C-117/24

WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba) z dnia 13 listopada 2025 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Środowisko – Obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna – Rozporządzenie (UE) nr 995/2010 – Stosowanie, utrzymywanie i dokonywanie oceny systemu zasad należytej staranności – Artykuł 4 ust. 2 i 3 oraz art. 6 – Grupa spółek – Dostęp podmiotu do systemu zasad należytej staranności utrzymywanego i ocenianego przez jego spółkę dominującą lub ustanowionego przez organizację monitorującą i stosowanego przez tę spółkę dominującą W sprawie C‑117/24 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Fővárosi Törvényszék (sąd dla miasta stołecznego Budapeszt, Węgry) postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 14 lutego 2024 r., w postępowaniu: JYSK Kereskedelmi Kft. przeciwko Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal, TRYBUNAŁ (pierwsza izba), w składzie: F. Biltgen, prezes izby, T. von Danwitz, wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego pierwszej izby, I. Ziemele, A. Kumin (sprawozdawca) i S. Gervasoni, sędziowie, rzecznik generalny: R. Norkus, sekretarz: I. Illéssy, administrator, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 26 lutego 2025 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu JYSK Kereskedelmi Kft. – E. Lovász oraz Sz. T. Szöghy, ügyvédek, – w imieniu Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal – D. Nagy oraz R.M. Szente, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu węgierskiego – M.Z. Fehér oraz R. Kissné Berta, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu hiszpańskiego – A. Pérez-Zurita Gutiérrez, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu Komisji Europejskiej – J. Jokubauskaitė, C. Kovács oraz Zs. Teleki, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 22 maja 2025 r., wydaje następujący Wyrok Przedstawiony w niniejszej sprawie wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 4 ust. 2 i 3 oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 z dnia 20 października 2010 r. ustanawiającego obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (Dz.U. 2010, L 295, s. 23). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką JYSK Kereskedelmi Kft. (zwaną dalej „JYSK”) a Nemzeti Élelmiszerlánc-biztonsági Hivatal (krajowym biurem bezpieczeństwa łańcucha żywnościowego, Węgry, zwanym dalej „urzędem krajowym”) w przedmiocie warunków stosowania przez tę spółkę systemu zasad należytej staranności (zwanego dalej „SZNS”) w ramach jej działalności polegającej na sprzedaży drewna i produktów z drewna. Ramy prawne Rozporządzenie nr 995/2010 Motywy 16–18 i 31 rozporządzenia nr 995/2010 mają następujące brzmienie: „(16) Zgodnie z podejściem systemowym podmioty wprowadzające po raz pierwszy drewno i produkty z drewna do obrotu na rynku wewnętrznym powinny podjąć odpowiednie kroki, aby upewnić się, że nielegalnie pozyskane drewno i pochodzące z niego produkty nie są wprowadzane do obrotu na rynku wewnętrznym. W tym celu podmioty powinny postępować z należytą starannością, stosując system środków i procedur w celu zminimalizowania ryzyka wprowadzenia do obrotu na rynku wewnętrznym nielegalnie pozyskanego drewna i produktów pochodzących z takiego drewna. (17) [SZNS] obejmuje trzy elementy właściwe dla zarządzania ryzykiem: dostęp do informacji, ocenę ryzyka i ograniczanie stwierdzonego ryzyka. [SZNS] powinien zapewniać dostęp do informacji o źródłach oraz o dostawcach drewna i produktów z drewna wprowadzanych po raz pierwszy do obrotu na rynku wewnętrznym, w tym do stosownych informacji dotyczących na przykład zgodności z mającym zastosowanie ustawodawstwem, kraju pozyskania, gatunku, ilości oraz, w stosownych przypadkach, regionu w danym kraju i zezwolenia na pozyskanie. Na podstawie tych informacji podmioty powinny przeprowadzić ocenę ryzyka. W przypadku gdy ryzyko zostanie stwierdzone, podmioty powinny je ograniczyć w sposób proporcjonalny do stwierdzonego ryzyka w celu zapobiegania wprowadzaniu do obrotu na rynku wewnętrznym nielegalnie pozyskanego drewna i produktów z takiego drewna. (18) Aby uniknąć zbędnych obciążeń administracyjnych, od podmiotów, które już stosują systemy lub procedury spełniające wymogi niniejszego rozporządzenia, nie należy wymagać ustanawiania nowych systemów. […] (31) Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wspieranie walki z nielegalnym pozyskiwaniem drewna i związanym z nim handlem, nie może zostać osiągnięty indywidualnie przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości […]”. Artykuł 2 tego rozporządzenia, zatytułowany „Definicje”, stanowi: „Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: […] c) »podmiot« oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która wprowadza drewno lub produkty z drewna do obrotu; […]”. Artykuł 4 wskazanego rozporządzenia, zatytułowany „Obowiązki podmiotów”, stanowi: „1.   Wprowadzanie do obrotu nielegalnie pozyskanego drewna lub produktów pochodzących z takiego drewna jest zabronione. 2.   Podmioty postępują z należytą starannością, wprowadzając do obrotu drewno lub produkty z drewna. W tym celu stosują one zestaw procedur i środków zwany dalej [SZNS], określony w art. 6. 3.   Każdy podmiot utrzymuje i regularnie ocenia stosowany przez siebie [SZNS], z wyjątkiem sytuacji, w której dany podmiot korzysta z [SZNS] ustanowionego przez organizację monitorującą, o której mowa w art. 8. […]”. Artykuł 6 rzeczonego rozporządzenia, zatytułowany „Systemy zasad należytej staranności”, stanowi: „1.   [SZNS], o którym mowa w art. 4 ust. 2, obejmuje następujące elementy: a) środki i procedury zapewniające dostęp do następujących informacji dotyczących dostarczania przez dany podmiot drewna lub produktów z drewna wprowadzanych do obrotu: – opis, w tym nazwa handlowa i rodzaj produktu, jak również nazwa zwyczajowa gatunków drzew oraz, w stosownych przypadkach, pełna nazwa naukowa, – kraj pozyskania oraz, w stosownych przypadkach: (i) region pozyskania drewna w danym kraju i (ii) zezwolenie na pozyskanie, – ilość (objętość, waga lub liczba jednostek), – nazwa i adres dostawcy dostarczającego drewno podmiotowi, – nazwa i adres podmiotu handlowego, któremu dostarczono drewno i produkty z drewna, – dokumenty lub inne informacje potwierdzające, że drewno to i produkty z drewna spełniają wymogi mającego zastosowanie ustawodawstwa; b) procedury oceny ryzyka umożliwiające podmiotowi analizę i ocenę, czy istnieje ryzyko, że nielegalnie pozyskane drewno lub produkty pochodzące z takiego drewna zostaną wprowadzone do obrotu. W takich procedurach uwzględnia się informacje wymienione w lit. a), oraz odpowiednie kryteria oceny ryzyka, w tym: – zapewnienie zgodności z mającym zastosowanie ustawodawstwem, co może obejmować certyfikację lub systemy zweryfikowane przez strony trzecie dotyczące zgodności z mającym zastosowanie ustawodawstwem, – powszechność nielegalnego pozyskiwania poszczególnych gatunków drzew, – powszechność nielegalnego pozyskiwania lub nielegalnych praktyk w kraju pozyskania lub regionie pozyskania drewna w danym kraju, w tym analizę powszechności konfliktu zbrojnego, – sankcje nałożone przez Radę Bezpieczeństwa ONZ lub Radę Unii Europejskiej w odniesieniu do zakazu przywozu i wywozu drewna, – złożoność łańcucha dostaw drewna i produktów z drewna; c) z wyjątkiem sytuacji, w których ryzyko określone w trakcie procedur oceny ryzyka, o których mowa w lit. b), jest nieistotne, procedury ograniczania ryzyka obejmują zestaw odpowiednich i proporcjonalnych środków i procedur, mające na celu skuteczne zminimalizowanie tego ryzyka i mogą dotyczyć konieczności przekazania dodatkowych informacji lub dokumentów lub poddania weryfikacji przez stronę trzecią. […]”. Artykuł 8 rozporządzenia nr 995/2010, zatytułowany „Organizacje monitorujące”, stanowi: „1.   Organizacja monitorująca: a) utrzymuje i regularnie ocenia [SZNS] określony w art. 6 i przyznaje podmiotom prawo do stosowania tego systemu; b) weryfikuje, czy podmioty te właściwie stosują [SZNS]; c) w przypadku gdy podmiot nie stosuje właściwie swojego [SZNS], podejmuje odpowiednie działania, w tym powiadamia właściwe organy, jeżeli podmiot ten znacząco lub wielokrotnie uchybił swoim obowiązkom. 2.   Organizacja może wystąpić o to, by uznano ją za organizację monitorującą, jeżeli spełnia ona następujące wymogi: a) ma osobowość prawną i prowadzi zgodną z prawem działalność na terytorium Unii; b) posiada odpowiednią wiedzę specjalistyczną i jest zdolna do wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1; oraz c) zapewnia, aby przy wykonywaniu swoich zadań nie zaistniały jakiekolwiek konflikty interesów. 3.   Po zasięgnięciu opinii odnośnego państwa członkowskiego (odnośnych państw członkowskich) Komisja uznaje za organizację monitorującą wnioskodawcę, który spełnia wymogi określone w ust. 2. Komisja przekazuje decyzję o uznaniu organizacji monitorującej właściwym organom wszystkich państw członkowskich. 4.   Właściwe organy przeprowadzają regularne kontrole w celu sprawdzenia, czy organizacje monitorujące działające pod ich jurysdykcją nadal wykonują zadania określone w ust. 1 i spełniają wymogi określone w ust. 2. […] 5.   Jeżeli właściwy organ stwierdza, że organizacja monitorująca nie wykonuje już zadań określonych w ust. 1 lub nie spełnia już wymogów określonych w ust. 2, niezwłocznie informuje Komisję. 6.   Komisja cofa uznanie organizacji monitorującej, w szczególności w oparciu o informacje dostarczone na mocy ust. 5, gdy stwierdzi, że organizacja monitorująca nie wykonuje już zadań określonych w ust. 1 lub nie spełnia już wymogów określonych w ust. 2. […] […]”. Artykuł 10 tego rozporządzenia, zatytułowany „Kontrola podmiotów”, przewiduje: „1.   Właściwe organy przeprowadzają kontrole w celu sprawdzenia, czy podmioty spełniają wymogi określone w art. 4 i 6. […] 3.   Kontrole, o których mowa w ust. 1, mogą obejmować między innymi: a) analizę [SZNS], w tym ocenę ryzyka i procedury ograniczania ryzyka; b) analizę dokumentacji i zapisów, wykazujących właściwe funkcjonowanie [SZNS] i procedur; c) kontrole wyrywkowe, w tym kontrole w terenie. […] 5.   [W] przypadku gdy w następstwie kontroli, o których mowa w ust. 1, stwierdzono niedociągnięcia, właściwe organy mogą wezwać podmiot do podjęcia działań zaradczych. […]”. Rozporządzenie wykonawcze nr 607/2012 Artykuł 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 607/2012 z dnia 6 lipca 2012 r. w sprawie szczegółowych przepisów dotyczących systemu zasad należytej staranności oraz częstotliwości i charakteru kontroli organizacji monitorujących, przewidzianych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 ustanawiającym obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (Dz.U. 2012, L 177, s. 16), zatytułowany „Ocena i ograniczanie ryzyka”, stanowi: „Certyfikacja lub inne systemy zweryfikowane przez strony trzecie, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b) akapit drugi tiret pierwsze i w art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia [nr 995/2010], mogą być wzięte pod uwagę w ocenie ryzyka i procedurach ograniczających ryzyko, jeżeli spełniają następujące kryteria: a) został utworzony i udostępniony stronom trzecim publicznie dostępny system wymogów, który obejmuje co najmniej wszystkie stosowne wymogi mającego zastosowanie ustawodawstwa; b) przewidują one odpowiednie kontrole, w tym wizyty w terenie, przeprowadzane przez stronę trzecią w regularnych odstępach czasu nie dłuższych niż 12 miesięcy, w celu sprawdzenia, czy przepisy są przestrzegane; c) przewidują one środki, zweryfikowane przez stronę trzecią, umożliwiające śledzenie drewna pozyskanego zgodnie z mającym zastosowanie ustawodawstwem oraz produktów wytworzonych z takiego drewna w dowolnym punkcie łańcucha dostaw, zanim takie drewno lub produkty z drewna zostaną wprowadzone do obrotu; d) przewidują one kontrole, zweryfikowane przez stronę trzecią, mające zapewnić niewprowadzanie drewna lub produktów z drewna niewiadomego pochodzenia, lub drewna, które nie zostało pozyskane zgodnie z mającym zastosowanie ustawodawstwem lub produktów z takiego drewna, do łańcucha dostaw”. Artykuł 5 tego rozporządzenia wykonawczego, zatytułowany „Zapisy prowadzone przez podmioty gospodarcze”, stanowi: „1.   Informacje dotyczące dostarczania drewna lub produktów z drewna przez dany podmiot, jak przewidziano w art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia [nr 995/2010], oraz stosowanie procedur ograniczania ryzyka dokumentuje się przez prowadzenie odpowiednich zapisów, które są przechowywane przez okres 5 lat i udostępniane właściwemu organowi do kontroli. 2.   Dzięki stosowaniu [SZNS] podmioty gospodarcze muszą być w stanie wykazać, w jaki sposób zgromadzone informacje zostały sprawdzone pod kątem kryteriów ryzyka, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia [nr 995/2010], w jaki sposób podjęto decyzję w sprawie środków ograniczających ryzyko oraz w jaki sposób podmiot określił stopień ryzyka”. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne Z postanowienia odsyłającego wynika, że JYSK jest spółką prawa węgierskiego, która w ramach swojej działalności polegającej na sprzedaży drewna i produktów z drewna dokonuje przywozu drewna i tych produktów z państw trzecich. Jej kapitał należy w całości do spółki LLG A/S (zwanej dalej „spółką dominującą”), zarejestrowanej w Danii. W 2023 r. urząd krajowy, który jest właściwym organem odpowiedzialnym za stosowanie rozporządzenia nr 995/2010 na Węgrzech, przeprowadził kontrolę JYSK w celu sprawdzenia w szczególności, czy posiada ona SZNS zgodnie z wymogami tego rozporządzenia. Decyzją z dnia 26 maja 2023 r. urząd krajowy stwierdził w szczególności naruszenie przez JYSK rozporządzenia nr 995/2010, nałożył na tę spółkę grzywnę i nakazał jej utworzenie własnego SZNS ze względu na to, że nie posiada ona SZNS opracowanego we własnym imieniu i utworzonego specjalnie dla celów prowadzonej przez nią działalności, ani ustanowionego przez organizację monitorującą w rozumieniu art. 8 rozporządzenia nr 995/2010. Urząd krajowy podniósł, że JYSK jest podmiotem w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 995/2010 i że w ramach prowadzenia działalności gospodarczej JYSK korzystała z SZNS opracowanego przez jej spółkę dominującą, który opiera się na ocenach ryzyka przeprowadzonych zarówno przez tę ostatnią, jak i przez taką organizację. Spółka JYSK zaskarżyła tę decyzję przed Fővárosi Törvényszék (sądem dla miasta stołecznego Budapeszt, Węgry), który jest sądem odsyłającym w niniejszej sprawie, argumentując, że SZNS utrzymywany przez jej spółkę dominującą można uznać za jej własny system, ponieważ rozporządzenie nr 995/2010 ustanawia jedynie obowiązek stosowania SZNS, a nie obowiązek stworzenia go. Spółka ta zwraca uwagę, że spółka dominująca posiada w Europie szereg spółek zależnych, a wszystkie z nich stosują ten sam SZNS. Urząd krajowy uważa natomiast, że podmiot w rozumieniu rozporządzenia nr 995/2010 ma obowiązek samodzielnego utrzymywania SZNS. W zakresie, w jakim spółka dominująca pozwala swym spółkom zależnym na samodzielną działalność w zakresie przywozu drewna i produktów z drewna, każda z tych spółek zależnych powinna utrzymywać własny SZNS zgodnie z tym rozporządzeniem. W tym kontekście sąd odsyłający zastanawia się, czy rozporządzenie nr 995/2010 ogranicza się do wymagania od podmiotu, aby wykorzystywał SZNS do gromadzenia danych, oceny i – w stosownych przypadkach – ograniczania ryzyka w odniesieniu do drewna i produktów z drewna, które wprowadza on do obrotu po raz pierwszy w Unii, czy też przeciwnie, taki podmiot musi posiadać SZNS ustanowiony we własnym imieniu i utworzony specjalnie dla prowadzonej przez niego działalności. Ponadto sąd ten uważa, że z uwagi na działalność JYSK spółka ta, jako podmiot w rozumieniu tego rozporządzenia, sama podlega obowiązkom w zakresie SZNS. W tych okolicznościach Fővárosi Törvényszék (sąd dla miasta stołecznego Budapeszt, Węgry) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia [nr 995/2010] w związku z art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że zgodne z tymi przepisami jest, aby podmiot miał dostęp do wskazanych w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia elementów [SZNS] utrzymywanego i ocenianego przez spółkę dominującą lub stosowanego przez spółkę dominującą, a ustanowionego przez organizację monitorującą w rozumieniu art. 8 [przywołanego rozporządzenia]?”. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Poprzez pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 4 ust. 2, art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 995/2010 należy interpretować w ten sposób, że do wypełnienia przez podmiot w rozumieniu art. 2 lit. c) tego rozporządzenia obowiązków ciążących na nim na mocy tych przepisów wystarczy, że ów podmiot, który należy do grupy spółek, może uzyskać dostęp do elementów SZNS wskazanych w tym art. 6 ust. 1, który to system albo został ustanowiony, jest utrzymywany i oceniany przez spółkę dominującą tej grupy, albo został ustanowiony przez organizację monitorującą, o której mowa w art. 8 tego rozporządzenia, i jest stosowany przez tę spółkę dominującą. W tym względzie należy przypomnieć, że art. 4 ust. 2 i art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 995/2010 nakładają na podmiot w rozumieniu art. 2 lit. c) tego rozporządzenia dwa odrębne obowiązki w odniesieniu do SZNS. Po pierwsze, podmiot, który po raz pierwszy wprowadza drewno lub produkty z drewna na rynek wewnętrzny, musi stosować SZNS ustanowiony zgodnie z art. 6 ust. 1 wskazanego rozporządzenia. Po drugie, powinien on utrzymywać i regularnie oceniać stosowany przezeń SZNS, chyba że korzysta on z SZNS ustanowionego przez organizację monitorującą, o której mowa w art. 8 rozporządzenia nr 995/2010. W niniejszej sprawie z akt, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że w celu umożliwienia spółce JYSK spełnienia ciążącego na niej obowiązku stosowania SZNS jej spółka dominująca umożliwia jej dostęp do różnych elementów składających się na jednolity SZNS, który jest współdzielony w ramach grupy spółek, do której obie te spółki należą, i którego elementy są określane albo przez samą spółkę dominującą, albo przez organizację monitorującą w rozumieniu art. 8 rozporządzenia nr 995/2010. Ponadto bezsporne jest, że spółka JYSK sama nie utrzymuje i nie ocenia SZNS, do którego ma dostęp, ponieważ obowiązki ciążące na niej w tym względzie zostały przejęte przez jej spółkę dominującą, która w razie potrzeby zwraca się do takiej organizacji o wsparcie. W celu udzielenia użytecznej odpowiedzi na zadane pytanie należy zbadać, po pierwsze, czy dany podmiot może wywiązać się ze spoczywającego na nim obowiązku stosowania SZNS poprzez uzyskanie dostępu do elementów zawartych w SZNS, które zostały stworzone przez osobę trzecią, a po drugie, czy w celu wypełnienia ciążącego na tym podmiocie obowiązku regularnego utrzymywania i regularnej oceny SZNS, z którego korzysta, wystarczy, by miał on dostęp do SZNS, który albo został ustanowiony, jest utrzymywany i regularnie oceniany przez osobę trzecią, która nie jest organizacją monitorującą w rozumieniu art. 8 rozporządzenia nr 995/2010, albo został ustanowiony przez taką organizację, lecz jest stosowany przez osobę trzecią. W celu udzielenia odpowiedzi na te pytania należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa Unii należy uwzględnić nie tylko ich brzmienie, lecz także ich kontekst oraz cele regulacji, której część stanowią (zob. podobnie wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck, 292/82, EU:C:1983:335, pkt 12; z dnia 27 lutego 2025 r., Dun & Bradstreet Austria i in., C‑203/22, EU:C:2025:117, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy w pierwszej kolejności wykładni literalnej przepisów, których dotyczy pytanie prejudycjalne, zwyczajowe znaczenie w języku potocznym terminu „stosować”, występującego zarówno w art. 4 ust. 2, jak i w art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 995/2010, nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, w jakim zakresie podmiot może korzystać ze wsparcia osoby trzeciej w celu wypełnienia obowiązków ciążących na nim na mocy tych przepisów. Niemniej jednak, po pierwsze, jak jasno wynika z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 995/2010, podmiot jest zobowiązany do stosowania SZNS, który musi zawierać elementy określone w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia. Biorąc pod uwagę lit. a)–c) tego ostatniego przepisu, interpretowanych w świetle motywów 16 i 17 wspomnianego rozporządzenia, trzema wymaganymi w tym kontekście elementami są przede wszystkim środki i procedury umożliwiające dostęp do informacji dotyczących źródeł dostaw i dostawców drewna i produktów z drewna wprowadzanych na rynek wewnętrzny po raz pierwszy, następnie procedury umożliwiające podmiotowi, na podstawie tych informacji, analizę i ocenę ryzyka wprowadzenia do obrotu nielegalnie pozyskanego drewna i produktów wytworzonych z takiego z drewna, a wreszcie, gdy ryzyko to okazuje się znaczące, środki i procedury mające na celu zminimalizowanie go. Tymczasem obowiązek stosowania SZNS wiąże się z aktywnym zachowaniem ze strony podmiotu w tym znaczeniu, że to do tego podmiotu należy przyjęcie odpowiednich środków wykonawczych do SZNS w celu uniknięcia wprowadzania do obrotu nielegalnie pozyskiwanego drewna i wytworzonych z niego produktów. Ponadto trzy elementy składowe SZNS muszą dotyczyć własnej działalności handlowej tego podmiotu, skutkującej wprowadzeniem na rynek wewnętrzny drewna lub produktów z drewna, i muszą być dostosowane do szczególnego ryzyka związanego z tą działalnością. Po drugie, z brzmienia art. 4 ust. 2 i art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze oraz art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 995/2010 wynika, że obowiązek stosowania SZNS przy wprowadzaniu na rynek wewnętrzny drewna lub produktów z drewna, a tym samym obowiązek stosowania SZNS złożonego z trzech komponentów elementów składowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia, spoczywa wyłącznie na podmiocie. Rzeczone rozporządzenie nie przewiduje żadnej możliwości powierzenia przez podmiot osobie trzeciej zadania polegającego na przestrzeganiu ciążącego na nim obowiązku stosowania SZNS, ponieważ jego art. 4 ust. 3 stanowi, że jedynie utrzymanie i ocena SZNS stosowanego przez podmiot mogą zostać powierzone organizacji monitorującej w rozumieniu art. 8 tego rozporządzenia, w sytuacji gdy dany podmiot stosuje SZNS ustanowiony przez taką organizację. Prawo Unii nie stoi wprawdzie na przeszkodzie temu, aby podmiot korzystał ze wsparcia strony trzeciej przy określaniu poszczególnych elementów zawartych w SZNS na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a)–c) rozporządzenia nr 995/2010. I tak art. 4 rozporządzenia wykonawczego nr 607/2012 przewiduje wyraźnie, że certyfikacja lub inne systemy zweryfikowane przez stronę trzecią, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b) akapit drugi tiret pierwsze i art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 995/2010, mogą co do zasady zostać uwzględnione w procedurach oceny i ograniczania ryzyka wprowadzenia do obrotu nielegalnie pozyskanego drewna lub produktów z tego drewna. Z powyższego wynika jednak, że to podmiot jest co do zasady zobowiązany do ustanowienia SZNS, przy czym zadanie to może również – jak wynika z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 995/2010 – zostać wykonane przez organizację monitorującą, oraz do przyjęcia odpowiednich środków wykonawczych w celu uniknięcia wprowadzania do obrotu nielegalnie pozyskanego drewna i produktów z takiego drewna. Po trzecie, w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 995/2010 jednoznacznie ograniczono możliwość zwolnienia się przez podmiot z obowiązku utrzymywania i oceny SZNS wyłącznie do sytuacji, gdy SZNS został ustanowiony przez organizację monitorującą, o której mowa w art. 8 tego rozporządzenia, przy czym w tym pierwszym przepisie uściślono, że musi to być SZNS, który jest stosowany przez ten podmiot. W tych okolicznościach z brzmienia art. 4 ust. 2 w związku z art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 995/2010 można wywnioskować, po pierwsze, że sam dostęp podmiotu do elementów zawartych zgodnie z tym ostatnim przepisem w SZNS, który nie został stworzony przez sam ten podmiot, lecz przez niebędącą organizacją monitorującą osobę trzecią, taką jak spółka dominująca grupy spółek, do której on należy, nie pozwala na spełnienie wymogu czynnego zachowania, który spoczywa na tym podmiocie z tytułu ciążącego na nim obowiązku stosowania SZNS przy wprowadzaniu drewna lub produktów z drewna na rynek wewnętrzny. Z drugiej strony ten sam podmiot może powierzyć osobie trzeciej zadanie przestrzegania ciążącego na nim obowiązku utrzymywania i regularnej oceny SZNS jedynie w sytuacji, w której stosuje on taki SZNS. Taka możliwość jest w każdym razie dostępna jedynie w przypadku, gdy SZNS stosowany przez dany podmiot został ustanowiony przez organizację monitorującą w rozumieniu art. 8 tego rozporządzenia. Wykładnię przedstawioną w poprzednim punkcie potwierdza zarówno kontekst, w jaki wpisują się przepisy, o których wykładnię wniesiono, jak i cel realizowany przez rozporządzenie nr 995/2010. Co się tyczy bowiem w drugiej kolejności wykładni kontekstualnej tych przepisów, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 10 ust. 1 i art. 10 ust. 3 lit. a) i b) rozporządzenia nr 995/2010 właściwe organy przeprowadzają kontrole w celu sprawdzenia, czy podmioty spełniają wymogi określone w art. 4 i 6 tego rozporządzenia, przy czym przedmiotem tych kontroli jest w szczególności badanie SZNS, w tym procedur oceny i ograniczania ryzyka wprowadzenia do obrotu nielegalnie pozyskanego drewna lub produktów wytworzonych z takiego drewna, a także badanie dokumentacji i rejestrów wykazujących właściwe funkcjonowanie SZNS i procedur. W tym względzie art. 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 607/2012 nakłada na podmioty obowiązek prowadzenia rejestru informacji dotyczących dostaw drewna lub produktów z drewna wprowadzanych do obrotu, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 995/2010, a także stosowania procedur ograniczających ryzyko związane z wprowadzaniem do obrotu nielegalnie pozyskanego drewna lub produktów z tego drewna. Artykuł 5 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego nr 607/2012 stanowi, że podmioty powinny być w stanie wskazać, w jaki sposób podjęto decyzję w sprawie środków ograniczających ryzyko oraz w jaki sposób określiły one stopień ryzyka. Biorąc pod uwagę obowiązki nałożone w ten sposób na podmiot w związku ze stosowaniem, utrzymywaniem i regularną oceną SZNS zgodnie z art. 4 i 6 rozporządzenia nr 995/2010, należy stwierdzić, że skuteczność kontroli przeprowadzanych przez właściwe organy w ramach działalności handlowej podmiotu na podstawie art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 995/2010 nie mogłaby zostać w pełni zagwarantowana, gdyby – z zastrzeżeniem wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia – podmiot ten był w stanie ograniczyć się do podzielenia się z tymi organami swoim dostępem do elementów zawartych w SZNS sporządzonym przez osobę trzecią. Okoliczność, że w danym wypadku ta osoba trzecia jest spółką dominującą grupy spółek, do której należy dany podmiot, i prowadzi działalność handlową podobną do działalności tego podmiotu, a nawet identyczną, oraz że oba te podmioty korzystają z tych samych łańcuchów dostaw, jest pozbawiona znaczenia. Analogiczne rozumowanie znajduje zastosowanie w odniesieniu do art. 10 ust. 5 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 995/2010, zgodnie z którym w przypadku wykrycia przez właściwe organy niedociągnięć podczas przeprowadzanych przez nie kontroli organy te mogą poinformować podmiot o działaniach naprawczych, które musi podjąć. Szybkie i skuteczne podjęcie takich działań przez podmiot nie byłoby bowiem zagwarantowane, gdyby ów podmiot nie był w stanie samodzielnie interweniować w odniesieniu do poszczególnych elementów zawartych w danym SZNS. Co się tyczy w trzeciej kolejności wykładni celowościowej przepisów, których dotyczy pytanie, należy przypomnieć, że cel realizowany przez rozporządzenie nr 995/2010 polega, jak wynika z jego motywu 31, na zwalczaniu nielegalnego pozyskiwania drewna i związanego z nim handlu (zob. podobnie wyrok z dnia 21 listopada 2024 r., Mesto Rimavská Sobota, C‑370/23, EU:C:2024:972, pkt 36). Ponadto z motywu 16 wskazanego rozporządzenia można wywnioskować, że stosowanie SZNS ma na celu zminimalizowanie ryzyka wprowadzenia na rynek wewnętrzny nielegalnie pozyskanego drewna i produktów z tego drewna. Tymczasem jedynie sam podmiot, który podlega bezpośrednio obowiązkowi staranności przy wprowadzaniu na rynek wewnętrzny drewna lub produktów z drewna, na podstawie art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 995/2010, jest w stanie w sposób zadowalający przedstawić istotne informacje na temat swojej działalności handlowej, oceny ryzyka związanego z tą działalnością i zarządzania nim, a tym samym zapewnić wdrożenie przewidzianego przez to rozporządzenie SZNS zgodnie z celami przypomnianymi w poprzednim punkcie niniejszego wyroku. Jak zauważył zasadniczo rzecznik generalny w pkt 58 i 59 opinii, sam dostęp danego podmiotu do SZNS, w sytuacji gdy środki wykonawcze do tego systemu nie pochodzą od samego tego podmiotu czy od organizacji monitorującej, lecz od osoby trzeciej, takiej jak jej spółka dominująca, nie pozwala zagwarantować osiągnięcia tych celów w równoważny sposób. W tym względzie nie można uznać, że obowiązki ciążące na podmiocie na podstawie art. 4 ust. 2 i art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 995/2010 zostały spełnione z tego tylko powodu, że podmiot jest w stanie wykazać, że ma dostęp do elementów zawartych w SZNS sporządzonym przez osobę trzecią i że w ramach swojej działalności handlowej nie wprowadził na rynek wewnętrzny nielegalnie pozyskanego drewna i produktów z takiego drewna. Takie podejście nie uwzględniałoby bowiem w wystarczającym stopniu faktu, że rozporządzenie nr 995/2010 ma na celu ustanowienie wymogów obciążających sam ten podmiot, dla spełnienia których musi on przejawić czynne zachowanie przed każdym wprowadzeniem na rynek wewnętrzny drewna lub produktów z drewna. Prawdą jest, że jak wynika z motywu 18 rozporządzenia nr 995/2010, uwzględnia ono konieczność unikania zbędnych obciążeń administracyjnych po stronie podmiotów. Tymczasem nie jest wykluczone, że stosowanie, utrzymanie i regularna ocena SZNS dostosowanych do konkretnej działalności handlowej każdej spółki zależnej należącej do grupy spółek mogą stanowić wyzwanie finansowe zarówno dla spółki dominującej, jak i dla spółek zależnych. Takie argumenty dotyczące korzyści związanych z funkcjonowaniem jednego i tego samego SZNS w ramach grupy spółek nie mogą jednak zwolnić podmiotów z obowiązku dochowania należytej staranności zgodnie z wymogami przewidzianymi w rozporządzeniu nr 995/2010. Ponadto należy dodać, że możliwość wywiązania się przez podmiot z ciążącego na nim obowiązku utrzymywania i regularnej oceny SZNS poprzez stosowanie SZNS ustanowionego przez organizację monitorującą w rozumieniu art. 8 rozporządzenia nr 995/2010 nie może w żadnym razie zostać rozszerzona na sytuację, w której SZNS został ustanowiony, jest utrzymywany i oceniany przez inną osobę trzecią, taką jak spółka dominująca tego podmiotu. Takie podejście stanowiłoby bowiem obejście przepisów regulujących organizację, funkcje i nadzór organizacji monitorujących zgodnie z art. 8 ust. 1–6 tego rozporządzenia, a tym samym zagrażałoby celom przypomnianym w pkt 37 niniejszego wyroku. W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na zadane pytanie powinna brzmieć: art. 4 ust. 2 i art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 995/2010 należy interpretować w ten sposób, że do wypełnienia przez podmiot w rozumieniu art. 2 lit. c) tego rozporządzenia obowiązków ciążących na nim na mocy tych przepisów nie wystarczy, że ów podmiot, który należy do grupy spółek, może uzyskać dostęp do elementów SZNS wskazanych w tym art. 6 ust. 1, który to system albo został ustanowiony, jest utrzymywany i oceniany przez spółkę dominującą tej grupy, albo został ustanowiony przez organizację monitorującą, o której mowa w art. 8 tego rozporządzenia, i jest stosowany przez tę spółkę dominującą. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 4 ust. 2 i art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 z dnia 20 października 2010 r. ustanawiającego obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna   należy interpretować w ten sposób, że:   do wypełnienia przez podmiot w rozumieniu art. 2 lit. c) tego rozporządzenia obowiązków ciążących na nim na mocy tych przepisów nie wystarczy, że ów podmiot, który należy do grupy spółek, może uzyskać dostęp do elementów systemu zasad należytej staranności wskazanych w tym art. 6 ust. 1, który to system albo został ustanowiony, jest utrzymywany i oceniany przez spółkę dominującą tej grupy, albo został ustanowiony przez organizację monitorującą, o której mowa w art. 8 tego rozporządzenia, i jest stosowany przez tę spółkę dominującą.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: węgierski.