C-1/24

POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (dziewiąta izba) z dnia 2 października 2024 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 53 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Artykuł 267 TFUE – Pojęcie „sądu” – College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka, Niderlandy) – Obligatoryjna jurysdykcja – Niewiążąca decyzja – Oczywista niedopuszczalność W sprawie C‑1/24 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka, Niderlandy) postanowieniem z dnia 8 maja 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 2 stycznia 2024 r., w postępowaniu: X przeciwko Achmea Schadeverzekeringen NV, TRYBUNAŁ (dziewiąta izba), w składzie: O. Spineanu-Matei, prezes izby, J.-C. Bonichot (sprawozdawca) i S. Rodin, sędziowie, rzecznik generalny: P. Pikamäe, sekretarz: A. Calot Escobar, postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 53 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, wydaje następujące Postanowienie Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i dyrektywy Rady 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług (Dz.U. 2004, L 373, s. 37). Wniosek ten złożono w ramach postępowania toczącego się przed College voor de Rechten van de Mens (instytutem praw człowieka, Niderlandy) pomiędzy X, prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, a Achmea Schadeverzekeringen NV, towarzystwem ubezpieczeń (zwanym dalej „Achmeą”), w sprawie równego traktowania kobiet i mężczyzn w dostępie pracodawców do ubezpieczeń od skutków nieobecności zatrudnianego przez nich personelu. Ramy prawne Prawo Unii Artykuł 3 dyrektywy 2004/113, zatytułowany „Zakres”, stanowi: „1.   W granicach uprawnień powierzonych Wspólnocie [Europejskiej], niniejszą dyrektywę stosuje się do wszystkich osób, które dostarczają towary i usługi, które są ogólnodostępne niezależnie od zainteresowanej osoby, zarówno w sektorze publicznym jak i prywatnym, włącznie z instytucjami publicznymi, które oferowane są poza obszarem życia prywatnego i rodzinnego oraz do transakcji dokonywanych w tym kontekście. […] 4.   Niniejszej dyrektywy nie stosuje się [do] zatrudnienia i wykonywania zawodu. Niniejszej dyrektywy nie stosuje się do prowadzenia działalności na własny rachunek w zakresie, w jakim jest ono uregulowane w innych aktach prawnych Wspólnoty”. Artykuł 5 tej dyrektywy, zatytułowany „Czynniki aktuarialne”, stanowi w ust. 1: „Państwa Członkowskie zapewniają, że we wszystkich nowych umowach zawartych najpóźniej po 21 grudnia 2007 r. użycie płci jako czynnika w kalkulowaniu składek i świadczeń do celów ubezpieczenia i związanych usług finansowych nie powoduje różnic w składkach i odszkodowaniach poszczególnych osób”. Prawo niderlandzkie Artykuł 7 Algemene wet gelijke behandeling (ogólnej ustawy o równym traktowaniu) z dnia 2 marca 1994 r. (Stb. 1994, no 230) (zwanej dalej „ustawą o równym traktowaniu”) stanowi w ust. 1: „Zakazuje się dyskryminacji przy dostarczaniu towarów lub świadczeniu usług oraz zapewnianiu dostępu do nich, a także przy zawieraniu, wykonywaniu lub rozwiązywaniu umów w tym zakresie oraz przy świadczeniu poradnictwa zawodowego i udzielaniu porad lub informacji w ramach doradztwa edukacyjnego bądź zawodowego, jeżeli czynności te są realizowane: a. w ramach wykonywania zawodu lub działalności o charakterze komercyjnym; b. przez organy władz publicznych; c. przez instytucje prowadzące działalność w dziedzinie mieszkalnictwa, ochrony socjalnej, opieki zdrowotnej, kultury i edukacji lub d. przez osoby fizyczne, niedziałające w ramach wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności o charakterze komercyjnym, o ile dostawa lub świadczenie odbywają się w sferze publicznej”. Artykuł 10 ust. 1 Wet College voor de rechten van de mens (ustawy o instytucie praw człowieka) z dnia 24 listopada 2011 r. (Stb. 2011, no 573) ma następujące brzmienie: „Na pisemny wniosek [College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka)] może przeprowadzić dochodzenie w celu ustalenia, czy doszło lub dochodzi do dyskryminacji w rozumieniu ogólnej ustawy o równym traktowaniu, [Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen (ustawy o równym traktowaniu mężczyzn i kobiet)] lub art. 646 księgi 7 [Burgerlijk Wetboek (kodeksu cywilnego)], i może poinformować o swojej decyzji w tej sprawie. [College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka)] może ponadto przeprowadzić z własnej inicjatywy dochodzenie w celu ustalenia, czy takiej dyskryminacji dopuszczano się w sposób systematyczny, i poinformować o swojej decyzji w tej sprawie”. Artykuł 11 ustawy o instytucie praw człowieka stanowi w ust. 1: „[College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka)] wszczyna dochodzenie i doręcza na piśmie swoją decyzję, która musi być uzasadniona, stronie składającą skargę, dopuszczającemu się dyskryminacji i, w stosownym wypadku, osobie, wobec której dopuszczono się dyskryminacji”. Artykuł 13 tej ustawy przewiduje w ust. 1: „[College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka)] może wystąpić do sądu z wnioskiem, by zachowanie sprzeczne z ogólną ustawą o równym traktowaniu, ustawą o równym traktowaniu mężczyzn i kobiet lub art. 646 księgi 7 kodeksu cywilnego uznano za niezgodne z prawem, by takiego zachowania zakazano lub by nakazano usunięcie jego skutków”. Zgodnie z art. 28 Besluit werkwijze onderzoek gelijke behandeling (dekretu o szczegółowych zasadach prowadzenia dochodzenia w sprawie równego traktowania): „Decyzja [College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka)], wraz z ewentualnymi zaleceniami, jest jawna. Jeżeli zdaniem [College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka)] uzasadnia to ochrona istotnych interesów stron, osób zainteresowanych lub osób trzecich, wystarczające może okazać się wydanie zanonimizowanej kopii decyzji. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne X zatrudnia w swoim przedsiębiorstwie wyłącznie personel płci żeńskiej. Achmea oferuje przedsiębiorcom ubezpieczenia inne niż ubezpieczenia na życie, w tym ubezpieczenia od skutków nieobecności zatrudnianego przez nich personelu. Zgodnie z prawem niderlandzkim w wypadku nieobecności pracownika spowodowanej chorobą pracodawca jest zobowiązany do dalszego wypłacania temu pracownikowi części wynagrodzenia przez okres trwający, co do zasady, do 102 tygodni. Pracodawca może ubezpieczyć się od tego ryzyka poprzez zawarcie z ubezpieczycielem umowy ubezpieczenia od skutków takiej nieobecności. Ubezpieczenie to przewiduje wypłatę pracodawcy odszkodowania odpowiadającego części wynagrodzenia chorego pracownika podczas dwóch pierwszych lat choroby. Strona internetowa Achmei zawiera narzędzie pozwalające obliczyć wysokość składki na ubezpieczenie. X skorzystała z tego narzędzia przy założeniu, że zatrudniałaby wyłącznie personel płci żeńskiej, i – zgodnie z obliczeniami dokonanymi za pomocą owego narzędzia – wysokość wspomnianej składki wyniosła około 920,64 EUR miesięcznie. Po przeprowadzeniu przez X kolejnych obliczeń – tym razem przy założeniu, że zatrudniałaby wyłącznie personel płci męskiej – okazało się, że wysokość rzeczonej składki wyniosła 691,88 EUR miesięcznie. W odpowiedzi na zadane przez X pytanie Achmea wyjaśniła, że wysokość składki jest obliczana na podstawie danych dotyczących ryzyka i danych historycznych, które obejmują różne czynniki, w tym między innymi płeć. Warunki ubezpieczenia oferowanego przez Achmeę wskazują, że wysokość składki zależy od działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo, danych dotyczących nieobecności pracowników w danym sektorze działalności – w zależności od liczby pracowników, procentu pokrycia, danych dotyczących pracowników, takich jak gwarantowane wynagrodzenie roczne, rok urodzenia i płeć, liczba dni, w których pracownik był nieobecny, i świadczeń wypłaconych w ciągu ostatnich trzech lat. X złożyła wniosek do College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka), który jest organem odsyłającym, o wydanie decyzji w kwestii tego, czy w okolicznościach opisanych powyżej dochodzi do zakazanej dyskryminacji ze względu na płeć. W tym względzie uważa ona, że Achmea dopuszcza się takiej dyskryminacji poprzez uwzględnianie czynnika płci w kalkulowaniu składki ubezpieczenia od skutków nieobecności pracowników. Wskutek powyższego składka, której opłacenia wymaga ubezpieczenie personelu składającego się w całości z osób płci żeńskiej, jest wyższa niż składka na ubezpieczenie personelu składającego się w całości z osób płci męskiej. Achmea podnosi natomiast przed organem odsyłającym, że wymaga ona opłacania wyższych składek na ubezpieczenie kobiet, ponieważ statystycznie średni wskaźnik ich nieobecności spowodowanych chorobą jest wyższy. Według Achmei z dyrektywy 2004/113 wynika jedynie, że uwzględnianie płci jako czynnika w ramach ubezpieczeń nie może skutkować różnicami w zakresie składek i odszkodowań w odniesieniu do jednostek. Dyrektywa ta ma zatem zastosowanie wyłącznie do ubezpieczeń i emerytur prywatnych, dobrowolnych i niezwiązanych ze stosunkiem pracy. Nie jest tak natomiast w sytuacji ubezpieczenia w sprawie, w której zwrócono się do organu odsyłającego. Uwzględnianie płci jako czynnika przy ustalaniu kwoty składki jest zatem dozwolone. Organ odsyłający zastanawia się w pierwszej kolejności nad kwestią, czy X może powoływać się na dyrektywę 2004/113. Uważa on, że X nie może powoływać się na ochronę przyznaną w art. 7 ustawy o równym traktowaniu, ponieważ to nie ona jest dyskryminowana, lecz jej pracownicy. Zdaniem tego organu należy jednakże uznać, że przepis ten transponuje do prawa niderlandzkiego art. 3 wspomnianej dyrektywy, co czyni koniecznym określenie jej zakresu. W drugiej kolejności organ ten uważa, iż z art. 5 ust. 1 dyrektywy 2004/113 można pośrednio wywnioskować, że różnice w zakresie składek i odszkodowań w odniesieniu do osób, które nie są jednostkami, wynikające z uwzględnienia płci jako czynnika aktuarialnego, są dozwolone. Uważa on, że gdyby dyrektywa 2004/113 miała zastosowanie w niniejszej sprawie, to należy ustalić, czy uwzględnienie w kalkulowaniu składki ubezpieczenia od skutków nieobecności pracowników różnic aktuarialnych związanych z płcią prowadzi do pośredniej dyskryminacji ze względu na płeć, ponieważ pracodawca może być mniej skłonny do zatrudniania kobiet. Rzeczony organ zastanawia się nad powodem, dla którego można brać pod uwagę różnice aktuarialne między mężczyznami a kobietami przy składkach, które przedsiębiorcy lub pracodawcy opłacają w ramach ubezpieczenia od skutków nieobecności pracowników, podczas gdy nie można brać pod uwagę takich różnic przy składkach, które ubezpieczeni – jako jednostki – opłacają w ramach ubezpieczeń prywatnych. W tych okolicznościach College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka) postanowił zawiesić postępowanie i zadać Trybunałowi następujące pytania: „1) Czy dyrektywę [2004/113] należy interpretować w ten sposób, że ma ona zastosowanie również w sytuacji wnioskującej, która nie jest osobiście dyskryminowana ze względu na płeć, lecz która znajduje się w mniej korzystnym położeniu ze względu na to, że zatrudnia wyłącznie personel płci żeńskiej, i która w związku z tym opłaca wyższą składkę niż ta, którą opłacałaby, gdyby zatrudniała (również) personel płci męskiej? 2) W świetle również art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz gdyby dyrektywa 2004/113 miała zastosowanie do sytuacji wnioskującej jako pracodawcy – czy dyrektywę tę należy interpretować w ten sposób, że uwzględnianie płci jako czynnika do celów usług ubezpieczeniowych i powiązanych usług finansowych nie powinno także skutkować różnicami w zakresie składek i odszkodowań w odniesieniu do pracodawców (którzy nie są jednostkami)?”. W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Zgodnie z art. 53 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem jeżeli wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest oczywiście niedopuszczalny, Trybunał, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, może w każdej chwili wydać postanowienie z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych. Powyższy przepis należy zastosować w niniejszej sprawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem a sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów (wyrok z dnia 7 maja 2024 r., NADA i in., C‑115/22, EU:C:2024:384, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto w celu ustalenia, czy organ odsyłający ma charakter „sądu” w rozumieniu art. 267 TFUE, co stanowi wyłącznie kwestię prawa Unii, Trybunał bierze pod uwagę całokształt okoliczności, takich jak ustanowienie owego organu na podstawie ustawy, jego stały charakter, obligatoryjny charakter jego jurysdykcji, kontradyktoryjność postępowania, stosowanie przez rzeczony organ przepisów prawa oraz jego niezawisłość (zob. podobnie wyroki: z dnia 30 czerwca 1966 r., Vaassen-Göbbels, 61/65, EU:C:1966:39, s. 395; z dnia 3 maja 2022 r., CityRail, C‑453/20, EU:C:2022:341, pkt 41; z dnia 7 maja 2024 r., NADA i in., C‑115/22, EU:C:2024:384, pkt 35). Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika również, że sądy krajowe są uprawnione do skierowania sprawy do Trybunału wyłącznie wtedy, gdy zawiśnie przed nimi spór i muszą wydać rozstrzygnięcie w ramach postępowania mającego na celu wydanie orzeczenia o charakterze sądowym (wyrok z dnia 3 maja 2022 r., CityRail, C‑453/20, EU:C:2022:341, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). Okoliczności pozwalające ustalić, czy w niniejszej sprawie występuje „sąd”, wynikają z otrzymanej przez Trybunał w dniu 5 kwietnia 2024 r. odpowiedzi organu odsyłającego na wezwanie do udzielenia informacji skierowane do niego przez Trybunał. O ile prawdą jest, że przepisy ustawy o instytucie praw człowieka i szczegółowe wyjaśnienia przekazane przez College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka) wydają się potwierdzać ustanowienie tego instytutu i jego właściwości na podstawie ustawy, stosowanie przez niego przepisów prawa oraz kontradyktoryjność postępowania przed nim, o tyle nie można powiedzieć tego samego o wymogu, zgodnie z którym jurysdykcja organu odsyłającego musi mieć charakter obligatoryjny. W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału jurysdykcja organu odsyłającego, którego właściwość nie zależy od umowy pomiędzy stronami, jest obligatoryjna, jeżeli jego decyzja jest dla owych stron wiążąca (zob. podobnie wyroki: z dnia 17 września 1997 r., Dorsch Consult, C‑54/96, EU:C:1997:413, pkt 27, 29; z dnia 6 października 2015 r., Consorci Sanitari del Maresme, C‑203/14, EU:C:2015:664, pkt 22–25). Jest oczywiste, że taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w odpowiedzi udzielonej Trybunałowi na wezwanie do udzielenia informacji College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka) wyjaśnił, że jego decyzje nie mają mocy orzeczenia sądowego w rozumieniu ustawodawstwa niderlandzkiego. W drugiej kolejności, zgodnie z art. 10 ust. 1 akapit pierwszy ustawy o instytucie praw człowieka, College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka) jest uprawniony – na pisemny wniosek – do przeprowadzenia dochodzenia w celu ustalenia, czy doszło lub dochodzi do dyskryminacji w rozumieniu między innymi ustawy o równym traktowaniu lub niderlandzkiego kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o instytucie praw człowieka rzeczony instytut doręcza swoją uzasadnioną decyzję stronie składającej skargę, dopuszczającemu się dyskryminacji i, w stosownym wypadku, osobie, wobec której dopuszczono się dyskryminacji. Ponadto zgodnie z art. 28 dekretu o szczegółowych zasadach prowadzenia dochodzenia w sprawie równego traktowania decyzja tego instytutu jest jawna. Jednakże przepisy nie precyzują, jakie konkretnie skutki prawne wywołują „decyzje” wydane w następstwie przeprowadzenia dochodzenia przez College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka). Bez wątpienia, zgodnie z odpowiedzią College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka), wydane przez ten instytut decyzje mogą wywoływać skutki prawne. Zgodnie z orzecznictwem Hoge Raad (sądu najwyższego, Niderlandy), zacytowanym we wspomnianej odpowiedzi, sąd nie może odstąpić od decyzji Commissie gelijke behandeling (komisji ds. równego traktowania), który to organ był poprzednikiem College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka), bez należytego uzasadnienia swojego stanowiska w tym względzie. Ponadto, zgodnie z „badaniem monitorującym” decyzji owego instytutu, decyzje te prowadziły w około 74 % przypadków do przyjęcia przez stronę, przeciwko której wniesiono skargę, środków zgodnych z owymi decyzjami. Poza tym rzeczone decyzje – ze względu na okoliczność, że są one najczęściej publikowane na stronie internetowej wspomnianego instytutu wraz z nazwiskiem lub nazwą strony, na którą złożono skargę – mają charakter odstraszający. W konsekwencji jedynym skutkiem prawnym decyzji College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka) jest powstanie szczególnego obowiązku uzasadnienia po stronie sądu, który będzie orzekał co do istoty, w sytuacji gdyby sąd ten odstąpił od takiej decyzji. Tymczasem o ile bezsporne wydaje się, że decyzje College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka) są przestrzegane i co do zasady akceptowane, o tyle nie zmienia to faktu, że nie są one wiążące dla stron i nie wiążą sądów, które będą rozstrzygać ewentualne spory wynikłe w następstwie takich decyzji. Sam obowiązek spoczywający na sądzie rozstrzygającym ewentualny spór, polegający na wyjaśnieniu powodów, dla których nie uwzględnił on stanowiska rzeczonego instytutu, który to obowiązek można rozumieć jako obowiązek pogłębionego uzasadnienia, nie oznacza, że wspomniana decyzja ma moc wiążącą. Tym samym decyzje College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka) nie są wiążące w rozumieniu orzecznictwa Trybunału. W trzeciej kolejności, zgodnie z art. 13 ustawy o instytucie praw człowieka, College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka) może wystąpić do sądu z wnioskiem, by zachowanie sprzeczne z niderlandzkimi przepisami o równym traktowaniu uznano za niezgodne z prawem, by takiego zachowania zakazano lub by nakazano usunięcie jego skutków. Ponadto w odpowiedzi na wezwanie do udzielenia informacji instytut ów potwierdził, że może wystąpić do sądu po zakończeniu postępowania wszczętego przed nim w niniejszej sprawie. Jednak okoliczność ta, bynajmniej nieświadcząca o tym, że College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka) jest sądem w rozumieniu orzecznictwa Trybunału, wskazuje, że stanowisko zajęte przez ten instytut nie ma charakteru obligatoryjnego. Gdyby bowiem decyzja College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka) była wiążąca, wszczynanie postępowania sądowego po zakończeniu prowadzonego przez ten instytut dochodzenia nie byłoby konieczne. Tym samym wydaje się, że przestrzeganie decyzji wydanych przez organ odsyłający zapewnia raczej jego autorytet, a w wypadku ich nieprzestrzegania rzeczony instytut lub zainteresowane strony mogą wszczynać postępowania przed niderlandzkimi sądami cywilnymi. W czwartej kolejności, zgodnie z odpowiedzią udzieloną przez organ odsyłający, zainteresowana osoba może również wnieść sprawę do właściwego sądu cywilnego bez obowiązku zwrócenia się uprzednio do College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka). Instytut ten wyjaśnił w tym względzie, że jego jurysdykcja jest „fakultatywna” i „niewyłączna”. Chociaż organ odsyłający można uznać za „sąd” w rozumieniu art. 267 TFUE – pomimo jego fakultatywnej jurysdykcji w tym sensie, że strona wnosząca skargę ma możliwość zwrócenia się bezpośrednio do innego sądu (zob. podobnie wyroki: z dnia 6 października 2015 r., Consorci Sanitari del Maresme, C‑203/14, EU:C:2015:664, pkt 23–25; z dnia 20 września 2018 r., Montte, C‑546/16, EU:C:2018:752, pkt 23, 24), to jednak z pkt 30–37 niniejszego postanowienia wynika, że decyzje College voor de Rechten van de Mens (instytutu praw człowieka) nie są wiążące dla stron toczącego się przed nim postępowania. W związku z tym organ odsyłający w niniejszej sprawie w sposób oczywisty nie spełnia wymogu, zgodnie z którym jego jurysdykcja musi być obowiązkowa. Z powyższego wynika, że College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka) nie jest „sądem” w rozumieniu art. 267 TFUE i że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest oczywiście niedopuszczalny. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed organem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.   Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:   Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez College voor de Rechten van de Mens (instytut praw człowieka, Niderlandy) postanowieniem z dnia 8 maja 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 2 stycznia 2024 r., jest oczywiście niedopuszczalny.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: niderlandzki.