C-14/25
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2026-02-12CELEX: 62025CC0014ECLI:EU:C:2026:100
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 21 ust. 2 w związku z art. 25 rozporządzenia (WE) nr 805/2004 należy interpretować w ten sposób, że zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego (ETE) nadane wykonalnemu dokumentowi urzędowemu nie może być przedmiotem kontroli w państwie członkowskim wykonania, nawet jeśli jest oczywiste, że naruszono czasowy zakres stosowania tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Rzecznik Generalny argumentuje, że art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2004, w połączeniu z art. 25, ustanawia bezwzględny zakaz ponownej kontroli merytorycznej zaświadczenia ETE w państwie członkowskim wykonania, obejmujący również kwestię przestrzegania czasowego zakresu stosowania rozporządzenia. Podkreśla, że ocena, czy dokument urzędowy mieści się w zakresie czasowym rozporządzenia, jest kwalifikacją prawną dokonywaną przez organ państwa członkowskiego wydania, która nie może być kwestionowana w państwie wykonania. Systematyka rozporządzenia przewiduje mechanizmy zaskarżenia (sprostowanie lub uchylenie zaświadczenia na podstawie art. 10) wyłącznie w państwie członkowskim wydania, co jest zgodne z zasadą wzajemnego zaufania i celem rozporządzenia, jakim jest swobodny przepływ tytułów egzekucyjnych bez pośrednich procedur.Stan faktyczny
Thüringer Aufbaubank, niemiecka spółka, wystąpiła w Austrii o wszczęcie egzekucji wobec LN na podstawie niemieckiego aktu notarialnego z 1999 roku, dotyczącego zabezpieczenia na nieruchomości, któremu w 2021 roku nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego (ETE). Austriacki sąd pierwszej instancji oddalił sprzeciw dłużnika, ale sąd odwoławczy zmienił to postanowienie, uznając, że akt notarialny z 1999 roku nie jest objęty czasowym zakresem stosowania rozporządzenia nr 805/2004, które ma zastosowanie do dokumentów sporządzonych po 2005 roku. Sąd odwoławczy uznał, że państwo wykonania może weryfikować oczywistą niezgodność nadania ETE z zakresem stosowania rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Artykuł 21 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych w związku z art. 25 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w państwie członkowskim wykonania niedopuszczalne jest ponowne badanie zaświadczenia ETE dotyczącego wykonalnego dokumentu urzędowego wydanego przez właściwy organ w państwie członkowskim wydania przy użyciu formularza zawartego w załączniku III do wspomnianego rozporządzenia, jeżeli, biorąc pod uwagę datę sporządzenia dokumentu urzędowego, jest oczywiste, że nie przestrzegano czasowego zakresu stosowania tego rozporządzenia.Pełny tekst orzeczenia
Wydanie tymczasowe
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
MACIEJA SZPUNARA
przedstawiona w dniu 12 lutego 2026 r.(1)
Sprawa C‑14/25
Thüringer Aufbaubank
przeciwko
LN
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria)]
Odesłanie prejudycjalne – Rozporządzenie (WE) nr 805/2004 – Współpraca sądowa w sprawach cywilnych – Europejski tytuł egzekucyjny dla roszczeń bezspornych – Odmowa wykonania – Wyłączenie ponownej kontroli pod względem merytorycznym – Dokumenty urzędowe – Wykonalny akt notarialny sporządzony przed wejściem w życie rozporządzenia
I. Wprowadzenie
1. Przed przyjęciem w 2012 r. rozporządzenia (UE) nr 1215/2012(2) (zwanego dalej „rozporządzeniem Bruksela I bis”), którym zniesiono pośrednie postępowanie w sprawie stwierdzenia wykonalności w ogólnej dziedzinie spraw cywilnych i handlowych, swobodny przepływ orzeczeń, ugód sądowych i dokumentów urzędowych między państwami członkowskimi został w niej ustanowiony w kilku etapach.
2. Po złagodzeniu formalności związanych ze stwierdzeniem wykonalności we wspólnym systemie(3), całkowite zwolnienie z tych formalności doprowadziło do ustanowienia mechanizmów swobodnego ich przepływu w określonych dziedzinach, wskazanych w szczególności w rozporządzeniu (WE) nr 805/2004(4).
3. Zgodnie z tym rozporządzeniem, gdy krajowemu tytułowi prawnemu dotyczącemu roszczenia bezspornego nadano w państwie członkowskim wydania zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego (zwanego dalej „ETE”), jest on dla celów egzekucji zrównany z krajowymi tytułami egzekucyjnymi w innych państwach członkowskich i nie może być przedmiotem kontroli w państwie członkowskim wykonania. W tym względzie należy podkreślić, że rozporządzenie nr 805/2004 ma charakter wyjątkowy, ponieważ nie zawiera klauzuli porządku publicznego(5).
4. Co jednak w sytuacji, gdy rozporządzenie nr 805/2004 zostało błędnie zastosowane w państwie członkowskim wydania? W niniejszej sprawie do Trybunału należy sprecyzowanie uprawnień kontrolnych państwa członkowskiego wykonania w takiej sytuacji, na mocy tego rozporządzenia, poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy państwo członkowskie wykonania może odmówić wykonania, jeżeli nadanie zaświadczenia ETE zostało dokonane z naruszeniem czasowego zakresu stosowania wspomnianego rozporządzenia.
5. Na wstępie pragnę zauważyć, że w niniejszej sprawie można by pokusić się o przeanalizowanie – poza kwestią skutków naruszenia, w państwie członkowskim wydania, czasowego zakresu stosowania rozporządzenia nr 805/2004 – innych scenariuszy wiążących się z naruszeniem norm wyższego rzędu, w szczególności praw podstawowych. Jednakże, skoro w rozporządzeniu tym nie przewidziano klauzuli porządku publicznego, taka sytuacja wymagałaby w rzeczywistości pogłębionej analizy – mając na względzie podział kompetencji między państwem członkowskim wydania a państwem członkowskim, do którego zwrócono się o wykonanie ETE wydanego z naruszeniem tego rodzaju norm wyższego rzędu. Pytanie prejudycjalne w niniejszej sprawie jest jednak jasno określone. Trybunał musi zatem odpowiedzieć jedynie na pytanie, czy rozporządzenie nr 805/2004 pozwala na kontrolę przestrzegania przez państwo członkowskie wykonania czasowego zakresu stosowania tego rozporządzenia. Moja analiza ograniczy się zatem do tego aspektu, nie przesądzając o odpowiedzi, jakiej należy udzielić w przypadku istnienia takiego innego naruszenia.
II. Ramy prawne
A. Prawo Unii
6. Motywy 7–10 i 18 rozporządzenia nr 805/2004 mają następujące brzmienie:
„(7) Niniejsze rozporządzenie powinno stosować się do orzeczeń, ugód sądowych i dokumentów urzędowych w sprawie roszczeń bezspornych oraz decyzji wydanych na skutek zaskarżenia orzeczeń, ugód sądowych i dokumentów urzędowych, poświadczonych jako [ETE].
(8) W konkluzjach z Tampere [(Finlandia)] Rada Europejska uznała, że dostęp do wykonania orzeczenia w państwie członkowskim innym niż to, w którym orzeczenie zostało wydane, powinien być przyspieszony i uproszczony poprzez rezygnację ze stosowania środków pośrednich podejmowanych przed wykonaniem orzeczenia w państwie członkowskim, w którym wnosi się o wykonanie. Orzeczenie, któremu sąd wydania nadał zaświadczenie [ETE], dla celów wykonania powinno być traktowane tak, jakby było wydane w państwie członkowskim, w którym wnosi się o wykonanie. Dla przykładu w Zjednoczonym Królestwie rejestracja orzeczenia sądu zagranicznego opatrzonego zaświadczeniem będzie odbywać się dlatego według tych samych zasad co rejestracja orzeczenia wydanego w innej części Zjednoczonego Królestwa i nie może pociągać za sobą kontroli merytorycznej orzeczenia sądu zagranicznego. Warunki dotyczące wykonywania orzeczeń w dalszym ciągu będą określane przez prawo krajowe.
(9) Procedura taka powinna mieć wiele istotnych zalet w porównaniu z procedurą exequatur przewidzianą w rozporządzeniu [Bruksela I], w związku z brakiem potrzeby zatwierdzania przez organ sądowy w drugim państwie członkowskim i związanych z tym opóźnień oraz kosztów.
(10) W przypadku wydania przez sąd w państwie członkowskim orzeczenia dotyczącego roszczenia bezspornego pod nieobecność dłużnika w postępowaniu zniesienie w państwie członkowskim wykonania wszelkiej kontroli nierozerwalnie wiąże się i zależy od istnienia dostatecznej gwarancji przestrzegania prawa do obrony.
[…]
(18) Wzajemne zaufanie do wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich uzasadnia przyjęcie przez sąd jednego z państw członkowskich, że zostały spełnione wszystkie warunki nadania orzeczeniu zaświadczenia [ETE] umożliwiające wykonanie tego orzeczenia we wszystkich pozostałych państwach członkowskich bez dokonywania kontroli sądowej prawidłowego zastosowania minimalnych standardów proceduralnych w państwie członkowskim, w którym orzeczenie ma zostać wykonane”.
7. Zgodnie z art. 1 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Przedmiot”:
„Celem niniejszego rozporządzenia jest utworzenie [ETE] dla roszczeń bezspornych, aby umożliwić, poprzez ustanowienie minimalnych standardów, swobodny przepływ orzeczeń, ugód sądowych oraz dokumentów urzędowych na obszarze wszystkich państw członkowskich, bez potrzeby wszczynania jakichkolwiek postępowań pośrednich w państwie członkowskim wykonania przed uznaniem i wykonaniem”.
8. Artykuł 2 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia stanowi:
„Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w sprawach cywilnych i handlowych, bez względu na charakter sądu lub trybunału. Nie rozciąga się ono, w szczególności, na sprawy skarbowe, celne lub administracyjne ani na dotyczące odpowiedzialności państwa za działania i zaniechania w wykonywaniu władzy publicznej (acta iure imperii)”.
9. Artykuł 3 tego rozporządzenia, zatytułowany „Tytuły egzekucyjne, którym mają być nadane zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego”, stanowi:
„Niniejsze rozporządzenie stosuje się do orzeczeń, ugód sądowych oraz dokumentów urzędowych dotyczących roszczeń bezspornych.
Roszczenie uznaje się za bezsporne, jeżeli:
[…]
d) dłużnik wyraźnie zgodził się co do niego [uznał je] w dokumencie urzędowym”.
10. W art. 4 rozporządzenia nr 805/2004 zdefiniowano pojęcie „roszczenia” jako „roszczenie o zapłatę konkretnej kwoty pieniężnej, która stała się wymagalna lub dla której termin wymagalności został określony w orzeczeniu, ugodzie sądowej lub dokumencie urzędowym”.
11. Artykuł 5 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zniesienie exequatur”, stanowi:
„Orzeczenie, któremu nadane zostało zaświadczenie [ETE] w państwie członkowskim wydania, jest uznawane i wykonywane w innych państwach członkowskich bez potrzeby stwierdzania wykonalności i bez możliwości sprzeciwienia się jego uznaniu”.
12. Artykuł 10 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Sprostowanie lub uchylenie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego”, ma następujące brzmienie:
„1. Na wniosek złożony do sądu wydania zaświadczenie [ETE] podlega:
a) sprostowaniu, gdy na skutek istotnego błędu istnieje rozbieżność pomiędzy orzeczeniem a zaświadczeniem;
b) uchyleniu, gdy zostało nadane oczywiście bezzasadnie, biorąc pod uwagę wymogi ustanowione w niniejszym rozporządzeniu.
2. Do sprostowania lub uchylenia zaświadczenia [ETE] stosuje się prawo państwa członkowskiego wydania.
3. Wniosek o sprostowanie lub uchylenie zaświadczenia [ETE] można złożyć przy użyciu standardowego formularza przedstawionego w załączniku VI.
4. Od wydania zaświadczenia [ETE] nie przysługuje żadne odwołanie”.
13. Artykuł 20 tego rozporządzenia, zatytułowany „Postępowanie egzekucyjne”, w ust. 1 stanowi:
„1. Bez uszczerbku dla przepisów niniejszego rozdziału procedury egzekucyjne podlegają prawu państwa członkowskiego wykonania.
Orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie [ETE], jest wykonywane na takich samych warunkach jak orzeczenie wydane w państwie członkowskim wykonania”.
14. Artykuł 21 rozporządzenia nr 805/2004, zatytułowany „Odmowa wykonania”, stanowi:
„1. Na wniosek dłużnika sąd właściwy w państwie członkowskim wykonania odmawia wykonania, jeżeli orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie [ETE], nie da się pogodzić z wcześniejszym orzeczeniem wydanym w jakimkolwiek państwie członkowskim bądź w państwie trzecim, pod warunkiem że:
a) wcześniejsze orzeczenie zostało wydane w odniesieniu do tego samego przedmiotu sporu i dotyczyło tych samych stron; i
b) wcześniejsze orzeczenie zostało wydane w państwie członkowskim wykonania lub spełnia warunki konieczne dla jego uznania w państwie członkowskim wykonania; i
c) niemożność pogodzenia orzeczeń nie była i nie mogła być podniesiona w formie zarzutu w postępowaniu sądowym w państwie członkowskim wydania.
2. W żadnych okolicznościach orzeczenie lub nadanie mu zaświadczenia [ETE] nie mogą być przedmiotem kontroli pod względem merytorycznym w państwie członkowskim wykonania”.
15. Artykuł 23 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zawieszenie lub ograniczenie wykonania”, stanowi:
„Jeżeli dłużnik:
– zaskarżył orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie [ETE], w tym wniosek o kontrolę w rozumieniu art. 19, lub
– złożył wniosek o sprostowanie lub cofnięcie zaświadczenia [ETE] zgodnie z art. 10,
właściwy sąd lub organ w państwie członkowskim wykonania może na wniosek dłużnika:
a) ograniczyć postępowanie egzekucyjne do środków zabezpieczających; lub
b) uzależnić wykonanie od złożenia […] zabezpieczenia, jakie określi; lub
c) w wyjątkowych okolicznościach zawiesić postępowanie egzekucyjne”.
16. Zgodnie z art. 25 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowanym „Dokumenty urzędowe”:
„1. Dokumentowi urzędowemu dotyczącemu roszczenia w rozumieniu art. 4 ust. 2, który podlega wykonaniu w jednym państwie członkowskim, na wniosek złożony do organu wyznaczonego przez państwo członkowskie wydania nadaje się zaświadczenie [ETE], przy użyciu standardowego formularza przedstawionego w załączniku III.
2. Dokument urzędowy, któremu w państwie członkowskim wydania nadano zaświadczenie [ETE], podlega wykonaniu w innych państwach członkowskich bez potrzeby stwierdzenia wykonalności i bez możliwości sprzeciwienia się wykonalności.
3. Przepisy rozdziału II, z wyłączeniem art. 5, art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 1 oraz rozdziału IV, z wyłączeniem art. 21 ust. 1 i art. 22, stosuje się odpowiednio”.
17. Artykuł 26 tego rozporządzenia, zatytułowany „Przepis przejściowy”, stanowi:
„Niniejsze rozporządzenie stosuje się wyłącznie do orzeczeń wydanych, ugód sądowych zatwierdzonych lub zawartych oraz dokumentów formalnie sporządzonych lub zarejestrowanych jako dokumenty urzędowe po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia”.
18. Zgodnie z art. 33 rozporządzenia nr 805/2004, zatytułowanym „Wejście w życie”:
„Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 21 stycznia 2005 r.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 21 października 2005 r., z wyłączeniem art. 30, 31 i 32, które stosuje się od dnia 21 stycznia 2005 r.”.
B. Prawo austriackie
19. Paragraf 54b Exekutionsordnung (kodeksu postępowania egzekucyjnego) stanowi, że egzekucja przymusowa niektórych roszczeń pieniężnych jest dopuszczalna w postępowaniu uproszczonym, jeżeli wnioskodawca opiera się na austriackim tytule egzekucyjnym lub na zagranicznym tytule egzekucyjnym, który jest z nim zrównany, w szczególności na podstawie aktu prawa Unii, lub na zagranicznym tytule egzekucyjnym, który był przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia wykonalności.
20. Paragraf 54c tego kodeksu przewiduje, że dłużnik może wnieść sprzeciw od orzeczenia o zezwoleniu na egzekucję wydanego w postępowaniu uproszczonym ze względu na brak tytułu egzekucyjnego obejmującego egzekucję, na którą zezwolono, wraz z zaświadczeniem wykonalności, lub ze względu na brak zgodności tytułu egzekucyjnego z danymi zawartymi we wniosku o wszczęcie egzekucji.
III. Spór w postępowaniu głównym, pytanie prejudycjalne oraz postępowanie przed Trybunałem
21. W dniu 14 lutego 2022 r. Thüringer Aufbaubank, spółka z siedzibą w Erfurcie (Niemcy), wystąpiła do Bezirksgericht Judenburg (sądu rejonowego w Judenburgu, Austria) z wnioskiem o wszczęcie egzekucji wobec LN, osoby fizycznej, dotyczącej wykonalnej częściowej wierzytelności w wysokości 25 000 EUR, powiększonej o odsetki, na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w Niemczech w dniu 28 maja 1999 r., dotyczącego ustanowienia zabezpieczenia na nieruchomości. Akt ten, który dotyczył łącznej kwoty 6 488 600 marek niemieckich (DEM) (około 3 317 568 EUR), stał się wykonalny w dniu 1 czerwca 1999 r.
22. Na poparcie wniosku Thüringer Aufbaubank przedstawiła sporny akt notarialny oraz zaświadczenie ETE wydane w dniu 19 stycznia 2021 r. przez właściwe organy niemieckie przy użyciu formularza zawartego w załączniku III do rozporządzenia nr 805/2004.
23. W dniu 24 marca 2022 r. LN wniósł sprzeciw wobec decyzji zezwalającej na egzekucję(6).
24. Postanowieniem z tego samego dnia Bezirksgericht Judenburg (sąd rejonowy w Judenburgu) oddalił sprzeciw i uwzględnił wniosek o wszczęcie egzekucji zgodnie z procedurą uproszczoną przewidzianą w § 54b kodeksu postępowania egzekucyjnego, uznaną za mającą zastosowanie.
25. Landesgericht Leoben (sąd krajowy w Leoben, Austria), do którego LN wniósł odwołanie, zmienił to postanowienie i nakazał zawieszenie wykonania oraz uchylenie już dokonanych czynności egzekucyjnych. Sąd ten uznał, że akt notarialny z dnia 28 maja 1999 r. nie jest objęty czasowym zakresem stosowania rozporządzenia nr 805/2004, ponieważ rozporządzenie to ma zastosowanie wyłącznie do tytułów egzekucyjnych sporządzonych po dniu 21 stycznia 2005 r. Uznanie i wykonanie w Austrii tego aktu notarialnego sporządzonego w Niemczech podlega zatem nie wspomnianemu rozporządzeniu, lecz Konwencji o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, podpisanej w Brukseli w dniu 27 września 1968 r.(7), która wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wykonalności. Tymczasem w niniejszej sprawie wspomniany niemiecki akt notarialny nie był przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia wykonalności w Austrii.
26. Landesgericht Leoben (sąd krajowy w Leoben) uznał, że wydanie zaświadczenia ETE przez właściwe organy niemieckie nie może zmienić tego wniosku, ponieważ weryfikacja oczywistej niezgodności nadania tego zaświadczenia z zakresem stosowania rozporządzenia nr 805/2004 jest możliwa w państwie członkowskim wykonania.
27. Thüringer Aufbaubank wniosła skargę rewizyjną na to orzeczenie do Oberster Gerichtshof (sądu najwyższego, Austria), będącego sądem odsyłającym.
28. Sąd ten uważa, że aby orzec w przedmiocie tej skargi, należy w istocie ustalić, czy przestrzeganie czasowego zakresu stosowania rozporządzenia nr 805/2004 może zostać zweryfikowane w państwie członkowskim wykonania, w wyniku czego państwo to mogłoby nie być związane zaświadczeniem ETE wydanym w państwie członkowskim wydania.
29. W tym względzie wspomniany sąd zauważa, że z systematyki rozporządzenia nr 805/2004 wynika, iż przesłanki nadania zaświadczenia ETE mogą być weryfikowane w państwie członkowskim wydania, przy czym nie pociąga to za sobą braku ochrony prawnej dłużnika, ponieważ ewentualne błędy w wydaniu zaświadczenia mogą zostać zakwestionowane w tym państwie za pomocą środków zaskarżenia przewidzianych w art. 10 tego rozporządzenia.
30. Sąd odsyłający powołuje się jednak na stanowisko doktryny, zgodnie z którym niemożność weryfikacji zaświadczenia ETE w państwie członkowskim wykonania jest zbyt restrykcyjna i powinna istnieć możliwość zakwestionowania lub podniesienia z urzędu w tym państwie członkowskim oczywistego naruszenia przedmiotowego lub czasowego zakresu stosowania rozporządzenia nr 805/2004.
31. Co się tyczy aktu notarialnego z dnia 28 maja 1999 r., sąd odsyłający uważa, że nie jest on objęty zakresem stosowania ratione temporis rozporządzenia nr 805/2004, które dotyczy, jak wynika z jego art. 26, tytułów egzekucyjnych wydanych po wejściu w życie tego rozporządzenia, czyli po dniu 21 stycznia 2005 r.
32. W tych okolicznościach Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy wykładni art. 21 ust. 2 w związku z art. 25 rozporządzenia [nr 805/2004] należy dokonywać w ten sposób, że zaświadczenie [ETE] nadane wykonalnemu dokumentowi urzędowemu (w tym wypadku wykonalnemu aktowi notarialnemu sporządzonemu przez niemieckiego notariusza) przez właściwy organ w państwie członkowskim wydania – przy użyciu standardowego formularza przedstawionego w załączniku III [do tego] rozporządzenia – nie może być przedmiotem kontroli w państwie członkowskim wykonania również wówczas, jeżeli, biorąc pod uwagę datę sporządzenia dokumentu urzędowego, jest oczywiste, że naruszono czasowy zakres stosowania [tego] rozporządzenia?”.
33. Uwagi na piśmie przedstawiła Komisja Europejska. Thüringer Aufbaubank, rząd niemiecki oraz Komisja wzięły udział w rozprawie, która odbyła się w dniu 12 listopada 2025 r.
IV. Analiza
34. Poprzez jedyne pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2004 w związku z art. 25 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w państwie członkowskim wykonania niedopuszczalne jest ponowne badanie zaświadczenia ETE dotyczącego wykonalnego dokumentu urzędowego wydanego przez właściwy organ w państwie członkowskim wydania przy użyciu formularza zawartego w załączniku III do tego rozporządzenia, jeżeli, biorąc pod uwagę datę sporządzenia dokumentu urzędowego, jest oczywiste, że nie przestrzegano czasowego zakresu stosowania wspomnianego rozporządzenia(8).
35. Zarówno w uwagach na piśmie, jak i na rozprawie strony przedstawiły radykalnie przeciwstawne tezy.
36. Z jednej strony Komisja i Thüringer Aufbaubank uważają, że art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2004 w związku z art. 25 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że zakazuje on wszelkiej ponownej kontroli merytorycznej w państwie członkowskim wykonania, bez wyjątku, w związku z czym weryfikacja przestrzegania czasowego zakresu stosowania tego rozporządzenia, a tym samym ważności nadania zaświadczenia ETE dokumentowi urzędowemu, jest wykluczona.
37. Z drugiej strony rząd niemiecki broni koncepcji, zgodnie z którą rozporządzenie nr 805/2004 nie ma zastosowania do całej sytuacji rozpatrywanej w postępowaniu głównym, ponieważ data sporządzenia rozpatrywanego dokumentu urzędowego jest wcześniejsza niż data wejścia w życie tego rozporządzenia. Odpowiedź na pytanie, czy państwo członkowskie wykonania może ponownie badać nadanie zaświadczenia ETE temu dokumentowi urzędowemu, nie może zatem wynikać z przepisów wspomnianego rozporządzenia, ponieważ żaden z nich nie znajduje zastosowania.
38. W tych okolicznościach wydaje mi się konieczne, aby w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpocząć moją analizę od zbadania możności stosowania rozporządzenia nr 805/2004, w szczególności w świetle jego zakresu czasowego (sekcja A), w celu wyciągnięcia z tego wniosków w odniesieniu do kompetencji państwa członkowskiego wykonania dotyczących ponownej kontroli dokumentu urzędowego sporządzonego przed wejściem w życie tego rozporządzenia, któremu, pomimo tego, nadano zaświadczenie ETE na podstawie przepisów tego rozporządzenia (sekcja B).
A. Uwagi wstępne w przedmiocie możności stosowania rozporządzenia nr 805/2004
39. Określenie czasowego zakresu stosowania rozporządzenia nr 805/2004 wydaje mi się konieczne, biorąc pod uwagę spór między stronami co do tego, czy rozporządzenie to ma zastosowanie, gdy dokument urzędowy, któremu nadano zaświadczenie ETE, został sporządzony przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Jest tak tym bardziej, że sądy państw członkowskich przyjęły rozbieżne podejścia(9).
40. Zgodnie z jego art. 26 rozporządzenie nr 805/2004 ma zastosowanie wyłącznie do orzeczeń wydanych, ugód sądowych zatwierdzonych lub zawartych oraz dokumentów urzędowych sporządzonych lub zarejestrowanych po jego wejściu w życie, czyli po dniu 21 stycznia 2005 r.(10). Jak wynika z jego art. 33 akapit drugi, stosowanie tego rozporządzenia zostało jednak odroczone do dnia 21 października 2005 r. W związku z tym nadanie zaświadczenia ETE było możliwe dopiero od tej drugiej daty(11).
41. Jak słusznie zauważa sąd odsyłający, z tego systemu przejściowego wynika, że decydującym kryterium ustalenia, czy dokument urzędowy jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia nr 805/2004, nie jest data wydania zaświadczenia ETE, lecz data sporządzenia lub rejestracji tego dokumentu(12). Brzmienie art. 26 tego rozporządzenia jest w tym względzie jednoznaczne.
42. W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że rozpatrywany w sprawie dokument urzędowy został sporządzony w 1999 r.: nie jest on zatem objęty czasowym zakresem stosowania rozporządzenia nr 805/2004, ograniczonym przez jego art. 26.
43. Wydaje mi się jednak, że konieczne jest zniuansowanie tego wniosku.
44. Moim zdaniem przepisy art. 26 rozporządzenia nr 805/2004, które ograniczają czasowy zakres stosowania tego rozporządzenia do dokumentów sporządzonych po dniu jego wejścia w życie, mają szczególne znaczenie dla organów lub sądów państwa członkowskiego wydania. Przepisy te zapewniają, że zaświadczenie ETE można nadać jedynie dokumentom urzędowym i orzeczeniom objętym tym rozporządzeniem i że podlegają one systemowi przewidzianemu w tym rozporządzeniu. Ograniczenie czasowego zakresu stosowania wspomnianego rozporządzenia stanowi zatem moim zdaniem warunek wstępny nadania zaświadczenia ETE danemu dokumentowi urzędowemu.
45. W sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym data sporządzenia rozpatrywanego dokumentu urzędowego powinna była zatem skutkować tym, że organ państwa członkowskiego wydania nie mógł nadać zaświadczenia ETE temu dokumentowi, ponieważ w sposób oczywisty nie jest on objęty czasowym zakresem stosowania tego rozporządzenia.
46. W niniejszej sprawie, pomimo daty jego sporządzenia, rozpatrywanemu dokumentowi urzędowemu nadano zaświadczenie ETE zgodnie z procedurą przewidzianą w rozporządzeniu nr 805/2004, przy użyciu standardowego formularza zawartego w załączniku III do tego rozporządzenia. Innymi słowy, organ wyznaczony w państwie członkowskim wydania zastosował, choć nieprawidłowo, przepisy tego rozporządzenia. W związku z tym wierzyciel w postępowaniu głównym dysponuje już ETE wydanym na podstawie wspomnianego rozporządzenia.
47. Jak podkreśla Komisja, nadanie zaświadczenia ETE danemu dokumentowi urzędowemu zakłada, że organ, który je nadał, uznał, że rozporządzenie nr 805/2004 ma zastosowanie i że dokument ten powinien podlegać systemowi przewidzianemu w przepisach tego rozporządzenia. Organ ten dokonał zatem oceny możliwości zastosowania wspomnianego rozporządzenia, nawet jeśli ocena ta okazała się błędna.
48. Zdaniem rządu niemieckiego, ponieważ dokument urzędowy, któremu nadano zaświadczenie ETE, został sporządzony przed datą wejścia w życie rozporządzenia nr 805/2004, żaden przepis tego rozporządzenia nie znajduje zastosowania.
49. Jednakże z powodów, które przedstawiłem, jestem zdania, że nadanie zaświadczenia ETE danemu dokumentowi urzędowemu przez właściwy organ lub sąd państwa członkowskiego oznacza, że do celów zapewnienia swobodnego przepływu tego dokumentu zastosowanie ma mechanizm ustanowiony w rozporządzeniu nr 805/2004.
50. Jest tak tym bardziej, że każda inna wykładnia skutkowałaby naruszeniem skuteczności (effet utile) mechanizmu ustanowionego w rozporządzeniu nr 805/2004, który odnosi się do swobodnego przepływu orzeczeń, ugód sądowych i dokumentów urzędowych dotyczących roszczeń bezspornych(13). Prowadziłoby to bowiem do tego, że sądy lub właściwe organy państwa członkowskiego wykonania systematycznie weryfikowałyby, czy dany dokument urzędowy lub orzeczenie oraz nadanie mu zaświadczenia ETE są objęte czasowym zakresem stosowania tego rozporządzenia, i to nawet wówczas, gdy – w przeciwieństwie do niniejszej sprawy – nie wydawałoby się oczywiste, że wspomniane rozporządzenie zostało naruszone. Tymczasem z powodów, które przedstawię poniżej, jestem zdania, że kontrola czasowego zakresu stosowania wchodzi w zakres zakazu wszelkiej ponownej kontroli merytorycznej orzeczenia lub dokumentu urzędowego oraz nadania mu zaświadczenia ETE w państwie członkowskim wykonania. Nie można zatem rozważać umożliwienia państwu członkowskiemu wykonania dokonywania systematycznej weryfikacji, w przypadku gdy złożono do niego wniosek na podstawie ETE, czy rozporządzenie to zostało prawidłowo zastosowane w państwie członkowskim wydania.
B. Zakres zakazu ponownej kontroli merytorycznej orzeczenia lub dokumentu urzędowego oraz nadania mu zaświadczenia ETE w państwie członkowskim wykonania
51. Zakaz ponownej kontroli merytorycznej dokumentu urzędowego oraz nadania mu zaświadczenia ETE w państwie członkowskim wykonania wynika z art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2004 w związku z art. 25 tego rozporządzenia.
52. W celu ustalenia, czy taki zakaz rozciąga się na kontrolę czasowego zakresu stosowania, należy dokonać wykładni danych przepisów z uwzględnieniem nie tylko ich brzmienia, lecz także kontekstu, w jaki się wpisują, oraz celów realizowanych przez akt, którego są częścią(14).
1. Wykładnia literalna
53. Co się tyczy brzmienia art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2004, z kilku wersji językowych tego przepisu wynika, że przewiduje on wyraźnie, iż ponowna kontrola merytoryczna nie może mieć miejsca „[w] żadnych okolicznościach”(15). Należy podkreślić, że o ile takiego uściślenia nie zawarto w niemieckiej wersji językowej, o tyle zostało ono już zawarte – przynajmniej w angielskiej wersji językowej – w pierwotnym wniosku Komisji(16). Co więcej, wspomniane uściślenie odpowiada zwykłemu sformułowaniu zakazu ponownego badania co do istoty, który został ustanowiony w dziedzinie współpracy w sprawach cywilnych od czasu konwencji brukselskiej(17).
54. Podobnie pragnę zauważyć, że w dziedzinie współpracy w sprawach cywilnych zakaz ponownej kontroli merytorycznej uniemożliwia sądowi państwa członkowskiego wykonania kontrolowanie prawidłowości oceny prawnej lub oceny stanu faktycznego dokonanej przez sąd państwa członkowskiego wydania(18).
55. Co się tyczy w szczególności rozporządzenia nr 805/2004, Trybunał orzekł, że żadne spory dotyczące orzeczenia wydanego w państwie członkowskim wydania lub opatrzenia go zaświadczeniem europejskiego tytułu egzekucyjnego nie mogą podlegać ocenie tych sądów lub organów(19). W odróżnieniu od innych przepisów prawa wtórnego, które ustanawiają zakaz ponownego badania co do istoty w dziedzinie unijnej współpracy w sprawach cywilnych, art. 21 ust. 2 tego rozporządzenia przewiduje ten zakaz nie tylko w odniesieniu do orzeczenia (lub ugody sądowej, lub dokumentu urzędowego –w zależności od przypadku), lecz również w odniesieniu do nadania mu zaświadczenia ETE.
56. Innymi słowy, zakaz ponownej kontroli merytorycznej dotyczy również analizy, która doprowadziła właściwy organ do nadania zaświadczenia ETE danemu dokumentowi urzędowemu. Tymczasem ustalenia momentu, w którym orzeczenie należy uznać za wydane, a dokument urzędowy za sporządzony lub zarejestrowany w rozumieniu art. 26 rozporządzenia nr 805/2004, powinien dokonać właściwy organ lub sąd w państwie członkowskim wydania, zgodnie z jego prawem krajowym. W związku z tym rozstrzygnięcie kwestii, czy dany dokument jest objęty czasowym zakresem stosowania tego rozporządzenia, stanowi właśnie czynność związaną z dokonaniem kwalifikacji prawnej przez sąd lub właściwy organ państwa członkowskiego wydania, która nie może być kontrolowana w państwie członkowskim wykonania.
57. Moim zdaniem wynika z tego, że badanie czasowego zakresu stosowania przez właściwy organ lub sąd państwa członkowskiego jest objęte zakazem ponownej kontroli merytorycznej nadania zaświadczenia ETE.
58. Wniosek ten znajduje moim zdaniem potwierdzenie w wykładni systemowej i celowościowej tych przepisów.
2. Wykładnia systemowa
59. Co się tyczy kontekstu, w jaki wpisuje się art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2004, należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału zniesienie stwierdzenia wykonalności przewidziane w art. 5 tego rozporządzenia opiera się na wyraźnym podziale kompetencji między sądami i organami państwa członkowskiego wydania a sądami i organami państwa członkowskiego wykonania(20).
60. W ten sposób prawodawca Unii – ograniczając kompetencje państwa członkowskiego wykonania w odniesieniu do możliwości ponownej kontroli orzeczenia lub dokumentu urzędowego, któremu nadano zaświadczenie ETE – przewidział równolegle mechanizmy mające na celu umożliwienie dłużnikowi zakwestionowanie nadania tego zaświadczenia w państwie członkowskim wydania.
61. Jak podkreśla Komisja, art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004 przewiduje, że zaświadczenie ETE podlega, w zależności od przypadku, albo sprostowaniu, albo uchyleniu na wniosek skierowany do sądu wydania. Ponadto art. 25 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi, że procedura ta ma zastosowanie mutadis mutandis do nadania zaświadczenia ETE dokumentom urzędowym.
62. W szczególności pragnę zauważyć, że art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004 wyraźnie przewiduje, iż zaświadczenie może zostać uchylone w państwie członkowskim wydania, jeżeli zostało wydane nieprawidłowo, przy uwzględnieniu przesłanek przewidzianych w tym rozporządzeniu. Tymczasem, po pierwsze, we wspomnianym rozporządzeniu nie ma żadnego ograniczenia powodów pozwalających na stwierdzenie, że zaświadczenie zostało wydane bezzasadnie. Po drugie, jak podkreśliłem, analiza czasowego zakresu stosowania wchodzi w zakres przesłanek, które właściwy organ lub sąd muszą zbadać przy nadaniu zaświadczenia ETE. W tych okolicznościach jestem zdania, że nieprzestrzeganie czasowego zakresu stosowania tego rozporządzenia należy do powodów pozwalających na stwierdzenie, że zaświadczenie ETE zostało nadane bezzasadnie.
63. Innymi słowy – jedynie sądy lub właściwe organy państwa członkowskiego wydania mogą dokonać ponownej kontroli orzeczenia o nadaniu zaświadczenia w celu podjęcia decyzji, czy z jakiegoś powodu należy uchylić to zaświadczenie.
64. W tym względzie pragnę podkreślić, że art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004 jest jedynym narzędziem, jakim dysponuje dłużnik w celu wykazania, że dokumentowi urzędowemu lub orzeczeniu błędnie nadano zaświadczenie ETE. Tymczasem, jak wynika z motywu 10 tego rozporządzenia, zniesienie w państwie członkowskim wykonania wszelkiej kontroli nierozerwalnie wiąże się z istnieniem dostatecznej gwarancji przestrzegania prawa do obrony i od niej zależy. W tych okolicznościach wydaje mi się, że pojęcie „nadania oczywiście bezzasadnie”, umożliwiające sądowi państwa członkowskiego wydania uchylenie zaświadczenia, należy interpretować w sposób elastyczny.
65. Tę możliwość uchylenia uzupełnia inny mechanizm w państwie członkowskim wykonania, który ma na celu zapewnienie, aby w przypadku złożenia wniosku o uchylenie zaświadczenia dłużnik mógł wystąpić o ograniczenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 23 rozporządzenia nr 805/2004.
66. W tym względzie możliwość uzyskania przez dłużnika zawieszenia postępowania egzekucyjnego podlega restrykcyjnym przesłankom. Jest ona, po pierwsze, związana z wszczęciem przez dłużnika w państwie członkowskim wydania postępowania sądowego dotyczącego albo orzeczenia lub dokumentu urzędowego, które są przedmiotem zaświadczenia, albo uchylenia lub sprostowania ETE. Po drugie, zakłada ona istnienie „wyjątkowych okoliczności”, przy czym zgodnie z orzecznictwem przesłankę tę należy interpretować w sposób ścisły(21). W tym względzie pragnę jednak podkreślić, że sytuacja taka jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, w której dla sądu państwa członkowskiego wykonania jest oczywiste, że zakres stosowania rozporządzenia nr 805/2004 nie był przestrzegany, powinna móc wchodzić w zakres pojęcia „wyjątkowych okoliczności” i korzystać z pewnego złagodzenia restrykcyjnego orzecznictwa Trybunału dotyczącego tego pojęcia.
67. Jak podnosi Komisja, analiza tych przepisów wykazuje, że prawodawca Unii, przyjmując rozporządzenie nr 805/2004, uwzględnił okoliczność, że zaświadczenie mogło zostać nadane błędnie, i postanowił zaradzić tej sytuacji, przewidując możliwość złożenia przez wnioskodawcę wniosku o uchylenie zaświadczenia w państwie członkowskim wydania i jednoczesnego wystąpienia z wnioskiem o zawieszenie wykonania w państwie członkowskim wykonania.
68. W związku z tym z ogólnej systematyki rozporządzenia nr 805/2004 jasno moim zdaniem wynika, że ocena dotycząca czasowego zakresu stosowania tego rozporządzenia może być kontrolowana jedynie w państwie członkowskim wydania, w zależności od możliwości oferowanych dłużnikowi dla podniesienia, że zaświadczenie zostało nadane nieprawidłowo. W konsekwencji – i biorąc pod uwagę ścisły podział kompetencji dokonany w tym akcie prawnym – ogólna systematyka wspomnianego rozporządzenia nie pozwala na taką ponowną kontrolę w państwie członkowskim wykonania.
3. Wykładnia celowościowa
69. Jeśli chodzi o cel rozporządzenia nr 805/2004, pragnę przypomnieć, że jego tłem jest program przyjęty przez Radę w 2000 r. po posiedzeniu w Tampere w celu wprowadzenia w życie zasady wzajemnego uznawania, w szczególności poprzez zniesienie środków pośrednich poprzedzających wykonanie w państwie członkowskim, w którym o nie wniesiono(22). Chodziło o przyznanie wierzycielom wymiernej korzyści poprzez umożliwienie im szybkiego i skutecznego dochodzenia roszczeń za granicą bez interwencji ze strony organów sądowych państwa członkowskiego, w którym ma być przeprowadzona egzekucja, i bez opóźnień i związanych z tym kosztów(23).
70. Celem rozporządzenia nr 805/2004 jest zatem stworzenie ETE dla roszczeń bezspornych poprzez ustanowienie minimalnych standardów w celu zapewnienia swobodnego przepływu orzeczeń, ugód sądowych i dokumentów urzędowych we wszystkich państwach członkowskich(24). Jeżeli sąd wydający nadał orzeczeniu krajowemu zaświadczenie ETE, do celów wykonania jest ono traktowane tak, jakby zostało wydane w państwie członkowskim wykonania, a zatem nie wymaga klauzuli wykonalności stwierdzającej jego wykonalność w tym państwie członkowskim(25). To samo dotyczy ugód sądowych(26) i dokumentów urzędowych(27).
71. Trybunał orzekł zatem, że z łącznej lektury art. 1 i 5 rozporządzenia nr 805/2004 w związku z jego motywami 8, 10, 11 i 18 wynika, że rozporządzenie to ma na celu, z poszanowaniem wzajemnego zaufania do sprawowania wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich, na którym opiera się podział kompetencji między z jednej strony sądami i organami państwa członkowskiego wydania a z drugiej strony sądami i organami państwa członkowskiego wykonania, zapewnienie swobodnego przepływu między innymi orzeczeń dotyczących roszczeń bezspornych oraz przyspieszenie i uproszczenie ich wykonania poprzez zniesienie postępowania zmierzającego do stwierdzenia wykonalności tych orzeczeń, przy jednoczesnym zapewnieniu przestrzegania prawa do obrony(28).
72. Moim zdaniem umożliwienie kontroli przestrzegania czasowego zakresu stosowania rozporządzenia nr 805/2004 w państwie członkowskim wykonania byłoby zatem wyraźnie sprzeczne z tym celem, ponieważ prowadziłoby do ponownego wprowadzenia w tym państwie członkowskim systematycznej kontroli nadawania zaświadczenia ETE dokonywanej w państwie członkowskim wydania, oprócz procedur przewidzianych w tym rozporządzeniu i pomimo zawartego w nim wyraźnego zakazu ponownej kontroli merytorycznej.
73. Jest tak tym bardziej, że ustanowienie takiego systemu swobodnego przepływu orzeczeń dotyczących roszczeń bezspornych opiera się na wzajemnym zaufaniu między państwami członkowskimi w zakresie stosowania prawa Unii. Dokładniej rzecz ujmując, jak stanowi motyw 18 rozporządzenia nr 805/2004, wzajemne zaufanie do wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich oznacza, że sąd państwa członkowskiego może uznać, że wszystkie przesłanki nadania zaświadczenia ETE zostały spełnione, aby umożliwić wykonanie orzeczenia we wszystkich pozostałych państwach członkowskich.
74. Ponadto, jak wskazuje na to brak klauzuli porządku publicznego umożliwiającej państwu członkowskiemu wykonania odstąpienie od wykonania orzeczenia, ugody sądowej lub dokumentu urzędowego, któremu nadano zaświadczenie ETE, ów swobodny przepływ opiera się moim zdaniem na szczególnie wysokim stopniu wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi.
75. Innymi słowy, to właśnie zasada wzajemnego zaufania uzasadnia to, że po pierwsze, do wyłącznej kompetencji państwa członkowskiego wydania należy dokonanie sprostowania lub uchylenia ETE, a po drugie, sąd państwa członkowskiego wykonania jest zobowiązany do uznania zaświadczenia ETE za ważne i nie może kontrolować jego prawidłowości, nawet jeśli, ze względu na oczywiste naruszenie czasowego zakresu stosowania rozporządzenia nr 805/2004, zaświadczenie nie powinno było zostać wydane.
76. Z powyższego wynika, że zarówno brzmienie art. 21 ust. 2 i art. 25 rozporządzenia nr 805/2004, jak i kontekst, w jaki wpisują się te przepisy, a także cele aktu, którego są częścią, wskazują na to, że wspomniane przepisy stoją na przeszkodzie temu, by nadanie zaświadczenia ETE dokumentowi urzędowemu mogło być przedmiotem ponownej kontroli w państwie członkowskim wykonania, jeżeli, biorąc pod uwagę datę sporządzenia dokumentu urzędowego, jest oczywiste, że nie przestrzegano czasowego zakresu stosowania tego rozporządzenia.
V. Wnioski
77. W świetle całości powyższych rozważań proponuję, aby na pytanie prejudycjalne przedstawione przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) Trybunał odpowiedział w następujący sposób:
Artykuł 21 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych w związku z art. 25 tego rozporządzenia
należy interpretować w ten sposób, że:
w państwie członkowskim wykonania niedopuszczalne jest ponowne badanie zaświadczenia ETE dotyczącego wykonalnego dokumentu urzędowego wydanego przez właściwy organ w państwie członkowskim wydania przy użyciu formularza zawartego w załączniku III do wspomnianego rozporządzenia, jeżeli, biorąc pod uwagę datę sporządzenia dokumentu urzędowego, jest oczywiste, że nie przestrzegano czasowego zakresu stosowania tego rozporządzenia.
1 Język oryginału: francuski.
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 351, L 2012, s. 1).
3 Dokonanym rozporządzeniem Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, s. 1, zwanym dalej „rozporządzeniem Bruksela I”).
4 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych (Dz.U. 2004, L 143, s. 15).
5 Jedyną przewidzianą w art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004 podstawą odmowy wykonania orzeczenia, któremu nadano zaświadczenie, jest niezgodność z wcześniejszym orzeczeniem, która to podstawa nie ma zresztą zastosowania do dokumentów urzędowych; zob. art. 25 ust. 3 tego rozporządzenia.
6 Zgodnie z § 54c ust. 1 kodeksu postępowania egzekucyjnego.
7 Dz.U. 1972, L 299, s. 32, zwanej dalej „konwencją brukselską”.
8 W tym względzie pragnę uściślić, że w niniejszej sprawie, zgodnie z jego art. 33, rozporządzenie nr 805/2004 obowiązywało w momencie nadania zaświadczenia ETE rozpatrywanemu dokumentowi urzędowemu. W niniejszej sprawie nie chodzi zatem o przestrzeganie tego przepisu. Natomiast art. 26 tego rozporządzenia przewiduje, że ma ono zastosowanie wyłącznie do dokumentów urzędowych sporządzonych lub zarejestrowanych po wejściu w życie wspomnianego rozporządzenia. W związku z tym to właśnie ten przepis, który ma na celu ograniczenie pod względem czasowym dokumentów, którym można nadać zaświadczenie ETE, jest przedmiotem niniejszej sprawy.
9 Zobacz w szczególności P. Yessiou-Faltsi, „The European Enforcement Order after Five Years of Experience in Greece”, Revue Hellénique de Droit International, 2008, vol. 61, s. 735, 742, 743 (greckie orzeczenia, którym nadano zaświadczenie ETE przed dniem 21 października 2005 r.); tribunal d’arrondissement Luxembourg (sąd rejonowy w Luksemburgu) (wydział cywilny), III izba, orzeczenie w sprawie specjalnego zajęcia, nr 37/2015, dostępne na stronie internetowej https://justice.public.lu/fr/jurisprudence/juridictions-judiciaires.html (ETE wydany we Francji w 2012 r. na podstawie postanowienia w przedmiocie środków tymczasowych wydanego w 2003 r.); a także Oberlandesgericht München (wyższy sąd krajowy w Monachium, Niemcy), postanowienie z dnia 30 kwietnia 2007 r., 6 W 687/07, NJW‑RR, 2007, s. 1582, 1583 (brak możliwości zastosowania rozporządzenia do postanowienia w sprawie ustalenia kosztów wydanego w dniu 2 marca 2005 r.).
10 Artykuł 33 rozporządzenia nr 805/2004.
11 Zobacz również A. Huet, „Titre exécutoire européen”, Répertoire de droit européen, Dalloz, sierpień 2006 r., pkt 7.
12 Zobacz analogicznie, co się tyczy rozgraniczenia ratione temporis rozporządzeń Bruksela I i Bruksela I bis, wyrok z dnia 6 czerwca 2019 r., Weil (C‑361/18, EU:C:2019:473, pkt 24).
13 Artykuł 1 rozporządzenia nr 805/2004.
14 Wyroki: z dnia 16 lutego 2023 r., Lufthansa Technik AERO Alzey (C‑393/21, EU:C:2023:104, pkt 33); z dnia 27 listopada 2025 r., Manuel Costa Filhos (C‑643/24, EU:C:2025:923, pkt 37).
15 Zobacz w szczególności wersje w językach: greckim („Σε καμία περίπτωση”), hiszpańskim („en ningún caso”), francuskim („en aucun cas”), włoskim („in nessun caso”), niderlandzkim („in geen geval”), polskim („w żadnych okolicznościach”), portugalskim („em caso algum”), rumuńskim („în niciun caz”) i angielskim („under no circumstances”).
16 Zobacz art. 22 ust. 2 wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych, COM(2002) 159 wersja ostateczna, s. 3.
17 Zobacz w szczególności art. 29 konwencji brukselskiej i art. 52 rozporządzenia Bruksela I bis.
18 Zobacz w szczególności: wyrok z dnia 28 marca 2000 r., Krombach (C‑7/98, EU:C:2000:164, pkt 36); a także niedawny wyrok z dnia 4 października 2024 r., Real Madrid Club de Fútbol (C‑633/22, EU:C:2024:843, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).
19 Wyrok z dnia 16 lutego 2023 r., Lufthansa Technik AERO Alzey (C‑393/21, EU:C:2023:104, pkt 41).
20 Wyroki: z dnia 16 lutego 2023 r., Lufthansa Technik AERO Alzey (C‑393/21, EU:C:2023:104, pkt 41); z dnia 27 listopada 2025 r., Manuel Costa Filhos (C‑643/24, EU:C:2025:923, pkt 40).
21 Zobacz podobnie wyrok z dnia 16 lutego 2023 r., Lufthansa Technik AERO Alzey (C‑393/21, EU:C:2023:104, pkt 34, 35).
22 Zobacz motyw 8 rozporządzenia nr 805/2004 oraz komunikat Rady (2001/C 12/01) „Projekt programu środków służących wprowadzeniu w życie zasady wzajemnego uznawania orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych” (Dz.U. 2001, C 12, s. 1, 5).
23 Zobacz motywy 8 i 9 rozporządzenia nr 805/2004.
24 Artykuł 1 rozporządzenia nr 805/2004.
25 Zobacz art. 5 rozporządzenia nr 805/2004.
26 Artykuł 24 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2004.
27 Artykuł 25 ust. 2 rozporządzenia nr 805/2004.
28 Wyrok z dnia 27 listopada 2025 r., Manuel Costa Filhos (C‑643/24, EU:C:2025:923, pkt 53). Zobacz także wyrok z dnia 16 lutego 2023 r., Lufthansa Technik AERO Alzey (C‑393/21, EU:C:2023:104, pkt 45).
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło