C-114/23
WyrokTSUE2024-04-11CELEX: 62023CJ0114ECLI:EU:C:2024:290
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pytania prejudycjalne dotyczące możliwości badania niezawisłości sędziów, którzy wydali prawomocne wyroki karne, są dopuszczalne, gdy sąd odsyłający nie posiada kompetencji do takiej kontroli na etapie postępowania wykonawczego zgodnie z prawem krajowym?Ratio decidendi
Trybunał uznał wnioski za niedopuszczalne, ponieważ sąd odsyłający, działający na etapie postępowania wykonawczego prawomocnych wyroków karnych, nie wykazał, że posiada kompetencje w prawie krajowym do oceny zgodności z prawem obsadzenia składów orzekających, które wydały te wyroki. Kompetencje sądu odsyłającego na tym etapie są ograniczone do czynności przewidzianych w kodeksie karnym wykonawczym. W związku z tym pytania prejudycjalne nie odpowiadają obiektywnej potrzebie związanej z rozstrzygnięciem spraw w postępowaniach głównych, lecz mają charakter hipotetyczny i wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej Trybunału na mocy art. 267 TFUE.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Warszawie prowadził postępowania wykonawcze dotyczące czterech prawomocnych wyroków skazujących w sprawach karnych przeciwko KB, RZ, AN i CG. Sąd odsyłający powziął wątpliwości co do niezawisłości sędziów (LM, OP, JL, KS, MP), którzy wydali te wyroki, ze względu na ich powołanie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z 2017 r., uznawanym za niezależny. Sąd odsyłający zastanawiał się, czy na etapie postępowania wykonawczego może zbadać, czy wyroki zostały wydane przez sąd spełniający wymogi niezawisłości i bezstronności, a w przypadku stwierdzenia uchybień, umorzyć postępowanie wykonawcze.Rozstrzygnięcie
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Sąd Okręgowy w Warszawie (Polska) postanowieniami z dnia 18 lutego 2023 r., (C‑114/23 i C‑115/23), 6 marca 2023 r. (C‑132/23) i 14 marca 2023 r. (C‑160/23) są niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 11 kwietnia 2024 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 267 TFUE – Niezbędność wnioskowanej wykładni dla wydania wyroku przez sąd odsyłający – Niezawisłość sędziowska – Procedura powoływania sędziów sądów powszechnych – Możliwość wzruszenia prawomocnego wyroku skazującego w sprawie karnej na etapie postępowania o wykonanie tego wyroku – Niedopuszczalność wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
W sprawach połączonych C‑114/23 [Sapira]i, C‑115/23 [Jurckow]i, C‑132/23 [Kosieski]i i C‑160/23 [Oczka] (
i
)
mających za przedmiot cztery wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie art. 267 TFUE, złożone przez Sąd Okręgowy w Warszawie (Polska) postanowieniami z dnia 18 lutego 2023 r. (C‑114/23 i C‑115/23), 6 marca 2023 r. (C‑132/23) i 14 marca 2023 r. (C‑160/23), które wpłynęły do Trybunału w dniach 27 lutego 2023 r. (C‑114/23 i C‑115/23), 6 marca 2023 r. (C‑132/23) i 15 marca 2023 r. (C‑160/23), w postępowaniach karnych przeciwko:
KB (C‑114/23),
RZ (C‑115/23),
AN (C‑132/23),
CG (C‑160/23),
przy udziale:
Prokuratury Rejonowej Warszawa Ochota (C‑114/23 i C‑160/23),
Prokuratury Okręgowej w Warszawie (C‑115/23 i C‑132/23),
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: K. Jürimäe (sprawozdawczyni), prezes izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący funkcję sędziego trzeciej izby, N. Piçarra, N. Jääskinen i M. Gavalec, sędziowie,
rzecznik generalny: T. Ćapeta,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Prokuratury Okręgowej w Warszawie – A. Bortkiewicz,
–
w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna i S. Żyrek, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – K. Herrmann i P.J.O. Van Nuffel, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznik generalnej, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”), a także zasad pewności prawa, niewzruszalności prawomocnych orzeczeń, proporcjonalności oraz autonomii proceduralnej.
Wnioski te zostały przedstawione w ramach postępowań o wykonanie czterech prawomocnych wyroków orzekających wobec KB, RZ, AN i CG kary w sprawach karnych.
Ramy prawne
Artykuł 9 §§ 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2023 r., poz. 127, zwanej dalej „kkw”) stanowi:
„§ 1. Postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne.
§ 2. Wyrok oraz postanowienia wydane w trybie art. 420 [ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1375)], dotyczące przepadku albo dowodów rzeczowych, stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia, chyba że ustawa stanowi inaczej”.
Zgodnie z art. 13 § 1 kkw:
„Organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia lub zarzutów co do obliczenia kary. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie”.
Artykuł 15 § 1 kkw ma następujące brzmienie:
„Sąd umarza postępowanie wykonawcze w razie przedawnienia wykonania kary, śmierci skazanego lub innej przyczyny wyłączającej to postępowanie”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie (Polska) z dnia 28 grudnia 2022 r. KB została skazana na karę dwóch miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone, oraz na karę grzywny za publiczne znieważenie w dniach 1 i 2 marca 2022 r. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem portalu społecznościowego Twitter (sprawa C‑114/23).
Wyrokiem tego sądu z dnia 28 listopada 2022 r. RZ został skazany na karę jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone, oraz na karę grzywny za doprowadzenie, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem (sprawa C‑115/23).
Wyrokiem tego sądu z dnia 9 lutego 2023 r. AN został skazany na karę łączną 11 miesięcy ograniczenia wolności za dwa przestępstwa oszustwa komputerowego (sprawa C‑132/23).
Te trzy wyroki zostały wydane w składzie jednego sędziego przez sędziego LM w sprawach C‑114/23 i C‑132/23 i przez sędziego OP w sprawie C‑115/23. Wyroki te uprawomocniły się bez zaskarżenia przez którąkolwiek ze stron.
CG została natomiast skazana wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie (Polska) z dnia 30 grudnia 2022 r. na karę ośmiu lat pozbawienia wolności za znęcanie się psychicznie i fizycznie nad niemowlęciem (sprawa C‑160/23). Wyrok ten, wydany w drugiej instancji przez trzyosobowy skład orzekający, w którym zasiadali sędziowie JL, KS i MP, również się uprawomocnił.
Sąd Okręgowy w Warszawie, który jest sądem odsyłającym w niniejszych sprawach połączonych, prowadzi postępowanie o wykonanie czterech prawomocnych orzeczeń sądowych wskazanych w pkt 6–10 niniejszego wyroku.
Sąd ten podkreśla, że zarówno sędziowie Sądu Okręgowego w Warszawie – LM i OP, jak i trzej sędziowie Sądu Apelacyjnego w Warszawie – JL, KS i MP (zwani dalej łącznie „sędziami, o których tu mowa”) zostali powołani postanowieniami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (Polska) w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Bezsporne jest, że organ ten nie jest niezależny.
W ocenie sądu odsyłającego wynika z tego, że sąd, w którego skład wchodzi sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie wynikającym z ustawy, o której mowa w poprzednim punkcie, nie jest należycie obsadzony i nie można go uznać za niezawisły i bezstronny sąd w rozumieniu w szczególności art. 47 Karty.
Ponadto sąd odsyłający wskazuje we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie C‑160/23, że w kilku wyrokach Sąd Najwyższy (Polska) uchylił już wyroki wydane w drugiej instancji przez skład orzekający Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w którym zasiadał sędzia JL, między innymi w sprawie, w której orzekał on wraz z sędziami KS i MP. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy zwrócił szczególną uwagę na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego JL, jego silne związki z władzą polityczną oraz na jego działalność jako rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych. Powyższe ustalenia odnoszą się również do sędziego KS. Co się tyczy sędziego MP, Sąd Najwyższy zważył na wadliwość jego powołania i jego uczestniczenie w działalności KRS, podważającej niezależność sądów i niezawisłość sędziów.
Sąd odsyłający uważa, że prawo polskie, interpretowane w świetle prawa Unii i orzecznictwa Trybunału, pozwala sądom orzekającym co do istoty w sprawach karnych na badanie zarzutu dotyczącego niespełnienia wymogów art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 Karty, który to zarzut może zostać podniesiony przez oskarżonego, pozostałych uczestników postępowania oraz przez sam sąd. W niniejszym wypadku jednak taki zarzut nie został podniesiony w żadnym z czterech postępowań karnych, w których zapadły prawomocne orzeczenia sądowe będące przedmiotem wykonania w postępowaniach głównych, i sędziowie, o których tu mowa, nie zbadali spełnienia owych wymogów.
W tym kontekście sąd odsyłający uważa, że konieczne jest ustalenie, czy zgodnie z prawem Unii przestrzeganie tych wymogów może być przedmiotem badania, w razie potrzeby z urzędu, na późniejszym etapie, w szczególności w ramach sądowego postępowania o wykonanie wyroku. Sąd odsyłający stoi na stanowisku, że tak być powinno.
W niniejszym wypadku miałoby to prowadzić do stwierdzenia przez ten sąd – z powodu wadliwości procedury powołania sędziów, o których tu mowa – braku istnienia prawomocnych orzeczeń sądowych będących przedmiotem prowadzonych przez niego postępowań wykonawczych. Sąd odsyłający byłby zatem zmuszony umorzyć postępowania wykonawcze, a kwestię odpowiedzialności karnej KB, RZ, AN i CG należałoby rozstrzygnąć w drodze nowych orzeczeń sądowych.
W tych okolicznościach Sąd Okręgowy w Warszawie postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 19 ust. 1 akapit drugi [TUE], art. 47 Karty […] oraz zasady ogólne prawa Unii: zasadę pewności prawa, niewzruszalności prawomocnych orzeczeń, proporcjonalności oraz autonomii proceduralnej, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wszelkim uregulowaniom krajowym, które uniemożliwiałyby dokonanie przez sąd, w ramach postępowania o wykonanie prawomocnego wyroku skazującego w sprawie karnej, zbadania, czy podlegający wykonaniu wyrok został wydany przez sąd spełniający wymogi ustanowienia na podstawie ustawy oraz niezawisłości i bezstronności, a w przypadku ustalenia, że wskazane wymogi nie zostały spełnione, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału […], wyciągnięcia z tego faktu wszelkich konsekwencji, w tym pominięcia tak wydanego wyroku i umorzenia postępowania wykonawczego?
2)
Czy, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, dokonanie takiego badania uzależnione jest od podjęcia inicjatywy przez skazanego lub inny uprawniony podmiot, czy też w świetle wskazanych zasad prawa unijnego sąd, w ramach postępowania o wykonanie prawomocnego wyroku skazującego, obowiązany jest dokonać takiego badania z urzędu?”.
Postępowanie przed Trybunałem
W przedmiocie połączenia spraw C‑114/23, C‑115/23, C‑132/23 i C‑160/23
Postanowieniami prezesa Trybunału z dnia 4 i 18 kwietnia 2023 r. sprawy C‑114/23, C‑115/23, C‑132/23 i C‑160/23 zostały połączone do celów pisemnego i ustnego etapu postępowania oraz wydania wyroku.
W przedmiocie wniosków o zastosowanie przyspieszonego trybu prejudycjalnego
Sąd odsyłający wniósł o zastosowanie do odesłań prejudycjalnych w niniejszych sprawach połączonych przyspieszonego trybu prejudycjalnego przewidzianego w art. 105 regulaminu postępowania przed Trybunałem. Na poparcie swoich wniosków podniósł on, że sprawy w postępowaniach głównych są sprawami karnymi, że dotykają one praw podstawowych, a także okoliczność, że w interesie publicznym leży niezwłoczne pociąganie do odpowiedzialności karnej osób, które są sprawcami przestępstw.
Artykuł 105 § 1 regulaminu postępowania przewiduje, że na wniosek sądu odsyłającego lub w wyjątkowych przypadkach z urzędu, jeżeli charakter sprawy wymaga niezwłocznego rozstrzygnięcia, prezes Trybunału może postanowić, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego, o rozpatrzeniu odesłania prejudycjalnego w trybie przyspieszonym.
W myśl utrwalonego orzecznictwa taki tryb przyspieszony stanowi instrument proceduralny służący zaradzeniu nadzwyczaj pilnej sytuacji [wyrok z dnia 2 marca 2021 r., A.B. i in. (Powołanie sędziów Sądu Najwyższego – Odwołanie), C‑824/18, EU:C:2021:153, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo].
W niniejszym wypadku w dniach 4 i 18 kwietnia 2023 r. prezes Trybunału postanowił, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędzi sprawozdawczyni i rzecznik generalnej, nie uwzględniać wniosków, o których mowa w pkt 20 niniejszego wyroku. Sąd odsyłający nie przedstawił bowiem szczególnych powodów związanych z okolicznościami postępowań wykonawczych w postępowaniach głównych, które wymagałyby wydania w krótkim terminie orzeczenia w przedmiocie rozpatrywanych tu odesłań prejudycjalnych. Ponadto okoliczność, że sprawy w postępowaniach głównych są sprawami karnymi, nie uzasadnia sama w sobie rozpoznania ich w trybie przyspieszonym (zob. wyrok z dnia 16 listopada 2021 r., Prokuratura Rejonowa w Mińsku Mazowieckim i in., od C‑748/19 do C‑754/19, EU:C:2021:931, pkt 26). Wreszcie sam – bez wątpienia uzasadniony – interes jednostek w możliwie jak najszybszym ustaleniu zakresu praw, jakie wywodzą one z prawa Unii, nie pozwala na wykazanie istnienia wyjątkowej okoliczności (wyrok z dnia 28 kwietnia 2022 r., Phoenix Contact, C‑44/21, EU:C:2022:309, pkt 16).
W przedmiocie wniosku o udzielenie informacji w sprawie C‑160/23
W następstwie wniosku o udzielenie informacji skierowanego do sądu odsyłającego przez Trybunał w dniu 4 kwietnia 2023 r. sąd odsyłający przedstawił między innymi wyjaśnienia dotyczące jego roli w postępowaniu wykonawczym. Sąd ten wskazał, że w odniesieniu do prawomocnych wyroków wydanych w sprawach karnych przez składy orzekające Sądu Okręgowego w Warszawie jest on właściwy do wykonywania czynności przewidzianych w kodeksie karnym wykonawczym. Chodzi tu o czynności takie jak, po pierwsze, wydanie zarządzenia wykonania kary, po drugie, doprowadzenie skazanego za pośrednictwem policji do zakładu karnego celem odbycia orzeczonej kary, po trzecie, wykonanie takiego wyroku w zakresie, w jakim nakłada on na skazanego obowiązek uiszczenia kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa, po czwarte, rozpoznanie w stosownym przypadku wniosku o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności, i po piąte, zarządzenie poszukiwań skazanego listem gończym w razie ukrywania się w celu uniknięcia odbycia orzeczonej kary pozbawienia wolności.
W przedmiocie właściwości Trybunału
Rząd polski argumentuje zasadniczo, że kwestie dotyczące organizacji wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich należą do ich wyłącznej kompetencji, a nie do zakresu przedmiotowego stosowania prawa Unii.
W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że chociaż organizacja wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich należy do kompetencji tych ostatnich, to przy wykonywaniu tej kompetencji państwa członkowskie mają obowiązek dotrzymywać zobowiązań wynikających dla nich z prawa Unii, oraz że może to dotyczyć w szczególności przepisów krajowych dotyczących przyjmowania decyzji o powołaniu sędziów lub, w stosownym wypadku, przepisów dotyczących odpowiedniej kontroli sądowej w kontekście takich postępowań nominacyjnych [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo].
Ponadto z brzmienia pytań prejudycjalnych jasno wynika, że dotyczą one wykładni nie prawa polskiego, lecz wskazanych w nich postanowień i zasad ogólnych prawa Unii.
Z powyższego wynika, że Trybunał jest właściwy do rozpoznania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w niniejszych sprawach połączonych.
W przedmiocie dopuszczalności wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
Prokuratura Okręgowa w Warszawie (Polska) i rząd polski kwestionują dopuszczalność wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w niniejszych sprawach połączonych głównie z tego względu, że udzielenie odpowiedzi na pytania prejudycjalne nie jest niezbędne.
Prokuratura Okręgowa w Warszawie twierdzi w istocie, że przedmiotem postępowań wykonawczych stanowiących postępowania główne jest wykonanie prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych w postępowaniu karnym, a nie rozpoznanie sprawy celem wydania orzeczenia merytorycznego. Sąd odsyłający, jako sąd wykonawczy, jest związany treścią prawomocnych orzeczeń sądowych podlegających wykonaniu i nie jest właściwy do kontroli ich ważności.
Ze swej strony rząd polski twierdzi zasadniczo, że pytania prejudycjalne mają charakter hipotetyczny. Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie wskazują na żadne skonkretyzowane obawy dotyczące niezależności sądów, które wydały prawomocne orzeczenia sądowe podlegające wykonaniu w postępowaniach głównych. Zdaniem rządu polskiego źródłem wątpliwości sądu odsyłającego jest wyłącznie fakt, że sędziowie, o których tu mowa, zostali powołani na wniosek organu składającego się w połowie z sędziów wybranych przez władzę ustawodawczą. Rząd polski powołuje się na orzecznictwo Trybunału, z którego wynika zaś, że takie powołanie samo w sobie nie może dowodzić naruszenia prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego na mocy ustawy.
Należy wskazać, że Trybunał wielokrotnie podkreślał, iż procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów, oraz że odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 62 i przytoczone tam orzecznictwo].
Jak wynika z samego brzmienia art. 267 TFUE, orzeczenie w trybie prejudycjalnym musi być „niezbędne”, aby umożliwić sądowi odsyłającemu „wydanie wyroku” w zawisłej przed nim sprawie [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo].
Trybunał przypomniał w ten sposób, że zarówno z brzmienia, jak i z systematyki art. 267 TFUE wynika, iż warunkiem zastosowania procedury prejudycjalnej jest w szczególności rzeczywiste istnienie przed sądem krajowym sporu, w którym sąd ten ma wydać orzeczenie pozwalające na uwzględnienie orzeczenia prejudycjalnego [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo].
W niniejszym wypadku z wyjaśnień przedstawionych przez sąd odsyłający wynika, że prowadzi on postępowanie o wykonanie prawomocnych wyroków skazujących w sprawach karnych, które nie podlegają już zaskarżeniu. Według tego sądu obsadzenie składów orzekających, które wydały owe orzeczenia, mogło być przedmiotem badania w toku głównego postępowania karnego, które – jak wynika z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał – jest odrębne od postępowania wykonawczego.
Natomiast – w świetle informacji przedstawionych przez sąd odsyłający – na etapie wykonania rzeczonych orzeczeń taka kontrola wydaje się wykluczona. Sąd ten nie wskazuje żadnego przepisu polskiego prawa procesowego, który przyznawałby mu kompetencję do przeprowadzenia badania zgodności tych orzeczeń między innymi z prawem Unii. Ponadto zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi przez sąd odsyłający w odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji, o którym mowa w pkt 24 niniejszego wyroku, jego kompetencje są na etapie wykonania takich orzeczeń ograniczone do wykonywania czynności przewidzianych w kodeksie karnym wykonawczym.
W świetle tych okoliczności nie wydaje się, aby sąd odsyłający był kompetentny na podstawie przepisów prawa polskiego do oceny zgodności z prawem, w świetle między innymi prawa Unii, obsadzenia składów orzekających, które wydały prawomocne wyroki skazujące w sprawach karnych będące przedmiotem prowadzonych przez ten sąd postępowań wykonawczych.
Pytania przedstawione w niniejszych sprawach połączonych są zatem nierozerwalnie związane z etapem poprzedzającym te postępowania wykonawcze, który został prawomocnie zakończony i który jest odrębny od rzeczonych postępowań wykonawczych. Nie odpowiadają one zatem obiektywnej potrzebie związanej z rozstrzygnięciem spraw w postępowaniach głównych, lecz zmierzają do uzyskania od Trybunału oceny mającej generalny charakter i oderwanej od potrzeb tych spraw [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 78 i przytoczone tam orzecznictwo].
Wynika z tego, że pytania te wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej powierzonej Trybunałowi na mocy art. 267 TFUE [wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., G. i in. (Powoływanie sędziów sądów powszechnych w Polsce), C‑181/21 i C‑269/21, EU:C:2024:1, pkt 79 i przytoczone tam orzecznictwo].
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w niniejszych sprawach połączonych są niedopuszczalne.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniach głównych niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniach głównych, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Sąd Okręgowy w Warszawie (Polska) postanowieniami z dnia 18 lutego 2023 r., (C‑114/23 i C‑115/23), 6 marca 2023 r. (C‑132/23) i 14 marca 2023 r. (C‑160/23) są niedopuszczalne.
Jürimäe
Lenaerts
Piçarra
Jääskinen
Gavalec
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 11 kwietnia 2024 r.
Sekretarz
A. Calot Escobar
Prezes izby
K. Jürimäe
(
*1
) Język postępowania: polski.
(
i
) Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa, która nie odpowiada rzeczywistej nazwie żadnej ze stron postępowania.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło