C-132/08
WyrokTSUE2009-04-30CELEX: 62008CJ0132ECLI:EU:C:2009:281
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy państwo członkowskie może wymagać od podmiotu wprowadzającego do obrotu urządzenia radiowe dodatkowej deklaracji zgodności, jeżeli producent w innym państwie członkowskim opatrzył je oznakowaniem CE i wystawił deklarację zgodności, oraz czy dyrektywa 2001/95/WE lub art. 28/30 WE uzasadniają takie wymogi?Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że dyrektywa 1999/5/WE w pełni harmonizuje kwestie wprowadzania do obrotu urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych. Oznakowanie CE na produkcie, wraz z deklaracją zgodności producenta, tworzy domniemanie zgodności ze wszystkimi przepisami tej dyrektywy, w tym z procedurami oceny zgodności. W związku z tym państwa członkowskie nie mogą nakładać dodatkowych krajowych wymogów, które utrudniałyby swobodny przepływ towarów. Dyrektywa 2001/95/WE w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów nie ma zastosowania, gdy istnieją szczegółowe przepisy harmonizacyjne, takie jak dyrektywa 1999/5/WE. Ponadto, w przypadku pełnej harmonizacji, krajowe środki regulujące daną materię podlegają ocenie wyłącznie na podstawie przepisów aktu harmonizującego, a nie art. 28 WE i 30 WE, chyba że dotyczą one aspektów nieobjętych harmonizacją.Stan faktyczny
Lidl Magyarország Kereskedelmi bt (Lidl) sprzedawało na Węgrzech urządzenie radiowe „UC Babytalker 500”, wyprodukowane przez belgijską spółkę. Urządzenie to było opatrzone oznakowaniem CE, a producent wystawił dla niego deklarację zgodności. Węgierski organ Nemzeti Hírközlési Hatóság Tanácsa (Hatóság) zakazał Lidl sprzedaży tego urządzenia, twierdząc, że nie spełnia ono węgierskich wymogów dotyczących deklaracji zgodności i uznając Lidl za producenta. Lidl zaskarżył tę decyzję do sądu krajowego.Rozstrzygnięcie
1) Państwa członkowskie nie mogą, na mocy dyrektywy nr 1999/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich zgodności, wymagać od osoby wprowadzającej do obrotu urządzenia radiowe, by dostarczyła deklarację zgodności, jeżeli producent tych urządzeń, mający siedzibę w innym państwie członkowskim, opatrzył je oznakowaniem CE i wystawił dla tego wyrobu deklarację zgodności.
2) Dyrektywa 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów nie ma zastosowania w zakresie, w jakim sprawa dotyczy oceny pytań odnoszących się do obowiązku dostarczenia przez daną osobę deklaracji zgodności urządzeń radiowych. W odniesieniu do kwestii uprawnienia państw członkowskich do nakładania, na podstawie dyrektywy 2001/95, przy sprzedaży urządzeń radiowych innych obowiązków niż obowiązek przedstawienia deklaracji zgodności sprzedającego produkt można uznać za producenta wyłącznie w okolicznościach określonych w samej dyrektywie w art. 2 lit. e), a za dystrybutora – wyłącznie w okolicznościach określonych w art. 2 lit. f). Na producenta i dystrybutora nałożyć można jedynie obowiązki określone w odniesieniu do każdego z nich w dyrektywie 2001/95.
3) W przypadku gdy dana materia jest przedmiotem harmonizacji na szczeblu wspólnotowym, wszelkie środki krajowe regulujące tę materię podlegają ocenie na podstawie przepisów środka harmonizującego, a nie przepisów art. 28 WE i 30 WE. W materii objętej zakresem dyrektywy 1999/5 państwa członkowskie muszą w pełni stosować się do jej przepisów i nie mogą utrzymywać w mocy sprzecznych z nią przepisów krajowych. Gdy państwo członkowskie uważa, że stosowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w dyrektywie 1999/5, które dana norma ma obejmować, to państwo członkowskie musi przestrzegać procedury określonej w art. 5 tej dyrektywy. Państwo członkowskie może natomiast podnieść na uzasadnienie ograniczenia względy niezwiązane z obszarem zharmonizowanym przez dyrektywę 1999/5. W takim przypadku może ono powołać się wyłącznie na względy, o których mowa w art. 30 WE, lub na nadrzędne wymogi interesu ogólnego.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑132/08
Lidl Magyarország Kereskedelmi bt
przeciwko
Nemzeti Hírközlési Hatóság Tanácsa
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
złożony przez Fővárosi Bíróság)
Swobodny przepływ towarów – Urządzenia radiowe i końcowe urządzenia telekomunikacyjne – Wzajemne uznawanie zgodności – Nieuznanie deklaracji zgodności wystawionej przez producenta mającego siedzibę w innym państwie członkowskim
Streszczenie wyroku
1. Zbliżanie ustawodawstw – Urządzenia radiowe i końcowe urządzenia telekomunikacyjne i wzajemne uznawanie ich zgodności – Dyrektywa
1999/5
(dyrektywa 1999/5 Parlamentu Europejskiego i Rady)
2. Zbliżanie ustawodawstw – Ogólne bezpieczeństwo produktów – Dyrektywa 2001/95
(dyrektywa 2001/95 Parlamentu Europejskiego i Rady)
3. Swobodny przepływ towarów – Odstępstwa – Istnienie dyrektyw zbliżających ustawodawstwa – Skutki
(art. 28 WE, 30 WE; dyrektywa 1999/5 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5)
1. Państwa członkowskie nie mogą, na mocy dyrektywy 1999/5 w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych
oraz wzajemnego uznawania ich zgodności, wymagać od osoby wprowadzającej do obrotu urządzenia radiowe, by dostarczyła deklarację
zgodności, jeżeli producent tych urządzeń, mający siedzibę w innym państwie członkowskim, opatrzył je oznakowaniem CE i wystawił
dla tego wyrobu deklarację zgodności. Na podstawie dyrektywy 1999/5 przysługuje bowiem urządzeniom posiadającym oznakowanie
CE domniemanie zgodności. Oznakowanie to wskazuje na zgodność tych urządzeń ze wszystkimi przepisami tej dyrektywy, w tym
określonymi w tej dyrektywie procedurami oceny zgodności. W związku z tym wyroby opatrzone oznakowaniem CE mogą być wprowadzane
do obrotu i nie ma obowiązku poddawania ich uprzedniej procedurze dopuszczenia do obrotu czy też jakiejkolwiek innej procedurze
zmierzającej do wprowadzenia obowiązku opatrywania wyrobów oznakowaniem zgodności przez większą liczbę osób.
(por. pkt 26, 28, 33; pkt 1 sentencji)
2. Dyrektywa 2001/95 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów nie ma zastosowania w zakresie, w jakim sprawa dotyczy oceny
pytań odnoszących się do obowiązku dostarczenia przez daną osobę deklaracji zgodności urządzeń radiowych. W odniesieniu do
kwestii uprawnienia państw członkowskich do nakładania, na podstawie wspomnianej dyrektywy, przy sprzedaży urządzeń radiowych
innych obowiązków niż obowiązek przedstawienia deklaracji zgodności sprzedającego produkt można uznać za producenta wyłącznie
w okolicznościach określonych w samej dyrektywie w art. 2 lit. e), a za dystrybutora – wyłącznie w okolicznościach określonych
w art. 2 lit. f). Na producenta i dystrybutora nałożyć można jedynie obowiązki określone odpowiednio w odniesieniu do każdego
z nich w dyrektywie 2001/95.
(por. pkt 40; pkt 2 sentencji)
3. W przypadku gdy dana materia jest przedmiotem harmonizacji na szczeblu wspólnotowym, wszelkie środki krajowe regulujące tę
materię podlegają ocenie na podstawie przepisów środka harmonizującego, a nie przepisów art. 28 WE i 30 WE. W materii objętej
zakresem dyrektywy 1999/5 w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania
ich zgodności państwa członkowskie muszą w pełni stosować się do jej przepisów i nie mogą utrzymywać w mocy sprzecznych z nią
przepisów krajowych. Gdy państwo członkowskie uważa, że stosowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności
z zasadniczymi wymaganiami określonymi w dyrektywie 1999/5, które dana norma ma obejmować, to państwo członkowskie musi przestrzegać
procedury określonej w art. 5 tej dyrektywy. Państwo członkowskie może natomiast podnieść na uzasadnienie ograniczenia względy
niezwiązane z obszarem zharmonizowanym przez dyrektywę 1999/5. W takim przypadku może ono powołać się wyłącznie na względy,
o których mowa w art. 30 WE, lub na nadrzędne wymogi interesu ogólnego.
(por. pkt 46; pkt 3 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
z dnia 30 kwietnia 2009 r.(*)
Swobodny przepływ towarów – Urządzenia radiowe i końcowe urządzenia telekomunikacyjne – Wzajemne uznawanie zgodności – Nieuznanie deklaracji zgodności wystawionej przez producenta mającego siedzibę w innym państwie członkowskim
W sprawie C‑132/08
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Fővárosi
Bíróság (Węgry) postanowieniem z dnia 11 marca 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 2 kwietnia 2008 r., w postępowaniu:
Lidl Magyarország Kereskedelmi bt
przeciwko
Nemzeti Hírközlési Hatóság Tanácsa,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: T. von Danwitz (sprawozdawca), prezes izby, E. Juhász i G. Arestis, sędziowie,
rzecznik generalny: E. Sharpston,
sekretarz: R. Grass,
uwzględniając procedurę pisemną,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu Lidl Magyarország Kereskedelmi bt przez R. Kölcsey-Riedena, ügyvéd,
– w imieniu rządu węgierskiego przez J. Fazekas, R. Somssich i K. Szíjjártó, działające w charakterze pełnomocników,
– w imieniu rządu belgijskiego przez T. Materne’a, działającego w charakterze pełnomocnika,
– w imieniu rządu polskiego przez M. Dowgielewicza, działającego w charakterze pełnomocnika,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez W. Wilsa i A. Siposa, działających w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni dyrektywy nr 1999/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich
zgodności (Dz.U. L 91, s. 10) i dyrektywy 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego
bezpieczeństwa produktów (Dz.U. 2002, L 11, s. 4) oraz art. 30 WE.
2 Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Lidl Magyarország Kereskedelmi bt (zwaną dalej „Lidl”) a Nemzeti Hírközlési
Hatóság Tanácsa (radą krajowego urzędu ds. telekomunikacji, zwaną dalej „Hatóság”) w przedmiocie jej sprzeciwu wobec sprzedaży
przez Lidl na Węgrzech urządzeń radiowych wyprodukowanych przez spółkę z siedzibą w Belgii.
Ramy prawne
Prawo wspólnotowe
Dyrektywa 1999/5
3 Artykuł 1 ust. 1 dyrektywy 1999/5 określa zakres dyrektywy w następujący sposób:
„Niniejsza dyrektywa ustanawia ogólne ramy prawne odnośnie do wprowadzania do obrotu, swobodnego przepływu oraz użytkowania
na obszarze Wspólnoty urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych”.
4 Artykuł 2 dyrektywy 1999/5 stanowi:
„Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
a) »aparatura« oznacza jakikolwiek urządzenie, które jest albo sprzętem radiowym, albo końcowym urządzeniem telekomunikacyjnym,
albo też spełnia obie te funkcje;
[…]
c) »sprzęt radiowy« oznacza dowolny produkt lub jego znaczący element umożliwiający przekazywanie informacji za pośrednictwem
wysyłanych i/lub odbieranych fal radiowych, wykorzystujący widmo przeznaczone do łączności radiowej na ziemi lub w przestrzeni
kosmicznej;
d) »fale radiowe« oznacza fale elektromagnetyczne o częstotliwości w zakresie od 9 kHz do 3000 GHz rozchodzące się w przestrzeni,
które nie są sztucznie ukierunkowane;
[…]”.
5 W odniesieniu do wymagań zasadniczych w zakresie bezpieczeństwa, które musi spełniać aparatura, art. 3 ust. 1 tej dyrektywy
stanowi:
„Następujące wymogi zasadnicze mają zastosowanie do każdej aparatury:
a) ochrona zdrowia i bezpieczeństwa użytkownika oraz wszystkich innych osób, łącznie z celami odnoszącymi się do wymogów bezpieczeństwa
zawartymi w dyrektywie 73/23/EWG, ale bez zastosowania limitu napięcia elektrycznego;
b) wymagania ochrony w odniesieniu do kompatybilności elektromagnetycznej określonej w dyrektywie 89/336/EWG”.
6 Artykuł 5 dyrektywy 1999/5 stanowi:
„1. W przypadku gdy aparatura odpowiada takim zharmonizowanym normom lub ich części […], państwa członkowskie uznają zgodność
z tymi spośród wymogów zasadniczych określonych w art. 3 powyżej, które są objęte takimi zharmonizowanymi normami lub ich
częścią.
2. W przypadku gdy państwo członkowskie albo Komisja uznają, że zachowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności
z zasadniczymi wymogami określonymi w art. 3, a które norma ta ma obejmować, Komisja bądź zainteresowane państwo członkowskie
przedkłada tę sprawę [Komitetowi ds. Oceny Zgodności Telekomunikacyjnej i Nadzoru Rynku].
3. […] Po konsultacji z komitetem […] Komisja może wycofać zharmonizowane normy poprzez opublikowanie obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich”.
7 Artykuł 6 ust. 1 i 4 dyrektywy 1999/5 stanowi:
„1. Państwa członkowskie zapewniają, że aparatura jest wprowadzana na rynek [do obrotu] tylko wtedy, jeżeli zgodna jest z właściwymi
wymogami zasadniczymi określonymi w art. 3 oraz z innymi właściwymi przepisami niniejszej dyrektywy, gdy jest odpowiednio
zainstalowana i konserwowana oraz wykorzystywana zgodnie z celem, do którego została przeznaczona. Nie podlega żadnym dodatkowym
przepisom krajowym dotyczącym wprowadzania na rynek [do obrotu].
[…]
4. W przypadku sprzętu radiowego wykorzystującego pasma częstotliwości, których wykorzystanie nie zostało zharmonizowane w całej
Wspólnocie, producent, jego upoważniony przedstawiciel we Wspólnocie lub osoba odpowiedzialna za wprowadzanie sprzętu do obrotu
powiadamia krajowe władze, odpowiedzialne w danym państwie członkowskim za przydzielanie i nadzorowanie wykorzystania częstotliwości
radiowych, o zamiarze wprowadzenia takiego sprzętu do obrotu krajowego.
Takie powiadomienie powinno być przekazane nie później niż cztery tygodnie przed rozpoczęciem wprowadzania do obrotu i powinno
zawierać informacje dotyczące cech charakterystycznych urządzenia […] oraz numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej,
jak określono w załączniku IV lub V”.
8 Artykuł 8 ust. 1 dyrektywy 1999/5 stanowi:
„Państwa członkowskie nie zakazują, nie ograniczają lub nie utrudniają wprowadzania na rynek [do obrotu] oraz oddania do użytku
na ich terytorium urządzeń opatrzonych znakiem CE, określonym w załączniku VII, który poświadcza zgodność urządzenia ze wszystkimi
przepisami niniejszej dyrektywy […]. Postanowienie to pozostaje bez uszczerbku dla art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 2 oraz art. 9
ust. 5”.
9 W odniesieniu do oznakowania zgodności CE art. 12 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 1999/5 stanowi:
„Urządzenia spełniające wszystkie wymogi zasadnicze mające zastosowanie w danym przypadku opatrzone są oznakowaniem zgodności
CE określonym w załączniku VII. Urządzenia opatrzone są tym znakiem na odpowiedzialność producenta, jego upoważnionego przedstawiciela
we Wspólnocie lub osoby odpowiedzialnej za wprowadzanie urządzenia do obrotu”.
Dyrektywa 2001/95
10 Artykuł 1 dyrektywy 2001/95 określa cel i zakres przedmiotowy dyrektywy w następujący sposób:
„1. Niniejsza dyrektywa ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich produktów wprowadzanych na rynek.
2. Niniejszą dyrektywę stosuje się w odniesieniu do wszystkich produktów określonych w art. 2 lit. a). Każdy z jej przepisów
stosuje się w przypadku braku przepisów szczególnych ustawodawstwa Wspólnoty, regulujących bezpieczeństwo danych produktów.
W przypadku gdy produkty podlegają szczególnym wymogom związanym z bezpieczeństwem, narzuconym przez ustawodawstwo wspólnotowe,
niniejszą dyrektywę stosuje się wyłącznie w odniesieniu do aspektów i zagrożeń lub kategorii zagrożeń nieobjętych tymi wymogami
[…]”.
11 Artykuł 2 lit. a), e) i f) dyrektywy 2001/95 stanowi:
„Do celów niniejszej dyrektywy:
a) »produkt« oznacza każdy produkt – łącznie z produktem w kontekście świadczenia usług – przeznaczony dla konsumentów lub taki,
który nawet jeżeli nie jest przeznaczony dla konsumentów, to w możliwych do przewidzenia warunkach może być przez nich używany,
dostarczany im bądź udostępniany za opłatą lub bezpłatnie w ramach działalności handlowej, nowy, używany lub odnowiony.
[…]
e) »producent« oznacza:
i) wytwórcę produktu, prowadzącego działalność gospodarczą na terytorium Wspólnoty, oraz każdą inną osobę podającą się za wytwórcę
przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku handlowego lub innego wyróżniającego znaku lub osobę, która dokonuje renowacji
danego produktu;
ii) przedstawiciela wytwórcy, jeżeli wytwórca nie prowadzi działalności gospodarczej na terytorium Wspólnoty lub jeżeli nie posiada
on przedstawiciela – importera produktu we Wspólnocie;
iii) innych profesjonalistów [przedsiębiorców] w procesie wprowadzania na rynek, w zakresie w jakim ich działalność może mieć wpływ
na cechy bezpieczeństwa produktu;
f) »dystrybutor« oznacza wszystkich profesjonalistów [przedsiębiorców] w procesie wprowadzania na rynek, których działalność
nie ma wpływu na cechy bezpieczeństwa produktu”.
12 Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 2001/95 stanowi:
„Państwa członkowskie zobowiązane są zapewnić, aby producenci i dystrybutorzy wywiązywali się ze swoich zobowiązań ustanowionych
na mocy niniejszej dyrektywy, w sposób gwarantujący wprowadzanie do obrotu wyłącznie bezpiecznych produktów”.
13 Artykuł 8 ust. 2 akapity pierwszy i drugi dyrektywy stanowi:
„Właściwe władze państw członkowskich, w przypadku przedsięwzięcia środków przewidzianych w ust. 1, zwłaszcza tych opisanych
w lit. d) do f), zobowiązane są działać zgodnie z traktatem, w szczególności z jego art. 28 i 30, w sposób zapewniający wdrożenie
środków proporcjonalnych do powagi zagrożenia oraz uwzględniając odpowiednio zasadę ostrożności.
W tym kontekście powinny one zachęcić producentów i dystrybutorów do dobrowolnego działania oraz popierać takie działanie,
zgodnie z ich zobowiązaniami wynikającymi z niniejszej dyrektywy, w szczególności z jej rozdziału III, łącznie z opracowaniem
kodeksów rzetelnej praktyki w stosownych przypadkach”.
Prawo krajowe
14 Artykuł 188 pkt 32 2003. évi C. törvény az elektronikus hírközlésről (ustawy C z 2003 r. w sprawie łączności elektronicznej)
stanowi:
„W rozumieniu niniejszej ustawy:
[…]
32. »producent« oznacza każdy podmiot gospodarczy odpowiedzialny za zaprojektowanie, wytworzenie, opakowanie, oznakowanie,
wprowadzenie do obrotu sprzętu, bez względu na to, czy wypełnia on te zadania na własny czy na cudzy rachunek. Za producenta
uważa się również podmiot dokonujący w odniesieniu do istniejących urządzeń, w celu ich sprzedaży, zmian lub uzupełnień mających
wpływ na ich istotne cechy lub podmiot wytwarzający nowe urządzenia z urządzeń istniejących. Jeżeli siedziba producenta znajduje
się poza terytorium Węgier, za producenta uznaje się importera sprzętu”.
15 Na mocy art. 1 ust. 2 5/2004. (IV. 13.) IHM rendelet a rádióberendezésekről és az elektronikus hírközlő végberendezésekről,
valamint megfelelőségük kölcsönös elismeréséről [rozporządzenia 5/2004 (IV.13.) IHM ministra informatyki i łączności w sprawie
urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich zgodności] „oprócz węgierskiego
urzędu ds. telekomunikacji zakresem rozporządzenia objęte są na Węgrzech wszelkie osoby fizyczne lub prawne, jednostki nieposiadające
osobowości prawnej oraz wszelkiego rodzaju mające siedzibę na Węgrzech oddziały lub przedstawicielstwa spółek mających swoją
siedzibę za granicą, które wytwarzają urządzenia objęte zakresem przedmiotowym ust. 1, dokonują ich przywozu (dalej zwane
łącznie »producentami«), prowadzą ich dystrybucję, dokonują ich certyfikacji, oddają je do użytku i używają ich”.
16 Zgodnie z przepisami art. 4 ust. 4 tego rozporządzenia producent powinien poinformować właściwy urząd, zgodnie z właściwymi
przepisami szczególnymi, o zamiarze sprzedaży na Węgrzech urządzeń radiowych wykorzystujących niezharmonizowane w Unii Europejskiej
częstotliwości lub pasma częstotliwości.
17 Producent ma obowiązek, zgodnie z art. 10 ust. 6 tego rozporządzenia, „wystawić deklarację zgodności dotyczącą spełnienia
przez urządzenia wymagań zasadniczych. W celu sprzedaży urządzeń wyprodukowanych na Węgrzech należy wystawić deklarację zgodności
w języku węgierskim lub w innych językach, w tym w języku węgierskim. Jeśli urządzenia nie są produkowane na Węgrzech, deklarację
można wystawić w języku urzędowym dowolnego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Merytoryczne wymogi dotyczące deklaracji
zgodności określone są w załączniku 6”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
18 Lidl sprzedaje na Węgrzech urządzenie radiowe typu „UC Babytalker 500”, produkowane przez belgijską spółkę, która opatrzyła
to urządzenie oznakowaniem CE, wystawiając deklarację zgodności dla tego wyrobu. Urządzenie wykorzystuje niezharmonizowaną
częstotliwość.
19 W wyniku inspekcji przeprowadzonej w 2007 r. w jednym z punktów sprzedaży Lidl Hatóság stwierdziła, że wspomniane urządzenie
nie spełnia wymogów dotyczących deklaracji zgodności przewidzianych w węgierskim prawie. W związku z tym zakazała Lidl sprzedaży
tego urządzenia do chwili przedstawienia deklaracji zgodności wystawionej zgodnie z węgierskimi przepisami. Zdaniem Hatóság
Lidl powinien być uznany za producenta urządzenia, ponieważ wprowadza je do obrotu na Węgrzech.
20 Ponieważ Hatóság nie uznała deklaracji zgodności wystawionej przez belgijskiego producenta, Lidl zaskarżył decyzję w sprawie
zakazu sprzedaży do sądu, żądając jej uchylenia.
21 Fővárosi Bíróság uznał, że zgodnie z obowiązującymi dyrektywami wspólnotowymi omawiany wyrób może być sprzedawany we wszystkich
państwach członkowskich, lecz ze względu na odmienne zdanie strony pozwanej w postępowaniu przed sądem krajowym sąd ten postanowił
zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy art. 8 dyrektywy [1999/5] dotyczący swobodnego przepływu urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych (zwanych
dalej »urządzeniami«) można interpretować w ten sposób, że nie wolno nakładać innych, wykraczających poza przepisy wskazanego
artykułu, obowiązków w zakresie sprzedaży urządzeń podlegających tej dyrektywie, opatrzonych oznakowaniem CE przez producenta
mającego siedzibę w innym państwie członkowskim?
2) Czy przepisy art. 2 lit. e) i f) dyrektywy [2001/95], z punktu widzenia obowiązków w zakresie sprzedaży, można interpretować
w ten sposób, że za producenta może być również uznany podmiot sprzedający urządzenia w jednym z państw członkowskich (który
nie brał udziału w procesie ich wytwarzania), którego siedziba nie znajduje się w tym samym państwie członkowskim co siedziba
producenta?
3) Czy przepisy art. 2 lit. e) ppkt i), ii) i iii) i art. 2 lit. f) dyrektywy [2001/95] można interpretować w ten sposób, że
dystrybutor (który nie jest tożsamy z producentem) urządzeń produkowanych w innym państwie członkowskim może być zobowiązany
do wystawienia deklaracji zgodności zawierającej dane techniczne tych urządzeń?
4) Czy przepisy art. 2 lit. e) ppkt i), ii) i iii) i art. 2 lit. f) dyrektywy [2001/95] można interpretować w ten sposób, że
podmiot zajmujący się wyłącznie sprzedażą określonych urządzeń w państwie członkowskim, na którego terytorium ma siedzibę,
może być jednocześnie uznany za producenta tych urządzeń, jeżeli jego działalność w charakterze dystrybutora nie ma wpływu
na cechy urządzeń dotyczące bezpieczeństwa?
5) Czy art. 2 lit. f) dyrektywy [2001/95] można interpretować w ten sposób, że dystrybutorowi, którego definicję ten przepis
zawiera, można stawiać wymagania, które zgodnie z tą dyrektywą można stawiać jedynie producentowi, o którym mowa w art. 2
lit. e), np. wymóg wystawienia deklaracji zgodności dotyczącej warunków technicznych?
6) Czy art. 30 [WE] lub tzw. wymogi nadrzędne mogą stanowić podstawę wyjątku w stosowaniu formuły ustalonej w wyroku [z dnia
11 lipca 1974 r. w sprawie 8/74 Dassonville, Rec. s. 837], przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad równoważności i wzajemnego
uznawania?
7) Czy art. 30 [WE] można interpretować w ten sposób, że przywozu i sprzedaży towarów w tranzycie nie wolno ograniczać z żadnego
powodu innego niż względy określone w tym postanowieniu?
8) Czy oznakowanie CE spełnia wymogi zasad równoważności lub wzajemnego uznawania oraz wymogi ustanowione w art. 30 [WE]?
9) Czy oznakowanie CE można interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie nie mogą stosować w żadnym razie innych norm
technicznych lub norm jakości w odniesieniu do urządzeń opatrzonych tym oznakowaniem?
10) Czy przepisy art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 2 zdanie drugie dyrektywy [2001/95] można interpretować w ten sposób, że można uznać,
iż w zakresie sprzedaży towarów, na producencie i dystrybutorze, w przypadku gdy producent nie sprzedaje wyrobów, ciążą takie
same obowiązki?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie wykładni dyrektywy 1999/5
22 W pierwszym pytaniu sąd krajowy pragnie się w istocie dowiedzieć, czy zgodnie z dyrektywą 1999/5 państwo członkowskie może
wymagać od przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu w kraju sprzęt radiowy, by dostarczył deklarację zgodności, jeżeli producent
tego sprzętu, mający siedzibę w innym państwie członkowskim, opatrzył ten sprzęt oznakowaniem CE i wystawił dla tego wyrobu
deklarację zgodności.
23 W tym względzie należy stwierdzić, że dyrektywa 1999/5, która ustanawia ramy prawne w zakresie wprowadzania do obrotu, swobodnego
przepływu i oddawania do użytku we Wspólnocie urządzeń radiowych, zawiera w art. 6, 8, i 12 przepisy istotne z punktu widzenia
rozstrzygnięcia sporu przed sądem krajowym.
24 Artykuły 6 i 8 tej dyrektywy gwarantują swobodny przepływ urządzeń spełniających wymogi przepisów tej dyrektywy (wyrok z dnia
8 maja 2003 r. w sprawie C‑14/02 ATRAL, Rec. s. I‑4431, pkt 50).
25 Zgodnie art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 1999/5 państwa członkowskie zapewniają, by aparatura była wprowadzana do obrotu
tylko wtedy, gdy zgodna jest z określonymi w tej dyrektywie wymaganiami zasadniczymi, natomiast zgodnie ze zdaniem drugim
tego przepisu nie mogą one nałożyć na tę aparaturę innych, krajowych wymogów dotyczących wprowadzania jej do obrotu. Ponadto
zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, państwa członkowskie nie utrudniają wprowadzania do obrotu na ich terytorium urządzeń
opatrzonych oznakowaniem CE.
26 Na podstawie dyrektywy 1999/5 przysługuje bowiem urządzeniom posiadającym oznakowanie CE domniemanie zgodności. Oznakowanie
to wskazuje na zgodność tych urządzeń ze wszystkimi przepisami tej dyrektywy, w tym określonymi w tej dyrektywie procedurami
oceny zgodności (zob. ww. wyrok w sprawie ATRAL, pkt 51).
27 W tym systemie, zgodnie z art. 12 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie dyrektywy 1999/5, wyroby opatruje się oznakowaniem
CE na odpowiedzialność producenta bądź jego upoważnionego przedstawiciela z siedzibą we Wspólnocie lub też osoby odpowiedzialnej
za wprowadzenie urządzenia do obrotu.
28 W związku z tym wyroby opatrzone oznakowaniem CE mogą być wprowadzane do obrotu i nie ma obowiązku poddawania ich uprzedniej
procedurze dopuszczenia do obrotu (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie ATRAL, pkt 52) czy też jakiejkolwiek innej procedurze
zmierzającej do wprowadzenia obowiązku opatrywania wyrobów oznakowaniem zgodności przez większą liczbę osób.
29 Z zastrzeżeniem przepisów art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 2 i art. 9 ust. 5 dyrektywy 1999/5 państwa członkowskie mają więc obowiązek
uznania oznakowania CE, którym wyrób opatrzyła jedna z osób wymienionych w art. 12 ust. 1 tej dyrektywy. Wymaganie od jednej
z tych osób dostarczenia deklaracji zgodności urządzenia radiowego, opatrzonego już oznakowaniem CE przez inną spośród osób
określonych w art. 12 ust. 1 dyrektywy 1999/5, byłoby utrudnieniem we wprowadzaniu do obrotu tego wyrobu, ponieważ zostałby
on poddany innym wymogom niż wymogi określone w dyrektywie 1999/5.
30 Wynika z tego, że dyrektywa 1999/5 stoi na przeszkodzie istnieniu uregulowań krajowych, które w zakresie zharmonizowanym tą
dyrektywą zobowiązują osoby odpowiedzialne za wprowadzanie do obrotu wyrobu oznaczonego znakiem CE i posiadającego deklarację
zgodności wystawioną przez producenta, aby również dostarczyły deklarację zgodności.
31 Fakt, iż producent, który opatrzył wyrób oznakowaniem CE, znajduje się w innym państwie członkowskim niż państwo wprowadzenia
do obrotu, nie ma wpływu na tę ocenę. Wręcz przeciwnie, poprzez fakt, że dyrektywa 1999/5 dotyczy swobodnego przepływu urządzeń
radiowych i wzajemnego uznawania ich zgodności, obejmuje ona swoim zakresem właśnie taki przypadek.
32 Ponadto okoliczność, że urządzenia będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym wykorzystują niezharmonizowaną częstotliwość,
również nie może, w świetle art. 6 ust. 4 dyrektywy 1999/5, spowodować zmiany tej oceny. Ten proceduralny przepis nakłada
jedynie na producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela we Wspólnocie, lub na osobę odpowiedzialną za wprowadzenie do
obrotu, obowiązek poinformowania krajowego organu władzy, odpowiedzialnego za przydzielanie i nadzorowanie wykorzystania częstotliwości
radiowych, o zamiarze sprzedaży tych urządzeń na rynku krajowym. Ten przepis proceduralny, choć ma towarzyszyć wdrażaniu mechanizmów
przewidzianych w dyrektywie 1999/5 do prawa wewnętrznego, w żadnym razie nie nadaje państwom członkowskim uprawnienia do obwarowania
warunkami lub ograniczenia zakazu, o którym mowa w drugim zdaniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 1999/5 (zob. wyrok z dnia 20 czerwca
2002 r. w sprawach połączonych C‑388/00 i C‑429/00 Radiosistemi, Rec. s. I‑5845, pkt 53).
33 W związku z tym na pierwsze pytanie należy odpowiedzieć w ten sposób, że państwa członkowskie nie mogą, na mocy dyrektywy
1999/5, wymagać od osoby wprowadzającej do obrotu urządzenia radiowe, by dostarczyła deklarację zgodności, jeżeli producent
tych urządzeń, mający siedzibę w innym państwie członkowskim, opatrzył je oznakowaniem CE i wystawił dla tego wyrobu deklarację
zgodności.
W przedmiocie wykładni dyrektywy 2001/95
34 W pytaniach od drugiego do piątego i w pytaniu dziesiątym, które należy rozpatrywać razem, sąd krajowy pragnie w istocie dowiedzieć
się, czy na mocy przepisów dyrektywy 2001/95 dystrybutora sprzętu radiowego można uznać za producenta tego produktu, gdy nie
uczestniczył on w jego produkcji, a jego działalność nie ma wpływu na cechy produktu związane z jego bezpieczeństwem, oraz
czy można go zobowiązać do wystawienia deklaracji zgodności zawierającej dane techniczne omawianych urządzeń radiowych lub
czy można na niego nałożyć obowiązki ciążące na producencie, jeżeli sam producent nie sprzedaje omawianych produktów.
35 Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 2 dyrektywa 2001/95 nie ma zastosowania wówczas, gdy istnieją wspólnotowe
przepisy szczególne, regulujące kwestię bezpieczeństwa danych produktów i zmierzające do tego samego celu.
36 Jak w szczególności podnoszą zasadniczo rząd belgijski i Komisja, dyrektywa 1999/5 stanowi tego rodzaju przepis szczególny
w zakresie deklaracji zgodności urządzeń radiowych.
37 Zatem dyrektywa 2001/95 oraz definicje określeń „producent” i „dystrybutor”, znajdujące się w art. 2 lit. e) i f), nie mają
zastosowania w zakresie, w jakim sprawa dotyczy oceny pytań odnoszących się do obowiązku dostarczenia przez daną osobę deklaracji
zgodności urządzeń radiowych.
38 W zakresie w jakim sąd krajowy poszukuje odpowiedzi na pytanie, czy państwo członkowskie może nałożyć na takiego dystrybutora
wynikające z dyrektywy 2001/95 obowiązki spoczywające zwykle na producentach, należy stwierdzić, że przedłożone Trybunałowi
akta nie zawierają wzmianki o innych obowiązkach niż obowiązek przedstawienia deklaracji zgodności ciążący na dystrybutorach
urządzeń radiowych na Węgrzech.
39 W każdym razie aby ustalić, jakie konkretne obowiązki wynikają z dyrektywy 2001/95, należy stwierdzić, że sprzedającego produkt
można uznać za producenta wyłącznie w okolicznościach określonych w tej detektywie w art. 2 lit. e), a za dystrybutora – wyłącznie
w okolicznościach określonych w art. 2 lit. f). Na producenta i dystrybutora nałożyć można jedynie obowiązki określone w odniesieniu
do każdego z nich w dyrektywie 2001/95.
40 Zatem na pytania od drugiego do piątego oraz na pytanie dziesiąte należy odpowiedzieć w ten sposób, że dyrektywa 2001/95 nie
ma zastosowania, w zakresie w jakim sprawa dotyczy oceny pytań odnoszących się do obowiązku dostarczenia przez daną osobę
deklaracji zgodności urządzeń radiowych. W odniesieniu do kwestii uprawnienia państw członkowskich do nakładania, na podstawie
dyrektywy 2001/95, przy sprzedaży urządzeń radiowych innych obowiązków niż obowiązek przedstawienia deklaracji zgodności sprzedającego
produkt można uznać za producenta wyłącznie w okolicznościach określonych w samej dyrektywie w art. 2 lit. e), a za dystrybutora
– wyłącznie w okolicznościach określonych w art. 2 lit. f). Na producenta i dystrybutora nałożyć można jedynie obowiązki określone
w odniesieniu do każdego z nich w dyrektywie 2001/95.
W przedmiocie wykładni art. 30 WE
41 Pytania od szóstego do dziewiątego, które należy rozpatrywać razem, dotyczą względów, na które mogłoby się powołać państwo
członkowskie, by uzasadnić przeszkody w swobodnym przepływie urządzeń radiowych opatrzonych oznakowaniem zgodności CE, oraz
wykładni art. 30 WE.
42 W tym względzie należy przypomnieć, jak w szczególności podnosi Komisja, że w przypadku gdy dana materia jest przedmiotem
harmonizacji na poziomie wspólnotowym, wszelkie środki krajowe regulujące tę materię podlegają ocenie na podstawie przepisów
środka harmonizującego, a nie przepisów art. 28 WE i 30 WE (zob. wyrok z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C‑324/99 DaimlerChrysler,
Rec. s. I‑9897, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).
43 Jeśli chodzi o obowiązek dostarczenia deklaracji zgodności sprzętu radiowego, dyrektywa 1999/5 zawiera szczególne uregulowania.
Z brzmienia i celu tej dyrektywy wynika, że ma ona na celu pełną harmonizację spraw wchodzących w jej zakres przedmiotowy.
Wynika z tego, że w materii objętej zakresem tej dyrektywy państwa członkowskie muszą w pełni się do niej stosować i nie mogą
utrzymywać w mocy sprzecznych z nią krajowych przepisów (zob. ww. wyrok w sprawie ATRAL, pkt 44).
44 Swobodny przepływ urządzeń podlegających zakresowi dyrektywy 1999/5, objętych domniemaniem zgodności z wymaganiami zasadniczymi
i co za tym idzie, z normami bezpieczeństwa, których ona dotyczy, może podlegać ograniczeniom wyłącznie na warunkach określonych
w samej dyrektywie. Gdy państwo członkowskie uważa, że stosowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności
z zasadniczymi wymaganiami określonymi w tej dyrektywie, które dana norma ma obejmować, zgodnie z art. 5 dyrektywy państwo
członkowskie może wystąpić z tą sprawą do komitetu. W przypadku braków w zharmonizowanych normach odnoszących się do wymagań
zasadniczych normy te mogą zostać wycofane wyłącznie zgodnie z procedurą określoną w art. 5 dyrektywy 1999/5. W tych okolicznościach
należy stwierdzić, że system wprowadzony przez dyrektywę 1999/5 zapewnia poszanowanie wymagań zasadniczych, o których mowa
w tej dyrektywie.
45 Ponadto, jak zauważa Komisja, w przypadku gdyby państwo członkowskie podnosiło na uzasadnienie ograniczenia względy niezwiązane
z obszarem zharmonizowanym przez dyrektywę 1999/5, może ono odwołać się do art. 30 WE. W takim przypadku państwo członkowskie
może powołać się wyłącznie na jeden ze względów interesu ogólnego, o których mowa w art. 30 WE, lub na któryś z nadrzędnych
wymogów wypracowanych przez orzecznictwo Trybunału (zob. w szczególności wyrok z dnia 20 lutego 1979 r. w sprawie 120/78 Rewe-Zentral,
zwany „wyrokiem w sprawie Cassis de Dijon”, Rec. s. 649, pkt 8). W obydwóch przypadkach ograniczenie to musi być w odpowiednie
do zapewnienia realizacji zamierzonego celu i nie wykraczać poza to, co niezbędne do jego osiągnięcia (zob. ww. wyroki: w sprawie
Radiosistemi, pkt 42;w sprawie ATRAL, pkt 64).
46 W świetle powyższych rozważań na pytania od szóstego do dziewiątego należy odpowiedzieć w ten sposób, że w przypadku gdy dana
materia jest przedmiotem harmonizacji na szczeblu wspólnotowym, wszelkie środki krajowe regulujące tę materię podlegają ocenie
na podstawie przepisów środka harmonizującego, a nie przepisów art. 28 WE i 30 WE. W materii objętej zakresem dyrektywy 1999/5
państwa członkowskie muszą w pełni stosować się do jej przepisów i nie mogą utrzymywać w mocy sprzecznych z nią przepisów
krajowych. Gdy państwo członkowskie uważa, że stosowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności z zasadniczymi
wymaganiami określonymi w dyrektywie 1999/5, które dana norma ma obejmować, to państwo członkowskie musi przestrzegać procedury
określonej w art. 5 tej dyrektywy. Państwo członkowskie może natomiast podnieść na uzasadnienie ograniczenia względy niezwiązane
z obszarem zharmonizowanym przez dyrektywę 1999/5. W takim przypadku może ono powołać się wyłącznie na względy, o których
mowa w art. 30 WE, lub na nadrzędne wymogi interesu ogólnego.
W przedmiocie kosztów
47 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
1) Państwa członkowskie nie mogą, na mocy dyrektywy nr 1999/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 1999 r. w sprawie
urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych oraz wzajemnego uznawania ich zgodności, wymagać od osoby wprowadzającej
do obrotu urządzenia radiowe, by dostarczyła deklarację zgodności, jeżeli producent tych urządzeń, mający siedzibę w innym
państwie członkowskim, opatrzył je oznakowaniem CE i wystawił dla tego wyrobu deklarację zgodności.
2) Dyrektywa 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów
nie ma zastosowania w zakresie, w jakim sprawa dotyczy oceny pytań odnoszących się do obowiązku dostarczenia przez daną osobę
deklaracji zgodności urządzeń radiowych. W odniesieniu do kwestii uprawnienia państw członkowskich do nakładania, na podstawie
dyrektywy 2001/95, przy sprzedaży urządzeń radiowych innych obowiązków niż obowiązek przedstawienia deklaracji zgodności sprzedającego
produkt można uznać za producenta wyłącznie w okolicznościach określonych w samej dyrektywie w art. 2 lit. e), a za dystrybutora
– wyłącznie w okolicznościach określonych w art. 2 lit. f). Na producenta i dystrybutora nałożyć można jedynie obowiązki określone
w odniesieniu do każdego z nich w dyrektywie 2001/95.
3) W przypadku gdy dana materia jest przedmiotem harmonizacji na szczeblu wspólnotowym, wszelkie środki krajowe regulujące tę
materię podlegają ocenie na podstawie przepisów środka harmonizującego, a nie przepisów art. 28 WE i 30 WE. W materii objętej
zakresem dyrektywy 1999/5 państwa członkowskie muszą w pełni stosować się do jej przepisów i nie mogą utrzymywać w mocy sprzecznych
z nią przepisów krajowych. Gdy państwo członkowskie uważa, że stosowanie określonej zharmonizowanej normy nie zapewnia zgodności
z zasadniczymi wymaganiami określonymi w dyrektywie 1999/5, które dana norma ma obejmować, to państwo członkowskie musi przestrzegać
procedury określonej w art. 5 tej dyrektywy. Państwo członkowskie może natomiast podnieść na uzasadnienie ograniczenia względy
niezwiązane z obszarem zharmonizowanym przez dyrektywę 1999/5. W takim przypadku może ono powołać się wyłącznie na względy,
o których mowa w art. 30 WE, lub na nadrzędne wymogi interesu ogólnego.
Podpisy
* Język postępowania: węgierski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło