście, w laboratoriach” (wniosek, s. 16). Zdaniem wnioskodawcy, narusza to prawo pacjentów do ochrony zdrowia, „bowiem w no-woczesnym państwie niedopuszczalnym jest obniżanie już osiągniętych standardów zabiegów medycznych i diagnostycznych, a tym bardziej obniżanie ich poniżej pułapu bezpieczeństwa zdrowia i życia pacjentów” (wniosek, s. 16). 2. Minister Zdrowia (dalej: MZ) w stanowisku z 14 listopada 2019 r. wniósł o stwier-dzenie, że „przepisy § 26 ust. 13-18 rozporządzenia o leczeniu krwią są zgodne z ww. przepi-sami ustawy o diagnostyce laboratoryjnej i ustawy o publicznej służbie krwi oraz wskazanymi we wniosku wzorcami konstytucyjnymi” (stanowisko MZ, s. 2). MZ na wstępie zaznaczył, że wnioskodawca nie wykazał, że zaskarżone przepisy rozporządzenia umożliwiają dokonywa-nie autoryzacji wyniku badania „poza laboratorium, tj. zakładzie leczniczym podmiotu lecz-niczego lub jednostce organizacyjnej, o której mowa w art. 17 ust. 2 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej” (stanowisko MZ, s. 3). MZ podkreślił, że również zdalna autoryzacja doko-nywana jest w laboratorium, więc nie może być mowy o naruszeniu przepisów u.d.l. MZ wskazał także, że zaskarżone przepisy rozporządzenia mają swoją podstawę w art. 21 ust. 8 pkt 2 u.p.s.k. MZ uznał zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konsty-tucji, za niezasadny, ponieważ rozporządzenie nie regulowało znamion czynu zabronionego, a „zachowanie przez diagnostę laboratoryjnego lub lekarza wszystkich warunków i wymagań, określonych w rozporządzeniu o leczeniu krwią, przy wykonywaniu zdalnej autoryzacji wy-ników badań nie będzie rodziło po jego stronie odpowiedzialności karnej” (stanowisko MZ, s. 10). W kontekście zarzutu naruszenia art. 68 ust. 1 Konstytucji MZ, wskazał, że procedura zdalnej autoryzacji wymaga przestrzegania ściśle określonych standardów, co zapewnia jej wysoki poziom. Zdaniem MZ, wnioskodawca nie uzasadnił, dlaczego poziom „stacjonarnie” autoryzowanych badań należy oceniać wyżej niż wyników badań zautoryzowanych zdalnie. MZ, wprowadzając zdalną autoryzację wyników badań do rozporządzenia o leczeniu krwią, wypełnił zasadę określoną w art. 68 ust. 1 Konstytucji, dbając o zapewnienie każdemu, w ramach praw do ochrony zdrowia, bezpieczeństwa zdrowotnego wykonywanych badań. 3. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 15 listopada 2019 r. nie zgłosił udziału w postępowaniu. 4. Prokurator Generalny (dalej: PG) w stanowisku z 6 marca 2020 r. wniósł o umorze-nie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o orga-nizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku. PG wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału organizacja zawodowa może czynić przedmiotem kontroli takie przepisy, co do których dodatkowo również wykaże, iż stawiane wobec nich zarzuty niezgodności z Konstytucją dotyczą spraw objętych jej zakresem działania. Zatem zarzuty stawiane zaskarżonym przepisom muszą być bezpośrednio związane z interesem prawnym samej organizacji bądź jej członków. PG uznał, że wnioskodawca nie wykazał, by zaskarżone przepisy godziły w prawa reprezentowanej przez niego grupy zawo-dowej, gdyż mają one charakter abstrakcyjny. Zdaniem PG, „z tego, że diagnosta laboratoryj-ny może wykonywać badania laboratoryjne oraz je autoryzować, nie wynika automatycznie to, że określenie formy tej działalności należy do sfery zastrzeżonej do kompetencji samorzą-du diagnostów” (stanowisko PG, s. 15-16). PG uznał, że pomiędzy zakwestionowanymi prze-pisami a art. 16 ust. 1 u.d.l. w związku z art. 2 pkt 4 u.d.l. nie ma sprzeczności, ponieważ nie OTK ZU A/2026 U 4/19 poz. 56 4 uprawniają one do przyjęcia, że zdalna autoryzacja badań ma następować poza laboratorium, tylko w innej pracowni immunologii transfuzjologicznej, a więc w innym laboratorium. Nie można również stwierdzić, że przepisy te w jakikolwiek sposób ograniczają uprawnienia dia-gnostów laboratoryjnych. Zarzut jest więc bezzasadny oraz nie odnosi się do interesów wnio-skodawcy – nie ma zatem spełnionego warunku z art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji. Również za bezzasadny PG uznał zarzut niezgodności przepisów rozporządzenia z art. 21 ust. 8 pkt 2 u.p.s.k. w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Ponadto zdaniem PG, zarzuty te mają charak-ter abstrakcyjny i nie spełniają kryterium przedmiotowego indywidualnej legitymacji wnio-skowej. Za oczywiście bezzasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 zda-nie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji, ponieważ zakwestionowane przepisy nie pozo-stają z nim w merytorycznym związku – nie dotyczą bowiem odpowiedzialności karnej ani administracyjnej. Zarzuty co do naruszenia art. 68 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji mają zaś wyłącznie charakter abstrakcyjny, a argumenty na jego poparcie odwołują się do interesu ogólnospołecznego, a nie praw czy obowiązków wnioskodawcy. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Legitymacja wnioskodawcy. 1.1. Zgodnie z art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji legitymację do wystąpienia do Trybu-nału Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawach, o których mowa w art. 188 Konstytucji, po-siadają ogólnokrajowe organy związków zawodowych oraz ogólnokrajowe władze organiza-cji pracodawców i organizacji zawodowych. Mogą one wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności ustawy z Konstytucją, jeżeli – jak stanowi art. 191 ust. 2 Konstytucji – kwestio-nowany przepis dotyczy spraw objętych ich zakresem działania. Legitymacja ta ma zatem charakter przedmiotowo ograniczony. Przedmiotem wniosku może bowiem stać się akt nor-matywny (akt, który ustanawia abstrakcyjne i generalne normy prawne), jeżeli „dotyczy spraw objętych ich zakresem działania”, tj. zagadnień, problemów czy kwestii, które wynikają z wykonywania działań w ramach kompetencji powierzonych danemu podmiotowi. 1.2. Trybunał wielokrotnie podkreślał, że uprawnienie do występowania z wnioskiem o dokonanie abstrakcyjnej kontroli norm nieprzypadkowo zostało przyznane ogólnokrajowym organom związków zawodowych oraz ogólnokrajowym władzom organizacji pracodawców i organizacji zawodowych w jednym przepisie ustawy zasadniczej (art. 191 ust. 1 pkt 4 Kon-stytucji). Oznacza to, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, iż intencją ustrojodawcy było przyznanie ochrony tylko takim interesom tychże organizacji, które mają pewien wspólny mianownik. Są to odpowiednio interesy pracodawców w związku z zatrudnianiem pracowni-ków, interesy pracownicze oraz interesy związane z wykonywaniem zawodu (por. postano-wienia Trybunału Konstytucyjnego z: 20 grudnia 2005 r., sygn. Tw 12/05, OTK ZU nr 5/B/2007, poz. 179; 17 marca 2003 r., sygn. Tw 63/02, OTK ZU nr 1/B/2003, poz. 11; 25 lutego 2003 r., sygn. Tw 77/02, OTK ZU nr 3/B/2003, poz. 163; 19 marca 2003 r., sygn. Tw 73/02, OTK ZU nr 2/B/2003, poz. 80; 21 maja 2003 r., sygn. Tw 6/03, OTK ZU nr 2/B/2003, poz. 85 i w szczególności wydane w pełnym składzie postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 28 stycznia 2004 r., sygn. Tw 74/02, OTK ZU nr 1/B/2004, poz. 2). 1.3. Legitymacja ogólnokrajowych władz organizacji zawodowych koncentruje się wokół spraw dotyczących wykonywania określonego zawodu przez członków organizacji, związanych z tym uprawnień i obciążeń. Z punktu widzenia legitymacji do występowania OTK ZU A/2026 U 4/19 poz. 56 5 z wnioskami do Trybunału Konstytucyjnego organizacji samorządu zawodowego jej konsty-tucyjna kompetencja do sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu (art. 17 ust. 1 Konstytucji) ma znaczenie tylko wtedy, gdy wiąże się z zakresem działania takiej orga-nizacji zawodowej w rozumieniu art. 191 ust. 2 Konstytucji, tak jak zostało ono przedstawio-ne powyżej (zob. postanowienie o sygn. Tw 12/05). Wniosek złożony przez ogólnokrajowe organy związków zawodowych oraz ogólnokrajowe władze organizacji pracodawców i orga-nizacji zawodowych musi więc być bezpośrednio związany z interesem prawnym członków tych organizacji, do którego reprezentowania są one powołane (por. postanowienie z 3 wrze-śnia 1998 r., sygn. U 1/98 OTK ZU nr 5/1998, poz. 66). 2. Istota zarzutów wnioskodawcy i konieczność umorzenia postępowania. 2.1. W kontekście powyższych ustaleń należy wskazać, że do spraw objętych zakre-sem działania Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych (dalej: KRDL, wnioskodawca) stanowiącej statutowy organ Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych niewątpliwe nie należą zasady wydawania aktów wykonawczych do ustawy i problem rozdzielania materii ustawowej i rozporządzeniowej (zob. postanowienie z 20 lipca 2016 r., sygn. Tw 4/16, OTK ZU B/2016, poz. 464). Wnioskodawca nie miał więc legitymacji do podnoszenia zarzutu co do niezgodności § 26 ust. 13-18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2017 r. w sprawie leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne (Dz. U. poz. 2051; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1742; dalej: rozporządzenie) z art. 21 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1371; obec-nie: Dz. U. z 2024 r. poz. 1782) w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Trybunał nie jest władny badać w niniejszej sprawie, czy Minister Zdrowia (dalej: MZ) przekroczył delegację ustawową, ponieważ problem ten nie jest bezpośrednio związany z interesem prawnym członków danej organizacji zawodowej. Potencjalna eliminacja z systemu prawnego rozpo-rządzenia, z uwagi na jego sprzeczność z art. 92 ust. 1 Konstytucji, byłaby bowiem nakierun-kowana na ochronę interesu ogólnospołecznego. Działanie takie należy do kompetencji pod-miotów legitymowanych generalnie (zob. postanowienie z 9 listopada 2022 r., sygn. K 26/20, OTK ZU A/2022, poz. 70). Z uwagi na powyższe postępowanie w tym zakresie należy umo-rzyć na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku. 2.2. Ze względu na ograniczoną legitymację wnioskodawcy, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK należy również umorzyć postępowanie w zakresie zgodności przed-miotu kontroli z art. 68 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. Jak słusznie zauważył Prokura-tor Generalny (dalej: PG), niedopuszczalne jest wskazywanie przez wnioskodawcę wzorców kontroli, które ze swej istoty adresowane są do wszystkich obywateli (zob. postanowienie z 11 lipca 2005 r., sygn. Tw 29/05, OTK ZU nr 4/B/2005, poz. 159). Wskazany we wniosku art. 68 ust. 1 Konstytucji stanowi, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Co oczywiste, prawo to przysługuje wszystkim obywatelom, a nie zaś wyłącznie tym, którzy z racji pozo-stawania w stosunku pracy podlegają ochronie związku zawodowego. Abstrahując od tego, czy rzeczywiście, jak twierdzi wnioskodawca, zaskarżone przepisy obniżają standard lecze-nia, to oczekiwania obywatela co do tego standardu nie są bezpośrednio związane z interesem prawnym wnioskodawcy. 2.3. Wnioskodawca zarzucił niezgodność przedmiotu kontroli z art. 16 ust. 1 w związ-ku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (Dz. U. z 2016 r. OTK ZU A/2026 U 4/19 poz. 56 6 poz. 2245 dalej: u.d.l., ustawa ta została uchylona na mocy art. 165 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o medycynie laboratoryjnej, Dz. U. z 2025 r. poz. 1295 dalej: u.m.l.). Zarzut ten dotyczy umożliwienia w zaskarżonych przepisach wykonywania pracy przez diagnostów la-boratoryjnych w sposób, zdaniem wnioskodawcy, sprzeczny z treścią art. 16 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 4 u.d.l. W obecnym stanie prawnym wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryj-nego reguluje art. 6 u.m.l., zgodnie z którym wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryjnego polega na wykonywaniu czynności medycyny laboratoryjnej w laboratorium. Wnioskodawca wskazywał również, że zaskarżony przepis rozporządzenia jest niezgodny z oraz z art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2 Konstytucji. Zarzut ten dotyczy możliwości ponie-sienia przez diagnostów laboratoryjnych odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej z tego tytułu. 2.4. Wnioskodawca na dowód sprzeczności przedmiotu kontroli z przepisami u.d.l. przytoczył stanowiska organów państwowych z 2012 i 2015 r., twierdząc w konsekwencji, że „w świetle przepisów rangi ustawowej, autoryzacja wyników badań nie może odbywać się poza laboratorium” (wniosek, s. 6). Nie sposób wskazać tu sprzeczność, ponieważ zarówno treść wniosku KRDL, przytaczanych tam stanowisk departamentów Ministerstwa Zdrowia, jak i stanowisko MZ w niniejszej sprawie, jednoznacznie wskazują, że nie można uznać za dopuszczalne wykonywanie autoryzacji wyników badań poza pomieszczeniem laboratorium. Trafnie wskazał to MZ, który podniósł, że przedmiot kontroli umożliwia autoryzację wyni-ków badań w innym laboratorium niż laboratorium wykonujące badanie, ale nadal „w labora-torium”. Natomiast stanowiska departamentów Ministerstwa Zdrowia, oraz przytaczana lite-ratura co do tego, jak należy rozumieć samo pojęcie „w laboratorium” nie stanowią źródła prawa, a jedną z możliwych jego interpretacji. Co ważne, te interpretacje, na co również wskazał MZ, dokonane były przed istotną nowelizacją ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (obecnie Dz. U. z 2025 r. poz. 450 z późn. zm. dalej: u.d.le.) prze-prowadzoną na mocy ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1991). Zgodnie z nadanym w niej nowym brzmieniem art. 3 ust. 1 u.d.le., wskazano, że świadczenia zdro-wotne mogą być realizowane za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Przedstawiona przez wnioskodawcę argumentacja nie jest więc wystarczająca do ustalenia, czy przedmiot kontroli stoi w sprzeczności ze wskazanym wzorcem. Z uwagi na powyższe postępowanie w tym zakresie należy umorzyć na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. 2.5. Art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji stanowi, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obo-wiązującą w czasie jego popełnienia. Wzorzec ten ustanawia fundamentalne dla ustroju wy-miaru sprawiedliwości zasady nullum crimen (nulla poena) sine lege. Nie można uznać zarzu-tu naruszenia przez przedmiot kontroli tej zasady, ponieważ w żaden sposób nie reguluje on czynów zabronionych, ani nie określa sankcji. Umożliwienie dokonywania zdalnej autoryza-cji wyników badań nie zmieniło warunków odpowiedzialności dyscyplinarnej ani karnej dia-gnostów laboratoryjnych. Jeśliby uznać za zasadne zarzuty wnioskodawcy, możliwe byłoby badanie dowolnej modyfikacji obowiązków zawodowych pod kątem zgodności z art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji, w sytuacji, gdy z tytułu jego nienależytego wykonania, lub od-mowy wykonania grozić będzie jakakolwiek odpowiedzialność. Jest bowiem oczywiste, że przy niezmiennych regułach odpowiedzialności obarczenie pracownika nowym obowiązkiem, może wiązać się z sankcją z tytułu niewykonania tego, jak i każdego innego obowiązku. Lektura wniosku, a także treści przedmiotu oraz wzorców kontroli prowadzi do kon-kluzji, że opisywana przez KRDL „pułapka” legislacyjna zastawiona w rozporządzeniu wyni- OTK ZU A/2026 U 4/19 poz. 56 7 kać może z praktyki podmiotów zatrudniających diagnostów laboratoryjnych, a więc ze sto-sowania (czy wręcz nadużywania) prawa. § 26 pkt 13-18 rozporządzenia, na co jednoznacznie wskazują w swoich stanowiskach MZ i PG, regulują możliwość, a nie obowiązek zdalnej autoryzacji wyników badań. Wskazuje na to jednoznacznie użyte w § 26 pkt 13 rozporządze-nia sformułowanie „dopuszcza się”. Uprawnienie to jest ograniczone przez warunki zawarte w § 26 pkt 14-18. Potencjalna presja ekonomiczna czy administracyjna do nadużywania tego narzędzia może wiązać się z praktyką podmiotów zatrudniających diagnostów laboratoryj-nych. Trybunał Konstytucyjny, jako sąd prawa, nie jest władny takiej praktyki oceniać. Po-stępowanie w tym zakresie należy umorzyć na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Z uwagi na powyższe Trybunał postanowił jak w sentencji.