C-115/21
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2022-06-16CELEX: 62021CC0115ECLI:EU:C:2022:479
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie przewodniczącego Parlamentu Europejskiego o stwierdzeniu wakującego mandatu posła oraz jego odmowa podjęcia działań w trybie pilnym w celu utrzymania immunitetu posła stanowią akty podlegające zaskarżeniu na podstawie art. 263 TFUE?Ratio decidendi
Rzecznik generalny uznał, że Sąd prawidłowo orzekł o niedopuszczalności skargi. Stwierdzenie wakującego mandatu przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, oparte na art. 13 ust. 3 aktu wyborczego i art. 4 ust. 4 regulaminu Parlamentu, ma charakter czysto informacyjny i nie wywołuje autonomicznych skutków prawnych, ponieważ wynika z krajowych orzeczeń, do których kontroli Parlament nie ma uprawnień. Ponadto, odmowa podjęcia działań w trybie pilnym w celu utrzymania immunitetu posła na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu nie jest aktem zaskarżalnym, gdyż takie działania mają charakter uznaniowy i nie wywierają wiążących skutków prawnych wobec organów państw członkowskich.Stan faktyczny
Oriol Junqueras Vies został wybrany na członka Parlamentu Europejskiego w maju 2019 r., będąc tymczasowo aresztowanym. Hiszpański Tribunal Supremo odmówił mu zezwolenia na opuszczenie aresztu w celu złożenia ślubowania, co doprowadziło do stwierdzenia przez Junta Electoral Central, że jego mandat jest wakujący. Po wyroku TSUE (C-502/19) potwierdzającym jego status posła, Tribunal Supremo skazał go na karę pozbawienia wolności i utratę praw publicznych. W odpowiedzi na to, przewodniczący Parlamentu Europejskiego ogłosił wakujący mandat Junquerasa Viesa. Junqueras Vies zaskarżył to oświadczenie oraz zarzucane oddalenie wniosku o podjęcie działań w celu utrzymania immunitetu do Sądu, który uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Rzecznik generalny proponuje, aby Trybunał: 1) Oddalił odwołanie. 2) Obciążył wnoszącego odwołanie kosztami postępowania. 3) Obciążył Królestwo Hiszpanii własnymi kosztami.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
MACIEJA SZPUNARA
przedstawiona w dniu 16 czerwca 2022 r. ( )
Sprawa C‑115/21 P
Oriol Junqueras i Vies
przeciwko
Parlamentowi Europejskiemu
Odwołanie – Prawo instytucjonalne – Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego – Artykuł 13 – Utrata mandatu w następstwie skazania – Regulamin Parlamentu Europejskiego – Artykuł 4 ust. 4 akapit drugi i art. 8 – Oświadczenie przewodniczącego Parlamentu Europejskiego o stwierdzeniu wakującego mandatu – Wniosek o zainicjowanie działań w trybie pilnym w celu utrzymania immunitetu posła do Parlamentu Europejskiego – Skarga o stwierdzenie nieważności – Akty niepodlegające zaskarżeniu – Niedopuszczalność
Wprowadzenie
1.
Niniejsza sprawa bierze swój początek w wydarzeniach związanych z referendum w sprawie samostanowienia wspólnoty autonomicznej Katalonii (Hiszpania) przeprowadzonego w październiku 2017 r. Wnoszący odwołanie, Oriol Junqueras Vies, był wiceprzewodniczącym Gobierno autonómico de Cataluña (autonomicznego rządu Katalonii, Hiszpania) w czasie przeprowadzania tego referendum, uznanego następnie przez Tribunal Constitucional (trybunał konstytucyjny, Hiszpania) za niezgodne z prawem. W następstwie tych wydarzeń wszczęto postępowanie karne przeciwko kilku osobom, w tym przeciwko wnoszącemu odwołanie, który został tymczasowo aresztowany.
2.
W trakcie tego postępowania karnego wnoszący odwołanie kandydował z sukcesem w wyborach do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 26 maja 2019 r. Jednakże postanowieniem z dnia 14 czerwca 2019 r. Tribunal Supremo (sąd najwyższy, Hiszpania) odmówił udzielenia mu nadzwyczajnego zezwolenia na opuszczenie aresztu w celu złożenia przed Junta Electoral Central (centralną komisją wyborczą, Hiszpania) ślubowania wierności hiszpańskiej konstytucji, wymaganego przez hiszpańskie prawo wyborcze od osób wybranych na członków Parlamentu. W następstwie tej odmowy centralna komisja wyborcza wydała decyzję, w której stwierdziła, że wnoszący odwołanie nie złożył wspomnianego ślubowania, i uznała przydzielony zainteresowanemu mandat w Parlamencie za wakujący, a wszystkie prerogatywy, które mogłyby mu przysługiwać z uwagi na jego funkcję – za zawieszone. Jednocześnie komisja ta przekazała Parlamentowi listę posłów wybranych w Hiszpanii. Nazwisko wnoszącego odwołanie na niej nie figurowało.
3.
Wnoszący odwołanie wniósł do Tribunal Supremo (sądu najwyższego) skargę na postanowienie z dnia 14 czerwca 2019 r., w której powołał się na immunitet przewidziany w art. 9 protokołu (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej ( ), załączonego do traktatów UE i FUE (zwanego dalej „protokołem w sprawie przywilejów i immunitetów”). W ramach tego postępowania sąd ten zwrócił się do Trybunału z szeregiem pytań prejudycjalnych odnoszących się do wykładni tego protokołu ( ). Nie czekając na udzielenie odpowiedzi na te pytania, Tribunal Supremo (sąd najwyższy) w dniu 14 października 2019 r., czyli w tym samym dniu, w którym odbyła się rozprawa przed Trybunałem, wydał wyrok skazujący między innymi wnoszącego odwołanie na trzynaście lat pozbawienia wolności oraz na utratę praw publicznych w takim samym wymiarze.
4.
W wyroku z dnia 19 grudnia 2019 r., Junqueras Vies ( ), Trybunał orzekł, że nabycie statusu członka Parlamentu dla celów art. 9 protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, umożliwiające osobie, która została wybrana, korzystanie z immunitetu na podstawie akapitu drugiego tego artykułu, następuje na podstawie faktu oficjalnego ogłoszenia wyników wyborów dokonanego przez państwa członkowskie i od tej chwili. Ponadto immunitet ten wymaga uchylenia zastosowanego wobec takiej osoby środka w postaci tymczasowego aresztowania w celu umożliwienia jej udania się do Parlamentu i dopełnienia tam formalności wymaganych prawem Unii, chyba że zainteresowany organ zwróci się do Parlamentu o uchylenie immunitetu danego posła ( ).
5.
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2020 r. Tribunal Supremo (sąd najwyższy) wypowiedział się na temat skutków tego wyroku Trybunału dla postępowania karnego. Sąd ten uznał w szczególności, że nie można zezwolić na przemieszczenie się wnoszącego odwołanie do siedziby Parlamentu, zezwolić na jego uwolnienie, ani też nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności wyroku z dnia 14 października 2019 r., czy do wystąpienia do Parlamentu z wnioskiem o uchylenie immunitetu. Sąd ten uznał bowiem, że mając na uwadze etap, na którym znajdowało się postępowanie karne przeciwko wnoszącemu odwołanie w chwili jego wyboru do Parlamentu, wnoszący odwołanie nie był objęty immunitetem parlamentarnym na mocy prawa hiszpańskiego ( ). Ponadto centralna komisja wyborcza stwierdziła, że wnoszący odwołanie nie posiada biernego prawa wyborczego z powodu skazania go na karę pozbawienia wolności.
6.
W następstwie tych wydarzeń wnoszący odwołanie utracił status posła do Parlamentu. Zaskarżył on do Sądu poszczególne środki podjęte wobec niego przez przewodniczącego Parlamentu oraz odmowę podjęcia przezeń innych środków. W następstwie odrzucenia tych skarg przez Sąd jako niedopuszczalnych wniesiono szereg odwołań, w tym odwołanie w niniejszej sprawie, skierowane przeciwko postanowieniu z dnia 15 grudnia 2020 r., Junqueras i Vies/Parlament (T‑24/20, EU:T:2020:601, zwanemu dalej „zaskarżonym postanowieniem”) ( ).
Ramy prawne
Akt wyborczy
7.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 Aktu dotyczącego wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, dołączonego do decyzji Rady 76/787/EWWiS, EWG, Euratom z dnia 20 września 1976 r. ( ), zmienionego decyzją Rady 2002/772/WE, Euratom z dni 25 czerwca i 23 września 2002 r. (zwanego dalej „aktem wyborczym”):
„Członkowie Parlamentu Europejskiego korzystają z przywilejów i immunitetów, które mają zastosowanie do nich na mocy [protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Unii]”.
8.
W art. 7 aktu wyborczego wyszczególniono szereg funkcji niepołączalnych ze statusem członka Parlamentu. Artykuł ten w ust. 3 stanowi:
„Ponadto każde państwo członkowskie może, w sytuacjach [na warunkach], o których mowa w artykule 8, ustanowić [rozszerzyć] zasady [obowiązujące] na płaszczyźnie krajowej dotyczące zakazu łączenia funkcji”.
9.
Zgodnie z art. 8 akapit pierwszy tego aktu:
„Z zastrzeżeniem postanowień niniejszego Aktu procedura wyborcza w każdym państwie członkowskim podlega przepisom krajowym”.
10.
Wreszcie, art. 13 ust. 1 i 3 tego aktu stanowi:
„1. Wakat powstaje, gdy mandat członka Parlamentu wygasa w wyniku rezygnacji, śmierci lub utraty mandatu”.
[…]
3. Gdy prawo państwa członkowskiego zawiera wyraźny przepis dotyczący utraty mandatu członka Parlamentu Europejskiego, mandat ten wygasa zgodnie z tym przepisem. Właściwe władze krajowe informują o tym Parlament Europejski.
[…]”.
Regulamin Parlamentu
11.
Artykuł 4 ust. 1, ust. 4 akapit drugi i ust. 7 regulaminu (9 kadencja Parlamentu – wrzesień 2021 r.) (zwanego dalej „regulaminem Parlamentu”) stanowi:
„1. Poseł rozpoczyna i kończy wykonywanie mandatu w terminach określonych w art. 5 i 13 aktu [wyborczego].
[…]
4. […]
Jeżeli właściwe organy państw członkowskich powiadomią przewodniczącego o wygaśnięciu mandatu posła do Parlamentu Europejskiego w wyniku niezgodności z dodatkowymi przepisami krajowymi przyjętymi na mocy art. 7 ust. 3 aktu [wyborczego] albo cofnięcia [utraty] mandatu zgodnie z art. 13 ust. 3 tego aktu, przewodniczący powiadamia Parlament o wygaśnięciu mandatu z dniem podanym przez właściwe organy państwa członkowskiego. Jeżeli nie zostaje wskazana data, za termin wygaśnięcia mandatu uznaje się datę powiadomienia Parlamentu przez państwo członkowskie.
[…]
7. Parlament może unieważnić mandat lub odmówić stwierdzenia wakatu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że przyjęcie mandatu lub jego zrzeczenie się [wygaśnięcie] wynika z błędów rzeczowych bądź z wady oświadczenia woli”.
12.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 regulaminu Parlamentu:
„1. W przypadku gdy zachodzi podejrzenie, że doszło lub może wkrótce dojść do naruszenia przywilejów i immunitetu posła lub byłego posła przez organy państwa członkowskiego, można złożyć zgodnie z art. 9 ust. 1 wniosek o stwierdzenie przez Parlament w drodze decyzji, czy doszło lub prawdopodobne jest, że dojdzie do naruszenia tych przywilejów i immunitetu.
2. Taki wniosek o wyrażenie zgody na skorzystanie z przywilejów i immunitetu można złożyć w szczególności w przypadku, gdy zostanie uznane, że istniejące okoliczności stanowiłyby ograniczenia administracyjne lub inne ograniczenie swobody przemieszczania się posłów udających się na miejsce obrad Parlamentu lub z niego powracających bądź ograniczenie administracyjne lub inne ograniczenia swobody wyrażania opinii lub głosowania podczas wykonywania obowiązków, albo że istniejące okoliczności byłyby objęte zakresem art. 9 [protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów].
[…]”.
13.
Artykuł 8 ust. 1 regulaminu Parlamentu stanowi:
„W przypadku zatrzymania posła lub pozbawienia go swobody przemieszczania się, gdy zachodzi podejrzenie naruszenia jego przywilejów i immunitetu, przewodniczący, po konsultacji z przewodniczącym właściwej komisji i jej sprawozdawcą, może zainicjować w trybie pilnym działania zmierzające do potwierdzenia przywilejów i immunitetu posła. Przewodniczący informuje o podjętej inicjatywie właściwą komisję oraz Parlament”.
14.
Artykuł 9 regulaminu Parlamentu ustanawia tryb postępowania w sprawach wniosków o uchylenie lub skorzystanie z immunitetu członka Parlamentu.
Okoliczności powstania sporu, zaskarżone postanowienie, postępowanie przed Trybunałem i żądania stron
Okoliczności powstania sporu
15.
Okoliczności powstania sporu zostały opisane w pkt 15–31 zaskarżonego postanowienia i nie są kwestionowane. Można je streścić w podany niżej sposób ( ).
16.
Wnoszący odwołanie, wybrany na członka Parlamentu w czasie, gdy był tymczasowo aresztowany, został skazany wyrokiem z dnia 14 października 2019 r. na karę pozbawienia wolności, powodującą zgodnie z prawem hiszpańskim między innymi utratę biernego prawa wyborczego.
17.
W dniu 20 grudnia 2019 r. w następstwie wyroku Junqueras Vies ( ), w którym Trybunał potwierdził, że wnoszący odwołanie posiada status członka Parlamentu, Diana Riba i Giner, będąca również członkinią Parlamentu, złożyła w imieniu wnoszącego odwołanie wniosek do przewodniczącego tej instytucji, aby podjął w trybie pilnym działania na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu w celu utrzymania immunitetu wnoszącego odwołanie (zwany dalej „wnioskiem z dnia 20 grudnia 2019 r.”). W dniach 10 i 13 stycznia 2020 r. D. Riba i Giner uzupełniła swój wniosek, zwracając się do przewodniczącego Parlamentu, między innymi, aby odmówił stwierdzenia wakatu w odniesieniu do wnoszącego odwołanie, oraz przedstawiając dodatkowe dokumenty.
18.
Decyzją z dnia 3 stycznia 2020 r. centralna komisja wyborcza stwierdziła, że wnoszący odwołanie, jako osoba skazana na karę pozbawienia wolności, nie posiada biernego prawa wyborczego. Wnoszący odwołanie zaskarżył tę decyzję do Tribunal Supremo (sądu najwyższego), wnosząc o zawieszenie jej wykonania. W dniu 9 stycznia 2020 r. Tribunal Supremo (sąd najwyższy) oddalił tę skargę.
19.
Na posiedzeniu plenarnym w dniu 13 stycznia 2020 r. przewodniczący Parlamentu powiadomił tę instytucję, po pierwsze, że wnoszący odwołanie został wybrany do Parlamentu ze skutkiem od dnia 2 lipca 2019 r. ( ), a po drugie, że jego mandat jest wakujący od dnia 3 stycznia 2020 r.
Zaskarżone postanowienie
20.
W dniu 17 stycznia 2020 r. wnoszący odwołanie wniósł do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności ogłoszonego przez przewodniczącego Parlamentu na posiedzeniu w dniu 13 stycznia 2020 r. stwierdzenia, że jego mandat jest wakujący (zwanego dalej „stwierdzeniem z dnia 13 stycznia 2020 r.”), oraz zarzucanego oddalenia przez niego wniosku z dnia 20 grudnia 2019 r.
21.
Odrębnym pismem z tego samego dnia wnoszący odwołanie złożył wniosek o zastosowanie środka tymczasowego, mającego na celu zawieszenie wykonania zaskarżonych aktów oraz, po pierwsze, nakazanie przewodniczącemu Parlamentu podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu ochrony i zapewnienia skuteczności jego przywilejów i immunitetów oraz w celu ochrony jego praw podstawowych do korzystania w pełni ze statusu członka Parlamentu, a po drugie, nakazanie Królestwu Hiszpanii uwolnienia go, aby mógł pełnić funkcję członka Parlamentu. Wniosek ten został oddalony, podobnie jak wniesione przez niego odwołanie od postanowienia o oddaleniu tego wniosku ( ).
22.
W dniu 2 marca 2020 r. Parlament podniósł zarzut niedopuszczalności skargi, ze względu na to, że zaskarżone akty nie są zaskarżalne w rozumieniu art. 263 TFUE.
23.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd zdecydował się orzec o niedopuszczalności, bez rozpatrywania sprawy co do istoty.
24.
Jeśli chodzi o stwierdzenie z dnia 13 stycznia 2020 r., Sąd orzekł w świetle art. 13 ust. 3 aktu wyborczego oraz art. 4 ust. 4 regulaminu Parlamentu, że to stwierdzenie jest aktem o charakterze czysto informacyjnym, który nie podlega zaskarżeniu na podstawie art. 263 TFUE, a wszelkie skutki sytuacji prawnej, w jakiej znajduje się skarżący, wynikają z krajowych aktów prawnych, do których kontrolowania Parlament nie ma uprawnień ( ).
25.
W odpowiedzi na argumenty skarżącego Sąd orzekł również, że art. 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu nie daje przewodniczącemu Parlamentu uprawnienia do odmowy stwierdzenia, że mandat skarżącego jest wakujący ( ). Sąd oddalił również argumenty skarżącego oparte na art. 39 i 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą praw podstawowych”) ( ), orzekając, że postanowienia te nie mogą zmieniać systemu kontroli sądowej ustanowionego w traktatach oraz że ewentualne naruszenie tych postanowień przez Parlament nie stanowi kwestii związanej z dopuszczalnością, lecz z oceną co do istoty ( ).
26.
Jeśli chodzi o zarzucane dorozumiane oddalenie wniosku z dnia 20 grudnia 2019 r. przez przewodniczącego Parlamentu, Sąd orzekł tytułem głównym, że żądanie stwierdzenia nieważności tego zarzucanego oddalenia wniosku było skierowane przeciwko aktowi nieistniejącemu ( ).
27.
Tytułem uzupełniającym Sąd stwierdził, że nawet gdyby można było uznać zarzucane oddalenie wniosku z dnia 20 grudnia 2019 r. za dorozumiany akt istniejący, akt ten nie byłby zaskarżalny na podstawie art. 263 TFUE, ponieważ nie zmieniał on w istotny sposób sytuacji prawnej skarżącego. Zdaniem Sądu, po pierwsze, członek Parlamentu nie ma bowiem prawa wymagać od przewodniczącego tej instytucji podejmowania jakichkolwiek działań na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu, który to przepis stanowił podstawę rozpatrywanego wniosku, a po drugie, ewentualne zainicjowanie działań przewodniczącego na podstawie tego przepisu nie wywiera skutków wiążących względem organów państw członkowskich ( ).
28.
Sąd uwzględnił zatem podniesiony przez Parlament zarzut niedopuszczalności i odrzucił skargę w całości jako niedopuszczalną.
Postępowanie odwoławcze i żądania stron
29.
W dniu 25 lutego 2021 r. O. Junqueras i Vies wniósł odwołanie w niniejszej sprawie.
30.
Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 9 czerwca 2021 r. Królestwo Hiszpanii zostało dopuszczone do udziału w sprawie w charakterze interwenienta popierającego żądania Parlamentu. Postanowieniem z dnia 28 września 2021 r. prezes Trybunału oddalił wniosek Carlesa Puigdemonta i Casamajó oraz Antonia Comína i Oliveresa o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze interwenientów popierających żądania O. Junquerasa i Viesa.
31.
Stronom umożliwiono przedłożenie repliki i dupliki. Trybunał postanowił rozpoznać sprawę bez przeprowadzania rozprawy.
32.
W odwołaniu wnoszący odwołanie wnosi do Trybunału o:
–
uchylenie zaskarżonego postanowienia;
–
stwierdzenie dopuszczalności skargi wniesionej do Sądu;
–
przekazanie sprawy Sądowi, aby ten orzekł w przedmiocie zarzutów, co do których jeszcze nie zajął stanowiska;
–
obciążenie Parlamentu kosztami postępowania odnoszącymi się do zarzutu niedopuszczalności, poniesionymi w sprawie T‑24/20 i w postępowaniu odwoławczym.
33.
Parlament wnosi do Trybunału o:
–
oddalenie odwołania w całości;
–
obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami postępowania odwoławczego.
W przedmiocie odwołania
34.
Wnoszący odwołanie podnosi w odwołaniu cztery zarzuty ( ). Trzy z nich odnoszą się do dopuszczalności jego żądań dotyczących stwierdzenia nieważności stwierdzenia z dnia 13 stycznia 2020 r., a ostatni dopuszczalności jego żądań dotyczących oddalenia wniosku z dnia 20 grudnia 2019 r.
W przedmiocie dopuszczalności poszczególnych zarzutów odwołania
35.
W odpowiedzi na odwołanie Parlament kwestionuje dopuszczalność zarzutów pierwszego, trzeciego i czwartego, twierdząc, że nie spełniają one wymogów przewidzianych w art. 256 ust. 1 akapit drugi TFUE, w art. 58 akapit pierwszy Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz w art. 168 § 1 lit. d) i art. 169 § 2 regulaminu postępowania, ponieważ nie zawierają precyzyjnego wskazania kwestionowanych motywów zaskarżonego postanowienia ani dokładnego wskazania argumentów prawnych na poparcie żądania. Wnoszący odwołanie kwestionuje ten zarzut w replice.
36.
Prawdą jest, że odwołanie ogranicza się do wskazania pogrupowanych punktów zaskarżonego postanowienia objętych poszczególnymi zarzutami, odnosząc się do całości rozumowania Sądu dotyczącego danej kwestii. Niemniej dość łatwo jest zidentyfikować zarzut szczegółowy, dotyczący naruszenia prawa, o który chodzi w każdym z tych zarzutów, przepisy, których dotyczy zarzut błędnej wykładni, oraz części zaskarżonego postanowienia, do których odnosi się zarzut.
37.
Uważam zatem, że Trybunał jak najbardziej jest w stanie ocenić zasadność zarzutów odwołania i wydać wyrok. W konsekwencji nie widzę powodu, aby w zbyt rygorystyczny sposób stosować orzecznictwo odnoszące się do dopuszczalności odwołań ( ), ryzykując naruszenie przysługującego wnoszącemu odwołanie prawa do skutecznego środka prawnego ustanowionego w art. 47 karty praw podstawowych.
W przedmiocie pierwszego zarzutu odwołania
38.
W ramach pierwszego zarzutu odwołania wnoszący odwołanie zarzuca, że Sąd zastosował błędną wykładnię art. 13 ust. 3 aktu wyborczego, orzekając, iż przepis ten – oraz w konsekwencji art. 4 ust. 4 regulaminu Parlamentu – mają zastosowanie w jego sytuacji.
Argumenty stron
39.
Wnoszący odwołanie twierdzi zasadniczo, że w prawie hiszpańskim brak biernego prawa wyborczego wynikający ze skazania na karę pozbawienia wolności jest kwalifikowany, w przypadku osoby, która uzyskała mandat wyborczy, nie jako utrata mandatu, lecz jako przyczyna niepołączalności, przy czym ta niepołączalność powstaje ex post w stosunku do uzyskania mandatu. W związku z powyższym art. 13 ust. 3 aktu wyborczego, który dotyczy utraty mandatu, nie ma zastosowania.
40.
Wnoszący odwołanie podnosi następnie, że o ile art. 7 ust. 3 aktu wyborczego umożliwia państwom członkowskim rozszerzenie obowiązującego na poziomie krajowym zakresu niepołączalności stanowisk, o tyle może to dotyczyć wyłącznie niepołączalności o tym samym charakterze co niepołączalność, o której mowa w art. 7 ust. 1 i 2 tego aktu, to znaczy niepołączalności związanej z zajmowaniem pewnych stanowisk lub pełnieniem pewnych funkcji. Wnoszący odwołanie twierdzi, że przepis ten nie obejmuje natomiast przypadków niepołączalności wiążących się ze skazaniem, jak ma to miejsce w niniejszym przypadku.
41.
Zdaniem wnoszącego odwołanie wynika z tego, że art. 4 ust. 4 regulaminu Parlamentu, który to przepis reguluje postępowanie prowadzone w przypadkach wskazanych w art. 7 ust. 3 i art. 13 ust. 3 aktu wyborczego, nie ma zastosowania. W konsekwencji stwierdzenie, że jego mandat jest wakujący, należy uznać za autonomiczną decyzję przewodniczącego Parlamentu, wywołującą autonomiczne skutki prawne, a tym samym podlegającą zaskarżeniu na podstawie art. 263 TFUE. W związku z powyższym jego skarga o stwierdzenie nieważności jest dopuszczalna.
42.
Parlament oprócz podnoszenia argumentacji o niedopuszczalności omawianego zarzutu twierdzi zasadniczo, że ocena charakteru decyzji centralnej komisji wyborczej z dnia 3 stycznia 2020 r. należy bądź do sfery ocen faktycznych, bądź do sfery wykładni prawa krajowego, przy czym żadna z tych sfer nie podlega kontroli Trybunału w ramach odwołania.
Moja ocena
43.
W przeciwieństwie do Parlamentu uważam, że pierwszy zarzut odwołania jest dopuszczalny oraz że istotnie dotyczy on wykładni art. 13 ust. 3 aktu wyborczego. Uważam jednak, że zarzut ten jest bezzasadny z podanych niżej powodów.
44.
Logika argumentacji wnoszącego odwołanie polega na umyślnym myleniu terminologii aktu wyborczego i terminologii prawa krajowego, w taki sposób, aby jego sytuacja nie podlegała żadnemu przepisowi tego aktu. W pierwszej kolejności wnoszący odwołanie powołuje się bowiem na krajowe znaczenie pojęcia „niepołączalności”, po to by stwierdzić, że w jego przypadku nie chodzi o utratę mandatu, lecz właśnie o niepołączalność. W drugiej kolejności wymaga on z kolei, aby to samo pojęcie, znajdujące się w art. 7 ust. 3 aktu wyborczego, było interpretowane w sposób autonomiczny, tak by wyłączyć przypadki niepołączalności (w rozumieniu prawa krajowego) niezwiązane z zajmowaniem stanowiska lub pełnieniem funkcji.
45.
Prawdą jest, że sama treść art. 13 ust. 3 aktu wyborczego może być myląca, ponieważ odnosi się do sytuacji, w której „prawo państwa członkowskiego zawiera wyraźny przepis dotyczący utraty mandatu członka Parlamentu Europejskiego”. Jednakże przepis ten należy interpretować w ten sposób, że o ile odsyła on do prawa krajowego w kwestiach dotyczących ustalenia przyczyn utraty mandatu oraz postępowania związanego z orzeczeniem w tym przedmiocie, o tyle samo pojęcie „utraty mandatu” powinno podlegać autonomicznej wykładni. Nie można bowiem wymagać, aby akt wyborczy uwzględniał wszystkie pojęcia używane w prawie wewnętrznym państw członkowskich dla określenia utraty mandatu posła do Parlamentu.
46.
Moim zdaniem wyrażenie „utrata mandatu” należy zatem rozumieć jako obejmujące wszystkie sytuacje, w których członek Parlamentu jest pozbawiony wbrew swej woli mandatu przed upływem kadencji, niezależnie od tego, czy pozbawienie to jest określone przez prawo krajowe jako „utrata mandatu”, „pozbawienie urzędu”, „wygaśnięcie”, czy inaczej. Chodzi między innymi o sytuację, w której członek Parlamentu w czasie trwania kadencji traci bierne prawo wyborcze (prawo do wybieralności), co skutkuje automatycznym zakończeniem jego mandatu.
47.
Poza tym nie rozumiem, dlaczego wystąpienie niepołączalności z mandatem członka Parlamentu nie mogłoby stanowić powodu utraty tego mandatu, jeśli tak stanowi prawo krajowe.
48.
To samo odnosi się do utraty przez wnoszącego odwołanie mandatu członka Parlamentu. W myśl przytoczonego w odwołaniu wyroku Tribunal Constitucional (trybunału konstytucyjnego) ( ) utrata biernego prawa wyborczego, do której doszło ex post, zgodnie z prawem hiszpańskim nie skutkuje „nieważnością wyboru, lecz powstaniem przeszkody w wykonywaniu mandatu wyborczego albo [jego] wygaśnięciem, jeżeli dana osoba objęła już mandat” ( ). W moim przekonaniu definicja ta dokładnie odpowiada definicji „utraty mandatu” w rozumieniu art. 13 ust. 3 aktu wyborczego. Okoliczność, że prawo krajowe utożsamia taką utratę biernego prawa wyborczego z niepołączalnością, jest bez znaczenia, ponieważ istotne są wyłącznie jej skutki prawne.
49.
Pomylenie pojęć wynika być może z faktu, że w art. 13 ust. 3 aktu wyborczego w hiszpańskiej wersji językowej użyto sformułowania „anulación del mandato”, które sugeruje stwierdzenie nieważności mandatu ex tunc. Jednakże sformułowania użyte w innych wersjach językowych ( ) sprzeciwiają się takiej wykładni, ponieważ wskazują wyraźnie na utratę mandatu w trakcie jego pełnienia.
50.
Sąd uznał zatem słusznie, że art. 13 ust. 3 aktu wyborczego ma zastosowanie do sytuacji wnoszącego odwołanie oraz że przewodniczący Parlamentu mógł jedynie powiadomić wnoszącego odwołanie, zgodnie z art. 4 ust. 4 regulaminu Parlamentu, o wygaśnięciu jego mandatu w następstwie krajowych orzeczeń, przy czym powiadomienie to nie wywarło autonomicznych skutków prawnych, które sprawiłyby, że byłoby ono zaskarżalne na podstawie art. 263 TFUE.
51.
Należy zatem oddalić pierwszy zarzut odwołania.
W przedmiocie drugiego zarzutu odwołania
52.
W ramach zarzutu drugiego wnoszący odwołanie zarzuca, że Sąd naruszył prawo, orzekając, iż Parlament nie był właściwy do weryfikowania na podstawie art. 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu przyczyny niepołączalności, która skutkowała utratą jego mandatu.
Argumenty stron
53.
Zdaniem wnoszącego odwołanie art. 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu zawiera zasadę, zgodnie z którą w przypadku, gdy zostanie uprawdopodobnione, że wygaśnięcie mandatu członka Parlamentu jest obarczone błędem rzeczowym, Parlament może „wziąć pod rozwagę” mianowanie stanowiące przyczynę niepołączalności, która doprowadziła do wygaśnięcia mandatu. Zważywszy zatem, że zdaniem wnoszącego odwołanie jego sytuacja nie stanowiła przypadku utraty mandatu, lecz przypadek niepołączalności, zastosowanie powinna mieć ta sama zasada. W konsekwencji zdaniem wnoszącego odwołanie Parlament jest właściwy do kontrolowania błędów rzeczowych, jakimi jest obarczona utrata jego mandatu, tak że jego żądania dotyczące stwierdzenia nieważności stwierdzenia utraty jego mandatu są skierowane przeciwko aktowi wywołującemu skutki prawne, a tym samym są dopuszczalne.
54.
Parlament, kwestionując tytułem uzupełniającym argumenty wnoszącego odwołanie, twierdzi tytułem głównym, że okoliczność, iż Sąd uznał, że art. 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu nie ma zastosowania, stanowiła wyłącznie motyw uzupełniający zaskarżonego postanowienia, tak że nawet gdyby założyć, że drugi zarzut odwołania jest zasadny, zarzut ten nie umożliwiłby stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Zarzut ten jest zatem zdaniem Parlamentu bezskuteczny.
Moja ocena
55.
Drugi zarzut odwołania jest oparty na założeniu, zgodnie z którym art. 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu daje Parlamentowi prawo do „wzięcia pod rozwagę” (co zdaniem wnoszącego sprowadza się do kontroli) mianowania stanowiącego przyczynę niepołączalności dotyczącej mandatu członka Parlamentu.
56.
Jednakże założenie to jest fałszywe. Artykuł 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu nie zawiera jakiegokolwiek uregulowania, które można byłoby rozumieć w taki sposób. Przepis ten przewiduje bowiem wyłącznie, po pierwsze, że w sytuacji, gdy zostanie uprawdopodobnione, iż przyjęcie mandatu wynika z błędów rzeczowych lub z wady oświadczenia woli, Parlament może unieważnić rozpatrywany mandat, natomiast gdy zostanie uprawdopodobnione, że ta sama nieprawidłowość dotyczy wygaśnięcia mandatu, może on odmówić stwierdzenia wakatu. Przepis ten w żadnym razie nie wspomina o mianowaniach na stanowiska niepołączalne z mandatami członków Parlamentu.
57.
Dla pełności wywodu pragnę zauważyć, że taki sam wniosek wynika bez jakiejkolwiek wątpliwości z porównania oryginalnego tekstu odwołania z treścią rozpatrywanego przepisu w języku hiszpańskim ( ).
58.
Drugi zarzut odwołania jest zatem pozbawiony jakichkolwiek podstaw, ponieważ jest oparty na nieistniejącej normie prawnej, a w konsekwencji należy go oddalić.
W przedmiocie trzeciego zarzutu odwołania
59.
W ramach zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie zarzuca, po pierwsze, że Sąd naruszył prawo, orzekając, iż zastosowana w jego przypadku przyczyna braku biernego prawa wyborczego wynikała z procedury wyborczej, a zatem podlegała wyłącznej kompetencji państw członkowskich (część pierwsza zarzutu trzeciego). Po drugie, zarzuca on również, iż Sąd naruszył prawo, ponieważ nie orzekł, że dopuszczalność jego skargi wynika z art. 39 i 41 karty praw podstawowych lub, alternatywnie, że art. 13 ust. 3 aktu wyborczego oraz art. 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu są sprzeczne z tymi postanowieniami karty praw podstawowych (część druga zarzutu trzeciego).
Argumenty stron
60.
Na poparcie części pierwszej zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie podnosi, że o ile art. 8 i 12 aktu wyborczego odsyłają do prawa krajowego, jeśli chodzi o procedurę wyborczą i ważność mandatów, o tyle odesłanie to nie dotyczy przyczyny niepołączalności, jaka miała zastosowanie w jego przypadku, w związku z czym przyczyna ta może podlegać kontroli Parlamentu. W konsekwencji skarga, ponieważ jest skierowana przeciwko zaniechaniu takiej kontroli przez Parlament, jest dopuszczalna.
61.
W ramach części drugiej tego zarzutu wnoszący odwołanie twierdzi, że dopuszczalność jego skargi wynika z przepisów aktu wyborczego oraz z regulaminu Parlamentu, interpretowanych zgodnie z art. 39 i 41 karty praw podstawowych.
62.
Tytułem uzupełniającym podnosi on, że w przypadku nieprzyjęcia wykładni zgodnej z tymi postanowieniami karty praw podstawowych Sąd byłby obowiązany stwierdzić niemożność zastosowania art. 13 ust. 3 aktu wyborczego i art. 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu w świetle postanowień karty praw podstawowych.
63.
Parlament twierdzi, że część pierwszą zarzutu trzeciego należy oddalić jako bezskuteczną, ponieważ wskazane w tej części punkty zaskarżonego postanowienia nie zawierają wniosków, na które wskazuje wnoszący odwołanie. Ponadto ta część jest bezzasadna z tych samych powodów, które zostały przedstawione w ramach zarzutu pierwszego.
64.
Poza tym Parlament twierdzi, że część druga zarzutu trzeciego dotyczy bądź argumentów już podniesionych przed Sądem, bądź stanowi nowy zarzut, podniesiony po raz pierwszy w odwołaniu, oraz że w związku z tym należy ją odrzucić jako niedopuszczalną.
Moja ocena
65.
Jeśli chodzi o część pierwszą zarzutu trzeciego, nie podzielam stanowiska Parlamentu, zgodnie z którym zaskarżone postanowienie nie zawiera wniosków, na które wskazuje wnoszący odwołanie. Wnoszący odwołanie zmierza bowiem do zakwestionowania podstaw wniosku, do jakiego doszedł Sąd, zgodnie z którym Parlament nie ma kompetencji kontrolnych w stosunku do decyzji centralnej komisji wyborczej, dotyczącej wnoszącego odwołanie, ponieważ decyzja ta należy do sfery wyłącznych kompetencji państw członkowskich w zakresie regulowania procedury wyborczej i ważności mandatów.
66.
Uważam natomiast, że ta część zarzutu trzeciego jest bezzasadna.
67.
Należy bowiem zauważyć, że decyzja centralnej komisji wyborczej nie dotyczy ważności mandatu wnoszącego odwołanie, lecz jego utraty z powodu braku biernego prawa wyborczego. Zgodnie z moją analizą pierwszego zarzutu odwołania okoliczność, że prawo hiszpańskie utożsamia taki przypadek braku biernego prawa wyborczego z niepołączalnością, niczego w tym względzie nie zmienia.
68.
Pojęcia „procedury wyborczej” w rozumieniu art. 8 ust. 1 aktu wyborczego nie można interpretować w nazbyt zawężający sposób jako odnoszącego się wyłącznie do procedury głosowania i przyznawania mandatów. Jeśli bowiem chodzi o wybory do Parlamentu, całe segmenty prawa wyborczego nie są objęte prawem Unii, między innymi podstawowa i mająca charakter wstępny w odniesieniu do jakiejkolwiek procedury głosowania kwestia czynnego i biernego prawa wyborczego, czyli prawa do głosowania i bycia wybranym. Jedyne postanowienie prawa Unii poświęcone tej kwestii dotyczy prawa do kandydowania w wyborach do Parlamentu obywateli Unii zamieszkujących w państwach członkowskich, których nie są obywatelami (art. 39 ust. 1 karty praw podstawowych).
69.
Zatem kwestia biernego prawa wyborczego musi siłą rzeczy być uregulowana w prawie państw członkowskich, gdyż w przeciwnym razie znalazłaby się ona w próżni prawnej.
70.
Okoliczność, że utrata przez wnoszącego odwołanie biernego prawa wyborczego nastąpiła po jego wyborze do Parlamentu, w żaden sposób nie zmienia tego wniosku. Osoba sprawująca mandat wyborczy może utracić bierne prawo wyborcze, co zazwyczaj skutkuje utratą mandatu. Jednakże wobec braku odmiennych uregulowań w prawie Unii kwestia biernego prawa wyborczego jest regulowana prawem państw członkowskich zarówno przed wyborem, jak i w czasie trwania mandatu.
71.
Zatem Sąd słusznie wyszedł z założenia, że kwestia wybieralności należy do „procedury wyborczej” w rozumieniu art. 8 ust. 1 aktu wyborczego, regulowanej prawem państw członkowskich, w związku z czym Parlament nie jest właściwy do kontrolowania orzeczeń krajowych, które skutkują utratą biernego prawa wyborczego i pociągają za sobą w konsekwencji utratę mandatu.
72.
Należy zatem oddalić część pierwszą zarzutu trzeciego.
73.
Jeśli chodzi o część drugą tego zarzutu, wystarczy stwierdzić, jak zauważa Parlament, że wnoszący odwołanie, twierdząc, iż wykładnia aktu wyborczego i regulaminu Parlamentu w świetle art. 39 i 41 karty praw podstawowych powinna była skutkować dopuszczalnością jego skargi, ogranicza się do powtarzania argumentów przedstawionych już w pierwszej instancji i oddalonych przez Sąd w pkt 87–92 zaskarżonego postanowienia.
74.
To samo odnosi się do argumentów skarżącego, zgodnie z którymi dopuszczalność skargi miałaby wynikać z naruszenia przez Parlament jego praw wynikających z art. 39 i 41 karty praw podstawowych, które to argumenty zostały oddalone w pkt 93 zaskarżonego postanowienia jako argumenty, które nie dotyczą dopuszczalności, lecz istoty sprawy, przy czym wnoszący odwołanie nie kwestionuje tego uzasadnienia w odwołaniu.
75.
Należy zatem stwierdzić, że poprzez tę część zarzutu wnoszący odwołanie zmierza do tego, aby Trybunał ponownie zbadał przedstawione już przed Sądem argumenty dotyczące dopuszczalności jego skargi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału ( ) takie żądanie należy odrzucić jako niedopuszczalne.
76.
Wreszcie, jeśli chodzi o podnoszony przez wnoszącego odwołanie zarzut niezgodności z prawem art. 13 ust. 3 aktu wyborczego i art. 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu w świetle art. 39, 41 i 21 karty praw podstawowych w przypadku, gdyby przepisy te były interpretowane w taki sposób, że nie przyznają mu prawa do zaskarżenia stwierdzenia z dnia 13 stycznia 2020 r., zarzut ten jest zarówno bezskuteczny, jak i niedopuszczalny.
77.
W systemie prawnym Unii zarzut taki może być bowiem podnoszony w okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie ( ) wyłącznie na podstawie art. 277 TFUE.
78.
W pierwszej kolejności zarzut oparty na art. 277 TFUE można podnosić wyłącznie na poparcie skargi dopuszczalnej, natomiast nie może on stanowić sam w sobie przedmiotu skargi i uzasadniać w ten sposób jej dopuszczalności ( ). W drugiej kolejności zgodnie z orzecznictwem Trybunału takiego zarzutu nie można podnosić po raz pierwszy w ramach odwołania ( ).
79.
Należy zatem odrzucić część drugą zarzutu trzeciego jako niedopuszczalną, a w konsekwencji oddalić zarzut trzeci w całości.
W przedmiocie czwartego zarzutu odwołania
80.
Czwarty zarzut odwołania jest skierowany przeciwko odrzuceniu przez Sąd, jako niedopuszczalnej, wniesionej przez wnoszącego odwołanie w pierwszej instancji skargi na zarzucaną decyzję przewodniczącego Parlamentu o oddaleniu wniosku z dnia 20 grudnia 2019 r. W ramach tego zarzutu wnoszący odwołanie zarzuca, że Sąd naruszył prawo poprzez odmowę stwierdzenia, że działania inicjowane przez przewodniczącego Parlamentu na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu mają charakter wiążący wobec organów państw członkowskich.
Argumenty stron
81.
Wnoszący odwołanie podnosi, że Sąd, ograniczając się wyłącznie do analizy art. 8 regulaminu Parlamentu, błędnie stwierdził, iż działania inicjowane przez przewodniczącego Parlamentu na podstawie tego przepisu w celu utrzymania immunitetu członka Parlamentu nie mają skutku wiążącego względem właściwych organów państw członkowskich. Konsekwencją tego stwierdzenia jest to, że ewentualne oddalenie wniosku o zainicjowanie takich działań nie podlega zaskarżeniu do sądu, ponieważ nie ma wpływu na sytuację prawną danego członka Parlamentu.
82.
Zdaniem wnoszącego odwołanie art. 8 regulaminu Parlamentu, interpretowany w świetle art. 39 karty praw podstawowych oraz w świetle obowiązku lojalnej współpracy, powinien był doprowadzić Sąd do odmiennego wniosku. Zdaniem wnoszącego odwołanie Sąd powinien był stwierdzić, że w rozpatrywanej sytuacji przewodniczący Parlamentu miał obowiązek zainicjowania działań na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu oraz że w związku z tym oddalenie wniosku o zainicjowanie takich działań miało wpływ na sytuację prawną wnoszącego odwołanie. W konsekwencji skarga na to oddalenie jest dopuszczalna.
83.
Parlament zwraca uwagę, że w ramach czwartego zarzutu odwołania wnoszący odwołanie w istocie nie kwestionuje głównego powodu odrzucenia jego skargi przez Sąd ( ), a mianowicie okoliczności, iż była ona skierowana przeciwko aktowi nieistniejącemu. Parlament stoi na stanowisku, że przedstawione przez wnoszącego odwołanie argumenty mające na celu obalenie uzupełniającego powodu odrzucenia jego skargi, związanego z niewiążącym charakterem ewentualnych działań inicjowanych przez przewodniczącego Parlamentu na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu oraz z brakiem skutków prawnych oddalenia wniosku o zainicjowanie takich działań, są w konsekwencji bezskuteczne.
Moja ocena
84.
Podzielam opinię Parlamentu dotyczącą czwartego zarzutu odwołania.
85.
Dla przypomnienia, w pkt 101–137 zaskarżonego postanowienia Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną w zakresie, w jakim była ona skierowana przeciwko zarzucanemu oddaleniu przez przewodniczącego Parlamentu wniosku z dnia 20 grudnia 2019 r. Sąd stwierdził tytułem głównym, że skarga jest skierowana przeciwko aktowi nieistniejącemu. Jeśli chodzi o tę kwestię, Sąd zaznaczył, że przewodniczący Parlamentu nie oddalił wprost tego wniosku, że regulamin Parlamentu nie określa terminu udzielenia odpowiedzi na taki wniosek oraz że żadna konkretna okoliczność nie nakazuje uznawać milczenia przewodniczącego Parlamentu za dorozumiane oddalenie wniosku. Sąd uznał tytułem uzupełniającym, że nawet gdyby należało stwierdzić, iż wniosek został oddalony, oddalenie to nie byłoby zaskarżalne, ponieważ nie wywierałoby skutków prawnych. W pierwszej kolejności działania inicjowane przez przewodniczącego Parlamentu na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu należą bowiem do jego dyskrecjonalnych uprawnień, a członkom Parlamentu nie przysługuje prawo żądania zainicjowania takich działań. Przewodniczący Parlamentu nie jest obowiązany do udzielania odpowiedzi na wnioski takie jak wniosek rozpatrywany w niniejszej sprawie. W drugiej kolejności działania inicjowane przez przewodniczącego Parlamentu nie wywierają wobec organów państw członkowskich wiążących skutków, które mogłyby zmienić sytuację prawną członka Parlamentu.
86.
Należy stwierdzić w pierwszej kolejności, że wnoszący odwołanie nie kwestionuje głównego powodu odrzucenia przez Sąd jego skargi, jakim jest nieistnienie zaskarżonego aktu. Jedyny punkt odwołania, który mógłby odnosić się do tej kwestii, a mianowicie ten, w którym wnoszący odwołanie wyszczególnia szereg wyjątkowych okoliczności charakteryzujących jego sytuację, dotyczących głównie okoliczności poprzedzających wniosek z dnia 20 grudnia 2019 r., znajduje się w wywodach poświęconych rzekomo wiążącemu charakterowi działań inicjowanych przez przewodniczącego Parlamentu na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu. Wnoszący odwołanie nie wyjaśnia zatem, w jaki sposób okoliczności te miałyby skłonić Sąd do uznania, że milczenie przewodniczącego Parlamentu stanowi dorozumiane oddalenie rozpatrywanego wniosku.
87.
Należy także stwierdzić w drugiej kolejności, że wnoszący odwołanie nie kwestionuje również ustaleń Sądu dotyczących uznaniowego charakteru działań inicjowanych przez przewodniczącego Parlamentu na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu oraz braku obowiązku udzielenia odpowiedzi na wnioski takie jak wniosek z dnia 20 grudnia 2019 r. Jedyne twierdzenie wnoszącego odwołanie, zgodnie z którym przewodniczący Parlamentu ma obowiązek zainicjowania takich działań zgodnie z zasadą lojalnej współpracy, jest oczywiście bezzasadne, ponieważ zasada ta nie dotyczy współpracy przewodniczącego danej instytucji z jej członkami, lecz współpracy między państwami członkowskimi i instytucjami przy realizacji celów Unii. Poza tym twierdzenie to nie odnosi się do sfery dopuszczalności, lecz do istoty sprawy.
88.
Wreszcie, w trzeciej kolejności przedstawione przez wnoszącego odwołanie argumenty dotyczące wiążącego charakteru działań inicjowanych przez przewodniczącego Parlamentu na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu nie są dla mnie przekonujące.
89.
W szczególności wnoszący odwołanie nie wyjaśnia, w jaki sposób art. 39 karty praw podstawowych, ustanawiający prawo obywateli Unii do kandydowania w państwach członkowskich, których nie są oni obywatelami, jak również bezpośredni, wolny charakter wyborów w głosowaniu tajnym, mógłby stanowić dla państw członkowskich źródło zobowiązań wobec już wybranych członków Parlamentu.
90.
Natomiast jeśli chodzi o obowiązek lojalnej współpracy, istotnie może się wydawać, że sposób postępowania Tribunal Supremo (sądu najwyższego) w sprawie dotyczącej wnoszącego odwołanie nie odpowiada temu obowiązkowi. Jednakże nie można uznać, iż zainicjowanie przez przewodniczącego Parlamentu działań na podstawie art. 8 regulaminu Parlamentu mogłoby stanowić skuteczne rozwiązanie w celu naprawy takiego ewentualnego uchybienia.
91.
O ile zatem mogę zgodzić się z tym, że zainicjowanie przez przewodniczącego Parlamentu działań w celu utrzymania immunitetu członka tej instytucji może, jak twierdzi wnoszący odwołanie, „stanowić dla państwa członkowskiego informację o obowiązku, któremu powinno się podporządkować”, o tyle jednakże zainicjowanie takich działań samo w sobie nie wywiera wiążących skutków prawnych, które mogłyby skłonić państwo członkowskie do podporządkowania się ciążącym na nim obowiązkom. Odmowa zainicjowania takich działań nie wywiera zatem skutków prawnych, które nadałyby jej status aktu podlegającego zaskarżeniu na mocy art. 263 TFUE.
92.
W konsekwencji wnoszący odwołanie nie zdołał skutecznie podważyć zasadności uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie, w jakim dotyczyło ono niedopuszczalności skargi na zarzucane oddalenie wniosku z dnia 20 grudnia 2019 r. Czwarty zarzut odwołania należy zatem oddalić.
Wnioski
93.
Mając na względzie powyższe rozważania, skoro żaden z zarzutów nie okazał się skuteczny, należy oddalić odwołanie w całości. Jeżeli Trybunał przychyli się do tego wniosku, wnoszącego odwołanie należy obciążyć kosztami postępowania, ponieważ wnosił o to Parlament Europejski. Królestwo Hiszpanii pokryje własne koszty poniesione w związku z interwencją.
94.
Proponuję zatem, aby Trybunał orzekł, co następuje:
1)
Odwołanie zostaje oddalone.
2)
Wnoszący odwołanie zostaje obciążony kosztami postępowania.
3)
Królestwo Hiszpanii pokrywa własne koszty.
( ) Język oryginału: francuski.
( ) Dz.U. 2012, C 326, s. 266.
( ) Sprawa, w której zapadł wyrok z dnia 19 grudnia 2019 r., Junqueras Vies (C‑502/19, EU:C:2019:1115).
( ) C‑502/19, EU:C:2019:1115, pkt 71.
( ) Wyrok z dnia 19 grudnia 2019 r., Junqueras Vies (C‑502/19, EU:C:2019:1115, sentencja).
( ) Dla przypomnienia, zgodnie z art. 9 akapit pierwszy lit. a) protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów podczas sesji Parlamentu jego członkowie korzystają na terytorium swojego państwa „z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa”.
( ) Oprócz niniejszej sprawy chodzi o zawisłe sprawy C‑780/21 P i C‑824/21 P.
( ) Dz.U. 1976, L 278, s. 1.
( ) Zobacz również wydarzenia opisane we wprowadzeniu do niniejszej opinii.
( ) Wyroku z dnia 19 grudnia 2019 r. (C‑502/19, EU:C:2019:1115).
( ) Data pierwszego posiedzenia Parlamentu dziewiątej kadencji.
( ) Odpowiednio postanowieniem z dnia 3 marca 2020 r., Junqueras i Vies/Parlament (T‑24/20 R, niepublikowanym, EU:T:2020:78), i postanowieniem wiceprezes Trybunału z dnia 8 października 2020 r., Junqueras i Vies/Parlament [C‑201/20 P(R), niepublikowanym, EU:C:2020:818].
( ) Punkty 54–73 zaskarżonego postanowienia.
( ) Punkty 75–85 zaskarżonego postanowienia.
( ) Które gwarantują odpowiednio prawo do kandydowania w wyborach do Parlamentu i prawo do dobrej administracji.
( ) Punkty 87–93 zaskarżonego postanowienia.
( ) Punkty 101–106 zaskarżonego postanowienia.
( ) Punkty 107–134 zaskarżonego postanowienia.
( ) Chociaż w odwołaniu zapowiedziano pięć zarzutów, w rzeczywistości jest ich tylko cztery, ponieważ brakuje zarzutu oznaczonego numerem trzecim. Wnoszący odwołanie przyznał w replice, iż jest to omyłka.
( ) Zobacz ostatnio postanowienie z dnia 2 kwietnia 2020 r., ITSA/Komisja (C‑553/19 P, niepublikowane, EU:C:2020:248).
( ) Wyroku 155/2014 z dnia 25 września 2014 r.
( ) Podkreślenie moje.
( ) Takich jak wersje językowe niemiecka („Entzug”), angielska („withdrawal”), francuska („déchéance”), włoska („decadenza”), polska („utrata”) czy portugalska („perda”).
( ) Według treści odwołania art. 4 ust. 7 regulaminu Parlamentu zawiera zasadę, zgodnie z którą „el Parlamento Europeo puede declarar el nombramiento bajo consideración o rechazar la vacancia del escaño”, podczas gdy w rzeczywistości przepis ten stanowi, że „el Parlamento podrá declarar inválido el mandato examinado o podrá negarse a declarar la vacante”.
( ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 7 stycznia 2004 r., Aalborg Portland i in./Komisja (C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P i C‑219/00 P, EU:C:2004:6, pkt 51), oraz ostatnio postanowienie z dnia 2 kwietnia 2020 r., ITSA/Komisja (C‑553/19 P, niepublikowane, EU:C:2020:248, pkt 28, 29).
( ) To znaczy w sytuacji, gdy jednostka kwestionuje akt, którego nie jest adresatem i który nie dotyczy jej bezpośrednio, po upływie terminu na zaskarżenie tego aktu.
( ) Postanowienie z dnia 16 listopada 2000 r., Schiocchet/Komisja (C‑289/99 P, EU:C:2000:641, pkt 25).
( ) Wyrok z dnia 4 marca 2020 r., Marine Harvest/Komisja (C‑10/18 P, EU:C:2020:149, pkt 121–126).
( ) W części skargi skierowanej przeciw zarzucanemu oddaleniu wniosku z dnia 20 grudnia 2019 r. przez przewodniczącego Parlamentu.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło