C-121/23

OPINIA RZECZNIK GENERALNEJ JULIANE KOKOTT przedstawiona w dniu 11 lipca 2024 r. ( ) Sprawa C‑121/23 P Swissgrid AG przeciwko Komisji Europejskiej Odwołanie – Rynek wewnętrzny energii elektrycznej – Rozporządzenie (UE) 2017/2195 – Artykuł 1 ust. 6 i 7 – Operatorzy systemu przesyłowego (OSP) energii elektrycznej – Udział w europejskich platformach wymiany standardowych produktów energii bilansującej – Europejska platforma TERRE – Pismo Komisji Europejskiej odmawiające dopuszczenia do udziału OSP energii elektrycznej prowadzącego działalność w Szwajcarii i żądające jego wykluczenia – Skarga o stwierdzenie nieważności – Artykuł 263 TFUE – Akt podlegający zaskarżeniu – Bezpośrednie oddziaływanie – Uprawnienia dyskrecjonalne – Brak indywidualnego prawa do uzyskania zezwolenia – Prawo do rzetelnego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy oraz do przyjęcia uzasadnionego stanowiska – Prawo do bycia wysłuchanym – Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem I. Wprowadzenie 1. Niniejsza sprawa stworzy Trybunałowi możliwość wyjaśnienia pojęcia „aktu podlegającego zaskarżeniu” lub „aktu zaskarżalnego” oraz, w stosownym przypadku, jego związku z pojęciem „bezpośredniego oddziaływania” w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE. 2. Przedmiotem tej sprawy jest sytuacja, w której uregulowanie Unii, na podstawie którego przyjęto sporny akt, a mianowicie rozporządzenie (UE) 2017/2195 ( ), zastrzega dla swojego autora, czyli Komisji Europejskiej, szerokie uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie wydania zezwolenia. Tym samym w braku kompetencji związanej Komisji w tym zakresie jest odwrotnie – zainteresowane podmioty gospodarcze nie mogą powoływać się na indywidualne prawo do uzyskania takiego zezwolenia. Czy w takiej zaś sytuacji zasadne jest uznanie, że akt odmawiający wydania tego zezwolenia nie może zostać zaskarżony przez takie podmioty ze względu na to, że nie zmierza on „do wywołania wiążących skutków prawnych mogących naruszać [ich] interesy poprzez istotną zmianę ich sytuacji prawnej” ( ), czy też, mówiąc inaczej, ze względu na to, że akt ten nie jest prawnie wiążący i w związku z tym nie jest dla nich niekorzystny? 3. Takie właśnie podejście przyjął Sąd Unii Europejskiej w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2022 r., Swissgrid/Komisja (T‑127/21, niepublikowanym, zwanym dalej zaskarżonym postanowieniem, EU:T:2022:868), zakwestionowanym przez wnoszącą odwołanie Swissgrid AG w ramach niniejszego odwołania. W postanowieniu tym Sąd odrzucił jako niedopuszczalną skargę wnoszącej odwołanie (skarżącej w pierwszej instancji) zmierzającą do stwierdzenia nieważności decyzji rzekomo zawartej w piśmie podpisanym przez dyrektorkę Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Energii (zwanej dalej „DG ds. Energii”) (zwanym dalej „spornym pismem”). W piśmie tym, działając na podstawie art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195, wspomniana dyrektorka odmówiła zezwolenia na udział Szwajcarii, w tym wnoszącej odwołanie, w europejskich platformach wymiany standardowych produktów energii bilansującej, w szczególności w platformie Trans European Replacement Reserves Exchange (europejskiej platformie transgranicznej wymiany rezerw zastępczych, zwanej dalej „platformą TERRE”). 4. Niemniej, jak przedstawię to w ramach tej opinii, zrównanie braku kompetencji związanej z brakiem zaskarżalnego aktu wydaje mi się równoznaczne z odmową ochrony prawnej. Jest tak, tym bardziej że w niniejszej sprawie sporne pismo jest odpowiedzią na wniosek o zezwolenie złożony przez wnoszącą odwołanie w następstwie przyjęcia pozytywnych opinii zarówno przez operatorów systemu przesyłowego (zwanych dalej „OSP”) energii elektrycznej biorących udział w platformie TERRE, jak i przez Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (zwaną dalej „ACER”). Ani istnienie uprawnień dyskrecjonalnych Komisji, ani brak indywidualnego prawa do uzyskania od niej określonego zachowania nie mogą bowiem, jako takie, wykluczać kontroli zgodności z prawem jej aktów przez sąd Unii na podstawie art. 263 TFUE. Wręcz przeciwnie, sąd ów powinien być w stanie zbadać, czy przyjmując stanowisko przedstawione w spornym piśmie, Komisja działała w granicach uprawnień dyskrecjonalnych przyznanych jej na mocy danego uregulowania i w związku z tym była uprawniona do skorzystania z nich w sposób przedstawiony w tym piśmie. II. Ramy prawne: rozporządzenie 2017/2195 5. Artykuł 1 rozporządzenia 2017/2195, zatytułowany „Przedmiot i zakres stosowania”, stanowi w szczególności: „1.   W niniejszym rozporządzeniu określa się szczegółowe wytyczne w sprawie bilansowania, w tym ustanawia się wspólne zasady zakupu i rozliczenia rezerw utrzymania częstotliwości, rezerw odbudowy częstotliwości oraz rezerw zastępczych, a także wspólne metody aktywacji rezerw odbudowy częstotliwości oraz rezerw zastępczych. 2.   Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do operatorów systemów przesyłowych (»OSP«), operatorów systemów dystrybucyjnych (»OSD«), w tym zamkniętych systemów dystrybucyjnych, organów regulacyjnych, Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki […], europejskiej sieci operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej (»ENTSO-E«), osób trzecich, którym przekazano lub powierzono obowiązki, oraz innych uczestników rynku. […] 6.   Europejskie platformy wymiany standardowych produktów energii bilansującej mogą być otwarte dla OSP prowadzących działalność w Szwajcarii, pod warunkiem że w prawie krajowym tego państwa wdrożone zostały najważniejsze unijne przepisy dotyczące rynku energii elektrycznej i zawarto międzyrządowe porozumienie w sprawie współpracy w zakresie energii elektrycznej między [Unią] a Szwajcarią lub jeśli pominięcie Szwajcarii może spowodować nieplanowane fizyczne przepływy mocy przez Szwajcarię zagrażające bezpieczeństwu systemu w regionie. 7.   Z zastrzeżeniem spełnienia przez Szwajcarię warunków określonych w ust. 6, o udziale tego państwa w europejskich platformach wymiany produktów standardowych energii bilansującej decyduje Komisja na podstawie opinii wydanej przez Agencję [ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki] i wszystkich OSP zgodnie z procedurami określonymi w art. 4 ust. 3. Prawa i obowiązki szwajcarskich OSP musza być spójne z prawami i obowiązkami OSP działających na terytorium Unii, by umożliwić sprawne funkcjonowanie wspomnianego rynku bilansującego na szczeblu unijnym, a także aby zapewnić równe szanse wszystkim zainteresowanym stronom”. III. Okoliczności powstania sporu 6. Okoliczności powstania sporu, które zostały przedstawione w pkt 2–10 zaskarżonego postanowienia, można streścić w poniższy sposób. 7. Skarżąca w pierwszej instancji (wnosząca odwołanie) jest spółką akcyjną prawa szwajcarskiego, która jest jedynym OSP energii elektrycznej w Szwajcarii. Uczestniczy ona w europejskiej sieci OSP energii elektrycznej (European Network of Transmission System Operators for Electricity, zwanej dalej „ENTSO-E”). 8. Szereg OSP energii elektrycznej, w tym skarżąca w pierwszej instancji (wnosząca odwołanie), opracowało platformę TERRE, w której brała już udział ( ), wprawdzie bez uprzedniego uzyskania na to zezwolenia Komisji. 9. W dniu 7 września 2017 r. wszyscy OSP energii elektrycznej, zebrani w ramach ENTSO-E, wydali, zgodnie z art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195 pozytywną opinię w odniesieniu do zezwolenia na udział Szwajcarii w europejskich platformach bilansujących, na tej podstawie, że drugi warunek przewidziany w art. 1 ust. 6 tego rozporządzenia został spełniony. 10. W dniu 10 kwietnia 2018 r. również ACER wydał opinię w sprawie udziału Szwajcarii w europejskich platformach bilansujących zgodnie z art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195. W opinii tej ACER podkreślił, że zasadniczo zgadza się z oceną OSP energii elektrycznej dotyczącą skuteczności pełnego udziału Szwajcarii w tych platformach ( ). Ponadto ACER zaznaczył, że ważne jest, aby Szwajcaria wdrożyła całe rozporządzenie 2017/2195 i związane z nim przepisy, tak aby OSP energii elektrycznej w Unii Europejskiej i Szwajcarii działali na równych zasadach. 11. W dniu 31 lipca 2020 r. zastępca dyrektora generalnego DG Komisji ds. Energii wysłał pismo do ENTSO-E i skarżącej w pierwszej instancji (wnoszącej odwołanie), w którym podkreślił swoje zdziwienie zamiarem OSP energii elektrycznej włączenia skarżącej w pierwszej instancji (wnoszącej odwołanie) do platformy TERRE jako pełnoprawnego członka i zaznaczył, że łączenie i bilansowanie rynków jest objęte kompleksowymi ramami prawnie wiążących praw i obowiązków, na które Szwajcaria jeszcze się nie zgodziła. W związku z tym szwajcarscy operatorzy i OSP energii elektrycznej zasadniczo nie byli uprawnieni do udziału w tej platformie. Ponadto przypomniał on, że Komisja nie przyznała Szwajcarii żadnego wyjątku na podstawie art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195. 12. W dniu 29 września 2020 r. skarżąca w pierwszej instancji (wnosząca odwołanie) odpowiedziała Komisji, podnosząc, że jej pełny udział w europejskich platformach bilansujących jest niezbędny ze względów bezpieczeństwa systemu energii elektrycznej. Twierdziła ona zasadniczo, że uwzględnienie jej w procesie obliczania zdolności przesyłowych Unii i ujęcie jej w analizie bezpieczeństwa operacyjnego jest niewystarczające. Odesłała również do względów podanych w opinii ENTSO-E z dnia 7 września 2017 r. i opinii ACER z dnia 10 kwietnia 2018 r. 13. W dniu 5 listopada 2020 r. ENTSO-E odpowiedziało Komisji. W odpowiedzi tej OSP energii elektrycznej – podkreślając, że decyzja w sprawie udziału Szwajcarii w europejskich platformach bilansujących zgodnie z art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195 należy do Komisji – przypomnieli, że oni i ACER wydali pozytywną opinię w odniesieniu do takiego udziału. 14. W dniu 8 grudnia 2020 r. skarżąca w pierwszej instancji (wnosząca odwołanie) skierowała do Komisji pismo, w którym przypomniała, że unijni OSP energii elektrycznej oraz ACER wydali przychylną opinię w odniesieniu do jej udziału w platformie TERRE, i zwróciła się do Komisji o zezwolenie na ten udział na podstawie art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195. 15. W spornym piśmie z dnia 17 grudnia 2020 r. skierowanym do ENTSO-E w odpowiedzi na jego pismo z dnia 5 listopada 2020 r. dyrektorka DG Komisji ds. Energii wskazała po pierwsze, że udział skarżącej w pierwszej instancji (wnoszącej odwołanie) w projekcie platformy TERRE nie jest zgodny z obowiązującym prawem Unii, a mianowicie z art. 1 ust. 6 i 7 rozporządzenia 2017/2195. Po drugie, przypomniała ona, że w opinii ACER podkreślono znaczenie wdrożenia przez Szwajcarię całego rozporządzenia 2017/2195 i związanych z nim przepisów. Po trzecie, owa dyrektorka zauważyła, że pewne środki w wystarczającym stopniu uwzględniają ryzyko związane z nieprzewidzianymi fizycznymi przepływami energii elektrycznej, a zatem udział Szwajcarii w europejskich platformach bilansujących nie jest konieczny. W tym względzie stwierdziła ona, że fundament bezpieczeństwa operacyjnego leży z jednej strony w (ponownej) kalkulacji zdolności przesyłowych, a z drugiej strony w koordynacji bezpieczeństwa operacyjnego na szczeblu regionalnym, które obejmują już Szwajcarię. Po czwarte, dyrektorka ta doszła do wniosku, że Komisja nie widzi powodu do przyjęcia decyzji zezwalającej Szwajcarii na udział w europejskich platformach bilansujących, w tym platformie TERRE. Po piąte, zwróciła się ona do OSP energii elektrycznej o wykluczenie skarżącej w pierwszej instancji (wnoszącej odwołanie) z platformy TERRE najpóźniej do dnia 1 marca 2021 r. Skarżącej w pierwszej instancji (wnoszącej odwołanie) przekazano kopię tego pisma pocztą elektroniczną. 16. W rezolucji z dnia 4 października 2023 r. Parlament Europejski podkreślił między innymi, że stabilność sieci oraz bezpieczeństwo dostaw i tranzytu w sektorze energii elektrycznej zależą od ścisłej współpracy między Unią a Szwajcarią i wyraził zaniepokojenie, że wykluczenie szwajcarskiego sektora energetycznego stwarza ryzyko systemowe dla synchronicznej sieci w Europie kontynentalnej. Zdaniem Parlamentu do czasu zawarcia umowy ramowej między Unią a Szwajcarią niezbędne jest opracowanie rozwiązań technicznych na poziomie OSP oraz uwzględnienie Szwajcarii w unijnych obliczeniach zdolności przesyłowych w celu ograniczenia największych zagrożeń dla stabilności sieci regionalnej i bezpieczeństwa dostaw ( ). IV. Postępowanie przed Sądem i zaskarżone postanowienie 17. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 26 lutego 2021 r. skarżąca w pierwszej instancji (wnosząca odwołanie) wniosła skargę na podstawie art. 263 TFUE o stwierdzenie nieważności decyzji jakoby zawartej w spornym piśmie. 18. W odrębnym piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 19 maja 2021 r. Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności, twierdząc, że sporne pismo nie stanowi aktu zaskarżalnego w rozumieniu art. 263 TFUE, ponieważ – jako nieformalna wymiana między przedstawicielami OSP energii elektrycznej a DG ds. Energii – nie wywiera wiążących skutków prawnych. Ponadto skarżąca w pierwszej instancji (wnosząca odwołanie) nie wykazała, że posiada legitymację procesową w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, ponieważ sporne pismo nie dotyczy jej bezpośrednio. 19. Zaskarżonym postanowieniem Sąd odrzucił skargę skarżącej w pierwszej instancji (wnoszącej odwołanie) jako niedopuszczalną, ponieważ sporne pismo nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu w drodze skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE. 20. W tym względzie Sąd stwierdził, że kontekst prawny, w który wpisuje się sporne pismo, uniemożliwia zakwalifikowanie go w rozumieniu orzecznictwa ( ) jako „pisma mającego wywołać wiążące skutki prawne w stosunku do skarżącej [wnoszącej odwołanie]”. Zdaniem Sądu art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195 nie przewiduje prawa skarżącej w pierwszej instancji (wnoszącej odwołanie) do zwrócenia się do Komisji i uzyskania od niej zezwolenia na udział Szwajcarii, a w konsekwencji mających tam siedzibę OSP energii elektrycznej, w europejskich platformach bilansujących, w szczególności w platformie TERRE. Sąd uznał, iż z brzmienia tego przepisu wynika, że Komisja zachowuje prawo do odmowy takiego udziału, nawet gdyby spełnione były uzasadniające takie zezwolenie warunki przewidziane w art. 1 ust. 6 tego rozporządzenia. Sąd zauważył w istocie, że o ile spełnienie dwóch warunków przewidzianych w art. 1 ust. 6 tego rozporządzenia umożliwia Komisji zajęcie stanowiska w kwestii, czy należy zezwolić na taki udział, o tyle przepis ten nie nakłada na nią żadnego obowiązku w tym zakresie. Ponadto jakakolwiek odmienna wykładnia pozbawiłaby art. 1 ust. 7 zdanie drugie tego rozporządzenia jego skuteczności (effet utile) ( ). 21. Sąd stwierdził, że przyjęcie decyzji zezwalającej Szwajcarii, a w konsekwencji mającym tam siedzibę OSP energii elektrycznej, na udział w europejskich platformach bilansujących zależy wyłącznie od uznania Komisji, która dysponuje w tym zakresie uprawnieniami dyskrecjonalnymi. Zdaniem Sądu skarżąca w pierwszej instancji (wnosząca odwołanie) jako szwajcarski OSP energii elektrycznej nie ma zatem indywidualnego prawa do żądania i uzyskania od Komisji decyzji zezwalającej na udział Szwajcarii, a w konsekwencji mających tam siedzibę OSP energii elektrycznej, w europejskich platformach bilansujących. Tym samym „[sporne] pismo nie może […] stanowić decyzji mogącej wywołać skutki prawne w stosunku do skarżącej powodujące zmianę jej sytuacji prawnej […], ponieważ nie narusza ono żadnego indywidualnego prawa, które regulowałoby uprawnienia decyzyjne Komisji, które w niniejszej sprawie mają charakter dyskrecjonalny” ( ). V. Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron 22. Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 28 lutego 2023 r. wnosząca odwołanie wniosła rozpatrywane odwołanie. 23. W odwołaniu wnosząca odwołanie wnosi do Trybunału o: – uchylenie zaskarżonego postanowienia; – uznanie skargi o stwierdzenie nieważności za dopuszczalną; – przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania w przedmiocie zasadności skargi oraz – rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. 24. Komisja wnosi do Trybunału o: – oddalenie odwołania oraz – obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania. 25. Strony zostały wysłuchane w zakresie ich uwag i odpowiedzi na pytania Trybunału na rozprawie, która odbyła się w dniu 8 maja 2024 r. VI. Ocena A.   Uwagi wstępne 26. W zarzutach pierwszym i drugim wnosząca odwołanie kwestionuje ocenę, zgodnie z którą sporne pismo nie wywołuje w stosunku do niej skutków prawnych, które mogłyby zmienić jej sytuację prawną, ponieważ nie narusza indywidualnego prawa, które ograniczałoby ramy uprawnień dyskrecjonalnych przysługujących Komisji na podstawie art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195. 27. Proponuję zbadać te dwa zarzuty łącznie. 28. W pierwszej kolejności dokonam oceny kwestii, czy sporne pismo spełnia kryteria pojęcia „aktu zaskarżalnego”, uwzględniając w szczególności jego istotę i zamiar jego autora (zob. śródtytuł B poniżej). 29. W drugiej kolejności zbadam wpływ na zakwalifikowanie tego pisma jako „aktu zaskarżalnego” uprawnień dyskrecjonalnych Komisji na podstawie art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195 dotyczących udzielenia zezwolenia i, odwrotnie, ewentualnego braku kompetencji związanej w tym zakresie lub indywidualnego prawa wnoszącej odwołanie do uzyskania takiego zezwolenia (zob. śródtytuł C poniżej). 30. W trzeciej kolejności, w odniesieniu do zarzutu drugiego, uzupełniająco przeanalizuję zakres i ograniczenia tych uprawnień dyskrecjonalnych w świetle argumentu wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym w niniejszej sprawie wnosząca odwołanie dysponuje prawem indywidualnym, któremu odpowiada obowiązek Komisji do udzielenia jej tego zezwolenia. W tym kontekście odpowiem również na zarzut trzeci, że Sąd miał niewystarczająco uzasadnić zaskarżone postanowienie w tym względzie (zob. śródtytuł D poniżej). B.   Kryteria orzecznicze regulujące pojęcie „aktu zaskarżalnego” i istota spornego pisma 31. W celu ustalenia, czy sporne pismo stanowi akt zaskarżalny, należy przypomnieć orzecznictwo, w którym uznano, że każdy akt, bez względu na jego formę, mający na celu wywołanie wiążących skutków prawnych mogących wpłynąć na interes skarżącego, zmieniając w istotny sposób jego sytuację prawną, może być przedmiotem skargi przed sądem. Aby ocenić, czy dany akt wywołuje takie skutki i czy w związku z tym może być przedmiotem skargi, należy wziąć pod uwagę obiektywne kryteria i istotę tego aktu. W tym względzie należy, jak uznał Sąd ( ), uwzględnić również kontekst jego przyjęcia, uprawnienia instytucji, która jest jego autorem ( ), jak i zamiar, jaki przyświecał tej ostatniej ( ). 32. Natomiast kontroli sądowej przewidzianej w art. 263 TFUE nie podlegają wszelkie akty niewywołujące wiążących skutków prawnych, takie jak akty przygotowawcze, akty czysto wykonawcze, zwykłe zalecenia i opinie oraz co do zasady instrukcje wewnętrzne ( ). 33. Fakt, że sporne pismo nie ma formy formalnej decyzji Komisji, a jedynie pisma podpisanego przez dyrektorkę DG ds. Energii, nie ma zatem wpływu na jego kwalifikację jako „aktu zaskarżalnego” ( ). Gdyby było inaczej, Komisja mogłaby uniknąć kontroli sądu Unii poprzez naruszenie wymogów formalnych regulujących przyjęcie spornego aktu, które ze względu na jego prawdziwą istotę muszą być spełnione, w tym wymogów takich jak kompetencja organu, który podjął działanie, prawidłowe oznaczenie tego aktu jako „decyzji” lub formalne doręczenie go adresatowi ( ). 34. W odniesieniu do istoty spornego pisma, w szczególności jego treści i brzmienia, w tym wynikającego z niego zamiaru jego autora, Sąd zauważył, że pismo to, po pierwsze, przypomina, że udział wnoszącej odwołanie w platformie TERRE nie jest możliwy bez uprzedniego zezwolenia Komisji na udział Szwajcarii w tej platformie na podstawie art. 1 ust. 6 i 7 rozporządzenia 2017/2195, po drugie, podkreśla, że warunki takiego udziału nie wydają mu się obecnie spełnione i, po trzecie, wzywa OSP energii elektrycznej do wykluczenia wnoszącej odwołanie ze wspomnianej platformy najpóźniej do dnia 1 marca 2021 r. ( ). 35. Ta trzecia uwaga, sama w sobie, wskazuje, że Komisja zamierzała przypisać spornemu pismu skutki prawne, które mogły być niekorzystne dla wnoszącej odwołanie. Sąd nie wziął jednak tego pod uwagę w pozostałej części swojej analizy. Otóż nie dokonując głębszej oceny zakresu rozważań zawartych w spornym piśmie ani zamiaru, jaki przyświecał jego autorowi, Sąd ograniczył się następnie do wyrażenia opinii na temat „kontekstu prawnego”, w jaki wpisuje się to pismo, który jego zdaniem uniemożliwia zakwalifikowanie go jako „aktu mającego wywołać wiążące skutki prawne dla skarżącej [wnoszącej odwołanie]” ( ). 36. Uważam, że podejście to jest obarczone błędem co do prawa, w szczególności dlatego, że nie uwzględnia ono faktu, iż treść spornego pisma jest w oczywisty sposób niekorzystna dla wnoszącej odwołanie. Po pierwsze, odmowa udzielenia zezwolenia wnoszącej odwołanie, jako szwajcarskiego OSP energii elektrycznej i członka ENTSO-E, na pełny udział w platformie TERRE, podobnie jak uczestniczą w niej unijni OSP energii elektrycznej, wpływa na jej interesy, tym bardziej że brała już ona udział w tej platformie, mimo że nie była jej pełnoprawnym członkiem i nie mogła powoływać się na indywidualne prawo w tym zakresie ( ). Po drugie, w piśmie tym Komisja uznała dotychczasowy udział wnoszącej odwołanie w platformie TERRE za niezgodny z prawem i wezwała unijnych OSP energii elektrycznej, używając imperatywnego języka, podkreślonego w tym celu pogrubioną czcionką ( ), do wykluczenia jej najpóźniej do dnia 1 marca 2021 r. Ponadto Komisja wskazała w tym piśmie na możliwość wystąpienia z powództwem o naprawienie szkody spowodowanej wymaganym wykluczeniem wnoszącej odwołanie z platformy TERRE ( ). Otóż odmowa wydania decyzji zezwalającej, połączona z żądaniem zakończenia udziału wnoszącej odwołanie w tej platformie, które może prowadzić do roszczeń odszkodowawczych, z konieczności zmierza do wywołania skutków prawnych wpływających na interesy wnoszącej odwołanie poprzez istotną zmianę jej sytuacji prawnej. Nie może zatem zostać ona pozbawiona prawa, na podstawie art. 263 TFUE i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”), do zakwestionowania zasadności tej odmowy i tego żądania przed sądami Unii. 37. Tymczasem Sąd nawet nie zbadał tych aspektów, które mają decydujące znaczenie dla oceny istnienia aktu zaskarżalnego, co również obarcza jego rozumowanie przedstawione w pkt 23–29 zaskarżonego postanowienia błędem co do prawa. C.   Uprawnienia dyskrecjonalne i brak prawa indywidualnego 38. Co więcej, uznaję, że Sąd nie miał prawa powołać się na istnienie uprawnień dyskrecjonalnych Komisji, a w związku z tym na brak prawa indywidualnego do uzyskania zezwolenia na udział w platformie TERRE, aby na tej podstawie dojść do wniosku, że sporne pismo nie może wywoływać wiążących skutków prawnych w stosunku do wnoszącej odwołanie ani zmienić jej sytuacji prawnej. 39. Wydaje mi się oczywiste, że w przypadku gdy dane uregulowanie nie przewiduje kompetencji związanej, lecz uprawnienia dyskrecjonalne po stronie organu administracji, wyklucza to z góry, co do zasady, istnienie prawa indywidualnego do żądania określonego zachowania z jego strony, a mianowicie, w niniejszym przypadku, zezwolenia Szwajcarii i wnoszącej odwołanie na udział między innymi w platformie TERRE. Ustalenie to pozostaje bez uszczerbku dla dokładnego zakresu ewentualnych uprawnień dyskrecjonalnych Komisji przyznanych na podstawie art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195, co przeanalizuję w pkt 51–58 niniejszej opinii. 40. Wynika z tego, że zawarte w pkt 24–29 zaskarżonego postanowienia rozumowanie ogranicza się do przedstawienia częstej i oczywistej z prawnego punktu widzenia sytuacji, w której jednostka dąży do uzyskania od organu posiadającego uprawnienia dyskrecjonalne odpowiedzi lub podjęcia korzystnego dla niej działania ( ). Natomiast nie wynika z tego, że ostateczne stanowisko zajęte przez taki organ, który odmawia skorzystania z tych uprawnień w sposób pożądany przez jednostkę, nie może być przedmiotem skargi przed sądem Unii z tego względu, że w braku indywidualnego prawa w tym zakresie stanowisko to nie byłoby dla niej niekorzystne. Tak więc w dziedzinie konkurencji, mimo że składający skargę do Komisji – w szczególności konkurent, który wykaże swój uzasadniony interes – nie może wymagać od Komisji przyjęcia decyzji zgodnej z jego żądaniem, ma on jednak prawo do rzetelnego i bezstronnego zbadania jego skargi oraz do uzyskania od Komisji ostatecznej odpowiedzi z uzasadnieniem, która to odpowiedź podlega zaskarżeniu ( ). 41. Podobnie, postępując w ten sposób, Sąd nie uwzględnił statusu procesowego wnoszącej odwołanie jako jedynego szwajcarskiego OSP w ramach postępowania wszczętego na podstawie art. 1 ust. 6 i 7 rozporządzenia 2017/2195. Postępowanie to ma na celu w szczególności uzyskanie uznania udziału Szwajcarii i szwajcarskich OSP w europejskich platformach wymiany standardowych produktów energii bilansującej w drodze decyzji Komisji podjętej na podstawie opinii wydanej przez ACER i wszystkich OSP Unii. I tak w niniejszej sprawie postępowanie to zostało wszczęte na podstawie wydanych przez ACER i wspomnianych OSP pozytywnych opinii opowiadających się za włączeniem wnoszącej odwołanie do platformy TERRE, po których wnosząca odwołanie złożyła wniosek w tym zakresie zgodnie z drugim warunkiem wskazanym w art. 1 ust. 6 tego rozporządzenia ( ). 42. Biorąc pod uwagę ten cel postępowania na podstawie art. 1 ust. 6 i 7 rozporządzenia 2017/2195 i tę sytuację, wnosząca odwołanie mogła zatem powołać się, podobnie jak składający skargę do Komisji na mocy prawa konkurencji, na prawo do tego, aby Komisja rozpatrzyła jej sprawę, a w szczególności jej wniosek o zezwolenie, w sposób rzetelny i bezstronny, oraz aby Komisja należycie uzasadniła ostateczną odpowiedź na ten wniosek, tak aby mogła ona zakwestionować jej zasadność ( ). W niniejszej sprawie przestrzeganie tych wymogów proceduralnych było tym bardziej konieczne ze względu na uprawnienia dyskrecjonalne, którymi dysponuje Komisja w ramach udzielania tego zezwolenia ( ). Uznanie zaś spornego pisma za „akt niepodlegający zaskarżeniu” pozwalałoby Komisji na uniknięcie jakiejkolwiek kontroli sądowej w tym zakresie ( ). 43. W zaskarżonym postanowieniu Sąd naruszył te wymogi proceduralne, którym Komisja wyraźnie chciała uczynić zadość w drodze spornego pisma, o czym świadczy także fakt, że przekazała wnoszącej odwołanie jego kopię. Komisja przedstawiła bowiem w tym piśmie swoje ostateczne stanowisko zarówno co do opinii OSP i ACER, jak i co do tego wniosku, kończąc postępowanie na podstawie art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195. 44. Wynika z tego, że istnienie jako takie uprawnień dyskrecjonalnych po stronie Komisji na mocy art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195 nie może pozbawiać spornego pisma wiążących skutków prawnych w stosunku do wnoszącej odwołanie, jak przypomniano w pkt 36 niniejszej opinii. Podkreślona przez Sąd okoliczność, że przepis ten nie „zobowiązuje” Komisji do zezwolenia na udział Szwajcarii w europejskich platformach bilansujących, gdy spełnione są warunki przewidziane w art. 1 ust. 6 rozporządzenia 2017/2195 ( ), a pozostawia jej w tym celu „wybór” ( ), nie wyklucza tego, że sporne pismo zmienia sytuację prawną wnoszącej odwołanie. Sąd nie może także uzasadnić swojego stanowiska stwierdzeniem, zgodnie z którym odmienna wykładnia pozbawiałaby art. 1 ust. 7 zdanie drugie tego rozporządzenia jego skuteczności (effet utile) ( ). Jest to tym mniej możliwe, że analiza zakresu i konsekwencji wykonania podnoszonych uprawnień dyskrecjonalnych Komisji należy do badania istoty sprawy, a nie dopuszczalności skargi ( ). 45. W konsekwencji ustalenie przedstawione w pkt 23 zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym kontekst prawny, w jaki wpisuje się sporne pismo, nie pozwala na zakwalifikowanie tego pisma jako „aktu mającego wywołać wiążące skutki prawne dla skarżącej [wnoszącej odwołanie]”, jest obarczone błędem co do prawa. Podobnie jest w przypadku wniosku znajdującego się w pkt 29 tego postanowienia, zgodnie z którym w istocie pismo to nie może stanowić decyzji mogącej wywołać w stosunku do niej skutki prawne i mogącej zmienić jej sytuację prawną, ponieważ w żaden sposób nie narusza prawa indywidualnego, które ograniczałoby ramy uprawnień dyskrecjonalnych Komisji. 46. Obarczone błędem co do prawa jest również ustalenie przedstawione w pkt 28 zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195 nie przyznaje wnoszącej odwołanie żadnego prawa do wszczęcia przewidzianego w nim postępowania ani do przystąpienia do niego w jakikolwiek sposób, w szczególności poprzez skorzystanie z prawa do bycia wysłuchanym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawo do bycia wysłuchanym ma zastosowanie do każdego postępowania, które może prowadzić do wydania niekorzystnej decyzji, takiej jak odmowa zezwolenia na udział wnoszącej odwołanie w platformie TERRE lub wykluczenie jej z tej platformy, a przestrzeganie tego prawa jest obowiązkowe nawet wtedy, gdy właściwe uregulowanie nie przewiduje wyraźnie takiej formalności ( ). Wnosząca odwołanie dysponowała zatem taką gwarancją proceduralną i prawem do skorzystania z kontroli sądowej w zakresie przestrzegania tej gwarancji przez Komisję ( ). W każdym razie bezsporne jest, że w niniejszej sprawie postępowanie na podstawie tego przepisu było już w toku, gdy wnosząca odwołanie złożyła wniosek, oraz że dwa z kryteriów formalnych wydania przez Komisję decyzji na podstawie rzeczonego przepisu, a mianowicie pozytywne opinie zrzeszonych w ENTSO-E OSP energii elektrycznej i ACER, zostały już spełnione, w związku z czym wnosząca odwołanie nie mogła zostać pozbawiona w tym kontekście swojego prawa do bycia wysłuchaną. 47. Ponadto wynikająca z tego istotna zmiana sytuacji prawnej wnoszącej odwołanie wystarczy do uznania bezpośredniego oddziaływania na nią w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE zgodnie z wykładnią przyjętą w utrwalonym orzecznictwie ( ). W tym względzie bowiem muszą zostać łącznie spełnione dwa kryteria, a mianowicie by, po pierwsze, kwestionowany akt wywoływał bezpośredni wpływ na sytuację prawną jednostki i, po drugie, nie pozostawiał żadnego zakresu uznania swoim adresatom, których obowiązkiem jest go wykonać ( ). 48. W przeciwieństwie do tego, co twierdzi Komisja, jest tak w niniejszej sprawie. Otóż sporne pismo nie tylko odmawia zezwolenia na udział Szwajcarii i wnoszącej odwołanie w platformie TERRE, ale także wymaga wykluczenia jej najpóźniej z dniem 1 marca 2021 r. ( ), nie przyznając OSP energii elektrycznej, do których skierowano to żądanie, jakiegokolwiek zakresu uznania w tym względzie. Wynika stąd, że rozważania Sądu, które przedstawił on pomocniczo w pkt 30 zaskarżonego postanowienia, naruszają również kryterium bezpośredniego oddziaływania. 49. W konsekwencji należy uwzględnić zarzut pierwszy i uchylić zaskarżone postanowienie. 50. Niezależnie od wystarczającego charakteru powyższych rozważań do celów uchylenia zaskarżonego postanowienia proponuję udzielić odpowiedzi również na zarzut drugi w zakresie, w jakim ma on na celu zakwestionowanie zakresu uprawnień dyskrecjonalnych Komisji i stwierdzenie istnienia prawa wnoszącej odwołanie do uzyskania od Komisji zezwolenia na udział między innymi w platformie TERRE. Odpowiedź ta, która odnosi się bardziej do istoty sprawy niż do dopuszczalności skargi, może być przydatna do ostatecznego rozstrzygnięcia sporu po ewentualnym skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd. D.   Zakres uprawnień dyskrecjonalnych wykluczający istnienie indywidualnego prawa do uzyskania zezwolenia 51. W zarzucie drugim wnosząca odwołanie podnosi zasadniczo, iż Sąd naruszył prawo, orzekając, że art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195 nie przyznaje jej żadnego prawa indywidualnego do żądania i uzyskania od Komisji decyzji zezwalającej na udział Szwajcarii, a w związku z tym mających tam siedzibę OSP w europejskich platformach wymiany standardowych produktów energii bilansującej ( ). Wnosząca odwołanie uważa w istocie, że skoro formalne kryterium uzyskania pozytywnych opinii od OSP i ACER na podstawie tego przepisu zostało spełnione, a zgodnie z tymi opiniami spełniony został drugi warunek przewidziany w art. 1 ust. 6 tego rozporządzenia, Komisja była zobowiązana do przyjęcia decyzji o takim samym brzmieniu. 52. W tym względzie należy przypomnieć, że art. 1 ust. 6 rozporządzenia 2017/2195 przewiduje jedynie możliwość („mogą”) otworzenia europejskich platform wymiany standardowych produktów energii bilansującej dla OSP prowadzących działalność w Szwajcarii. Otwarcie to jest możliwe przy spełnieniu dwóch alternatywnych warunków, a mianowicie, po pierwsze, gdy w prawie szwajcarskim zostały wdrożone najważniejsze, odpowiednie przepisy Unii dotyczące rynku energii elektrycznej i gdy zawarto międzyrządowe porozumienie w sprawie współpracy w zakresie energii elektrycznej między Unią a Szwajcarią oraz, po drugie, jeśli pominięcie Szwajcarii może spowodować nieplanowane fizyczne przepływy mocy przez Szwajcarię zagrażające bezpieczeństwu systemu w regionie. 53. Zgodnie z art. 1 ust. 7 rozporządzenia 2017/2195 Komisja ma wyłączne uprawnienia do przyjęcia decyzji („decyduje Komisja”) zezwalającej Szwajcarii i prowadzącym tam działalność OSP na udział w europejskich platformach wymiany produktów standardowych energii bilansującej. Ponadto wykorzystanie tych uprawnień decyzyjnych zależy, z jednej strony, od spełnienia dwóch alternatywnych warunków o charakterze materialnym przewidzianych w ust. 6 tego samego artykułu, jak przypomniano w poprzednim punkcie, a z drugiej strony, od wymogu formalnego, czyli istnienia opinii wydanej przez ACER i przez wszystkich OSP, przy czym nie określono, czy taka opinia musi być pozytywna czy negatywna („na podstawie opinii” ( )). 54. Rozważania te są wystarczające do oddalenia argumentu wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym w przypadku gdy ACER i OSP Unii wydadzą pozytywną opinię w kwestii spełnienia jednego z warunków przewidzianych w art. 1 ust. 6 rozporządzenia 2017/2195, Komisja jest zobowiązana do przyjęcia decyzji zezwalającej na udział Szwajcarii i prowadzących tam działalność OSP w europejskich platformach wymiany produktów standardowych energii bilansującej. To samo dotyczy jej argumentu, zgodnie z którym użycie strony biernej („est décidée par la Commission” lub „shall be decided by the Commission”) w art. 1 ust. 7 zdanie pierwsze tego rozporządzenia zobowiązuje Komisję do przyjęcia takiej decyzji. Jest to tym bardziej zasadne, że inne wersje językowe używają w tym względzie strony czynnej ( ). 55. Sąd zatem słusznie orzekł zasadniczo w pkt 26 zaskarżonego postanowienia, że spełnienie jednego z dwóch warunków przewidzianych w art. 1 ust. 6 rozporządzenia 2017/2195 „pozwala Komisji jedynie na zajęcie stanowiska co do tego, czy udzielić zezwolenia na taki udział, ale nie zobowiązuje jej do udzielenia zezwolenia na ten udział”. Otóż jeśli żaden z tych warunków nie jest spełniony, Komisja nie może przyjąć decyzji zezwalającej. Natomiast gdy jeden z tych warunków jest spełniony, jest ona do tego uprawniona. 56. W tym względzie art. 1 ust. 7 zdanie drugie rozporządzania 2017/2195, co do którego Sąd wypowiada się w pkt 27 zaskarżonego postanowienia, jest jednak pozbawione znaczenia. To zdanie drugie ogranicza się do określenia skutków prawnych decyzji zezwalającej, jeżeli została ona przyjęta na podstawie zdania pierwszego tego przepisu, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, i nie dotyczy zatem warunków wymaganych do jej przyjęcia. To bowiem dopiero po zezwoleniu na udział szwajcarskich OSP ich prawa i obowiązki muszą być „spójne z prawami i obowiązkami OSP działających na terytorium Unii, by umożliwić sprawne funkcjonowanie wspomnianego rynku bilansującego na szczeblu unijnym, a także aby zapewnić równe szanse wszystkim zainteresowanym stronom” ( ). Wymóg ten jest tym bardziej konieczny, gdy decyzja zezwalająca opiera się na drugim z warunków przewidzianych w art. 1 ust. 6 tego rozporządzenia, w sytuacji gdy nie ma gwarancji, że Szwajcaria wdroży, jak przewiduje pierwszy z tych warunków, najważniejsze przepisy prawa Unii dotyczące rynku energii elektrycznej. Natomiast w braku takiego zezwolenia, a w konsekwencji udziału szwajcarskich OSP, z definicji ich prawa i obowiązki nie mogą być takie same jak prawa i obowiązki OSP Unii ani nie mogą „umożliwić sprawne[go] funkcjonowani[a] wspomnianego rynku bilansującego na szczeblu unijnym” ( ). 57. Wreszcie niedookreślone pojęcia zawarte w drugim warunku ujętym w art. 1 ust. 6 rozporządzenia 2017/2195, jak również otwarte brzmienie tego przepisu wskazują, że Komisja ma szeroki zakres uprawnień dyskrecjonalnych w odniesieniu do tego, czy warunek ten jest spełniony. Wymaga to złożonej podwójnej analizy kontrfaktycznej ze strony Komisji w celu ustalenia, czy, po pierwsze, wykluczenie Szwajcarii może spowodować „nieplanowane fizyczne przepływy mocy przez Szwajcarię” i czy, po drugie, przepływy takie „zagrażają bezpieczeństwu systemu w regionie”. Ustalenie to potwierdza, że ze względu na swoje wyłączne uprawnienia decyzyjne na mocy tego przepisu Komisja nie może być zobowiązana do przyjęcia decyzji zezwalającej tylko dlatego, że ACER i OSP wydali pozytywną opinię. Tym bardziej wtedy, gdy – jak w niniejszej sprawie – pozytywna opinia ACER opiera się na jedynym względzie, zgodnie z którym udział Szwajcarii byłby skutecznym rozwiązaniem zmniejszającym ograniczenia przesyłowe i zwiększającym bezpieczeństwo operacyjne ( ). 58. Sąd zatem niewątpliwie słusznie uznał, że Komisja dysponuje szerokim zakresem uprawnień dyskrecjonalnych na podstawie art. 1 ust. 6 i 7 rozporządzenia 2017/2195, co wyklucza istnienie prawa indywidualnego wnoszącej odwołanie do uzyskania decyzji zezwalającej. Podobnie ocena ta wynika w sposób wystarczająco jasny i zrozumiały z pkt 24–29 zaskarżonego postanowienia, w związku z czym nie można zarzucić Sądowi, że nie uzasadnił w sposób wystarczający swojego rozstrzygnięcia w tym względzie (zarzut trzeci). 59. W konsekwencji zarzutu drugiego nie można uwzględnić. Niemniej z uwagi na to, co zostało przedstawione w pkt 31–49 niniejszej opinii, ta ocena Sądu nie mogła uzasadniać wniosku, że sporne pismo nie wywiera wiążących skutków prawnych w stosunku do wnoszącej odwołanie oraz że pismo to stanowi zatem akt niepodlegający zaskarżeniu. VII. Wnioski 60. Proponuję zatem, aby Trybunał uwzględnił zarzut pierwszy odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie, skierował sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd zgodnie z art. 61 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i postanowił o rozstrzygnięciu o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. ( ) Język oryginału: francuski. ( ) Rozporządzenie Komisji z dnia 23 listopada 2017 r. ustanawiające wytyczne dotyczące bilansowania (Dz.U. 2017, L 312, s. 6). ( ) Wyrażenie to jest używane w utrwalonym orzecznictwie, w szczególności w wyrokach: z dnia 17 lipca 2008 r., Athinaïki Techniki/Komisja (C‑521/06 P, EU:C:2008:422, pkt 29); z dnia 26 stycznia 2010 r., Internationaler Hilfsfonds/Komisja (C‑362/08 P, EU:C:2010:40, pkt 51); z dnia 20 grudnia 2017 r., Trioplast Industrier/Komisja (C‑364/16 P, niepublikowany, EU:C:2017:1008, pkt 28). ( ) Zobacz pkt 3 niniejszej opinii. ( ) Dokładniej rzecz ujmując, w tym względzie ACER wyraził się w następujący sposób: „[U]dział Szwajcarii w europejskich platformach wymiany produktów standardowych energii bilansującej może być skutecznym sposobem zwalczania potencjalnych problemów z ograniczeniami w szwajcarskiej sieci oraz zwiększenia efektywności obliczania i alokacji szwajcarskich międzystrefowych zdolności przesyłowych, a także ogólnego bezpieczeństwa pracy systemu w regionie”. ( ) Zobacz pkt 39, 40 rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 4 października 2023 r. w sprawie stosunków UE–Szwajcaria [2023/2042(INI)] (Dz.U. 2024, C/2024/1183). ( ) Zobacz pkt 19–23 zaskarżonego postanowienia, w których odwołano się w szczególności do wyroku z dnia 15 lipca 2021 r., FBF (C‑911/19, EU:C:2021:599, pkt 36). ( ) Punkty 24–28 zaskarżonego postanowienia. ( ) Punkt 29 zaskarżonego postanowienia. ( ) Punkt 20 in fine zaskarżonego postanowienia. ( ) Zobacz podobnie wyroki: z dnia 13 października 2011 r., Deutsche Post i Niemcy/Komisja (C‑463/10 P i C‑475/10 P, EU:C:2011:656, pkt 36, 37); z dnia 3 czerwca 2021 r., Węgry/Parlament (C‑650/18, EU:C:2021:426, pkt 37, 38); a także z dnia 12 lipca 2022 r., Nord Stream 2/Parlament i Rada (C‑348/20 P, EU:C:2022:548, pkt 62, 63). Zobacz również moje opinie: w sprawach połączonych EBI/ClientEarth i Komisja/EBI (C‑212/21 P i C‑223/21 P, EU:C:2022:1003, pkt 47); Nemea Bank/EBC (C‑181/22 P, EU:C:2023:935, pkt 47). ( ) Zobacz w szczególności wyrok z dnia 26 stycznia 2010 r., Internationaler Hilfsfonds/Komisja (C‑362/08 P, EU:C:2010:40, pkt 52). ( ) Wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., thyssenkrupp Electrical Steel i thyssenkrupp Electrical Steel Ugo/Komisja (C‑572/18 P, EU:C:2021:317, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Zobacz podobnie wyroki: z dnia 17 lipca 2008 r., Athinaïki Techniki/Komisja (C‑521/06 P, EU:C:2008:422, pkt 44, 59 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 18 listopada 2010 r., NDSHT/Komisja (C‑322/09 P, EU:C:2010:701, pkt 47); postanowienie z dnia 22 stycznia 2010 r., Makhteshim-Agan Holding i in./Komisja (C‑69/09 P, niepublikowane, EU:C:2010:37, pkt 38). ( ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 17 lipca 2008 r., Athinaïki Techniki/Komisja (C‑521/06 P, EU:C:2008:422, pkt 44, 45) dotyczący zwykłego pisma służb Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Konkurencji umarzającego postępowanie w sprawie skargi w dziedzinie pomocy państwa. ( ) Punkt 21 zaskarżonego postanowienia. ( ) Punkt 23 zaskarżonego postanowienia. ( ) Zobacz pkt 38–45 niniejszej opinii. ( ) Istotny fragment znajdujący się na stronie 3 spornego pisma ma następujące brzmienie (podkreślenie w oryginale): „The Commission thus asks TSOs to re-establish a situation which is compliant with the conditions for participation in EU platforms in the Electricity Balancing Regulation and exclude Swissgrid from the TERRE platform as of 1 March 2021 at the latest ”. ( ) Istotny fragment znajdujący się na pierwszej stronie spornego pisma ma następujące brzmienie: „This may become relevant in relation to possible damage claims resulting from the required exclusion of Swissgrid from the TERRE platform”. ( ) W odniesieniu do sytuacji składających skargę do Komisji w dziedzinie prawa konkurencji lub pomocy państwa, którzy zwracają się do Komisji, aby skorzystała ze swoich uprawnień dochodzeniowych i decyzyjnych, zob. w szczególności wyroki: z dnia 18 listopada 2010 r., NDSHT/Komisja (C‑322/09 P, EU:C:2010:701); z dnia 19 stycznia 2017 r., Komisja/Total i Elf Aquitaine (C‑351/15 P, EU:C:2017:27); z dnia 20 grudnia 2017 r., Trioplast Industrier/Komisja (C‑364/16 P, niepublikowany, EU:C:2017:1008); z dnia 20 kwietnia 2023 r., Amazon.com i in./Komisja (C‑815/21 P, EU:C:2023:308). ( ) Zobacz w szczególności wyrok z dnia 30 czerwca 2022 r., Fakro/Komisja (C‑149/21 P, niepublikowany, EU:C:2022:517, pkt 42–50 i przytoczone tam orzecznictwo). ( ) Zobacz również pkt 52 i nast. niniejszej opinii. ( ) Zobacz podobnie i analogicznie wyroki: z dnia 18 listopada 2010 r., NDSHT/Komisja (C‑322/09 P, EU:C:2010:701, pkt 45 i nast.); a także z dnia 19 stycznia 2017 r., Komisja/Total i Elf Aquitaine (C‑351/15 P, EU:C:2017:27, pkt 35–38). ( ) Zobacz utrwalone orzecznictwo, począwszy od wyroku z dnia 21 listopada 1991 r., Technische Universität München (C‑269/90, EU:C:1991:438, pkt 14); zob. w szczególności wyrok z dnia 4 maja 2023 r., EBC/Crédit lyonnais (C‑389/21 P, EU:C:2023:368, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo: „Jeżeli […] instytucji przysługuje szeroki zakres uznania, zasadnicze znaczenie ma poszanowanie gwarancji proceduralnych, wśród których znajduje się ciążący na tej instytucji obowiązek zbadania w sposób staranny i bezstronny wszystkich istotnych okoliczności danej sytuacji”). Orzecznictwo to leży u podstaw art. 41 ust. 1 i art. 41 ust. 2 lit. c) Karty; zob. Wyjaśnienia dotyczące Karty praw podstawowych (Dz.U. 2007, C 303, s. 17), „Wyjaśnienia odnoszące się do artykułu 41 – Prawo do dobrej administracji”. ( ) Zobacz w tym względzie zarzuty trzeci i czwarty skargi wniesionej w pierwszej instancji. ( ) Punkty 26 i 27 zaskarżonego postanowienia. ( ) Punkt 29 zaskarżonego postanowienia. ( ) Punkt 27 in fine zaskarżonego postanowienia. ( ) Zobacz również pkt 56–58 niniejszej opinii. ( ) Zobacz podobnie wyroki: z dnia 22 listopada 2012 r., M. (C‑277/11, EU:C:2012:744, pkt 85, 86); a także z dnia 18 czerwca 2020 r., Komisja/RQ (C‑831/18 P, EU:C:2020:481, pkt 67). Zobacz również art. 41 ust. 2 lit. a) Karty. ( ) Zobacz w tym względzie zarzut trzeci skargi złożonej w pierwszej instancji. ( ) Wyroki: z dnia 13 października 2011 r., Deutsche Post i Niemcy/Komisja (C‑463/10 P i C‑475/10 P, EU:C:2011:656, pkt 38); z dnia 4 grudnia 2019 r., Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo/Komisja (C‑342/18 P, niepublikowany, EU:C:2019:1043, pkt 35). ( ) Wyroki: z dnia 13 października 2011 r., Deutsche Post i Niemcy/Komisja (C‑463/10 P i C‑475/10 P, EU:C:2011:656, pkt 65, 66); a także z dnia 4 grudnia 2019 r., Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo/Komisja (C‑342/18 P, niepublikowany, EU:C:2019:1043, pkt 37). ( ) Zobacz pkt 36 niniejszej opinii. ( ) Punkty 28 i 29 zaskarżonego postanowienia. ( ) Inne wersje językowe należy rozumieć w ten sam sposób; zob. na przykład wersja w języku niemieckim („auf der Grundlage einer Stellungnahme”) lub wersja w języku angielskim („based on an opinion”). ( ) Zobacz w szczególności wersja w języku niemieckim („entscheidet die Kommission”), wersja w języku duńskim („træffer Kommissionen”) i wersja w języku niderlandzkim („neemt de Commissie”). ( ) Wersje w językach niemieckim i angielskim wyrażają ten skutek prawny w jeszcze bardziej wyraźny sposób: „Im Interesse eines reibungslos funktionierenden Regelreservemarkts auf Unionsebene und gleicher Wettbewerbsbedingungen für alle Interessenträger entsprechen die Rechte und Pflichten der schweizerischen ÜNB dabei den Rechten und Pflichten der in der Union tätigen ÜNB”; „The rights and responsibilities of Swiss TSOs shall be consistent with the rights and responsibilities of TSOs operating in the Union, allowing for a smooth functioning of balancing market at Union level and a level-playing field for all stakeholders” (wyróżnienie moje). ( ) Ustalenie to pozostaje bez uszczerbku dla kwestii, czy wnosząca odwołanie dobrowolnie zobowiązała się wobec innych OSP do przestrzegania odpowiednich przepisów Unii, jak oświadczyła na rozprawie. ( ) Zobacz pkt 10 niniejszej opinii i s. 1 spornego pisma.