C-140/08
WyrokTSUE2009-10-29CELEX: 62008CJ0140ECLI:EU:C:2009:667
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy zamrożone mechanicznie odkostnione mięso drobiowe (MOM) powinno być klasyfikowane do podpozycji CN 0207 14 10 (kawałki bez kości) czy 0207 14 99 (pozostałe podroby)?
2. Czy art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1972/2003 sprzeciwia się krajowej metodzie obliczania nadmiernych zapasów, która stosuje współczynnik 1,2 do średnich zapasów z lat poprzedzających przystąpienie?
3. Czy rozporządzenie nr 1972/2003 sprzeciwia się pobieraniu opłaty z tytułu nadmiernych zapasów, nawet jeśli przedsiębiorca nie osiągnął zysku ze sprzedaży tych zapasów po dniu 1 maja 2004 r.?
4. Czy na rozporządzenia wspólnotowe nieopublikowane w języku estońskim w Dzienniku Urzędowym UE można powoływać się wobec jednostek w Estonii?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że mechanicznie odkostnione mięso drobiowe (MOM) nie posiada obiektywnych cech podrobów, lecz jest masą mięsa i tkanek miękkich, co kwalifikuje je jako kawałki mięsa drobiowego bez kości (CN 0207 14 10). W kwestii nadmiernych zapasów, TSUE stwierdził, że art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1972/2003 daje państwom członkowskim swobodę uznania w definiowaniu kryteriów obliczania, a zastosowanie współczynnika 1,2, odzwierciedlającego wzrost produkcji rolnej, jest zgodne z celami rozporządzenia i zasadami proporcjonalności. Ponadto, opłata z tytułu nadmiernych zapasów ma na celu ochronę wspólnej organizacji rynków rolnych i zapobieganie spekulacji, a zatem jest należna niezależnie od tego, czy posiadacz zapasów faktycznie osiągnął zysk ze sprzedaży. Wreszcie, Trybunał potwierdził, że akty UE nieopublikowane w języku urzędowym nowego państwa członkowskiego nie mogą nakładać obowiązków na jednostki, chyba że ich postanowienia zostały powtórzone w prawie krajowym.Stan faktyczny
Rakvere Lihakombinaat AS (RLK), estońskie przedsiębiorstwo rolno-spożywcze, wykorzystywało zamrożone mechanicznie odkostnione mięso drobiowe (MOM) w swojej produkcji. Po przystąpieniu Estonii do UE, estońskie władze nałożyły na RLK opłatę z tytułu nadmiernych zapasów tego mięsa, określając je na 83 462 kg. RLK zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że MOM powinno być inaczej klasyfikowane taryfowo (do podpozycji 0207 14 99, a nie 0207 14 10), co wykluczyłoby je z opłaty. Kwestionowała również metodę obliczania nadmiernych zapasów stosowaną przez Estonię oraz zasadność pobierania opłaty, jeśli nie osiągnięto zysku ze sprzedaży tych zapasów.Rozstrzygnięcie
1) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r. należy interpretować w ten sposób, iż produkty takie jak te będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, składające się z zamrożonego, mechanicznie odkostnionego mięsa uzyskanego przez mechaniczne usunięcie mięsa z tkanek przylegających do kości kurczaków i przeznaczone do spożycia przez ludzi, powinny być klasyfikowane do podpozycji 0207 14 10 Nomenklatury Scalonej.
2) Artykuł 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003 r. w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami rolnymi ze względu na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 230/2004 z dnia 10 lutego 2004 r. nie sprzeciwia się przepisowi krajowemu takiemu jak art. 6 ustawy o opłacie z tytułu nadmiernych zapasów (Üleliigse laovaru tasu seadus) zmienionej ustawą z dnia 25 stycznia 2007 r., zgodnie z którym nadmierne zapasy danego przedsiębiorcy są określane poprzez odjęcie od zapasów rzeczywiście posiadanych w dniu 1 maja 2004 r. zapasów do przeniesienia definiowanych jako średnia ilość zapasów posiadanych w dniu 1 maja każdego z czterech lat poprzedzających pomnożona przez współczynnik 1,2, odpowiadający wzrostowi produkcji rolnej zaobserwowanemu w zainteresowanym państwie członkowskim w tymże okresie czterech lat.
3) Rozporządzenie nr 1972/2003 nie sprzeciwia się pobieraniu opłaty z tytułu nadmiernych zapasów danego przedsiębiorcy, nawet jeżeli jest on w stanie wykazać, że nie osiągnął zysku ze sprzedaży tych zapasów po dniu 1 maja 2004 r.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑140/08
Rakvere Lihakombinaat AS
przeciwko
Põllumajandusministeerium
i
Maksu- ja Tolliameti Ida maksu- ja tollikeskus
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tallinna Halduskohus)
Wspólna Taryfa Celna – Nomenklatura Scalona – Klasyfikacja taryfowa – Zamrożone kawałki i podroby z kurczaków – Przystąpienie Estonii – Środki przejściowe – Produkty rolne – Nadmierne zapasy – Rozporządzenie (WE) nr 1972/2003
Streszczenie wyroku
1. Przystąpienie nowych państw członkowskich do Wspólnot – Akt o przystąpieniu z 2003 r. – Przepisy wspólnotowe nieopublikowane
w Dzienniku Urzędowym w języku nowego państwa członkowskiego będącym językiem urzędowym Unii Europejskiej – Niemożność powołania
się wobec jednostek – Granice
(akt o przystąpieniu z 2003 r., art. 58)
2. Wspólna Taryfa Celna – Pozycje taryfowe – Kawałki zamrożonego mięsa drobiowego bez kości
(rozporządzenie nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, załącznik I, pkt 1.14; rozporządzenie Rady nr 2658/87, załącznik I;
rozporządzenie Komisji nr 1789/2003)
3. Przystąpienie nowych państw członkowskich do Wspólnot – Estonia – Rolnictwo – Wspólna organizacja rynków – Środki przejściowe
odnoszące się do handlu produktami rolnymi
(rozporządzenia Komisji: nr 1972/2003, art. 4 ust. 2; nr 230/2004)
4. Przystąpienie nowych państw członkowskich do Wspólnot – Estonia – Rolnictwo – Wspólna organizacja rynków – Środki przejściowe
odnoszące się do handlu produktami rolnymi
(rozporządzenia Komisji: nr 1972/2003, nr 230/2004)
1. Artykuł 58 aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki
Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki
Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej sprzeciwia się temu, aby obowiązki zawarte
w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki
w tym państwie, nawet jeśli mogły one zapoznać się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków.
Jednakże okoliczność, że nie można powołać się na rozporządzenie wspólnotowe wobec jednostek w państwie członkowskim, w języku
którego nie zostało opublikowane, nie wpływa w żaden sposób na fakt, że stanowiąc część dorobku wspólnotowego, przepisy tego
rozporządzenia wiążą zainteresowane państwo członkowskie od dnia przystąpienia. Zatem przyjęcie przez państwo członkowskie
przed dniem akcesji przepisów wykonujących obowiązki wynikające z rozporządzenia wspólnotowego jest źródłem obowiązków dla
jednostek, niezależnie od faktu, że nie można się wobec nich powołać na owo rozporządzenie przed umożliwieniem im zapoznania
się z jego treścią poprzez prawidłową publikację w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku tego państwa członkowskiego. W tych okolicznościach wobec jednostek można powoływać się na przepisy rozporządzenia
wspólnotowego, które zostały powtórzone w przepisach krajowych. Natomiast w zakresie, w jakim niektóre przepisy nie zostały
wdrożone na mocy prawa krajowego, państwo członkowskie nie może się na nie powoływać wobec jednostek przed oficjalną publikacją
rozporządzenia w języku owego państwa członkowskiego. Do sądu krajowego należy stwierdzenie, czy i w jakim zakresie prawo
krajowe powtarza omawiane przepisy wspólnotowe.
(por. pkt 31–35)
2. Rozporządzenie nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienione
rozporządzeniem nr 1789/2003, należy interpretować w ten sposób, iż produkty składające się z zamrożonego, mechanicznie odkostnionego
mięsa uzyskanego przez mechaniczne usunięcie mięsa z tkanek przylegających do kości kurczaków i przeznaczone do spożycia przez
ludzi powinny być klasyfikowane do podpozycji 0207 14 10 Nomenklatury Scalonej. Produkty takie nie mogą być zaklasyfikowane
do podpozycji 0207 14 99, ponieważ nie mają obiektywnych cech i właściwości takich jak podroby, których dotyczy ta podpozycja,
lecz mają przed zamrożeniem formę masy złożonej z resztek mięsa i miękkich tkanek otrzymanej w drodze mechanicznego rozdrabniania
tkanek przylegających do kości, zgodnie z definicją kawałków zamrożonego mięsa drobiowego odkostnionego mechanicznie, zawartą
w pkt 1.14 załącznika I do rozporządzenia nr 853/2004 ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu
do żywności pochodzenia zwierzęcego.
(por. pkt 49, 50, 53; pkt 1 sentencji)
3. Artykuł 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1972/2003 w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami
rolnymi ze względu na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji,
zmienionego rozporządzeniem nr 230/2004, nie sprzeciwia się przepisowi krajowemu, zgodnie z którym nadmierne zapasy danego
przedsiębiorcy są określane poprzez odjęcie od zapasów rzeczywiście posiadanych w dniu 1 maja 2004 r. zapasów do przeniesienia
definiowanych jako średnia ilość zapasów posiadanych w dniu 1 maja każdego z czterech lat poprzedzających pomnożona przez
współczynnik 1,2, odpowiadający wzrostowi produkcji rolnej zaobserwowanemu w zainteresowanym państwie członkowskim w tymże
okresie czterech lat. Współczynnik ten pozwala zaktualizować średnią ilość zapasów stwierdzoną w dniu 1 maja w latach 2000–2003
o tę stopę oraz określić zapasy do przeniesienia – a następnie nadmierne zapasy – w sposób proporcjonalnie odzwierciedlający
wzrost obserwowany w całym sektorze rolnictwa danego państwa członkowskiego pomiędzy dniem 1 maja 2000 r. a dniem 1 maja 2004 r.
Przyczynia się on również do ustalenia podstawy do porównania pomiędzy zapasami w dniu 1 maja 2004 r. a średnią ilością zapasów
w dniu 1 maja czterech lat poprzedzających.
Zastosowanie tego rodzaju współczynnika wybranego w oparciu o swobodę uznania, jaką dysponują nowe państwa członkowskie przy
definiowaniu odpowiedniego okresu lub metody obliczania dostępnych średnich zapasów, nie narusza celów rozporządzenia nr 1972/2003
ani zasad proporcjonalności i równego traktowania.
(por. pkt 59–62, 64; pkt 2 sentencji)
4. Rozporządzenie nr 1972/2003 w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami rolnymi ze względu
na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, zmienionego
rozporządzeniem nr 230/2004, nie sprzeciwia się pobieraniu opłaty z tytułu nadmiernych zapasów danego przedsiębiorcy, nawet
jeżeli jest on w stanie wykazać, że nie osiągnął zysku ze sprzedaży tych zapasów po dniu 1 maja 2004 r. Owa opłata, mająca
na celu ochronę wspólnej organizacji rynków rolnych i zmierzająca do zapobiegania powstawaniu zapasów dla celów spekulacyjnych
w nowych państwach członkowskich w drodze sztucznego przemieszczania niektórych produktów rolnych na ich terytoria w perspektywie
rozszerzenia, znajduje w istocie zastosowanie do wszelkich nadmiernych zapasów w rozumieniu rzeczonego rozporządzenia, niezależnie
od kwestii, czy ich posiadacze rzeczywiście osiągnęli zyski z ich sprzedaży.
(por. pkt 71–74; pkt 3 sentencji)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 29 października 2009 r.(*)
Wspólna Taryfa Celna – Nomenklatura Scalona – Klasyfikacja taryfowa – Zamrożone kawałki i podroby z kurczaków – Przystąpienie Estonii – Środki przejściowe – Produkty rolne – Nadmierne zapasy – Rozporządzenie (WE) nr 1972/2003
W sprawie C‑140/08
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tallinna
Halduskohus (Estonia) postanowieniem z dnia 19 marca 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 7 kwietnia 2008 r., w postępowaniu
Rakvere Lihakombinaat AS
przeciwko
Põllumajandusministeerium,
Maksu‑ ja Tolliameti Ida maksu‑ ja tollikeskus,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: J.N. Cunha Rodrigues, prezes drugiej izby pełniący obowiązki prezesa trzeciej izby, P. Lindh (sprawozdawca), A. Rosas,
U. Lõhmus i A. Arabadjiev, sędziowie,
rzecznik generalny: D. Ruiz‑Jarabo Colomer,
sekretarz: C. Strömholm, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 3 września 2009 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu Rakvere Lihakombinaat AS przez K. Kaska, advokaat,
– w imieniu rządu estońskiego przez L. Uiba, działającego w charakterze pełnomocnika,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez A. Siposa, H. Tserepa‑Lacombe oraz K. Saaremäel‑Stoilov, działających w charakterze
pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87
z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. L 256,
s. 1) zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r. (Dz.U. L 281, s. 1) oraz wykładni rozporządzenia
Komisji (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003 r. w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami
rolnymi ze względu na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji
(Dz.U. L 293, s. 3) zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 230/2004 z dnia 10 lutego 2004 r. (Dz.U. L 39, s. 13, zwanego
dalej „rozporządzeniem nr 1972/2003”).
2 Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Rakvere Lihakombinaat AS (zwaną dalej „RLK”) a Põllumajandusministeerium
(ministerstwem rolnictwa) i Maksu‑ ja Tolliameti Ida maksu‑ ja tollikeskus (urzędem skarbowym i celnym wschód, zwanym dalej
„MTA”) w przedmiocie opłat z tytułu nadmiernych zapasów zamrożonego mięsa kurczaków.
Ramy prawne
Prawo wspólnotowe
Nomenklatura Scalona
3 Nomenklatura Scalona (zwana dalej „CN”) wprowadzona rozporządzeniem nr 2658/87 oparta jest na światowym Zharmonizowanym Systemie
Oznaczania i Kodowania Towarów (dalej zwanym „HS”), opracowanym przez Radę Współpracy Celnej, obecnie Światową Organizację
Celną, i przyjętym przez międzynarodową konwencję zawartą w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983 r. i zatwierdzoną w imieniu Wspólnoty
Europejskiej decyzją Rady 87/369/EWG z dnia 7 kwietnia 1987 r. (Dz.U. L 198, s. 1). CN przejęła z tego systemu pozycje i sześciocyfrowe
podpozycje, a jedynie siódma i ósma cyfra wprowadza dodatkowe podpodziały charakterystyczne dla CN.
4 W HS w brzmieniu z 2002 r. pozycja 0207 zawarta w dziale 2 i zatytułowana „Mięso i podroby jadalne z drobiu z pozycji 0105,
świeże, schłodzone albo zamrożone” zawiera dla celów klasyfikacji kurczaków podpozycję 0207 14 zatytułowaną „Kawałki i podroby,
zamrożone”.
5 Zgodnie z uwagami ogólnymi not wyjaśniających do działu 2 HS dotyczącego mięsa i podrobów jadalnych:
„Niniejszy dział obejmuje mięso w tuszach (ciało zwierzęcia z głową lub bez) w półtuszach […] w ćwierciach, w kawałkach, itd.,
podroby, mąki i mączki z mięsa lub podrobów ze wszystkich zwierząt […], zdatne do spożycia przez ludzi.
[…]
Podroby można ogólnie podzielić na cztery kategorie:
1) Podroby wykorzystywane głównie w żywieniu ludzi takie jak głowy i części głów (włączając uszy), nogi, ogony, serca, ozory,
przepony grube i przepony cienkie, sadło, podgardla, grasice.
2) Podroby mogące być wykorzystane jedynie do wytwarzania produktów farmaceutycznych takie jak pęcherzyki żółciowe, gruczoły
nadnercza, łożyska.
3) Podroby mogące być wykorzystane w żywieniu ludzi lub do wytwarzania produktów farmaceutycznych, jak wątroby, nerki, płuca,
mózgi, trzustki, śledziony, rdzenie kręgowe, jajniki, macice, jądra, wymiona, tarczyce, przysadki mózgowe.
4) Podroby mogące być wykorzystane, jak skóry, w żywieniu ludzi jak też w inny sposób (przykładowo w przemyśle skórzanym).
[…]
Działem tym objęte są jedynie mięso i podroby występujące w następujących stanach, niezależnie od tego, czy zostały poddane
niewielkiej obróbce cieplnej przy użyciu gorącej wody lub pary wodnej (jak oparzanie lub blanszowanie) nieprowadzącej do ugotowania
produktów:
1) Świeże […]
2) Schłodzone […]
3) Zamrożone […]
4) Solone lub w solance, suszone lub wędzone
[…]
Mięso i podroby występujące w stanach określonych powyżej w akapitach 1–4 pozostają objęte niniejszym działem, chociażby zostały
[…] pocięte, pokrojone w plastry lub posiekane” [tłumaczenie nieoficjalne].
6 Do okoliczności sprawy przed sądem krajowym zastosowanie ma CN w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie nr 1789/2003, które
weszło w życie w dniu 1 stycznia 2004 r. Druga część CN zawiera tabelę stawek celnych. Sekcja pierwsza tej części zatytułowana
„Zwierzęta żywe; produkty pochodzenia zwierzęcego”, zawiera dział 2 zatytułowany „Mięso i podroby jadalne”, w którym znajduje
się pozycja 0207 o następującym brzmieniu:
„0207 Mięso i podroby jadalne, z drobiu objętego pozycją 0105, świeże, schłodzone lub zamrożone
– Z drobiu z gatunku Gallus domesticus [z kurczaków]
[…]
0207 14 – – Kawałki i podroby, zamrożone
– – – kawałki
0207 14 10 – – – – bez kości
[…]
– – – Podroby:
0207 14 91 – – – – Wątróbki
0207 14 99 – – – – Pozostałe”.
7 W notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich opublikowanych w dniu 23 października 2002 r. (Dz.U.
C 256, s. 1) uwagi ogólne nr 2, 4 i 5 dotyczące części drugiej sekcji I działu 2 CN stanowią:
„2. Do celów tego działu zakres słów „mięso” i „podroby” jest taki, jak opisano w uwagach ogólnych not wyjaśniających do HS do
tego działu.
[…]
4. W uwagach ogólnych not wyjaśniających do HS do niniejszego działu jest także podana informacja w sprawie rozróżnienia pomiędzy
mięsem i podrobami objętymi niniejszym działem a tymi objętymi działem 16. Jednakże niniejszy dział obejmuje podroby mięsne,
surowe, mielone lub drobno posiekane, ale dalej nieprzygotowane, pakowane w materiały z tworzyw sztucznych (nawet w postaci
kiełbas) wyłącznie w celu ułatwienia przemieszczania lub transportu.
5. Do celów rozróżnienia pomiędzy kawałkami z kością lub bez kości chrząstki i ścięgna nie powinny być uważane za kości”.
8 Nota wyjaśniająca dotycząca podpozycji od 0207 14 10 do 0207 14 99 wskazuje, że noty wyjaśniające do podpozycji od 0207 13 10
do 0207 13 99 mają zastosowanie, uwzględniając istniejące różnice. Te ostatnie mają następujące brzmienie:
„0207 13 10 Bez kości
Podpozycja ta obejmuje mięso z drobiu [kurczaków] bez kości, niezależnie od tego, z jakiej części tuszy ono pochodzi.
[…]
0207 13 99 Pozostałe
Podpozycja ta obejmuje jadalne podroby, w szczególności serca, grzebienie i korale indyka, z wyłączeniem wątróbek.
Niniejsza podpozycja obejmuje również łapki drobiu [kurczaków]”.
9 Ogólne reguły interpretacji CN, zawarte w części pierwszej, sekcji I A CN stanowią:
„Klasyfikacja towarów w [CN] podlega następującym regułom:
1. Tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów prawnych klasyfikację towarów należy
ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji
i uwag, zgodnie z następującymi regułami:
2. […]
b) wszelkie informacje zawarte w treści pozycji o materiale lub substancji odnoszą się do tego materiału lub substancji bądź
w stanie czystym, bądź w mieszaninie lub w połączeniu z innymi materiałami lub substancjami. […] Klasyfikowanie wyrobów stanowiących
mieszaniny […] ustalane jest według zasad określonych w regule 3.
3. Jeżeli stosując regułę 2 b) lub z innego powodu towary pozornie mogą być klasyfikowane do dwu lub więcej pozycji, klasyfikacji
dokonać należy w sposób następujący:
a) pozycja określająca towar w sposób najbardziej szczegółowy ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej
ogólny. W przypadku gdy dwie pozycje lub więcej odnoszą się tylko do części materiałów czy substancji zawartych w mieszaninie
[…], pozycje te należy uważać za równorzędne, nawet gdy jedna z nich określa dany wyrób w sposób bardziej szczegółowy lub
bardziej pełny;
b) do wyrobów stanowiących mieszaniny wyrobów składających się z różnych materiałów lub wytworzonych z różnych komponentów oraz
wyrobów stanowiących komplety do sprzedaży detalicznej, których klasyfikacja w myśl reguły 3 a) nie może być przeprowadzona,
należy stosować pozycję obejmującą materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu, jeżeli takie kryterium
jest możliwe do zastosowania;
[…]”.
Rozporządzenie nr 1972/2003
10 Artykuł 41 akapit pierwszy aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej,
Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii
i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. 2003, L 236, s. 33) pozwala
Komisji Wspólnot Europejskich na podejmowanie środków mających na celu ułatwienie przejścia nowych państw członkowskich na
system wspólnej polityki rolnej. Przepis ten przewiduje, że wskazane środki przejściowe „mogą być podejmowane przez okres
trzech lat następujących po dacie przystąpienia, a ich stosowanie będzie ograniczone do tego okresu”. W oparciu między innymi
o ten przepis Komisja przyjęła rozporządzenie nr 1972/2003.
11 Zgodnie z motywem pierwszym rozporządzenia nr 1972/2003 ma ono na celu „uniknięcie ryzyka zakłóceń w handlu, które mogłyby
wpłynąć na wspólną organizację rynków rolnych w związku z przystąpieniem 10 nowych państw do Unii Europejskiej w dniu 1 maja
2004 r.”. Z uwagi na to ryzyko w motywie 3 tego rozporządzenia podkreślono, że należy wprowadzić „przepisy o zapobiegawczych
[zniechęcających] opłatach nakładanych na nadmierne zapasy w nowych państwach członkowskich”.
12 W tym celu art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1972/2003 wymaga, by nowe państwa członkowskie pobierały opłaty od posiadaczy nadmiernych
zapasów produktów będących w swobodnym obrocie w dniu 1 maja 2004 r. Ustęp 5 tego artykułu precyzuje, iż w przypadku Estonii
obowiązek ten stosuje się między innymi do produktów objętych kodem CN 0207 14 10.
13 Artykuł 4 ust. 2 tego rozporządzenia przewiduje:
„Aby określić nadmierne zapasy poszczególnych posiadaczy, nowe państwa członkowskie biorą pod uwagę w szczególności:
a) dostępne średnie stany zapasów z lat poprzedzających przystąpienie;
b) strukturę obrotów w latach poprzedzających przystąpienie;
c) okoliczności, w których zapasy powstały.
Pojęcie nadmiernych zapasów odnosi się do produktów importowanych do nowego państwa członkowskiego lub pochodzących z nowego
państwa członkowskiego. Pojęcie nadmiernych zapasów odnosi się także do produktów przeznaczonych na rynki nowych państw członkowskich.
[…]”.
14 Aby zapewnić poprawne naliczenie opłat z tytułu nadmiernych zapasów, art. 4 ust. 4 rzeczonego rozporządzenia stanowi, iż nowe
państwa członkowskie bezzwłocznie przeprowadzą inwentaryzację zapasów według stanu na dzień 1 maja 2004 r. i w tym celu, najpóźniej
do dnia 31 października 2004 r., powiadomią Komisję o ilości produktów z nadmiernymi zapasami.
15 Rozporządzenie nr 1972/2003 zgodnie z jego art. 10 stosuje się od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2007 r.
Rozporządzenie nr 853/2004
16 Punkt 1.14 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego
szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. L 139, s. 55 i sprostowanie,
Dz.U. 2004, L 226, s. 22) definiuje mięso odkostnione mechanicznie (zwane dalej „MOM”) jako:
„produkt uzyskany przez usunięcie mięsa z tkanek przylegających do kości po odłączeniu od nich tuszy lub z tusz drobiowych,
za pomocą środków mechanicznych, co prowadzi do utraty lub modyfikacji struktury włókien mięśniowych”.
Prawo krajowe
17 W dniu 7 kwietnia 2004 r. parlament estoński uchwalił ustawę o opłacie z tytułu nadmiernych zapasów (Üleliigse laovaru tasu
seadus, RT I 2004, 30, 203).
18 Wyrokiem z dnia 5 października 2006 r. Riigikohus (sąd najwyższy) orzekł o niestosowalności art. 6 ust. 1 tej ustawy z powodu
sprzeczności z rozporządzeniem nr 1972/2003. Sąd ten uznał, że obowiązek stosowania współczynnika wynoszącego 1,2 w ramach
obliczania zapasów do przeniesienia na podstawie tego przepisu nie pozwala na dostatecznie zróżnicowane traktowanie poszczególnych
przedsiębiorców.
19 W celu wykonania tego orzeczenia parlament estoński ustawą z dnia 25 stycznia 2007 r. (RT I 2007, 12, 65) dokonał wielu zmian
w pierwotnej ustawie. Ustawa w brzmieniu zmienionym (zwana dalej „ÜLTS”) weszła w życie w dniu 16 lutego 2007 r. i reguluje
z mocą wsteczną sytuacje powstałe od dnia 1 maja 2004 r.
20 Na mocy art. 7 ÜLTS pojęcie nadmierne zapasy oznacza różnicę pomiędzy zapasami istniejącymi rzeczywiście w dniu 1 maja 2004 r.
a zapasami do przeniesienia.
21 Artykuł 6 ÜLTS definiuje pojęcie „zapasów do przeniesienia” jako średnią roczną ilość zapasów posiadanych w ciągu czterech
lat poprzedzających przystąpienie Republiki Estonii do Unii Europejskiej (od 2000 r. do 2003 r.), pomnożoną przez 1,2. Aby
złagodzić tę surową regułę w stosunku do przedsiębiorców, którzy nie wykonywali odpowiedniej działalności w ciągu tych czterech
lat odniesienia, ten sam art. 6 przewiduje dwie szczególne reguły. Po pierwsze, przedsiębiorca, którego działalność na właściwym
rynku rozpoczęła się po 2003 r., musi udowodnić, że jego zapasy na dzień 1 maja 2004 r. są równe „stanowi zapasów [...], które
normalnie wyprodukowałby, sprzedał lub w inny sposób przeniósł lub nabył odpłatnie lub nieodpłatnie”. Po drugie, na mocy ust. 3
tego artykułu w odniesieniu do tych przedsiębiorców, którzy na dzień 1 maja 2004 r. prowadzą działalność na rynku właściwym
co najmniej od roku, zapasy do przeniesienia oznaczają „średni stan zapasów posiadanych na dzień 1 maja w ciągu ostatnich
lat działalności” lub stan zapasów posiadanych na dzień 1 maja 2003 r. pomnożony przez 1,2.
22 Zgodnie z art. 10 ÜLTS zapasy do przeniesienia i nadmierne zapasy obliczane są przez ministerstwo rolnictwa na podstawie deklaracji
przedsiębiorcy. Na jego uzasadniony wniosek ministerstwo może uwzględnić określone czynniki mogące tłumaczyć wzrost zapasów,
niezależny od spekulacji, takie jak wzrost wielkości produkcji, przetwarzania lub sprzedaży przedsiębiorcy w ciągu poprzedniego
roku, czas dojrzewania produktów rolnych, okoliczność utworzenia zapasów przed trzecim kwartałem 2003 r., zmniejszenie wartości
wywozu lub sprzedaży z powodów niezależnych od przedsiębiorcy, lub też inne czynniki od niego niezależne.
23 Te ostatnie przepisy uzupełnione są przez art. 23 ÜLTS, który definiuje pewne okoliczności, w jakich zapasy do przeniesienia
mogą zostać zwiększone w celu uwzględnienia rozwoju działalności przedsiębiorcy w okresie od dnia 1 maja 2003 r. do dnia 1 maja
2006 r.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
24 RLK jest estońskim przedsiębiorstwem z sektora rolno‑spożywczego. Do przyrządzania swoich produktów wykorzystuje zamrożone
kawałki mechanicznie odkostnionego mięsa drobiowego, zwanego MOM.
25 W decyzji z dnia 30 marca 2007 r. minister rolnictwa określił nadmierne zapasy zamrożonych kawałków kurczaków posiadane przez
RLK na 83 462 kg. W dniu 30 kwietnia 2007 r. MTA wydał decyzję o nałożeniu opłaty z tytułu nadmiernych zapasów w kwocie 1 337 237 EEK
(około 90 000 EUR po obecnym kursie wymiany).
26 RLK podnosi w ramach wniesionej do sądu krajowego skargi przeciwko tej decyzji o nałożeniu opłaty, że omawiane produkty nie
są objęte podpozycją 0207 14 10, lecz podpozycją 0207 14 99, z uwagi na co nie mogą podlegać rzeczonej opłacie. Produkty te
nie są bowiem zamrożonymi kawałkami kurczaków, lecz mają formę masy złożonej z kawałków mięsa i miękkich tkanek otrzymanych
w drodze mechanicznej obróbki kości kurczaków. RLK utrzymuje ponadto, że rozporządzenie nr 1972/2003 sprzeciwia się niektórym
przepisom ÜLTS dotyczącym obliczania nadmiernych zapasów.
27 Powziąwszy wątpliwości co do klasyfikacji taryfowej produktów będących przedmiotem postępowania przed sądem krajowym oraz
co do wykładni rozporządzenia 1972/2003, Tallinna Halduskohus (sąd administracyjny w Tallinie) postanowił zawiesić postępowanie
i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy zamrożone [MOM] uzyskane przez mechaniczne usunięcie mięsa z tkanek przylegających do kości kurczaków ([…] zdefiniowane
po raz pierwszy w pkt 1.14 załącznika I do rozporządzenia [nr 853/2004]) zgodnie ze stanem prawnym na dzień 1 maja 2004 r.
należy objąć kodem CN 0207 14 10, czy też kodem CN 0207 14 99 […])?
2) Jeśli produkt opisany w pytaniu [1] należy objąć kodem CN 0207 14 10 […]:
a) Czy art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia [nr 1972/2003] sprzeciwia się ustalaniu stanu nadmiernych zapasów przedsiębiorcy przez
automatyczne odjęcie […] (jako zapasów do przeniesienia) średnich zapasów przedsiębiorcy pomnożonych o współczynnik 1,2 w dniu
1 maja ostatnich czterech lat działalności przed 1 maja 2004 r.?
b) Jeżeli na pytanie to należy udzielić odpowiedzi twierdzącej, czy odpowiedź byłaby inna, gdyby przy określaniu stanu zapasów
do przeniesienia i nadmiernej nadwyżki można było uwzględnić wzrost wielkości produkcji, przetworzenia lub sprzedaży przedsiębiorcy,
czas dojrzewania produktów rolnych, czas tworzenia zapasów oraz inne okoliczności niezależne od przedsiębiorcy?
3) Czy pobieranie opłaty z tytułu nadmiernych zapasów jest zgodne z celem rozporządzenia [nr 1972/2003] również wtedy, gdy u przedsiębiorcy
na dzień 1 maja 2004 r. zostanie ustalona nadmierna nadwyżka, ale wykaże on, że ze sprzedaży nadmiernych zapasów po dniu 1 maja
2004 r. nie uzyskał rzeczywistej korzyści w postaci różnicy cenowej?”.
Kwestia wstępna
28 RLK twierdzi, że nie można wobec niej powołać się na rozporządzenia nr 1789/2003 i 1972/2003, ponieważ w dniu przystąpienia
Republiki Estonii do Unii nie były one opublikowane w języku estońskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Powołuje się ona w tym względzie na wyrok z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C‑161/06 Skoma‑Lux, Zb.Orz. s. I‑10841.
29 RLK uważa, że niemożność powoływania się wobec niej na rozporządzenie nr 1972/2003 stanowi również przeszkodę do stosowania
ÜLTS, ponieważ ustawa ta, opublikowana oficjalnie w pierwotnym brzmieniu w dniu 27 kwietnia 2004 r., zawiera liczne odniesienia
do tego rozporządzenia. RLK podkreśla, że spóźniona publikacja ÜLTS nie pozwoliła przedsiębiorcom na wystarczająco wczesne
uzyskanie informacji o systemie opłat z tytułu nadmiernych zapasów wchodzącym w życie od dnia 1 maja 2004 r.
30 Chociaż postanowienie odsyłające nie dotyczy tej kwestii, to w celu udzielenia sądowi krajowemu wyjaśnień należy przypomnieć,
że nie można powołać się wobec osób fizycznych i prawnych w państwie członkowskim na akt przyjęty przez instytucję wspólnotową,
taki jak rozporządzenia nr 1789/2003 i 1972/2003, zanim osoby te nie miały możliwości zapoznać się z nim poprzez prawidłową
publikacją w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (ww. wyrok w sprawie Skoma‑Lux, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
31 Artykuł 58 aktu dotyczącego warunków przystąpienia, o którym mowa w pkt 10 niniejszego wyroku, przewiduje, że „teksty aktów
instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzonych przez Radę, Komisję lub Europejski
Bank Centralny w językach: czeskim, estońskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, polskim, słowackim, słoweńskim i węgierskim
są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych jedenastu językach.
Zostaną one opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeśli teksty w obecnych językach były w ten sposób opublikowane”.
32 Trybunał orzekł już, że przepis ten sprzeciwia się temu, aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały
opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki
w tym państwie, nawet jeśli mogły one zapoznać się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków. Jednakże okoliczność,
że nie można powołać się na rozporządzenie wspólnotowe wobec jednostek w państwie członkowskim, w języku którego nie zostało
opublikowane, nie wpływa w żaden sposób na fakt, że stanowiąc część dorobku wspólnotowego, przepisy tego rozporządzenia wiążą
zainteresowane państwo członkowskie od dnia przystąpienia (ww. wyrok w sprawie Skoma‑Lux, pkt 51, 59).
33 Przyjmując w dniu 7 kwietnia 2004 r. ÜLTS w pierwotnym brzmieniu, Republika Estonii wykonała obowiązki wynikające z rozporządzenia
nr 1972/2003, wprowadzając opłatę z tytułu nadmiernych zapasów produktów rolnych i określając szczegółowe zasady jej obliczania.
ÜLTS jest zatem w Estonii źródłem obowiązków dla jednostek, niezależnie od faktu, że nie można się wobec nich powołać na wskazane
rozporządzenie przed umożliwieniem im zapoznania się z jego treścią poprzez prawidłową publikację w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku tego państwa członkowskiego.
34 W tych okolicznościach Trybunał orzekł już, że zasada wynikająca z ww. wyroku w sprawie Skoma‑Lux nie stoi na przeszkodzie
temu, by wobec jednostek powoływać się na te przepisy rozporządzenia nr 1972/2003, które zostały powtórzone w ÜLTS. Niemniej
jednak zasada ta może mieć pewien rezydualny zakres stosowania, w przypadku gdy przed oficjalną publikacją tego rozporządzenia
w języku estońskim władze estońskie powołałyby się wobec jednostki na określone jego przepisy, które nie zostały wdrożone
na mocy ÜLTS. Obowiązek dokonania ewentualnej interpretacji ÜLTS w celu stwierdzenia, czy takie okoliczności wystąpiły, spoczywa
na sądzie krajowym (wyrok z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie C‑560/07 Balbiino, Zb.Orz. s. I‑4447, pkt 32).
35 Rozporządzenie nr 1972/2003 określa produkty podlegające opłacie z tytułu nadmiernych zapasów, powołując się na podpozycje
CN, którymi produkty te są objęte. Do sądu krajowego należy zatem stwierdzenie, czy i w jakim zakresie prawo krajowe powtarza
mającą zastosowanie do okoliczności faktycznych w sprawie przed sądem krajowym CN wynikającą z rozporządzenia nr 1789/2003,
przed oficjalną publikacją tego rozporządzenia w języku estońskim, umożliwiając jednostkom zapoznanie się z treścią i strukturą
mającej zastosowanie w postępowaniu przed sądem krajowym podpozycji taryfowej 0207 14.
W przedmiocie pytania pierwszego
36 Sąd krajowy pyta, czy zamrożone MOM drobiowe objęte jest podpozycją taryfową 0207 14 10, czy 0207 14 99.
Uwagi przedłożone Trybunałowi
37 RLK utrzymuje, że zamrożonego MOM drobiowego nie można zrównać z kawałkami mięsa drobiowego bez kości objętymi podpozycją
0207 14 10. Ze względu na cechy zamrożonego MOM drobiowego i jego definicję zawartą w pkt 1.14 załącznika I do rozporządzenia
nr 853/2004 produkt ten powinien zostać zaklasyfikowany do podpozycji 0207 14 99.
38 RLK zwraca uwagę, iż w okresie pomiędzy dniem 16 lutego i dniem 1 maja 2004 r. rozporządzenie krajowe klasyfikowało MOM do
podpozycji 0207 14 99 11. Nie mogła ona zatem spodziewać się, iż ta klasyfikacja taryfowa zostanie następnie podważona.
39 Według rządu estońskiego to pierwsze pytanie należy rozpatrywać jedynie w świetle CN obowiązującej w dniu 1 maja 2004 r. Okoliczność,
iż rozporządzenie krajowe klasyfikujące zamrożone MOM drobiowe do podpozycji 0207 14 99 11 obowiązywało od dnia 16 lutego
do dnia 1 maja 2004 r., jest pozbawiona znaczenia. Rząd ów podkreśla niemniej, iż w 2002 r. w odpowiedzi na wniosek w sprawie
wiążącej informacji taryfowej wniesiony przez RLK organy celne wydały decyzję klasyfikującą zamrożone MOM drobiowe do podpozycji
0207 14 10. Stosownie do tej decyzji skarżąca w postępowaniu przed sądem krajowym kontynuowała przywóz tego rodzaju produktów
do dnia 1 maja 2004 r., i to pomimo wejścia w życie w dniu 16 lutego 2004 r. estońskiego rozporządzenia klasyfikującego ten
produkt do podpozycji 0207 14 99 11.
40 Rząd estoński przypomina, że zgodnie z notami wyjaśniającymi do CN podpozycja 0207 14 99 obejmuje między innymi „jadalne podroby,
w szczególności, serca, grzebienie i korale indyka, z wyłączeniem wątróbek”. W sporze przed sądem krajowym bezsporne jest,
że omawiane produkty nie zawierają żadnych podrobów tego rodzaju. Klasyfikacja taryfowa powinna być ustalana według zasadniczego
charakteru tych produktów, w tym przypadku mięsa drobiowego. W konsekwencji zamrożone MOM drobiowe objęte jest podpozycją
0207 14 10.
41 Komisja podziela tę opinię. Ani opisy, ani noty dotyczące podpozycji 0207 14 10 i 0207 14 99 nie dają szczegółowych wskazówek
dotyczących różnicy pomiędzy mięsem a podrobami. Sporne produkty z opisu przedstawionego przez sąd krajowy nie odpowiadają
pojęciu podrobów, lecz należą do kategorii zamrożonych kawałków kurczaków bez kości odpowiadających podpozycji 0207 14 10.
Odpowiedź Trybunału
42 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w interesie pewności prawa i ułatwienia kontroli kryteriów decydujących dla klasyfikacji
taryfowej towarów należy upatrywać w sposób ogólny w obiektywnych cechach i właściwościach towarów, określonych w brzmieniu
pozycji CN i w notach do sekcji lub działów (zob. w szczególności wyroki: z dnia 15 lutego 2007 r. w sprawie C‑183/06 RUMA,
Zb.Orz. s. I‑1559, pkt 27; z dnia 27 września 2007 r. w sprawach połączonych C‑208/06 i C‑209/06 Medion i Canon Deutschland,
Zb.Orz. s. I‑7963, pkt 34).
43 Trybunał orzekł już, iż noty wyjaśniające do CN oraz noty wyjaśniające do HS przyczyniają się w istotny sposób do interpretacji
zakresu poszczególnych pozycji taryfowych, nie mają jednakże wiążącej mocy prawnej. Noty te powinny być w związku z tym zgodne
z postanowieniami CN i nie mogą modyfikować ich zakresu (wyroki z dnia 15 września 2005 r. w sprawie C‑495/03 Intermodal Transports,
Zb.Orz. s. I‑8151, pkt 48; z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie C‑445/04 Possehl Erzkontor, Zb.Orz. s. I‑10721, pkt 20; z dnia
16 lutego 2006 r. w sprawie C‑500/04 Proxxon, Zb.Orz. s. I‑1545, pkt 22).
44 Jako że brzmienie podpozycji 0207 14 99 zawiera jedynie termin „pozostałe”, należy odwołać się do pozycji 0207 w całości.
Z brzmienia tej pozycji „Mięso i podroby jadalne, z drobiu objętego pozycją 0105, świeże, schłodzone lub zamrożone” wynika,
iż dotyczy ona mięsa i podrobów z drobiu do spożycia przez ludzi.
45 W odniesieniu do mięsa i podrobów zamrożonych objętych podpozycją 0207 14, która jest jedyną odpowiednią w tym przypadku,
CN wprowadza rozróżnienie między z jednej strony „kawałkami” mięsa a „podrobami” z drugiej, przy czym te ostatnie są z kolei
sklasyfikowane w dwóch podkategoriach, z których jedna zarezerwowana jest dla wątróbek (0207 14 91), a druga zawiera wszystkie
pozostałe rodzaje podrobów (0207 14 99).
46 Jako że podpozycja 0207 14 nie przewiduje żadnych innych kategorii aniżeli kawałki mięsa oraz podroby, każdy objęty tą podpozycją
produkt, który nie należy do jednej z tych kategorii, może być zaklasyfikowany jedynie do drugiej z nich. Należy dodać, iż
taka struktura podpozycji 0207 14 jest zgodna z potocznym znaczeniem słowa „podroby”, oznaczającym jadalne części zwierząt
przeznaczonych do spożycia przez ludzi, inne niż mięso.
47 Należy więc zbadać, czy produkty jak te będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym należą, jak utrzymuje to RLK,
do kategorii pozostałych podrobów, innych niż wątróbki, objętych podpozycją 0207 14 99.
48 Noty wyjaśniające do CN precyzują, iż podpozycja ta obejmuje jadalne podroby takie jak serca, grzebienie i korale indyka,
jak również łapki kurczaków.
49 W niniejszej sprawie zarówno z postanowienia odsyłającego, jak też z uwag przedstawionych Trybunałowi wynika, że produkty
będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym mają przed zamrożeniem formę masy złożonej z resztek mięsa i miękkich
tkanek otrzymanej w drodze mechanicznego rozdrabniania tkanek przylegających do kości, zgodnie z definicją MOM zawartą w pkt 1.14
załącznika I do rozporządzenia nr 853/2004.
50 Wynika z tego, że produkty takie jak te będące przedmiotem sporu przed sądem krajowym nie mogą być zaklasyfikowane do podpozycji
0207 14 99, ponieważ nie mają obiektywnych cech i właściwości takich jak podroby, których dotyczy ta podpozycja.
51 Produkty te zatem objęte są podpozycją 0207 14 10.
52 Okoliczność wreszcie, iż przed przystąpieniem Republiki Estonii estońskie organy celne na mocy krajowych przepisów klasyfikowały
ten rodzaj produktów do innej szczególnej podpozycji, nie ma wpływu na wykładnię wspólnotowych przepisów mających zastosowanie
w tym państwie członkowskim od dnia 1 maja 2004 r.
53 W świetle tych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że rozporządzenie nr 2658/87 zmienione rozporządzeniem nr 1789/2003
interpretować należy w ten sposób, iż produkty takie jak te będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym składające
się z zamrożonego MOM uzyskanego przez mechaniczne usunięcie mięsa z tkanek przylegających do kości kurczaków i przeznaczone
do spożycia przez ludzi powinny być klasyfikowane do podpozycji CN 0207 14 10.
W przedmiocie pierwszej części pytania drugiego
54 Sąd krajowy pyta, czy art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1972/2003 sprzeciwia się przyjętej w ÜLTS metodzie obliczania stanu
nadmiernych zapasów przedsiębiorcy polegającej na zastosowaniu do zapasów do przeniesienia współczynnika mnożenia 1,2.
Uwagi przedłożone Trybunałowi
55 RLK utrzymuje, iż art. 4 rozporządzenia 1972/2003 sprzeciwia się metodzie obliczania stanu zapasów do przeniesienia przyjętej
w art. 6 ÜLTS w zakresie, w jakim przewiduje on zastosowanie współczynnika mnożenia 1,2, gdyż metoda ta nie pozwala na dokładne
określenie stanu zapasów ani na zapewnienie proporcjonalności opłaty z tytułu nadmiernych zapasów.
56 Rząd estoński uważa natomiast, że wykorzystanie wskazanego współczynnika jest zgodne z celem, do jakiego dąży rozporządzenie
nr 1972/2003. Twierdzi on, że rozporządzenie to nie ogranicza ani nie wyklucza użycia tego rodzaju współczynnika i pozostawia
państwom członkowskim swobodę wyboru metody obliczania dostosowanej do warunków miejscowych. Współczynnik ten pozwala na zwiększenie
ilości zapasów do przeniesienia wszystkich przedsiębiorców w celu uwzględnienia wzrostu gospodarczego w latach poprzedzających
przystąpienie Republiki Estonii do Unii.
57 Po poparciu w swych pismach stanowiska RLK, Komisja przychyliła się na rozprawie do stanowiska rządu estońskiego.
Odpowiedź Trybunału
58 Trybunał orzekł już, że art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1972/2003 nie zawiera żadnego przepisu nakazującego lub zakazującego
państwom członkowskim stosowania w sposób jednolity określonego współczynnika mnożenia do zapasów do przeniesienia przedsiębiorców
w celu obliczenia nadmiernych zapasów (ww. wyrok w sprawie Balbiino, pkt 47).
59 Przepis ten przewiduje bowiem, iż w celu ustalenia nadmiernych zapasów w przypadku każdego posiadacza nowe państwa członkowskie
uwzględniają między innymi „dostępne średnie stany zapasów z lat poprzedzających przystąpienie”. Wobec braku bardziej precyzyjnych
przepisów dotyczących odpowiedniego okresu lub metody obliczania dostępnych średnich zapasów sformułowanie takie daje państwom
członkowskim swobodę uznania przy definiowaniu kryteriów, na podstawie których wdrażane są te wytyczne, z poszanowaniem celów
tego rozporządzenia i ogólnych zasad prawa wspólnotowego (ww. wyrok w sprawie Balbiino, pkt 37).
60 Artykuł 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1972/2003 wymienia, w sposób niewyczerpujący, pewne przesłanki obliczania nadmiernych zapasów
przedsiębiorców, zostawiając przy tym państwom członkowskim możliwość ich uzupełnienia w zależności od tego, co uważają za
odpowiednie, zgodnie z przysługującą im swobodą uznania (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Balbiino, pkt 47).
61 Stosowanie współczynnika 1,2 do zapasów do przeniesienia jest na pierwszy rzut oka korzystne dla przedsiębiorców, ponieważ
prowadzi do zmniejszenia nadmiernych zapasów. Z wyjaśnień przedstawionych przez rząd estoński wynika, że współczynnik ten
został ustalony na podstawie stopy wzrostu produkcji rolnej w Estonii zaobserwowanego w okresie od 2000 r. do 2004 r. Współczynnik
ten pozwala zatem zaktualizować średnią ilość zapasów stwierdzoną w dniu 1 maja w latach 2000–2003 o tę stopę oraz określić
zapasy do przeniesienia – a następnie nadmierne zapasy – w sposób proporcjonalnie odzwierciedlający wzrost obserwowany w całym
sektorze rolnictwa estońskiego pomiędzy dniem 1 maja 2000 r. a dniem 1 maja 2004 r. Przyczynia się on również do ustalenia
podstawy do porównania pomiędzy zapasami w dniu 1 maja 2004 r. a średnią ilością zapasów w dniu 1 maja czterech lat poprzedzających
(zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Balbiino, pkt 48).
62 Biorąc pod uwagę tę charakterystykę, należy stwierdzić, że wybór tego rodzaju współczynnika nie narusza celów rozporządzenia
nr 1972/2003 ani zasad proporcjonalności i równego traktowania (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Balbiino, pkt 49).
63 Należy zatem stwierdzić, że art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1972/2003 nie sprzeciwia się stosowaniu współczynnika mnożenia
takiego jak wprowadzony w art. 6 ust. 1 ÜLTS do celów obliczania zapasów do przeniesienia (ww. wyrok w sprawie Balbiino, pkt 50).
64 W tych okolicznościach na pierwszą część pytania drugiego należy odpowiedzieć, że art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1972/2003
nie sprzeciwia się przepisowi krajowemu takiemu jak art. 6 ÜLTS, zgodnie z którym nadmierne zapasy danego przedsiębiorcy są
określane poprzez odjęcie od zapasów rzeczywiście posiadanych w dniu 1 maja 2004 r. zapasów do przeniesienia definiowanych
jako średnia ilość zapasów posiadanych w dniu 1 maja każdego z czterech lat poprzedzających pomnożona przez współczynnik 1,2,
odpowiadający wzrostowi produkcji rolnej zaobserwowanemu w zainteresowanym państwie członkowskim w tymże okresie czterech
lat.
W przedmiocie drugiej części pytania drugiego
65 W świetle odpowiedzi na część pierwszą pytania drugiego nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na część drugą tego pytania.
W przedmiocie pytania trzeciego
66 Sąd krajowy pyta, czy rozporządzenie nr 1972/2003 sprzeciwia się pobieraniu opłaty z tytułu nadmiernych zapasów danego przedsiębiorcy,
nawet jeżeli jest on w stanie wykazać, że nie osiągnął zysku ze sprzedaży tych zapasów po dniu 1 maja 2004 r.
Uwagi przedłożone Trybunałowi
67 RLK podkreśla, że rozporządzenie 1972/2003 ma na celu walkę ze spekulacją. W postępowaniu przed sądem krajowym wykluczona
jest jednak jakakolwiek spekulacja. Po pierwsze charakter produktów będących przedmiotem postępowania przed sądem krajowym
stoi na przeszkodzie jakiemukolwiek arbitralnemu ustalaniu cen o charakterze spekulacyjnym. Przystąpienie Republiki Estonii
nie wpłynęło bowiem na cenę zamrożonego MOM drobiowego. We Wspólnocie produkty te nie stanowią podstawy dla żadnej formy refundacji
wywozowej ani dla innego mechanizmu wsparcia prowadzącego do różnicy cenowej między rynkiem wspólnotowym a rynkiem światowym.
Po drugie cała ilość produktów zakupionych przez RLK przeznaczona była na jej własne potrzeby i odpowiadała normalnym z punktu
widzenia produkcji zapasom.
68 Powołując się na postanowienie z dnia 11 października 2001 r. w sprawie C‑30/00 William Hinton & Sons, Rec. s. I‑7511, RLK
utrzymuje w tym względzie, że ustanowienie opłaty z tytułu nadmiernych zapasów musi być zgodne z zasadą proporcjonalności
oraz z ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego. Jednak z uwagi na brak osiągnięcia jakiegokolwiek zysku z nadmiernych zapasów
będących przedmiotem sporu przed sądem krajowym RLK uważa, że żądana od niej opłata jest nieproporcjonalna. Jeśli rozporządzenie
nr 1972/2003 miałoby prowadzić do ustanowienia opłaty w okolicznościach jak te w sprawie przed sądem krajowym, w świetle zasady
proporcjonalności rozporządzenie to powinno zostać unieważnione. Nie chodziłoby już o system opłat zniechęcających, lecz o system
kar służący zwalczaniu posiadania pewnych towarów.
69 Rząd estoński i Komisja uważają, że nałożenie opłat na przedsiębiorcę, który nie osiągnął zysku ze sprzedaży nadmiernych zapasów,
jest zgodne z celem rozporządzenia nr 1972/2003.
70 Zdaniem Komisji rozporządzenie to nie ma bowiem na celu zwalczania określonych zachowań przedsiębiorców, lecz ochronę dobrego
funkcjonowania wspólnej organizacji rynków w ogólnym interesie Wspólnoty Europejskiej.
Odpowiedź Trybunału
71 Z motywów pierwszego i trzeciego rozporządzenia nr 1972/2003 wynika, że ma ono na celu ochronę wspólnej organizacji rynków
poprzez uniknięcie, dzięki systemowi zniechęcających opłat z tytułu nadmiernych zapasów znajdujących się w nowych państwach
członkowskich, sztucznego przemieszczania niektórych produktów rolnych na ich terytoria w perspektywie rozszerzenia. Chodzi
zatem o unikanie sytuacji, w których przepływy handlowe niemające normalnego charakteru zakłócałyby wspólną organizację rynków
(ww. wyrok w sprawie Balbiino, pkt 57).
72 Celem tego rozporządzenia nie jest karanie spekulacyjnych działań przedsiębiorców, lecz po pierwsze, zapobieganie za pomocą
systemu zniechęcających opłat powstawaniu zapasów dla celów spekulacyjnych, a po drugie, neutralizowanie korzyści gospodarczych,
na które liczą posiadacze tych zapasów (ww. wyrok w sprawie Balbiino, pkt 69).
73 W konsekwencji opłata z tytułu nadmiernych zapasów wprowadzona rozporządzeniem nr 1972/2003 i mająca na celu ochronę wspólnej
organizacji rynków rolnych znajduje zastosowanie do wszelkich nadmiernych zapasów w rozumieniu rzeczonego rozporządzenia,
niezależnie od kwestii, czy ich posiadacze rzeczywiście osiągnęli zyski z ich sprzedaży (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie
Balbiino, pkt 71).
74 Na trzecie pytanie należy odpowiedzieć, że rozporządzenie nr 1972/2003 nie sprzeciwia się pobieraniu opłaty z tytułu nadmiernych
zapasów danego przedsiębiorcy, nawet jeżeli jest on w stanie wykazać, że nie osiągnął zysku ze sprzedaży tych zapasów po dniu
1 maja 2004 r.
W przedmiocie kosztów
75 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie
Wspólnej Taryfy Celnej zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r. należy interpretować
w ten sposób, iż produkty takie jak te będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, składające się z zamrożonego,
mechanicznie odkostnionego mięsa uzyskanego przez mechaniczne usunięcie mięsa z tkanek przylegających do kości kurczaków i przeznaczone
do spożycia przez ludzi, powinny być klasyfikowane do podpozycji 0207 14 10 Nomenklatury Scalonej.
2) Artykuł 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003 r. w sprawie środków przejściowych przyjętych
w odniesieniu do handlu produktami rolnymi ze względu na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier,
Malty, Polski, Słowenii i Słowacji zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 230/2004 z dnia 10 lutego 2004 r. nie sprzeciwia
się przepisowi krajowemu takiemu jak art. 6 ustawy o opłacie z tytułu nadmiernych zapasów (Üleliigse laovaru tasu seadus)
zmienionej ustawą z dnia 25 stycznia 2007 r., zgodnie z którym nadmierne zapasy danego przedsiębiorcy są określane poprzez
odjęcie od zapasów rzeczywiście posiadanych w dniu 1 maja 2004 r. zapasów do przeniesienia definiowanych jako średnia ilość
zapasów posiadanych w dniu 1 maja każdego z czterech lat poprzedzających pomnożona przez współczynnik 1,2, odpowiadający wzrostowi
produkcji rolnej zaobserwowanemu w zainteresowanym państwie członkowskim w tymże okresie czterech lat.
3) Rozporządzenie nr 1972/2003 nie sprzeciwia się pobieraniu opłaty z tytułu nadmiernych zapasów danego przedsiębiorcy, nawet
jeżeli jest on w stanie wykazać, że nie osiągnął zysku ze sprzedaży tych zapasów po dniu 1 maja 2004 r.
Podpisy
* Język postępowania: estoński.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło