C-117/14

WyrokTSUE2015-02-05CELEX: 62014CJ0117ECLI:EU:C:2015:60

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy krajowe uregulowanie przewidujące możliwość zawierania umów o pracę na czas nieokreślony z rocznym okresem próbnym, w trakcie którego dopuszcza się dowolne rozwiązanie umowy, wchodzi w zakres stosowania prawa Unii, a w szczególności art. 30 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz dyrektywy 1999/70/WE dotyczącej pracy na czas określony?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania prejudycjalne, ponieważ sytuacja prawna w postępowaniu głównym nie mieści się w zakresie stosowania prawa Unii. Umowa o pracę na czas nieokreślony z rocznym okresem próbnym, przewidziana w prawie hiszpańskim, nie jest umową na czas określony w rozumieniu dyrektywy 1999/70/WE, której celem jest zapobieganie nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów na czas określony. Trybunał podkreślił, że art. 30 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej ma zastosowanie do państw członkowskich tylko wtedy, gdy stosują one prawo Unii, a w tym przypadku nie miało to miejsca. Inne powołane przepisy prawa Unii (art. 148 i 151 TFUE, wytyczne i zalecenia dotyczące polityki zatrudnienia) również nie nakładają obowiązków dotyczących okresów próbnych.
Stan faktyczny
Grima Janet Nisttahuz Poclava, obywatelka Boliwii, była zatrudniona jako kucharka na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w ramach wsparcia dla przedsiębiorców, zawartej w Hiszpanii w styczniu 2013 roku. Umowa przewidywała roczny okres próbny, w trakcie którego pracodawca rozwiązał umowę w maju 2013 roku z powodu braku pomyślnego zakończenia okresu próbnego. G.J. Nisttahuz Poclava wniosła powództwo do Juzgado de lo Social no 23 de Madrid, kwestionując zgodność rocznego okresu próbnego, który pozwalał na dowolne rozwiązanie umowy bez ochrony prawnej, z prawem Unii.
Rozstrzygnięcie
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania przedstawione w trybie prejudycjalnym przez Juzgado de lo Social no 23 de Madrid (Hiszpania) postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba) z dnia 5 lutego 2015 r. ( *1 ) „Odesłanie prejudycjalne — Karta praw podstawowych Unii Europejskiej — Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony zawarte przez UNICE, CEEP oraz ETUC — Uregulowanie krajowe przewidujące możliwość zawierania umów o pracę na czas nieokreślony z rocznym okresem próbnym — Wprowadzenie w życie prawa Unii — Brak — Brak właściwości Trybunału” W sprawie C‑117/14 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Juzgado de lo Social no 23 de Madrid (Hiszpania) postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 11 marca 2014 r., w postępowaniu: Grima Janet Nisttahuz Poclava przeciwko Josemu Maríi Arizowi Toledanowi, TRYBUNAŁ (dziesiąta izba), w składzie: C. Vajda, prezes izby, A. Rosas (sprawozdawca) i E. Juhász, sędziowie, rzecznik generalny: Y. Bot, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi przedstawione: — w imieniu rządu hiszpańskiego przez A. Rubiego Gonzáleza, działającego w charakterze pełnomocnika, — w imieniu rządu polskiego przez B. Majczynę, działającego w charakterze pełnomocnika, — w imieniu Komisji Europejskiej przez J. Enegrena oraz R. Vidala Puiga, działających w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 30 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”) oraz dyrektywy Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) (Dz.U. L 175, s. 43). Wniosek został przedstawiony w ramach sporu między G.J. Nisttahuz Poclavą a jej pracodawcą Josem Maríą Arizem Toledano, dotyczącym rozwiązania za wypowiedzeniem umowy o pracę G.J. Nisttahuz Poclavy. Ramy prawne Prawo Unii Artykuł 30 karty, poświęcony „Ochronie w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy”, stanowi: „Każdy pracownik ma prawo do ochrony w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy, zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi”. Zgodnie z art. 1 dyrektywy 1999/70, jej „[c]elem […] jest wykonanie załączonego do niej Porozumienia ramowego w sprawie umów na czas określony, zawartego dnia 18 marca 1999 r. między głównymi organizacjami międzybranżowymi (UNICE, CEEP oraz ETUC)”. W załączniku do dyrektywy 1999/70 ujęto Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony zawarte przez UNICE, CEEP oraz ETUC (zwane dalej „porozumieniem ramowym”). Klauzula 1 porozumienia ramowego stanowi: „Celem niniejszego porozumienia jest: a) poprawa warunków pracy na czas określony poprzez zagwarantowanie przestrzegania zasady niedyskryminacji; b) ustanowienie ram dla zapobiegania nadużyciom wynikającym z wykorzystywaniem kolejnych umów lub stosunków pracy zawieranych na czas określony”. Klauzula 2 porozumienia ramowego, zatytułowana „Zakres”, stanowi w pkt 1: „Niniejsze porozumienie ma zastosowanie do pracowników zatrudnionych na czas określony na podstawie umowy lub w ramach stosunku pracy określonego przez ustawodawstwo, układy zbiorowe lub praktykę obowiązującą w każdym z państw członkowskich”. Klauzula 3 porozumienia ramowego, zatytułowana „Definicje”, przewiduje: „Do celów niniejszego porozumienia: 1. »pracownik zatrudniony na czas określony« oznacza osobę, która zawarła umowę o pracę lub stosunek pracy bezpośrednio między pracodawcą a pracownikiem, a termin wygaśnięcia umowy o pracę lub stosunku pracy jest określony przez obiektywne warunki, takie jak nadejście dokładnie określonej daty, wykonanie określonego zadania lub nastąpienie określonego wydarzenia; […]”. W klauzuli 5 porozumienia ramowego, dotyczącej „[ś]rodk[ów] zapobiegania nadużyciom”, wskazano: „1. W celu zapobiegania nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów o pracę lub stosunków pracy zawieranych na czas określony, państwa członkowskie, po przeprowadzeniu konsultacji z partnerami społecznymi, zgodnie z ustawodawstwem krajowym, układami zbiorowymi i praktyką, i/lub partnerzy społeczni wprowadzają, o ile nie istnieją równoważne rozwiązania prawne zmierzające do zapobiegania nadużyciom w sposób uwzględniający potrzeby szczególnych gałęzi i/lub grup pracowników, jeden lub więcej spośród następujących środków: a) obiektywne powody, uzasadniające odnowienie takich umów lub stosunków pracy; b) maksymalną łączną długość kolejnych umów o pracę lub stosunków pracy na czas określony; c) liczbę odnowień takich umów lub stosunków. 2. Państwa członkowskie, po przeprowadzeniu konsultacji z partnerami społecznymi, i/lub partnerzy społeczni, ustalają, o ile to właściwe, na jakich warunkach umowy zawarte na czas określony lub stosunki pracy: a) będą uważane za „kolejne”; b) będą uważane za umowy o pracę lub stosunki pracy zawarte na czas nieokreślony”. Prawo hiszpańskie Prawo pracy Stosunek pracy został uregulowany przepisami królewskiego dekretu ustawodawczego 1/1995 z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie zatwierdzenia nowego brzmienia ustawy o statucie pracowniczym (BOE nr 75 z dnia 29 marca 1995 r., s. 9654, zwanego dalej „statutem pracowniczym”). W odniesieniu do „okresu próbnego”, art. 14 statutu pracowniczego stanowi: „1.   Strony mogą postanowić, z zachowaniem formy pisemnej, o zawarciu umowy o pracę na okres próbny, który w danym wypadku nie może przekraczać okresów uzgodnionych w układach zbiorowych. W braku układu zbiorowego okres próbny nie może przekraczać 6 miesięcy w przypadku osób mających wykształcenie średnie [técnicos titulados] oraz 2 miesięcy w przypadku pozostałych pracowników. W przedsiębiorstwach zatrudniających mniej niż 25 pracowników okres próbny w przypadku pracowników innych niż mających wykształcenie średnie nie może przekroczyć 3 miesięcy. W przypadku umów o pracę tymczasową na czas określony, o których mowa w art. 15, zawartych na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, okres próbny nie może przekraczać 1 miesiąca, chyba że postanowienia układu zbiorowego stanowią inaczej […]”. Umowa o pracę na czas nieokreślony w ramach wsparcia dla przedsiębiorców W ramach walki z kryzysem gospodarczym Królestwo Hiszpanii wprowadziło zmiany do prawa pracy, uchwalając ustawę 3/2012 z dnia 6 lipca 2012 r. o nadzwyczajnych środkach dotyczących reformy rynku pracy (BOE nr 162 z dnia 7 lipca 2012 r., s. 49 113). Wśród środków „wspierania zatrudnienia na czas nieokreślony i innych środków zachęcających do tworzenia nowych miejsc pracy” w art. 4 ustawy 3/2012 przewidziano możliwość zawierania „umowy o pracę na czas nieokreślony w ramach wsparcia dla przedsiębiorców”. Ów art. 4 stanowi w ust. 1–3: „1.   W trosce o utrzymanie stabilności zatrudnienia oraz rozwój ducha przedsiębiorczości, przedsiębiorstwa zatrudniające mniej niż 50 pracowników mogą zawierać umowy o pracę w ramach wsparcia dla przedsiębiorców na zasadach określonych w niniejszym artykule. 2.   Umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy z zachowaniem formy pisemnej zgodnie z określonym wzorem. 3.   Charakter prawny umowy o pracę oraz wynikające z niej prawa i obowiązki są co do zasady regulowane przepisami zmienionej ustawy o statucie pracowniczym, zatwierdzonej królewskim dekretem ustawodawczym 1/1995 z dnia 24 marca 1995 r., oraz postanowieniami układów zbiorowych w sprawie umów o pracę na czas nieokreślony, które jednak nie mają zastosowania do okresu próbnego uregulowanego w art. 14 statutu pracowniczego, który w każdym wypadku wynosi 1 rok. Niezależnie od postanowień umowy o pracę zawarcie umowy o pracę na okres próbny nie jest możliwe, jeżeli pracownik rozpoczął już wykonywanie czynności służbowych”. Artykuł 4 ust. 4 i 5 przewiduje, że z zawarciem umowy o pracę w ramach wsparcia przedsiębiorców wiążą się korzyści podatkowe oraz korzyści w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, zaś zawarcie takiej umowy z osobą zarejestrowaną w urzędzie pracy jako bezrobotny otwiera możliwość ubiegania się o różnego rodzaju dotacje. Artykuł 4 ust. 6 i 8 ustawy nr 3/2012 stanowi: „6.   Umowy o pracę w ramach wsparcia przedsiębiorców, o której mowa w niniejszym artykule, nie może zawrzeć przedsiębiorca, który w okresie sześciu miesięcy poprzedzających jej zawarcie dopuszczał się rozwiązywania umów o pracę niezgodnie z prawem. […] 7.   Pracodawca może ubiegać się o korzyści przysługujące w związku z zawarciem umowy o pracę w ramach wsparcia przedsiębiorców, jeżeli zatrudnia pracownika przez okres co najmniej 3 lat, licząc od daty nawiązania stosunku pracy. Ponadto, pracodawca musi utrzymywać poziom zatrudnienia związany z możliwością zawierania umów o pracę w ramach wsparcia przedsiębiorców przez okres co najmniej 1 roku, licząc od dnia zawarcia umowy. W razie naruszenia tych wymogów, pracodawca zobowiązany jest do zwrotu uzyskanych korzyści. […] 8.   Do celów niniejszego artykułu liczbę pracowników zatrudnianych przez pracodawcę ustala się na dzień zatrudnienia pracownika”. Okres, w jakim dopuszczono możliwość zawierania tego rodzaju umów, został określony w dziewiątym przepisie przejściowym ust. 2 ustawy 3/2012, który brzmi następująco: „Dziewiąty przepis przejściowy. Możliwość zawierania umów o naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy oraz umów o pracę w ramach wsparcia przedsiębiorców jest powiązana ze stopą bezrobocia. […] Umowy o pracę w ramach wsparcia przedsiębiorców, o których mowa w art. 4 niniejszej ustawy, mogą być zawierane dopóki stopa bezrobocia nie spadnie poniżej 15%”. Okoliczności sporu w postępowaniu głównym i pytania prejudycjalne Grima Janet Nisttahuz Poclava, obywatelka Boliwii, była zatrudniona na stanowisku kucharki przez przedsiębiorstwo hotelarskie Taberna del Marqués. Jej umowa o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy została zawarta w dniu 16 stycznia 2013 r. Umowa należała do kategorii umów o pracę w ramach wsparcia przedsiębiorców. W § 2 umowy określono, że okres próbny G.J. Nisttahuz Poclavy w każdym wypadku będzie wynosił 1 rok. W § 11 postanowiono, że zawarcie umowy może wiązać się z uzyskaniem dofinansowania z Europejskiego Funduszu Społecznego. W sprawach nieuregulowanych w umowie zastosowanie mają postanowienia układu zbiorowego branży hotelarsko-gastronomicznej. Pismem z dnia 31 maja 2013 r. G.J. Nisttahuz Poclava została poinformowana, że z uwagi na brak pomyślnego zakończenia okresu próbnego przestała być pracownikiem przedsiębiorcy ze skutkiem natychmiastowym. W dniu 2 lipca 2013 r. G.J Nisttahuz Poclava wytoczyła przeciwko swojemu pracodawcy przed Juzgado de lo Social no 23 de Madrid (sądem ds. socjalnych w Madrycie) powództwo, w którym wniosła o stwierdzenie, że wypowiedzenie jej umowy o pracę było niezgodne z prawem oraz o przywrócenie jej do pracy na poprzednich warunkach albo zapłatę odszkodowania równego 33 dniom roboczym. Sąd odsyłający zwraca uwagę, że czas trwania okresu próbnego przewidzianego w art. 4 ust. 3 ustawy 3/2012 różni się od tego, który co do zasady obowiązuje w prawie hiszpańskim i nie ma żadnego związku z kwalifikacjami zawodowymi pracownika. Przepis ten wprowadził do hiszpańskiego porządku prawnego nietypowy rodzaj umowy na czas określony zawieranej na okres roku, która po zakończeniu okresu próbnego może przekształcić się w umowę zawartą na czas nieokreślony. Ponadto w trakcie okresu próbnego pracownikowi nie przysługuje ochrona prawna przed ewentualnym wypowiedzeniem umowy, w szczególności w odniesieniu do formy wypowiedzenia, wskazania przyczyny wypowiedzenia oraz w ramach ewentualnej kontroli sądowej działań przedsiębiorcy. Sad odsyłający zaznacza też, że ustawa 3/2012 służy ułatwianiu zatrudnienia i została wprowadzona w ramach reformy prawa pracy stanowiącej odpowiedź na decyzje i zalecenia Unii Europejskiej w sprawie polityki zatrudnienia. Co się tyczy decyzji i zaleceń Unii Europejskiej, sąd odsyłający powołuje się w tym względzie na art. 148 TFUE, który ustanawia obowiązek opracowywania wytycznych w sprawie polityki zatrudnienia, a także na 151 TFUE, decyzję Rady 2008/618/WE dotyczącą wytycznych w sprawie polityki zatrudnienia państw członkowskich (Dz.U. L 198, s. 47), komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 18 kwietnia 2012 r., zatytułowany „W kierunku odnowy gospodarczej sprzyjającej zatrudnieniu” [COM(2012) 173 final], decyzję Rady 2010/707/UE z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia państw członkowskich (Dz.U. L 308, s. 46), zalecenie Rady z dnia 12 lipca 2011 r. w sprawie krajowego programu reform Hiszpanii z 2011 r. oraz zawierające opinię Rady na temat przedstawionego przez Hiszpanię zaktualizowanego programu stabilności na lata 2011–2014 (Dz.U. C 212 s. 1), a także zalecenie Rady z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie krajowego programu reform Hiszpanii z 2012 r. oraz zawierające opinię Rady na temat przedstawionego przez Hiszpanię programu stabilności na lata 2012–2015 (Dz.U. C 219, s. 81). W ocenie sądu odsyłającego konstrukcja umowy o pracę na czas nieokreślony w ramach wsparcia przedsiębiorców narusza art. 30 karty, art. 2.2 lit. b) i art. 4 konwencji nr 158 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej rozwiązania stosunku pracy z inicjatywy pracodawcy, przyjętej w dniu 22 czerwca 1982 r. w Genewie, postanowienia Europejskiej Karty Społecznej podpisanej w Turynie w dniu 18 października 1961 r. – które to naruszenie wynika z decyzji 23 maja 2012 r. Europejskiego Komitetu Spraw Społecznych dotyczącej podobnej umowy wprowadzonej w prawie greckim – a także przepisy dyrektywy 1999/70. Odnosząc się do samej dyrektywy 1999/70, sąd odsyłający podnosi, że ustawa 3/2012 kłóci się z jej celami, a konkretnie z zasadą niedyskryminacji pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas określony oraz zapobieganiem nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów lub stosunków pracy zawieranych na czas określony. Wspomniana ustawa dyskryminuje pracowników będących stronami takich umów lub stosunków pracy w porównaniu do pracowników będących stronami normalnych umów o pracę na czas określony albo nieokreślony w okresie pierwszego roku obowiązywania tych umów lub stosunków pracy, ponieważ w razie wcześniejszego rozwiązania umowy lub stosunku pracy pozbawia tych pierwszych pracowników prawa do jakiegokolwiek odszkodowania. Nadto ustawa wprowadza, z naruszeniem przepisów dyrektywy 1999/70 i porozumienia ramowego, nowy rodzaj umowy – umowę o pracę na czas pozornie określony – która przewiduje mniej korzystne warunki dla pracowników zatrudnionych na jej podstawie. Sąd odsyłający zastanawia się, czy uregulowanie krajowe, które wprowadza i reguluje możliwość zawierania umowy o pracę z rocznym okresem próbnym, co tym samym wyklucza możliwość uzgodnienia takiego okresu próbnego dla tego rodzaju umowy w układzie zbiorowym, nie narusza prawa Unii. Sąd ten zastanawia się również, czy ów okres próbny, w trakcie którego dopuszcza się możliwość nieograniczonego rozwiązywania umowy, jest zgodny z prawem podstawowym zagwarantowanym w art. 30 karty. W tych okolicznościach Juzgado de lo Social no 23 de Madrid postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy sprzeczne z prawem Unii i zgodne z prawem podstawowym zagwarantowanym w art. 30 karty jest uregulowanie krajowe, które przewiduje roczny okres próbny w przypadku umowy zawartej na czas nieokreślony w ramach wsparcia dla przedsiębiorców, w trakcie którego to okresu dopuszcza się możliwość dowolnego rozwiązania umowy? 2) Czy roczny okres próbny w przypadku umowy zawartej na czas nieokreślony w ramach wsparcia dla przedsiębiorców narusza cele i przepisy dyrektywy 1999/70 [a tym samym klauzule 1 i 3 porozumienia ramowego]?”. W przedmiocie właściwości Trybunału Poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zwraca się w istocie do Trybunału o wyjaśnienie, czy art. 30 karty oraz dyrektywę 1999/70, a w szczególności klauzule 1 i 3 porozumienia ramowego należy interpretować w ten sposób, że przepisy te stoją na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu takiemu jak ustawodawstwo hiszpańskie, które wprowadza i reguluje możliwość zawierania umów o pracę na czas nieokreślony w ramach wsparcia przedsiębiorców charakteryzujących się rocznym okresem próbnym. Należy przypomnieć, że zakres zastosowania karty w odniesieniu do działań państw członkowskich został określony w jej art. 51 ust. 1, zgodnie z którym postanowienia karty mają zastosowanie do państw członkowskich tylko w sytuacji, gdy państwa te stosują prawo Unii. Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika bowiem co do zasady, że prawa podstawowe chronione w porządku prawnym Unii znajdują zastosowanie we wszystkich sytuacjach podlegających prawu Unii, ale nie poza takimi sytuacjami (wyrok Åkerberg Fransson, C‑617/10, EU:C:2013:105, pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy zatem zbadać, czy ustawodawstwo hiszpańskie, które wprowadza i reguluje możliwość zawierania umów o pracę na czas nieokreślony w ramach wsparcia przedsiębiorców, jest środkiem stosowania prawa Unii. Jak słusznie przypomniały rząd hiszpański i Komisja Europejska, dyrektywa 1999/70 i porozumienie ramowe mają zastosowanie do ogółu pracowników świadczących pracę za wynagrodzeniem w ramach łączącego ich z pracodawcą stosunku pracy na czas określony (wyroki: Del Cerro Alonso, C‑307/05, EU:C:2007:509, pkt 28; Rosado Santana, C‑177/10, EU:C:2011:557, pkt 40; a także Valenza i in., od C‑302/11 do C‑305/11, EU:C:2012:646, pkt 33). Stosownie do treści klauzuli 2 pkt 1 porozumienia ramowego ma ono zastosowanie do pracowników zatrudnionych na czas określony, na podstawie umowy lub w ramach stosunku pracy określonego przez ustawodawstwo, układy zbiorowe lub praktykę obowiązującą w każdym z państw członkowskich. W myśl definicji określonych w klauzuli 3 porozumienia ramowego pod pojęciem „pracownika zatrudnionego na czas określony” należy rozumieć „osobę, która zawarła umowę o pracę lub stosunek pracy bezpośrednio między pracodawcą a pracownikiem, a termin wygaśnięcia umowy o pracę lub stosunku pracy jest określony przez obiektywne warunki, takie jak nadejście dokładnie określonej daty, wykonanie określonego zadania lub nastąpienie określonego wydarzenia”. Z postanowienia odsyłającego wynika, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy 3/2012 „umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony”. Artykuł 4 ust. 3 ustawy 3/2012 stanowi z kolei, że umowa jest regulowana przepisami ustawy o statucie pracowniczym oraz postanowieniami układów zbiorowych w sprawie umów o pracę na czas nieokreślony, które jednak nie mają zastosowania do okresu próbnego. Zarówno z definicji pracownika zatrudnionego na czas określony, umieszczonej w klauzuli 3 porozumienia ramowego, jak też z przepisów prawa krajowego mających zastosowanie w sprawie rozpatrywanej w postępowaniu głównym, wynika, że umowy o pracę takiej jak umowa, której stroną jest G.J. Nisttahuz Poclava, nie można zakwalifikować jako umowy o pracę na czas określony. Co do zasady bowiem celem okresu próbnego jest sprawdzenie przygotowania i przydatności pracownika, podczas gdy umowę o pracę na czas określony stosuje się, gdy termin wygaśnięcia umowy o pracę lub stosunku pracy jest określony przez obiektywne warunki. W każdym wypadku dyrektywa 1999/70 nie określa ile może wynosić okres próbny taki jak przewidziany w ustawie 3/2012. Wynika stąd, że umowa taka jak umowa o pracę na czas nieokreślony w ramach wsparcia przedsiębiorców, przewidziana przepisami prawa hiszpańskiego, nie jest umową na czas określony objętą zakresem zastosowania dyrektywy 1999/70. W uzasadnieniu postanowienia odsyłającego sąd odsyłający powołuje się na szereg innych przepisów prawa Unii, które jego zdaniem świadczą o tym, że sytuacja prawna w rozpatrywanej przez niego sprawie mieści się w zakresie zastosowania prawa Unii. Odnosząc się do art. 151 TFUE, który wymienia cele Unii i jej państw członkowskich w zakresie polityki społecznej, w artykule tym nie ustanowiono żadnych obowiązków dotyczących okresów próbnych w umowach o pracę. Podobnie rzecz ma się w przypadku wytycznych i zaleceń w sprawie polityki zatrudnienia przyjętych przez Radę na podstawie art. 148 TFUE, na które powołuje się sąd odsyłający. W tym względzie warto przypomnieć, że wypowiadając się w przedmiocie „nowych francuskich umów o pracę”, Trybunał orzekł, iż chociaż ochrona pracowników w razie rozwiązania umowy o pracę jest jednym ze środków służących realizacji celów określonych w art. 151 TFUE, zaś w myśl art. 153 ust. 2 TFUE prawodawca Unii dysponuje kompetencjami w tym obszarze, to sytuacje, które nie są przedmiotem środków przyjętych na podstawie tych artykułów, nie mieszczą się w zakresie stosowania prawa Unii (postanowienie Polier, C‑361/07, EU:C:2008:16, pkt 13). Ponadto sama okoliczność, że zawierając umowę o pracę na czas nieokreślony w ramach wsparcia przedsiębiorców, można uzyskać dofinansowanie z funduszy strukturalnych nie wystarczy, aby uznać, iż w sytuacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym zastosowanie znajduje prawo Unii w rozumieniu art. 51 ust. 1 karty. W uzasadnieniu postanowienia odsyłającego sąd odsyłający powołuje się też na art. 2.2 lit. b) oraz art. 4 konwencji nr 158 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej rozwiązania stosunku pracy z inicjatywy pracodawcy, przyjętej w dniu 22 czerwca 1982 r. w Genewie oraz na postanowienia Europejskiej Karty Społecznej podpisanej w Turynie w dniu 18 października 1961 r. Należy stwierdzić, że Trybunał nie jest właściwy w ramach art. 267 TFUE do orzekania o wykładni przepisów prawa międzynarodowego, które wiążą państwa członkowskie poza zakresem prawa Unii (zob. wyroki: Vandeweghe i in., 130/73, EU:C:1973:131, pkt 2; TNT Express Nederland, C‑533/08, EU:C:2010:243, pkt 61; postanowienie Corpul Naţional al Poliţiştilor, C‑134/12, EU:C:2012:288, pkt 14; a także wyrok Qurbani, C‑481/13, EU:C:2014:2101, pkt 22). Z wszystkich powyższych rozważań wynika, że sytuacja rozpatrywana w postępowaniu głównym nie mieści się w zakresie stosowania prawa Unii. W rezultacie Trybunał nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania przedstawione przez sąd krajowy. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania przedstawione w trybie prejudycjalnym przez Juzgado de lo Social no 23 de Madrid (Hiszpania) postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: hiszpański.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło