C-105/23
WyrokTSUE2024-10-17CELEX: 62023CJ0105ECLI:EU:C:2024:904
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Unii Europejskiej dopuścił się błędu w prawie, odmawiając przeprowadzenia opinii biegłego, przeinaczając fakty lub naruszając przepisy prawa pierwotnego, w tym zasadę domniemania niewinności, oddalając skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Komisji (UE) 2021/57 dotyczącego ograniczeń w stosowaniu ołowianej amunicji śrutowej?Ratio decidendi
TSUE stwierdził, że zarzuty dotyczące odmowy przeprowadzenia opinii biegłego i przeinaczenia faktów są niedopuszczalne, ponieważ odwołanie ogranicza się do kwestii prawnych, a ocena faktów i dowodów należy do Sądu, chyba że doszło do oczywistego przeinaczenia, czego skarżący nie wykazali. Zarzuty naruszenia prawa pierwotnego zostały uznane za niedopuszczalne, gdy stanowiły jedynie powtórzenie argumentów z pierwszej instancji bez wskazania błędów prawnych Sądu. Zarzut naruszenia zasady domniemania niewinności został oddalony jako bezzasadny, ponieważ Trybunał uznał, że sporne rozporządzenie ustanawia domniemanie dotyczące rodzaju strzelania, a nie domniemanie winy w zakresie oddawania strzałów, a ciężar dowodu spoczywający na strzelcu jest uzasadniony w celu zapewnienia skuteczności zakazu.Stan faktyczny
Firearms United Network, stowarzyszenie posiadaczy broni palnej, oraz trzej jego członkowie, uprawiający strzelectwo sportowe i myśliwskie, zaskarżyli rozporządzenie Komisji (UE) 2021/57. Rozporządzenie to zmieniało załącznik XVII do rozporządzenia REACH, wprowadzając zakaz używania i noszenia amunicji śrutowej o zawartości ołowiu większej niż 1% masy na obszarach wodno-błotnych lub w ich pobliżu. Komisja przyjęła to rozporządzenie po tym, jak Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) sporządziła dokumentację dotyczącą ryzyka stwarzanego przez ołów dla środowiska i zdrowia ludzi. Skarżący wnieśli skargę o stwierdzenie nieważności do Sądu, która została oddalona, a następnie złożyli odwołanie do TSUE.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Firearms United Network, Tomasz Walter Stępień, Michał Budzyński i Andrzej Marcjanik zostają obciążeni, poza własnymi kosztami, kosztami poniesionymi przez Komisję Europejską i Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA).
3) Republika Federalna Niemiec i Republika Francuska pokrywają własne koszty.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba)
z dnia 17 października 2024 r.(*)
Odwołanie – Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (rozporządzenie REACH) – Rejestracja, ocena i udzielanie zezwoleń w zakresie chemikaliów oraz ograniczenia mające zastosowanie do tych substancji – Załącznik XVII – Aktualizacja – Rozporządzenie (UE) 2021/57 – Ołów – Używanie na obszarach wodno-błotnych amunicji śrutowej o zawartości ołowiu większej niż 1 % masy
W sprawie C‑105/23 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 21 lutego 2023 r.,
Firearms United Network, z siedzibą w Warszawie (Polska),
Tomasz Walter Stępień, zamieszkały w Żelechowie (Polska),
Michał Budzyński, zamieszkały w Cegłowie (Polska),
Andrzej Marcjanik, zamieszkały w Złotokłosie (Polska),
których reprezentowała E. Woźniak, adwokat,
strona wnosząca odwołanie,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Komisja Europejska, którą reprezentowali K. Mifsud-Bonnici i M. Owsiany-Hornung, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
Republika Federalna Niemiec, którą reprezentowali J. Möller i N. Scheffel, w charakterze pełnomocników,
Republika Francuska, którą reprezentowali początkowo G. Bain i J.-L. Carré, następnie G. Bain i B. Travard, a następnie B. Travard, w charakterze pełnomocników,
Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA), którą reprezentowali W. Broere, M. Heikkilä i N. Herbatschek, w charakterze pełnomocników,
interwenienci w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),
w składzie: D. Gratsias (sprawozdawca), prezes izby, I. Jarukaitis, prezes czwartej izby, i Z. Csehi, sędzia,
rzecznik generalny: J. Richard de la Tour,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1 W odwołaniu Firearms United Network oraz Tomasz Walter Stępień, Michał Budzyński i Andrzej Marcjanik wnoszą o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2022 r., Firearms United Network i in./Komisja (T‑187/21, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2022:848), w którym Sąd oddalił ich skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Komisji (UE) 2021/57 z dnia 25 stycznia 2021 r. zmieniającego załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do ołowiu w amunicji śrutowej na obszarach wodno-błotnych lub wokół nich (Dz.U. 2021, L 24, s. 19, zwanego dalej „spornym rozporządzeniem”).
Ramy prawne
2 Przepisy tytułu VIII rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. 2006, L 396, s. 1; sprostowanie Dz.U. 2007, L 136, s. 3), zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. (Dz.U. 2008, L 353, s. 1), (zwanego dalej „rozporządzeniem REACH”) ustanawiają przepisy dotyczące ograniczeń mających zastosowanie do produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania niektórych niebezpiecznych substancji, mieszanin i wyrobów.
3 W tytule VIII znajduje się między innymi art. 69 rozporządzenia REACH, zatytułowany „Sporządzanie wniosku”, który przewiduje w ust. 6:
„Bez uszczerbku dla art. 118 i 119, [Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA)] niezwłocznie udostępnia publicznie na swojej stronie internetowej wszystkie dokumentacje zgodne z wymaganiami określonymi w załączniku XV, włączając w to ograniczenia proponowane stosownie do ust. 3 i 4 niniejszego artykułu, wyraźnie wskazując datę publikacji:
[…]”.
4 Załącznik XV do tego rozporządzenia określa ogólne przepisy dotyczące zasady sporządzania dokumentacji w celu zaproponowania i uzasadnienia w szczególności ograniczeń dotyczących produkcji, wprowadzania do obrotu lub stosowania substancji w Unii Europejskiej.
Okoliczności powstania sporu i sporne rozporządzenie
5 Okoliczności powstania sporu zostały przedstawione w pkt 2–10 zaskarżonego wyroku. Do celów niniejszego postępowania można je streścić następująco:
6 Pierwsza wnosząca odwołanie, Firearms United Network, jest stowarzyszeniem z siedzibą w Warszawie (Polska) zrzeszającym posiadaczy broni palnej. Trzej pozostali wnoszący odwołanie są aktywnymi członkami Firearms United Network i uprawiają strzelectwo sportowe i myśliwskie.
7 W dniu 3 grudnia 2015 r. Komisja Europejska zwróciła się do ECHA, zgodnie z art. 69 ust. 1 rozporządzenia REACH, o sporządzenie dokumentacji zgodnej z wymogami określonymi w załączniku XV do tego rozporządzenia z myślą o rozszerzeniu ograniczenia dotyczącego ołowiu i związków ołowiu w celu kontroli ryzyka stwarzanego dla środowiska i zdrowia ludzi przez stosowanie ołowiu lub związków ołowiu w amunicji śrutowej używanej do strzelania na obszarach wodno-błotnych (zwanej dalej „dokumentacją sporządzoną zgodnie z załącznikiem XV”).
8 W dniu 21 czerwca 2017 r. ECHA opublikowała na podstawie art. 69 ust. 6 rozporządzenia REACH dokumentację sporządzoną zgodnie z załącznikiem XV.
9 Komisja przyjęła sporne rozporządzenie w dniu 25 stycznia 2021 r.
10 Motywy 7 i 17–19 spornego rozporządzenia mają następujące brzmienie:
„(7) [ECHA] uznała, że alternatywne rodzaje bezołowiowej amunicji śrutowej, takie jak amunicja śrutowa ze stali i bizmutu, są powszechnie dostępne, technicznie wykonalne i mają lepsze profile zagrożeń i ryzyka dla zdrowia ludzi i środowiska niż ołowiana amunicja śrutowa. Co więcej, stalowa amunicja śrutowa, czyli najbardziej prawdopodobne rozwiązanie alternatywne, jest dostępna po cenie porównywalnej do ceny ołowianej amunicji śrutowej.
[…]
(17) Ze względu na trudność, jaką organom egzekucyjnym mogłoby sprawiać ujęcie myśliwych w trakcie czynności faktycznego oddawania strzałów amunicją śrutową, ograniczenie powinno również obejmować noszenie ołowianej amunicji śrutowej podczas strzelania. Umożliwi to dużo skuteczniejsze egzekwowanie ograniczenia dotyczącego oddawania strzałów amunicją śrutową, a zatem zapewni skuteczność tego ograniczenia, jeżeli chodzi o przeciwdziałanie stwierdzonym rodzajom ryzyka dla środowiska i zdrowia ludzi. Ograniczenie nie powinno być powiązane z prawem własności. Należy zatem używać terminu »noszenie« zamiast zasugerowanego przez [ECHA] terminu »posiadanie«.
(18) Ograniczenie dotyczące noszenia ołowianej amunicji śrutowej powinno jednak mieć zastosowanie konkretnie w odniesieniu do noszenia podczas strzelania, w przeciwieństwie do noszenia w niektórych innych okolicznościach, na przykład w przypadku przewożenia amunicji śrutowej przez obszary wodno-błotne w celu jej dostarczenia w innym miejscu. Komisja uważa ponadto, że ograniczenie dotyczące noszenia powinno być bezpośrednio związane z określonym rodzajem strzelania objętym zakresem ograniczenia (strzelaniem na obszarach wodno-błotnych lub wokół nich). Wiąże się to z faktem, że z uwag przekazanych podczas konsultacji na temat dokumentacji [sporządzonej zgodnie] z załącznikiem XV wynika, iż w niektórych państwach członkowskich jest całkiem prawdopodobne, że myśliwi uczestniczący w innych formach strzelania będą przechodzić przez tereny różnego rodzaju, zarówno obszary wodno-błotne, jak i inne, podczas typowego całodziennego strzelania. Komisja uważa również, że aby ułatwić egzekwowanie, ograniczenie dotyczące noszenia powinno obejmować nie tylko noszenie podczas strzelania na obszarach wodno-błotnych, lecz także noszenie w drodze na strzelanie na obszarach wodno-błotnych, innymi słowy, gdy istnieje ścisły związek z faktycznym strzelaniem. Obejmowałoby to na przykład noszenie podczas wyruszania na całodzienne strzelanie na obszarach wodno-błotnych lub podczas powrotu z niego albo noszenie przez kogoś, kto pomaga myśliwym w trakcie wyprawy strzeleckiej.
(19) Ze względu na praktyczne trudności, jakie może sprawiać udowodnienie, że osoba, u której stwierdzono noszenie ołowianej amunicji śrutowej, zamierza wykonywać określoną formę strzelania, należy ustanowić domniemanie prawne, zgodnie z którym przyjmuje się, że każda osoba znajdująca się na obszarach wodno-błotnych lub wokół nich, u której stwierdzono noszenie ołowianej amunicji śrutowej podczas strzelania lub w drodze na strzelanie, nosi tę amunicję śrutową podczas strzelania na obszarach wodno-błotnych lub w drodze na strzelanie [na] obszarach wodno-błotnych. Innymi słowy, to na tej osobie spoczywałby ciężar dowodu, że w rzeczywistości miała zamiar udać się na strzelanie gdzie indziej i jedynie przechodziła przez obszar wodno-błotny w celu udania się na strzelanie w innym miejscu”.
11 A zatem załącznik XVII do rozporządzenia nr 1907/2006 został zmieniony spornym rozporządzeniem, zgodnie z załącznikiem do tego ostatniego rozporządzenia(1), poprzez dodanie pkt 11–14 w drugiej kolumnie pozycji 63 tego załącznika XVII.
12 Punkty 11–13 drugiej kolumny pozycji 63 załącznika XVII do rozporządzenia nr 1907/2006, zmienionego spornym rozporządzeniem, brzmią zatem następująco:
„11. Zakazuje się dokonywania którejkolwiek z następujących czynności po dniu 15 lutego 2023 r. na obszarach wodno-błotnych lub w obrębie 100 metrów od nich:
a) oddawania strzałów amunicją śrutową o zawartości ołowiu (wyrażonej jako metal) równej lub większej niż 1 % masy;
b) noszenia takiej amunicji śrutowej, jeżeli ma to miejsce podczas strzelania na obszarach wodno-błotnych lub w drodze na strzelanie na obszarach wodno-błotnych.
Do celów akapitu pierwszego:
a) »w obrębie 100 metrów od obszarów wodno-błotnych« oznacza w obrębie 100 metrów na zewnątrz od każdego zewnętrznego punktu granicznego obszaru wodno-błotnego;
b) »strzelanie na obszarach wodno-błotnych« oznacza strzelanie na obszarach wodno-błotnych lub w obrębie 100 metrów od nich;
c) jeżeli stwierdza się, że dana osoba nosi amunicję śrutową na obszarach wodno-błotnych lub w obrębie 100 metrów od nich podczas strzelania lub w drodze na strzelanie, dane strzelanie uznaje się za strzelanie na obszarach wodno-błotnych, chyba że osoba ta może wykazać, iż jest to inny rodzaj strzelania.
[…]
13. Do celów pkt 11 i 12:
a) »obszary wodno-błotne« oznaczają tereny bagien, błot i torfowisk lub zbiorniki wodne, tak naturalne, jak i sztuczne, stałe lub okresowe, o wodach stojących lub płynących, słodkich, słonawych lub słonych, łącznie z wodami morskimi, których głębokość podczas odpływu nie przekracza sześciu metrów;
b) »amunicja śrutowa« oznacza śrut używany lub przeznaczony do użycia w pojedynczym ładunku lub naboju w broni śrutowej;
c) »broń śrutowa« oznacza broń gładkolufową, z wyjątkiem broni pneumatycznej;
d) »strzelanie« oznacza każdy rodzaj strzelania z broni śrutowej;
e) »noszenie« oznacza każdy rodzaj noszenia przy sobie lub noszenie bądź przewożenie w dowolny inny sposób;
f) przy ustalaniu, czy osoba, u której stwierdzono obecność amunicji śrutowej, nosi amunicję śrutową »w drodze na strzelanie«;
(i) uwzględnia się wszystkie okoliczności danego przypadku;
(ii) osoba, u której stwierdzono obecność amunicji śrutowej, nie musi być tą samą osobą co osoba strzelająca”.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
13 Na poparcie swojej skargi skarżący, będący obecnie wnoszącymi odwołanie, podnieśli czternaście zarzutów.
14 Zarzuty od pierwszego do szóstego dotyczyły, odpowiednio, naruszenia art. 16, art. 17 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 48 ust. 1 oraz art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”).
15 Zarzut siódmy dotyczył z kolei naruszenia art. 2 TUE wynikającego z naruszenia wolności i prawa do uprawiania strzelectwa myśliwskiego i sportowego oraz prowadzenia działalności gospodarczej obejmującej te obszary. Zarzut ósmy dotyczył naruszenia art. 2 TUE poprzez naruszenie zasady państwa prawnego. Zarzut dziewiąty dotyczył naruszenia art. 3 ust. 2 TUE poprzez naruszenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa prawnego, i sprawiedliwości. Zarzut dziesiąty dotyczył naruszenia art. 3 ust. 3 TUE wynikającego z naruszenia zasad trwałego rozwoju Europy, stabilności cen, postępu społecznego, wysokiego poziomu ochrony i poprawy jakości środowiska oraz wsparcia postępu naukowo-technicznego.
16 Zarzuty od jedenastego do trzynastego dotyczyły, odpowiednio, naruszenia art. 5 ust. 2, art. 5 ust. 3 i art. 5 ust. 4 TUE.
17 Zarzut czternasty dotyczył nadużycia władzy.
18 Ponadto skarżący (będący obecnie wnoszącymi odwołanie) wysunęli szereg innych argumentów, przy czym jednak nie uczynili tego w związku z określonym zarzutem.
19 Sąd zbadał niektóre z tych argumentów w ramach zarzutu piętnastego, dotyczącego oczywistych błędów w ocenie popełnionych przez Komisję, podczas gdy pozostałe argumenty zostały zbadane w ramach pozostałych podniesionych zarzutów.
20 Sąd zbadał najpierw zarzut piętnasty, dotyczący oczywistych błędów w ocenie.
21 W tym względzie w pierwszej kolejności skarżący (będący obecnie wnoszącymi odwołanie) twierdzili zasadniczo, że wnioski Komisji dotyczące ryzyka dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska stwarzanego przez ołowianą amunicję śrutową na obszarach wodno-błotnych są błędne.
22 Sąd oddalił tę argumentację w części jako pozbawioną podstawy faktycznej, w części jako nieskuteczną, a w części jako niedopuszczalną z tego względu, że polegała ona na ogólnym odesłaniu do sześciu załączników do repliki.
23 W drugiej kolejności skarżący (będący obecnie wnoszącymi odwołanie) skrytykowali rozważania zawarte w motywie 7 spornego rozporządzenia dotyczące istnienia bezołowiowej amunicji zamiennej do stosowania w strzelectwie sportowym i myśliwskim na obszarach wodno-błotnych, która to amunicja miałaby mieć lepsze profile zagrożeń i ryzyka dla zdrowia ludzi i środowiska niż ołowiana amunicja śrutowa.
24 W tym względzie Sąd uznał, że skarżący (będący obecnie wnoszącymi odwołanie) nie przedstawili dowodów mogących podważyć wnioski ECHA, zgodnie z którymi: po pierwsze, zamienna amunicja śrutowa, taka jak amunicja śrutowa ze stali i bizmutu, jest powszechnie dostępna, po cenie porównywalnej z ceną ołowianej amunicji śrutowej, jest technicznie wykonalna i ma lepsze profile zagrożeń i ryzyka dla zdrowia ludzi i środowiska, a po drugie, śrut stalowy odpowiada wymogom szybkiego uśmiercania bez niepotrzebnego cierpienia.
25 W trzeciej kolejności Sąd oddalił również jako bezzasadny argument skarżących (będących obecnie wnoszącymi odwołanie) wywiedziony z tego, że ECHA oparła się na nieobiektywnych lub niewiarygodnych analizach i że oceniła dostępne dane w stronniczy sposób.
26 Sąd zbadał następnie i oddalił jako bezzasadne czternaście zarzutów opisanych w pkt 14–17 niniejszego wyroku.
27 Wreszcie Sąd zbadał i oddalił wniosek skarżących (będących obecnie wnoszącymi odwołanie) o przeprowadzenie opinii biegłego z zakresu toksykologii i gleboznawstwa, balistyki, materiałoznawstwa, budowy i eksploatacji broni palnej oraz z zakresu łowiectwa odpowiadających na szereg pytań dotyczących ołowiu, amunicji ołowianej i innych rodzajów amunicji bezołowiowej.
Żądania stron przed Trybunałem
28 Wnoszący odwołanie wnoszą do Trybunału o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi;
– tytułem żądania ewentualnego – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania; oraz
– obciążenie Komisji kosztami postępowania poniesionymi przez nich przed Trybunałem i Sądem.
29 Komisja wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i obciążenie wnoszących odwołanie kosztami postępowania.
30 Republika Federalna Niemiec i ECHA wnoszą do Trybunału o oddalenie odwołania i obciążenie wnoszących odwołanie kosztami postępowania. Republika Francuska wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania.
W przedmiocie odwołania
31 Wnoszący odwołanie przedstawiają zarzuty i argumenty podniesione na poparcie odwołania w dwóch rozdziałach, z których pierwszy jest zatytułowany „Zarzuty odwołania”, a drugi – „Uzasadnienie zarzutów do motywów zaskarżonego orzeczenia”.
Argumentacja stron
32 W ramach pierwszego rozdziału odwołania wnoszący odwołanie kwestionują, po pierwsze, oddalenie przez Sąd wniosku o przeprowadzenie opinii biegłych z zakresu toksykologii i gleboznawstwa, balistyki, materiałoznawstwa, budowy i eksploatacji broni palnej oraz z zakresu łowiectwa. W tym względzie wnoszący odwołanie podnoszą zasadniczo, że materia postępowania jest materią skomplikowaną oraz że przed Sądem wykazali w sposób dostateczny istnienie wątpliwości naukowych i ekonomicznych podważających sporne rozporządzenie i oceny stanowiące część dokumentacji sporządzonej zgodnie z załącznikiem XV.
33 Po drugie, wnoszący odwołanie przedstawiają listę zawierającą zasadniczo tytuły niektórych dokumentów zawierających elementy stanu faktycznego, takie jak sprawozdania, artykuły, pisma, analizy i komunikaty, które Sąd miał ocenić w jakoby błędny sposób. W szczególności, zdaniem wnoszących odwołanie – wbrew temu, co orzekł Sąd – prawidłowa ocena tych dokumentów powinna była doprowadzić do wyciągnięcia wniosku, że zakazy ustanowione na mocy spornego rozporządzenia były oparte na błędnych podstawach faktycznych.
34 Po trzecie, wnoszący odwołanie twierdzą, że oddalając ich skargę, Sąd naruszył szereg postanowień Karty oraz traktatu UE. Postanowieniami wchodzącymi tu w grę są zatem postanowienia, na które wnoszący odwołanie powołali się w ramach czternastu zarzutów podniesionych na poparcie ich skargi przed Sądem, których treść przytaczają oni w skrócie.
35 W ramach drugiego rozdziału odwołania wnoszący odwołanie podnoszą szereg argumentów, które wiążą się w przeważającej mierze z zarzutami odwołania odnoszącymi się do oddalenia przez Sąd wniosku o przeprowadzenie opinii biegłych oraz do oceny okoliczności faktycznych niniejszej sprawy dokonanej przez Sąd. W tym względzie wnoszący odwołanie powtarzają, że uzasadnili w sposób wymagany prawem konieczność przeprowadzenia opinii biegłych w celu rozwiania wątpliwości naukowych lub ekonomicznych, które mogli wykazać na podstawie dowodów pochodzących od wyspecjalizowanych podmiotów i instytucji. Pozostałe argumenty zawarte w tym rozdziale odnoszą się do zarzutów odwołania, za pomocą których wnoszący odwołanie powtarzają niektóre zarzuty podniesione na poparcie skargi wniesionej do Sądu dotyczące naruszenia zasad państwa prawnego, domniemania niewinności i swobodnego przepływu osób, krytykując jednocześnie niektóre punkty zaskarżonego wyroku.
36 Komisja, Republika Federalna Niemiec, Republika Francuska i ECHA podnoszą, że zarzuty te są w części niedopuszczalne, a w części bezzasadne.
Ocena Trybunału
37 W świetle tych okoliczności należy uznać, że wnoszący odwołanie podnoszą w istocie trzy zarzuty na poparcie odwołania. Zarzut pierwszy dotyczy odmówienia przez Sąd przeprowadzenia opinii biegłego. Zarzut drugi dotyczy przeinaczenia szeregu okoliczności faktycznych i dokumentów przedstawionych przez wnoszących odwołanie przed Sądem. Natomiast zarzut trzeci dotyczy naruszenia szeregu przepisów prawa pierwotnego.
W przedmiocie zarzutów pierwszego i drugiego, dotyczących odpowiednio odmówienia przez Sąd przeprowadzenia opinii biegłego oraz przeinaczenia okoliczności faktycznych i dokumentów przedstawionych przez wnoszących odwołanie przed Sądem
38 Z art. 256 TFUE oraz z art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że odwołanie ogranicza się do kwestii prawnych. Jedynie Sąd jest w konsekwencji właściwy do ustalenia i oceny istotnego stanu faktycznego, jak również przedstawionych mu dowodów. Ocena tego stanu faktycznego i tych dowodów, poza przypadkami ich przeinaczenia, nie stanowi więc zagadnienia prawnego, które jako takie byłoby poddane kontroli Trybunału w postępowaniu odwoławczym (wyrok z dnia 23 marca 2023 r., PV/Komisja, C‑640/20 P, EU:C:2023:232, pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo).
39 W tym kontekście wyłącznie do Sądu należy ocena ewentualnej konieczności uzupełnienia, w drodze środka organizacji postępowania lub środka dowodowego, informacji, którymi dysponuje w rozpatrywanych przez niego sprawach (zob. podobnie wyrok z dnia 28 kwietnia 2022 r., Changmao Biochemical Engineering/Komisja, C‑666/19 P, EU:C:2022:323, pkt 156 i przytoczone tam orzecznictwo).
40 W tym względzie, wbrew temu, co twierdzą wnoszący odwołanie, nie można uznać, że oddalając ich wniosek o przeprowadzenie opinii biegłego tytułem środka dowodowego, Sąd przeinaczył przedstawione mu do oceny dowody.
41 Należy bowiem przypomnieć, po pierwsze, że o ile przeinaczenie dowodów może polegać na interpretacji dokumentu sprzecznej z jego treścią, o tyle w celu wykazania takiego przeinaczenia nie wystarczy wykazać, że dokument ten mógł być przedmiotem interpretacji innej niż ta przyjęta przez Sąd. W tym celu niezbędne jest wykazanie, że Sąd w sposób oczywisty przekroczył granice rozsądnej oceny tego dokumentu, a mianowicie odczytując go w sposób sprzeczny z jego brzmieniem (wyroki: z dnia 25 lutego 2021 r., Dalli/Komisja, C‑615/19 P, EU:C:2021:133, pkt 139; z dnia 23 marca 2023 r., PV/Komisja, C‑640/20 P, EU:C:2023:232, pkt 134).
42 Po drugie, gdy wnoszący odwołanie podnosi przeinaczenie dowodów przez Sąd, musi on, zgodnie z art. 256 TFUE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i art. 168 § 1 lit. d) regulaminu postępowania przed Trybunałem, dokładnie wskazać, które dowody zostały przeinaczone przez Sąd, oraz wykazać błędy w analizie, które w jego opinii doprowadziły Sąd do tego przeinaczenia. Takie przeinaczenie musi wynikać w sposób oczywisty z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny okoliczności faktycznych i dowodów (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 stycznia 2017 r., Toshiba/Komisja, C‑623/15 P, EU:C:2017:21, pkt 54; z dnia 27 kwietnia 2023 r., HC/Komisja, C‑102/22 P, EU:C:2023:351, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo).
43 Tymczasem w niniejszej sprawie wnoszący odwołanie nie wskazują z wymaganą dokładnością, jakie dowody zostały przeinaczone przez Sąd i w jaki sposób zostały one przeinaczone. Nigdzie w swoich pismach procesowych wnoszący odwołanie nie podnoszą bowiem, że Sąd przeinaczył którykolwiek z dowodów, za pomocą których wnoszący odwołanie usiłowali podważyć założenia faktyczne i naukowe leżące u podstaw spornego rozporządzenia, ani nawet nie wyjaśniają, na czym polega ich zdaniem rozpatrywana błędna ocena, z której miałoby wynikać ewentualne przeinaczenie.
44 Wynika z tego, że zarzuty pierwszy i drugi, dotyczące odpowiednio odmówienia przez Sąd przeprowadzenia opinii biegłego oraz przeinaczenia okoliczności faktycznych i dokumentów przedstawionych przez wnoszących odwołanie przed Sądem, należy odrzucić jako niedopuszczalne.
W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia szeregu przepisów prawa pierwotnego
45 Z art. 256 TFUE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz z art. 168 § 1 lit. d) i art. 169 regulaminu postępowania wynika, że odwołanie musi dokładnie wskazywać zakwestionowane części wyroku, o których uchylenie się wnosi, oraz zawierać argumenty prawne, które szczegółowo uzasadniają to żądanie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału wymogu tego nie spełnia odwołanie, które nie zawierając nawet żadnej argumentacji mającej na celu konkretne wskazanie naruszenia prawa, jakim miałby być obarczony zaskarżony wyrok, ogranicza się do powtórzenia zarzutów i argumentów przedstawionych już przed Sądem. Takie odwołanie stanowi bowiem w rzeczywistości żądanie mające na celu zwykłe rozpoznanie na nowo skargi wniesionej do Sądu, co nie należy do właściwości Trybunału (wyrok z dnia 16 grudnia 2020 r., Rada/K. Chrysostomides & Co. i in., C‑597/18 P, C‑598/18 P, C‑603/18 P i C‑604/18 P, EU:C:2020:1028, pkt 127 i przytoczone tam orzecznictwo).
46 Przede wszystkim z tego względu, że na poparcie zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie ograniczają się do przedstawienia streszczenia każdego z zarzutów od pierwszego do czternastego podniesionych na poparcie skargi przed Sądem, które Sąd zbadał i oddalił, i to nie wskazując ani kwestionowanych punktów zaskarżonego wyroku, ani argumentów prawnych mogących wskazywać na jakiekolwiek naruszenie prawa, jakiego miałby się dopuścić Sąd, te zarzuty szczegółowe należy odrzucić jako niedopuszczalne.
47 Następnie, jeśli chodzi o zarzut szczegółowy dotyczący definicji „obszarów wodno-błotnych”, o której mowa w pkt 13 lit. a) drugiej kolumny pozycji 63 załącznika XVII do rozporządzenia REACH, zmienionego spornym rozporządzeniem, wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że w pkt 108 i 129 zaskarżonego wyroku dokonał „całkowicie dowolnej” interpretacji tej definicji.
48 Poza tym kategorycznym stwierdzeniem wnoszący odwołanie nie wyjaśniają jednak, w jaki sposób to rozumowanie Sądu, w którym dokonał on wykładni celowościowej wspomnianej definicji w oparciu o orzecznictwo i stosując zwyczajowe metody wykładni prawa Unii, miałoby być obarczone naruszeniem prawa lub przeinaczeniem dowodów. Ten zarzut szczegółowy jest zatem również niedopuszczalny.
49 Wreszcie, jeśli chodzi o zarzut szczegółowy, w którym wnoszący odwołanie twierdzą, że wniosek, do którego doszedł Sąd w pkt 146 zaskarżonego wyroku, narusza zasadę domniemania niewinności ustanowioną w art. 48 ust. 1 Karty, należy na wstępie zauważyć, że opierają oni swój argument na założeniu, iż sporne rozporządzenie ustanawia domniemanie, zgodnie z którym uważa się, że osoby, które noszą przy sobie na obszarach wodno-błotnych ołowianą amunicję śrutową, oddały strzały taką amunicją.
50 W tym względzie w pkt 146 zaskarżonego wyroku Sąd zauważył, że przepisy pkt 11 akapit drugi lit. c) drugiej kolumny pozycji 63 załącznika XVII do rozporządzenia REACH, zmienionego spornym rozporządzeniem, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia, że dana osoba nosi amunicję śrutową na obszarach wodno-błotnych lub w obrębie 100 metrów od nich podczas strzelania lub w drodze na strzelanie, dane strzelanie uznaje się za strzelanie na obszarach wodno-błotnych, chyba że osoba ta może wykazać, iż jest to inny rodzaj strzelania, nie ustanawiają domniemania winy w zakresie strzelania amunicją wykonaną z ołowiu na podstawie samego stwierdzenia przemieszczania się na „obszarach wodno-błotnych” lub wokół nich przez osobę noszącą taką amunicję.
51 Ten punkt zaskarżonego wyroku, odczytywany w świetle motywów 17–19 spornego rozporządzenia, nie jest obarczony naruszeniem prawa. Z motywów tych wynika bowiem, że domniemanie ustanowione w pkt 11 akapit drugi lit. c) drugiej kolumny pozycji 63 załącznika XVII do rozporządzenia REACH, zmienionego spornym rozporządzeniem, ma na celu ułatwienie stosowania zakazu noszenia ołowianej amunicji śrutowej podczas strzelania na obszarach wodno-błotnych lub w drodze na strzelanie na obszarach wodno-błotnych, ustanowionego w tym pkt 11 akapit pierwszy lit. b). Domniemanie to nie dotyczy odrębnego zakazu – wyrażonego w owym pkt 11 akapit pierwszy lit. a) tego załącznika – oddawania strzałów ołowianą amunicją śrutową na obszarach wodno-błotnych lub w obrębie 100 metrów od nich.
52 W konsekwencji, jak wynika również z pkt 146 zaskarżonego wyroku, domniemanie to znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy organ odpowiedzialny za stosowanie rozporządzenia REACH stwierdzi, że z okoliczności faktycznych, takich jak noszenie broni śrutowej i innego sprzętu nadającego się do tego celu, wynika, iż dana osoba uprawia strzelectwo w czasie zaistnienia okoliczności faktycznych. Zobowiązanie danego organu do wykazania, poza tymi okolicznościami, że strzelec noszący ołowianą amunicję śrutową na obszarach wodno-błotnych nie miał zamiaru strzelać poza takimi obszarami, pozbawiałoby w rzeczywistości skuteczności (effet utile) rozpatrywanego zakazu, ponieważ – jak wskazał Sąd w pkt 147 zaskarżonego wyroku – okoliczności faktyczne i informacje konieczne do wykazania tego zamiaru pochodzą ze sfery tego strzelca.
53 W związku z tym Sąd słusznie uznał w istocie we wspomnianym pkt 146, że sporne rozporządzenie nie ustanowiło domniemania, zgodnie z którym uważa się, że osoby, które noszą przy sobie na obszarach wodno-błotnych ołowianą amunicję śrutową, oddały strzały taką amunicją.
54 Należy zatem stwierdzić, że zarzut szczegółowy wnoszących odwołanie dotyczący naruszenia zasady domniemania niewinności ustanowionej w art. 48 ust. 1 Karty opiera się na błędnym założeniu, w związku z czym należy go oddalić jako bezzasadny.
55 Z powyższego wynika, że zarzut trzeci należy w części odrzucić jako niedopuszczalny, a w części oddalić jako bezzasadny.
56 Z całości powyższych rozważań wynika, że odwołanie należy oddalić w całości.
W przedmiocie kosztów
57 Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania, jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach. Zgodnie z art. 138 § 1 tego regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
58 Ponieważ Komisja i ECHA wniosły o obciążenie wnoszących odwołanie kosztami postępowania, a wnoszący odwołanie przegrali sprawę, poza ich własnymi kosztami należy ich obciążyć kosztami poniesionymi przez tę instytucję i tę agencję.
59 Zgodnie z art. 140 § 1 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, państwa członkowskie, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów, pokrywają własne koszty. Republika Federalna Niemiec i Republika Francuska pokrywają zatem własne koszty.
Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Firearms United Network, Tomasz Walter Stępień, Michał Budzyński i Andrzej Marcjanik zostają obciążeni, poza własnymi kosztami, kosztami poniesionymi przez Komisję Europejską i Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA).
3) Republika Federalna Niemiec i Republika Francuska pokrywają własne koszty.
Gratsias
Jarukaitis
Csehi
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 17 października 2024 r.
Sekretarz
Prezes
A. Calot Escobar
K. Lenaerts
* Język postępowania: polski.
1 Artykuł 1 spornego rozporządzenia.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło