C-147/24

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (wielka izba) z dnia 4 czerwca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 20 TFUE – Obywatelstwo Unii – Dyrektywa 2008/115/WE – Powrót nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich – Artykuł 5 lit. a) i b) – Obowiązek należytego uwzględnienia dobra dziecka i życia rodzinnego – Artykuł 6 ust. 2 – Decyzja właściwego organu przyjmującego państwa członkowskiego odmawiająca przyznania pochodnego prawa pobytu na jego terytorium obywatelowi państwa trzeciego będącego rodzicem małoletniego dziecka posiadającego obywatelstwo Unii i nakazująca mu natychmiastowe udanie się do innego państwa członkowskiego – Ingerencja w korzystanie z prawa obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Dziecko, które nigdy nie przebywało w państwie członkowskim innym niż to, którego jest obywatelem – Pochodne prawo pobytu rodzica będącego obywatelem państwa trzeciego w państwie członkowskim, którego obywatelstwo posiada dziecko i w którym dziecko to mieszka – Prawo pobytu tego rodzica w innym państwie członkowskim – Artykuł 7 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego – Artykuł 24 ust. 2 i 3 Karty praw podstawowych – Najlepszy interes dziecka W sprawie C‑147/24 [Safi](i), mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez rechtbank Den Haag (tribunal de La Haye, Niderlandy) postanowieniem z dnia 26 lutego 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 lutego 2024 r., w postępowaniu: V przeciwko Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, TRYBUNAŁ (wielka izba), w składzie: K. Lenaerts, prezes, T. von Danwitz, wiceprezes, K. Jürimäe, C. Lycourgos, I. Jarukaitis, I. Ziemele, J. Passer, O. Spineanu‑Matei i F. Schalin, prezesi izb, E. Regan (sprawozdawca), N. Piçarra, A. Kumin, N. Jääskinen, B. Smulders i S. Gervasoni, sędziowie, rzecznik generalny: T. Ćapeta, sekretarz: A. Lamote, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 25 marca 2025 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu V – P. Krämer-Ograjensek i A.C.M. Nederveen, advocaten, –        w imieniu rządu niderlandzkiego – M.K. Bulterman i J.M. Hoogveld, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu duńskiego – M.P. Brøchner Jespersen, D. Elkan, C.A.‑S. Maertens i J. Sandvik Loft, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Europejskiej – N. Cambien, A. Katsimerou oraz E. Montaguti, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzeczniczki generalnej na posiedzeniu w dniu 4 września 2025 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 20 TFUE, a także art. 5 lit. a) i b) i art. 6 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz.U. 2008, L 348, s. 98; sprostowanie: Dz.U. 2020, L 67, s. 141). 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy V, obywatelką państwa trzeciego, a Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (sekretarzem stanu ds. sprawiedliwości i bezpieczeństwa, Niderlandy) (zwanym dalej „sekretarzem stanu”) w przedmiocie odmowy przyznania V przez tego ostatniego pochodnego prawa pobytu w Niderlandach, gdzie zamieszkuje ona ze swoim małoletnim dzieckiem posiadającym obywatelstwo tego państwa członkowskiego. Ramy prawne Prawo Unii Traktat FUE 3        Artykuł 20 TFUE przewiduje: „1.      Ustanawia się obywatelstwo Unii. Obywatelem Unii jest każda osoba mająca obywatelstwo państwa członkowskiego. Obywatelstwo Unii ma charakter dodatkowy w stosunku do obywatelstwa krajowego, nie zastępując go jednak. 2.      Obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w traktatach. Mają między innymi prawo do: a)      swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich; […] Prawa te są wykonywane na warunkach i w granicach określonych przez traktaty i środki przyjęte w ich zastosowaniu”. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej 4        Zgodnie z art. 7 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”), zatytułowanym „Poszanowanie życia prywatnego i rodzinnego”: „Każdy ma prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się”. 5        Artykuł 24 Karty, zatytułowany „Prawa dziecka”, stanowi w ust. 2 i 3: „2.      We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, zarówno podejmowanych przez władze publiczne, jak i instytucje prywatne, należy przede wszystkim uwzględnić najlepszy interes dziecka. 3.      Każde dziecko ma prawo do utrzymywania stałego, osobistego związku i bezpośredniego kontaktu z obojgiem rodziców, chyba że jest to sprzeczne z jego interesami”. Dyrektywa 2004/38/WE 6        Artykuł 7 dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz.U. 2004, L 158, s. 77), zatytułowany „Prawo pobytu przez okres przekraczający trzy miesiące”, stanowi w ust. 1: „Wszyscy obywatele Unii posiadają prawo pobytu na terytorium innego państwa członkowskiego przez okres dłuższy niż trzy miesiące, jeżeli: a)      są pracownikami najemnymi lub osobami pracującymi na własny rachunek w przyjmującym państwie członkowskim; lub b)      posiadają wystarczające zasoby dla siebie i członków ich rodziny, aby nie stanowić obciążenia dla systemu pomocy społecznej przyjmującego państwa członkowskiego w okresie pobytu, oraz są objęci pełnym ubezpieczeniem zdrowotnym w przyjmującym państwie członkowskim; lub c)      –      są zapisani do instytucji prywatnej lub publicznej, uznanej lub finansowanej przez przyjmujące państwo członkowskie na podstawie przepisów prawnych lub praktyki administracyjnej, zasadniczo w celu odbycia studiów, włącznie z kształceniem zawodowym; oraz –        są objęci pełnym ubezpieczeniem zdrowotnym w przyjmującym państwie członkowskim i zapewnią odpowiednią władzę krajową, za pomocą oświadczenia lub innego równoważnego środka według własnego wyboru, że posiadają wystarczające zasoby dla siebie i członków rodziny, aby nie stanowić obciążenia dla systemu pomocy społecznej przyjmującego państwa członkowskiego w okresie ich pobytu; lub d)      są członkami rodziny towarzyszącymi lub dołączającymi do obywatela Unii, który spełnia warunki określone w lit. a), b) lub c)”. Dyrektywa 2008/115 7        Artykuł 5 dyrektywy 2008/115, zatytułowany „Zasada non‑refoulement, dobro dziecka, życie rodzinne i stan zdrowia”, ma następujące brzmienie: „Wprowadzając w życie niniejszą dyrektywę, państwa członkowskie należycie uwzględniają: a)      dobro dziecka; b)      życie rodzinne; […]”. 8        Artykuł 6 owej dyrektywy, zatytułowany „Decyzja o zobowiązaniu do powrotu”, przewiduje w ust. 1 i 2, co następuje: „1.      Bez uszczerbku dla wyjątków, o których mowa w ust. 2–5, państwa członkowskie wydają decyzję nakazującą powrót każdemu obywatelowi państwa trzeciego nielegalnie przebywającemu na ich terytorium. 2.      Obywatele państw trzecich nielegalnie przebywający na terytorium jednego z państw członkowskich oraz posiadający ważne zezwolenie na pobyt lub inne zezwolenie upoważniające ich do pobytu wydane przez inne państwo członkowskie, mają obowiązek natychmiast udać się na terytorium tego państwa członkowskiego. Jeżeli dany obywatel państwa trzeciego nie wypełni tego obowiązku lub gdy natychmiastowy wyjazd danego obywatela państwa trzeciego jest konieczny ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa narodowego, zastosowanie ma ust. 1”. Prawo niderlandzkie 9        Artykuł 8 Vreemdelingenwet 2000 (ustawy o cudzoziemcach z 2000 r.) z dnia 23 listopada 2000 r. (Stb. 2000, nr 495), w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowania głównego, stanowi, że cudzoziemiec przebywa w Niderlandach legalnie, wyłącznie: „[…] e.      jako obywatel [Unii], jeżeli przebywa w Niderlandach na podstawie uregulowania wydanego na mocy traktatu [FUE] lub Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym; […]”. 10      Ustęp B10/2.2 Vreemdelingencirculaire 2000 (rozporządzenia z 2000 r. w sprawie cudzoziemców) z dnia 2 marca 2001 r. (Stcrt. 2001, no 64), w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowania głównego, stanowi między innymi: „[…] Cudzoziemiec przebywa legalnie w Niderlandach na podstawie art. 8 lit. e) ustawy o cudzoziemcach z 2000 r., jeżeli spełnione są wszystkie poniżej sformułowane warunki: a.      cudzoziemiec musi w dostatecznym stopniu wykazać swoją tożsamość i obywatelstwo poprzez przedstawienie ważnego dokumentu przekroczenia granicy lub dowodu tożsamości. Jeżeli cudzoziemiec nie jest w stanie tego uczynić, musi jednoznacznie udowodnić swoją tożsamość i obywatelstwo za pomocą innych środków; b.      cudzoziemiec ma małoletnie dziecko (tj. w wieku poniżej 18 lat), posiadające obywatelstwo niderlandzkie; c.      cudzoziemiec, wspólnie z drugim rodzicem lub samodzielnie faktycznie sprawuje opiekę nad małoletnim dzieckiem; oraz d.      między cudzoziemcem a dzieckiem istnieje taki stosunek zależności, że dziecko byłoby zmuszone do opuszczenia terytorium Unii, gdyby cudzoziemcowi odmówiono prawa pobytu. […] [Immigratie- en Naturalisatiedienst (urząd ds. imigracji i naturalizacji, Niderlandy)] wydaje cudzoziemcowi, który zamierza przebywać w charakterze rodzica sprawującego opiekę nad małoletnim dzieckiem niderlandzkim, niezwłocznie po złożeniu wniosku o rozpatrzenie sprawy w świetle prawa Unii, samoprzylepną etykietę zezwolenia na pobyt dla obywateli [Unii] {załącznik 7h [Voorschrift Vreemdelingen (rozporządzenie z 2000 r. w sprawie cudzoziemców) z dnia 18 grudnia 2000 r., Stcrt. 2001, nr 10, zwanego dalej »VV«)]} wraz z adnotacją, że członek rodziny jest uprawniony do podjęcia pracy. W następujących przypadkach nie wydaje się samoprzylepnej etykiety zezwolenia na pobyt dla obywateli [Unii] (załącznik 7h [do VV]), lecz zamiast tego wydaje się samoprzylepną etykietę z ogólnym zezwoleniem na pobyt (załącznik 7g [do VV]): […] Cudzoziemcowi przysługuje prawo pobytu w innym państwie członkowskim [Unii]; […]”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne 11      Skarżąca w postępowaniu głównym, V, urodziła się w Maroku w 1979 r. i posiada obywatelstwo marokańskie. W latach 1999–2014 przebywała w Hiszpanii na podstawie prawa pobytu przyznanego na podstawie prawa hiszpańskiego ze względu na podjętą przez nią działalność zarobkową w tym państwie członkowskim. W dniu 23 września 2014 r. zawarła związek małżeński w Maroku. Od chwili zawarcia związku małżeńskiego przebywa ze swoim małżonkiem – urodzonym w Niderlandach w 1975 r. i posiadającym obywatelstwo marokańskie i niderlandzkie – w Niderlandach, z wyjątkiem kilku krótkich przerw wakacyjnych w Maroku i Hiszpanii. Ich małżeństwo zostało wpisane do rejestru stanu cywilnego gminy niderlandzkiej, w której zamieszkują. Jednakże skarżąca w postępowaniu głównym nie posiada dokumentu pobytowego na terytorium niderlandzkim. 12      Z ich związku urodził się w Niderlandach w dniu 6 stycznia 2015 r. syn, który posiada jedyne obywatelstwo niderlandzkie i nad którym małżonkowie wspólnie sprawują opiekę. 13      Dziecko to ma trudności z mową i wyrażaniem myśli i nie mówiło do piątego roku życia. Ze względu na opóźnienie w rozwoju uczęszcza ono do placówki zapewniającej nauczanie dla uczniów wymagających szczególnego wsparcia, którego nie jest w stanie zapewnić zwykła szkoła. Ponadto korzysta ono z usługi transportu dostosowanego do jego potrzeb, umożliwiającej przejazd między miejscem zamieszkania a tą placówką. Dotychczas nigdy nie przebywało w państwie członkowskim innym niż to, którego jest obywatelem. 14      Małżonek skarżącej w postępowaniu głównym nie uzyskuje żadnego dochodu z pracy ze względu na swój stan zdrowia i z tego tytułu jest częściowo zwolniony z obowiązku pracy. Korzysta on natomiast ze świadczeń z pomocy społecznej. 15      W dniu 13 listopada 2020 r. skarżąca w postępowaniu głównym złożyła w Niderlandach wniosek o uzyskanie pochodnego prawa pobytu na podstawie art. 20 TFUE w celu przebywania przy swym małoletnim synu. Na poparcie tego wniosku przedstawiła ona dokument poświadczający, że przysługuje jej prawo pobytu w Hiszpanii. 16      W dniu 11 listopada 2021 r. sekretarz stanu oddalił wspomniany wniosek, uznając w szczególności, że skarżąca w postępowaniu głównym nie może wywodzić pochodnego prawa pobytu z art. 20 TFUE, ponieważ przysługuje jej prawo pobytu w Hiszpanii. W ramach swojej oceny zbadał on z urzędu, czy skarżącej należy wydać dokument pobytowy na podstawie art. 8 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. Stwierdził on istnienie życia rodzinnego między skarżącą, jej małżonkiem i synem oraz istnienie jej życia prywatnego w Niderlandach. Jednakże uznał on zasadniczo, że interes ogólny realizowany przez władze niderlandzkie przeważa nad osobistym interesem tej samej skarżącej, jej niderlandzkiego małżonka i ich syna. Sekretarz stanu uznał zatem, po pierwsze, że wynik wyważenia interesów jest niekorzystny dla skarżącej w postępowaniu głównym, a po drugie, że oddalenie jej wniosku o uzyskanie prawa pobytu w Niderlandach skutkuje pozbawieniem jej legalnego pobytu w tym państwie członkowskim. W konsekwencji nakazał on tej skarżącej natychmiastowe udanie się do Hiszpanii, wskazując, że w braku zastosowania się do tego nakazu wydana zostanie wobec niej decyzja nakazująca powrót. 17      W następstwie oddalenia jej wniosku o przyznanie pochodnego prawa pobytu w Niderlandach na podstawie art. 20 TFUE skarżąca w postępowaniu głównym zwróciła się do władz hiszpańskich o potwierdzenie, że zrzekła się prawa pobytu na terytorium tego państwa członkowskiego. Po zbadaniu sprawy w tym względzie sekretarz stanu uznał, że skarżącej w postępowaniu głównym nadal przysługuje prawo pobytu w Hiszpanii, które stanowi prawo stałego pobytu na podstawie ustawodawstwa hiszpańskiego i jest oparte na wykonywaniu działalności zawodowej. 18      Decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r. sekretarz stanu uznał zażalenie wniesione przez skarżącą w postępowaniu głównym na to oddalenie za oczywiście bezzasadne. 19      Skarżąca ta wniosła skargę na tę decyzję do rechtbank Den Haag (sądu rejonowego w Hadze, Niderlandy), który jest sądem odsyłającym. 20      Przed tym sądem skarżąca w postępowaniu głównym twierdzi, że przysługuje jej pochodne prawo pobytu w Niderlandach na podstawie art. 20 TFUE, ponieważ jej małoletni syn pozostaje od niej zależny. Sekretarz stanu kwestionuje istnienie takiego prawa, argumentując, że posiada ona już prawo pobytu w Hiszpanii. Jego zdaniem w zakresie, w jakim małoletnie dziecko mogłoby towarzyszyć swojej matce w tym państwie członkowskim, odmowa przyznania jej pochodnego prawa pobytu w Niderlandach na podstawie tego art. 20 nie skutkowałaby zmuszeniem tego dziecka do opuszczenia terytorium Unii rozpatrywanego jako całość. 21      W związku z tym sąd odsyłający zastanawia się, po pierwsze, czy wniosek skarżącej w postępowaniu głównym o przyznanie pochodnego prawa pobytu w Niderlandach na podstawie art. 20 TFUE może zostać oddalony z tego tylko powodu, że skarżącej przysługuje prawo pobytu w innym państwie członkowskim. W tym względzie sąd ten zauważa, że prawdą jest, iż istnienie prawa pobytu w Hiszpanii oznacza, że w przypadku odmowy przyznania pochodnego prawa pobytu w Niderlandach ani skarżąca w postępowaniu głównym, ani jej małoletnie dziecko nie byliby zobowiązani do opuszczenia terytorium Unii rozpatrywanego jako całość. Jednakże ze względu na stosunek zależności istniejący między tym dzieckiem a jego matką, byłoby ono zmuszone do skorzystania z przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich w celu towarzyszenia matce w Hiszpanii. W tych okolicznościach wspomniany sąd zastanawia się, czy w ramach oceny istnienia pochodnego prawa pobytu matki na podstawie art. 20 TFUE należy przeprowadzić pogłębioną analizę najlepszego interesu dziecka i prawa do życia rodzinnego. Podkreśla on w tym kontekście, że sekretarz stanu nie ocenił istnienia stosunku zależności między skarżącą w postępowaniu głównym a jej małoletnim dzieckiem ani nie zbadał, czy ich życie rodzinne może być kontynuowane w Hiszpanii. 22      Po drugie, sąd odsyłający ma wątpliwości co do tego, czy przewidziany w art. 5 lit. a) i b) dyrektywy 2008/115 obowiązek, zgodnie z którym przy wdrażaniu tej dyrektywy państwa członkowskie powinny należycie uwzględnić dobro dziecka i życie rodzinne, ma ten sam zakres i ten sam zasięg, w sytuacji gdy państwo członkowskie nakazuje obywatelowi państwa trzeciego nielegalnie przebywającemu na jego terytorium natychmiast udać się na terytorium innego państwa członkowskiego, zgodnie z art. 6 ust. 2 wspomnianej dyrektywy, jak i w przypadku, gdy państwo członkowskie wydaje decyzję nakazującą powrót na podstawie art. 6 ust. 1 tej samej dyrektywy. W stosownym wypadku sąd ten zastanawia się, czy analogiczny obowiązek ciąży na państwach członkowskich, gdy rozpatrują one wniosek o przyznanie pochodnego prawa pobytu na podstawie art. 20 TFUE, biorąc również pod uwagę prawo do poszanowania życia rodzinnego ustanowione w art. 7 Karty i prawa dziecka zagwarantowane w jej art. 24 ust. 2 i 3. 23      W tych okolicznościach rechtbank Den Haag (sąd rejonowy w Hadze) zawiesił postępowanie i zwrócił się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1.      Czy art. 20 TFUE należy interpretować w ten sposób, że nie jest wykluczone, że będącemu obywatelem państwa trzeciego rodzicowi należy przyznać pochodne prawo pobytu w państwie członkowskim, którego obywatelstwo jego małoletnie dziecko posiada i w którym dziecko to, które nie korzystało jeszcze ze związanych ze swoim obywatelstwem praw, mieszka, w sytuacji gdy taki będący obywatelem państwa trzeciego rodzic posiada już prawo pobytu w innym państwie członkowskim? Jeżeli nie jest wykluczone, że będącemu obywatelem państwa trzeciego rodzicowi należy przyznać pochodne prawo pobytu w państwie członkowskim, którego obywatelstwo jego małoletnie dziecko posiada i w którym dziecko to, które nie korzystało jeszcze ze związanych ze swoim obywatelstwem praw, mieszka, w sytuacji gdy taki będący obywatelem państwa trzeciego rodzic posiada już prawo pobytu w innym państwie członkowskim, to: 2.      Czy z art. 20 TFUE, rozpatrywanego w świetle art. 5 lit. a) i b) dyrektywy 2008/115 i art. 6 ust. 2 [tej] dyrektywy […] – w sytuacji istnienia stosunku zależności tego rodzaju, że uzasadnia on przyznanie pochodnego prawa pobytu na podstawie art. 20 TFUE – wynika ciążący na organie wydającym decyzję obowiązek polegający na tym, by organ ten upewnił się – zanim poleci będącemu obywatelem państwa trzeciego rodzicowi, ażeby ten natychmiast udał się do państwa członkowskiego, w którym posiada zezwolenie na pobyt lub inne zezwolenie upoważniające do pobytu – co do tego, czy skorzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu leży w najlepszym interesie dziecka oraz czy możliwe jest dalsze korzystanie z prawa do życia rodzinnego i czy elementy te należy uwzględnić w ramach oceny wniosku o przyznanie pochodnego prawa pobytu?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych 24      Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania. W tym względzie do Trybunału należy wyprowadzenie z całości informacji przedstawionych przez sąd odsyłający, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia odsyłającego, elementów prawa Unii, które wymagają wykładni w świetle przedmiotu sporu (wyroki: z dnia 29 listopada 1978 r., Redmond, 83/78, EU:C:1978:214, pkt 26; z dnia 2 grudnia 2025 r., Russmedia Digital i Inform Media Press, C‑492/23, EU:C:2025:935, pkt 44). 25      W niniejszej sprawie sąd odsyłający zastanawia się nad wykładnią zarówno art. 20 TFUE, jak i art. 5 lit. a) i b) oraz art. 6 ust. 2 dyrektywy 2008/115. Jego wątpliwości dotyczące tej dyrektywy wynikają z faktu, że po oddaleniu wniosku skarżącej w postępowaniu głównym o przyznanie pochodnego prawa pobytu na podstawie art. 20 TFUE do celów pobytu w Niderlandach z jej małoletnim synem, będącym obywatelem niderlandzkim, sekretarz stanu uznał, że jej pobyt na terytorium Niderlandów ma charakter nielegalny, i nakazał jej, na podstawie tego art. 6 ust. 2, natychmiastowe udanie się do Hiszpanii. 26      Z tego ostatniego przepisu wynika, że obywatelowi państwa trzeciego przebywającemu nielegalnie na terytorium jednego z państw członkowskich, który posiada prawo pobytu w innym państwie członkowskim, należy raczej umożliwić wyjazd do tego innego państwa członkowskiego, aniżeli od razu wydać w stosunku do niego decyzję nakazującą powrót, chyba że wymagają tego względy porządku publicznego lub bezpieczeństwa narodowego [zob. podobnie wyroki: z dnia 16 stycznia 2018 r., E, C‑240/17, EU:C:2018:8, pkt 46; a także z dnia 24 lutego 2021 r., M i in. (Przekazanie do państwa członkowskiego), C‑673/19, EU:C:2021:127, pkt 35]. 27      W tym kontekście sąd odsyłający zastanawia się nad znaczeniem dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym art. 5 lit. a) i b) dyrektywy 2008/115, zgodnie z którym przy wdrażaniu tej dyrektywy państwa członkowskie należycie uwzględniają dobro dziecka i życie rodzinne. 28      Niemniej jednak z całościowej lektury wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że o chociaż sąd odsyłający wyraźnie wspomina o obowiązku wynikającym z art. 5 lit. a) i b) dyrektywy 2008/115, o tyle zmierza on ostatecznie do uzyskania wyjaśnień w kwestii, czy skarżąca w postępowaniu głównym jest pozbawiona możliwości uzyskania w Niderlandach pochodnego prawa pobytu na podstawie art. 20 TFUE z tego tylko powodu, że przysługuje jej już prawo pobytu w Hiszpanii. Ponadto sąd ten dąży do ustalenia, czy w ramach oceny wniosku tej skarżącej o przyznanie takiego pochodnego prawa pobytu sekretarz stanu jest zobowiązany, po pierwsze, do sprawdzenia, czy życie rodzinne, jakie małoletnie dziecko będące obywatelem Unii prowadzi z obojgiem rodziców, może być kontynuowane w Hiszpanii, a po drugie, do uwzględnienia dobra tego dziecka. 29      Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wspólne normy i procedury wprowadzone mocą tej dyrektywy dotyczą jedynie wydawania decyzji nakazujących powrót oraz wykonywania tych decyzji, nie regulując jednak kwestii przyznania prawa pobytu obywatelom państw trzecich [zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Wydalenie – Marihuana lecznicza), C‑69/21, EU:C:2022:913, pkt 84 i przytoczone tam orzecznictwo]. 30      Jednakże, jak zauważył również sąd odsyłający, prawo do poszanowania życia rodzinnego zostało ustanowione w art. 7 Karty, który należy interpretować w związku z jej art. 24, dotyczącym praw dziecka. W szczególności art. 24 ust. 2 i 3 przewidują, odpowiednio, obowiązek uwzględnienia najlepszego interesu dziecka oraz prawo każdego dziecka do utrzymywania stałego, osobistego związku i bezpośredniego kontaktu z obojgiem rodziców, chyba że jest to sprzeczne z jego interesami. 31      W tych okolicznościach należy uznać, że poprzez swoje dwa pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 20 TFUE w związku z art. 7 i art. 24 ust. 2 i 3 Karty należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przyjęciu przez właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego decyzji odmawiającej przyznania pochodnego prawa pobytu na jego terytorium obywatelowi państwa trzeciego będącemu rodzicem małoletniego dziecka będącego obywatelem Unii, które nigdy nie przebywało w państwie członkowskim innym niż państwo, którego jest obywatelem, ze względu na to, że temu obywatelowi państwa trzeciego przysługuje prawo pobytu w innym państwie członkowskim, jeżeli organ ten nie sprawdził wcześniej, czy życie rodzinne, które prowadzi to dziecko z obojgiem rodziców, od których dziecko to jest zależne, mogłoby być kontynuowane w tym innym państwie członkowskim, a przemieszczenie się dziecka do tego państwa członkowskiego nie byłoby sprzeczne z jego najlepszym interesem. 32      W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem art. 20 TFUE przyznaje każdej osobie mającej obywatelstwo państwa członkowskiego status obywatela Unii, który stanowi podstawowy status obywateli państw członkowskich [zob. podobnie wyroki z dnia 20 września 2001 r., Grzelczyk, C‑184/99, EU:C:2001:458, pkt 31; z dnia 29 kwietnia 2025 r., Komisja/Malta (Obywatelstwo w zamian za inwestycje), C‑181/23, EU:C:2025:283, pkt 92; z dnia 25 listopada 2025 r., Wojewoda Mazowiecki, C‑713/23, EU:C:2025:917, pkt 40]. 33      Obywatelstwo Unii przyznaje każdemu obywatelowi Unii podstawowe i indywidualne prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w traktacie FUE i środków przyjętych w celu ich stosowania [wyroki: z dnia 7 października 2010 r., Lassal, C‑162/09, EU:C:2010:592, pkt 29; z dnia 13 września 2016 r., Rendón Marín, C‑165/14, EU:C:2016:675, pkt 70; z dnia 22 czerwca 2023 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Będąca obywatelką Tajlandii matka małoletniego dziecka będącego obywatelem Niderlandów), C‑459/20, EU:C:2023:499, pkt 21]. 34      Trybunał orzekł, że art. 20 TFUE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, w tym decyzjom odmawiającym prawa pobytu członkom rodziny obywatela Unii, których skutkiem byłoby pozbawienie obywateli Unii możliwości skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych im w związku ze statusem obywatela Unii (zob. w szczególności wyroki: z dnia 8 marca 2011 r., Ruiz Zambrano, C‑34/09, EU:C:2011:124, pkt 42; z dnia 6 grudnia 2012 r., O i in., C‑356/11 i C‑357/11, EU:C:2012:776, pkt 45; a także z dnia 10 maja 2017 r., Chavez‑Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 61). 35      Natomiast postanowienia traktatu dotyczące obywatelstwa Unii nie przyznają obywatelom państw trzecich żadnych praw o charakterze autonomicznym. Ewentualne prawa przyznane takim obywatelom nie są bowiem ich prawami własnymi, lecz prawami pochodnymi, wynikającymi z praw przysługujących danemu obywatelowi Unii. Cel i uzasadnienie rzeczonych praw pochodnych opierają się na stwierdzeniu, że odmowa ich uznania mogłaby w szczególności godzić w swobodę przemieszczania się obywatela Unii [zob. podobnie wyroki: z dnia 8 listopada 2012 r., Iida, C‑40/11, EU:C:2012:691, pkt 66–68; z dnia 10 maja 2017 r., Chavez-Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 62; a także z dnia 27 lutego 2020 r., Subdelegación del Gobierno en Ciudad Real (Małżonek obywatela Unii), C‑836/18, EU:C:2020:119, pkt 38]. 36      W niniejszej sprawie bezsporne jest, że małoletnie dziecko skarżącej w postępowaniu głównym może, jako obywatel państwa członkowskiego, powoływać się, w tym wobec państwa członkowskiego, którego jest obywatelem, na prawa związane z jego statusem obywatela Unii, który został mu przyznany na mocy art. 20 TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia 10 maja 2017 r., Chavez‑Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 60 i przytoczone tam orzecznictwo). 37      Ponadto z postanowienia odsyłającego wynika, że zarówno skarżąca w postępowaniu głównym, jak i jej małżonek, który posiada, podobnie jak ich dziecko, obywatelstwo niderlandzkie, sprawują oboje opiekę nad tym dzieckiem i wspólnie prowadzą życie rodzinne w Niderlandach. Dziecko to utrzymywało zatem nieprzerwanie od momentu urodzenia osobiste relacje i bezpośrednie kontakty z obojgiem rodziców. 38      Z postanowienia tego wynika również, że sekretarz stanu odmówił przyznania pochodnego prawa pobytu w Niderlandach skarżącej w postępowaniu głównym, matce tego dziecka, ze względu na to, że przysługuje jej prawo pobytu w Hiszpanii na podstawie ustawodawstwa tego państwa członkowskiego. W konsekwencji nakazał on skarżącej w postępowaniu głównym udanie się na terytorium tego państwa członkowskiego. Ponadto uznał on, że skoro małoletnie dziecko będące obywatelem Unii, które nigdy nie przebywało w państwie członkowskim innym niż państwo, którego jest obywatelem, jest w stanie towarzyszyć swojej matce w Hiszpanii, odmowa przyznania jej pochodnego prawa pobytu w Niderlandach na podstawie art. 20 TFUE nie skutkuje zmuszeniem tego dziecka do opuszczenia terytorium Unii rozpatrywanego jako całość. 39      Tymczasem o ile sąd odsyłający oparł się w swoich pytaniach na założeniu, że skarżąca w postępowaniu głównym rzeczywiście posiada prawo pobytu w Hiszpanii, o tyle podniosła ona przed Trybunałem, zarówno w uwagach na piśmie, jak i na rozprawie, że w międzyczasie zrzekła się z tego prawa pobytu, a tym samym nie posiada już żadnego prawa pobytu w tym państwie członkowskim. 40      Ostatecznie do sądu odsyłającego należy ocena, czy skarżąca w postępowaniu głównym nadal korzysta z prawa pobytu w Hiszpanii. Jednakże w celu udzielenia odpowiedzi, która w każdych okolicznościach będzie użyteczna dla tego sądu dla rozstrzygnięcia zawisłego przed nim sporu, Trybunał odniesie się również do sytuacji, w której brak takiego prawa pobytu. W przedmiocie założenia, że skarżącej w postępowaniu głównym nie przysługuje już prawo pobytu w Hiszpanii 41      W tej kwestii należy przypomnieć, że istnieją sytuacje bardzo szczególne, w których – mimo że prawo wtórne Unii dotyczące prawa pobytu obywateli państw trzecich nie podlega zastosowaniu i mimo że dany obywatel Unii nie skorzystał z przysługującej mu swobody przemieszczania się i prawa pobytu – należy jednak, na podstawie art. 20 TFUE, przyznać pochodne prawo pobytu obywatelowi państwa trzeciego będącemu członkiem rodziny tego obywatela z uwagi na to, że w przeciwnym wypadku naruszona zostałaby skuteczność (effet utile) obywatelstwa Unii, jeżeli w konsekwencji takiej odmowy ów obywatel byłby w praktyce zmuszony do opuszczenia terytorium Unii rozpatrywanego jako całość, co pozbawiłoby go możliwości skutecznego korzystania z istoty praw, jakie przyznaje mu ten status [zob. podobnie wyroki: z dnia 10 maja 2017 r., Chavez-Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 63; z dnia 8 maja 2018 r., K.A. i in. (Łączenie rodzin w Belgii), C‑82/16, EU:C:2018:308, pkt 51; a także z dnia 27 lutego 2020 r., Subdelegación del Gobierno en Ciudad Real (Małżonek obywatela Unii), C‑836/18, EU:C:2020:119, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo]. 42      Wspomniane w poprzednim punkcie sytuacje charakteryzują się tym, że nawet jeżeli są one regulowane przepisami należącymi a priori do kompetencji państw członkowskich, a mianowicie przepisami dotyczącymi prawa wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich wykraczającego poza zakres stosowania przepisów pochodnego prawa Unii, które pod pewnymi warunkami przewidują przyznanie takiego prawa, pozostają one w swoistym stosunku ze swobodą przemieszczania się i pobytu obywatela Unii, która to swoboda – aby nie doszło do jej naruszenia – stoi na przeszkodzie temu, by wspomnianym obywatelom państw trzecich można było odmówić prawa wjazdu i pobytu na terytorium państwa członkowskiego, w którym przebywa ów obywatel Unii [zob. podobnie wyroki: z dnia 10 maja 2017 r., Chavez-Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 22 czerwca 2023 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Będąca obywatelką Tajlandii matka małoletniego dziecka będącego obywatelem Niderlandów), C‑459/20, EU:C:2023:499, pkt 25]. 43      Jednakże odmowa przyznania prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego może podważyć skuteczność (effet utile) obywatelstwa Unii jedynie wówczas, jeżeli ów obywatel państwa trzeciego pozostaje z obywatelem Unii, będącym członkiem jego rodziny, w stosunku zależności, skutkiem czego ów obywatel Unii byłby zmuszony do towarzyszenia obywatelowi państwa trzeciego oraz do opuszczenia terytorium Unii rozpatrywanego jako całość [wyroki: z dnia 8 marca 2011 r., Ruiz Zambrano, C‑34/09, EU:C:2011:124, pkt 43–45; z dnia 10 maja 2017 r., Chavez-Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 69; a także z dnia 22 czerwca 2023 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Będąca obywatelką Tajlandii matka małoletniego dziecka będącego obywatelem Niderlandów), C‑459/20, EU:C:2023:499, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo]. 44      W tym względzie należy zauważyć, że ocena istnienia stosunku zależności między danym obywatelem państwa trzeciego a jego małoletnim dzieckiem będącym obywatelem Unii do celów ewentualnego uznania pochodnego prawa pobytu na podstawie art. 20 TFUE powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, a w szczególności kwestię pieczy nad tym dzieckiem, a także kwestię, czy opiekę prawną, finansową lub emocjonalną nad tym dzieckiem sprawuje rodzic będący obywatelem państwa trzeciego. Za istotne okoliczności można uznać również wiek takiego dziecka, jego rozwój fizyczny i emocjonalny, stopień jego więzi uczuciowej zarówno z rodzicem będącym obywatelem Unii, jak i z rodzicem będącym obywatelem państwa trzeciego, a także ryzyko, jakie stanowiłoby dla równowagi tego dziecka rozdzielenie z tym ostatnim [zob. podobnie wyroki: z dnia 10 maja 2017 r., Chavez-Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 70, 71; z dnia 5 maja 2022 r., Subdelegación del Gobierno en Toledo (Pobyt członka rodziny – Niewystarczające zasoby), C‑451/19 i C‑532/19, EU:C:2022:354, pkt 67; a także z dnia 7 września 2022 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Charakter prawa pobytu na podstawie art. 20 TFUE), C‑624/20, EU:C:2022:639, pkt 38, 39]. 45      Zatem do celów przeprowadzenia tej oceny okoliczność, że drugi rodzic, będący obywatelem Unii, jest rzeczywiście zdolny i gotowy do sprawowania samemu faktycznie na co dzień opieki nad dzieckiem, stanowi istotny element, który jednak sam w sobie nie wystarczy do stwierdzenia, że między rodzicem będącym obywatelem państwa trzeciego a dzieckiem nie istnieje taki stosunek zależności, że dziecko byłoby zmuszone do opuszczenia terytorium Unii, gdyby temu obywatelowi państwa trzeciego odmówiono przyznania prawa pobytu [zob. podobnie wyroki: z dnia 10 maja 2017 r., Chavez-Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 71; a także z dnia 5 maja 2022 r., Subdelegación del Gobierno en Toledo (Pobyt członka rodziny – Niewystarczające zasoby), C‑451/19 i C‑532/19, EU:C:2022:354, pkt 67]. 46      W ramach wspomnianej oceny właściwe organy powinny uwzględnić prawo do poszanowania życia rodzinnego, o którym mowa w art. 7 Karty, w związku z obowiązkiem uwzględnienia najlepszego interesu dziecka jako nadrzędnego kryterium we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, uznanego w art. 24 ust. 2 tej Karty, oraz ustanowione w art. 24 ust. 3 tej Karty prawo tego dziecka do utrzymywania stałego, osobistego związku i bezpośredniego kontaktu z obojgiem rodziców [zob. podobnie wyroki: z dnia 10 maja 2017 r., Chavez-Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 70; a także z dnia 5 maja 2022 r., Subdelegación del Gobierno en Toledo (Pobyt członka rodziny – Niewystarczające zasoby), C‑451/19 i C‑532/19, EU:C:2022:354, pkt 66]. 47      W tym względzie, w sytuacji gdy małoletni obywatel Unii zamieszkuje na stałe z obojgiem rodziców i w związku z tym piecza nad tym dzieckiem oraz opieka prawna, emocjonalna i finansowa są na co dzień sprawowane przez oboje rodziców, można ustanowić wzruszalne domniemanie, że ów małoletni obywatel Unii i jego rodzic będący obywatelem państwa trzeciego pozostają w stosunku zależności niezależnie od tego, że drugi rodzic tego dziecka ma, jako obywatel państwa członkowskiego, na którego terytorium rodzina ta osiadła, bezwarunkowe prawo do przebywania na terytorium tego państwa członkowskiego [wyrok z dnia 5 maja 2022 r. Subdelegación del Gobierno en Toledo (Pobyt członka rodziny – Niewystarczające zasoby), C‑451/19 i C‑532/19, EU:C:2022:354, pkt 69]. 48      W niniejszej sprawie, zdaniem sądu odsyłającego, między skarżącą w postępowaniu głównym a jej małoletnim synem będącym obywatelem Unii istnieje stosunek zależności w rozumieniu orzecznictwa przedstawionego w pkt 43–47 niniejszego wyroku. 49      W związku z tym w przypadku gdyby stwierdzono, że skarżącej w postępowaniu głównym nie przysługuje już prawo pobytu w Hiszpanii, należy stwierdzić, że ze względu na ten stosunek zależności między nią a jej małoletnim dzieckiem będącym obywatelem Unii to ostatnie byłoby zmuszone do towarzyszenia matce, a tym samym do opuszczenia terytorium Unii rozpatrywanego jako całość, w przypadku gdyby odmówiono jej pochodnego prawa pobytu w Niderlandach na podstawie art. 20 TFUE. Tymczasem, jak wynika z orzecznictwa przytoczonego w pkt 41 niniejszego wyroku, takie opuszczenie terytorium Unii skutkowałoby pozbawieniem tego dziecka skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych mu w związku ze statusem obywatela Unii i naruszałoby skuteczność (effet utile) tego statusu. W takiej sytuacji pochodne prawo pobytu na podstawie art. 20 TFUE powinno zatem jego matce zostać przyznane. W przedmiocie założenia, że skarżącej w postępowaniu głównym nadal przysługuje prawo pobytu w Hiszpanii 50      Okoliczność – przy założeniu, że zostanie wykazana – że skarżącej w postępowaniu głównym nadal przysługuje prawo pobytu w Hiszpanii, nie może sama w sobie wykluczyć możliwości skorzystania przez tę skarżącą z pochodnego prawa pobytu w Niderlandach na podstawie art. 20 TFUE. 51      Z postanowienia odsyłającego wynika bowiem, że ze względu na stosunek zależności między skarżącą w postępowaniu głównym a jej małoletnim dzieckiem, będącym obywatelem Unii, byłoby ono w rzeczywistości zmuszone do towarzyszenia matce w Hiszpanii, a tym samym do opuszczenia terytorium Niderlandów, których jest obywatelem, w przypadku gdyby odmówiono jej przyznania pochodnego prawa pobytu w tym państwie członkowskim na podstawie art. 20 TFUE. 52      Jak wskazuje sąd odsyłający, takie przymusowe przemieszczenie się małoletniego dziecka będącego obywatelem Unii do Hiszpanii mogłoby naruszać niektóre z jego praw podstawowych, w szczególności prawo do poszanowania życia rodzinnego i prawa dziecka, zagwarantowane, odpowiednio, w art. 7 i art. 24 ust. 2 i 3 Karty. 53      W tym względzie należy przypomnieć, że postanowienia Karty, zgodnie z jej art. 51 ust. 1, są skierowane do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii. 54      Tymczasem jest tak w sytuacji takiej jak ta, o której mowa w pkt 51 niniejszego wyroku. Z zastrzeżeniem poszanowania warunków i ograniczeń przewidzianych w prawie wtórnym Unii w tej dziedzinie prawa wynikające z obywatelstwa Unii, z których korzysta każdy obywatel państwa członkowskiego, obejmują bowiem, zgodnie z art. 20 ust. 2 lit. a) TFUE, prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. W sytuacji, w której obywatel Unii jest faktycznie zmuszony do opuszczenia państwa członkowskiego, w którym zamieszkuje i którego jest obywatelem, w celu osiedlenia się w innym państwie członkowskim, dochodzi nieuchronnie do ingerencji w korzystanie z tego prawa. 55      Wynika z tego, że decyzja oddalająca wniosek o przyznanie pochodnego prawa pobytu na podstawie art. 20 TFUE w sytuacji takiej jak ta, o której mowa w pkt 51 niniejszego wyroku, stanowi stosowanie prawa Unii w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty oraz że właściwe organy krajowe, wydając taką decyzję, nie mogą uchylić się od obowiązku dokonania oceny poszanowania praw podstawowych zagwarantowanych w Karcie. 56      Co się tyczy w pierwszej kolejności prawa do poszanowania życia rodzinnego ustanowionego w art. 7 Karty, należy je interpretować w związku z jej art. 24 ust. 3, zgodnie z którym każde dziecko ma prawo do utrzymywania stałego, osobistego związku i bezpośredniego kontaktu z obojgiem rodziców, chyba że jest to sprzeczne z jego interesami. 57      Tymczasem z informacji dostarczonych przez sąd odsyłający wynika, że w niniejszej sprawie małoletnie dziecko będące obywatelem Unii jest zależne zarówno od swojego rodzica będącego obywatelem państwa trzeciego, jak i od rodzica będącego obywatelem Unii. Jednakże zgodnie z tymi samymi informacjami sekretarz stanu oddalił wniosek o przyznanie pochodnego prawa pobytu złożony przez skarżącą w postępowaniu głównym na podstawie art. 20 TFUE, nie sprawdzając uprzednio, czy życie rodzinne, które dziecko to prowadzi z obojgiem rodziców w Niderlandach, może być kontynuowane w Hiszpanii. 58      W szczególności sąd odsyłający podkreśla, że sekretarz stanu nie zweryfikował charakteru prawa pobytu przysługującego skarżącej w postępowaniu głównym w Hiszpanii ani ewentualnych warunków nałożonych przez władze hiszpańskie na jej małżonka i ich małoletnie dziecko będące obywatelem Unii, by mogli oni, w razie potrzeby, stale wspólnie przebywać na terytorium tego państwa członkowskiego. W tym kontekście sąd odsyłający zauważa, że skarżąca w postępowaniu głównym wskazała, że nie wykonuje działalności zawodowej i że jej małżonek nie jest w stanie uzyskiwać dochodów, w związku z czym nie jest pewne, że spełnia on warunki wymagane do skorzystania z prawa stałego pobytu w Hiszpanii na podstawie prawa Unii, w szczególności na podstawie art. 7 ust. 1 dyrektywy 2004/38. 59      Sąd ten zauważa zatem, że ponieważ małoletnie dziecko byłoby zmuszone, ze względu na intensywność stosunku zależności ze swoją matką, do towarzyszenia jej w Hiszpanii w przypadku odmowy przyznania skarżącej w postępowaniu głównym pochodnego prawa pobytu w Niderlandach na podstawie art. 20 TFUE, istnieje konkretne ryzyko, że dziecko to zostałoby oddzielone od ojca, ponieważ istnieje ryzyko, iż ten ostatni nie mógłby uzyskać prawa do stałego pobytu na terytorium hiszpańskim i tym samym kontynuować na tym terytorium życia rodzinnego prowadzonego obecnie w Niderlandach. 60      W tych okolicznościach i z zastrzeżeniem weryfikacji, której dokonanie należy ostatecznie do sądu odsyłającego, należy stwierdzić, że decyzja o odmowie przyznania pochodnego prawa pobytu matce małoletniego dziecka będącego obywatelem Unii naruszałaby jedność rodziny, ponieważ pozbawiałaby to dziecko możliwości, jaką miało ono od urodzenia, utrzymywania stałego, osobistego związku i regularnego kontaktu z obojgiem rodziców, z naruszeniem art. 7 Karty w związku z jej art. 24 ust. 3. W przypadku stwierdzenia takiego naruszenia pochodne prawo pobytu w Niderlandach powinno zostać przyznane matce tego dziecka na podstawie art. 20 TFUE. 61      W drugiej kolejności, co się tyczy art. 24 ust. 2 Karty, zgodnie z którym we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, zarówno podejmowanych przez organy publiczne, jak i instytucje prywatne, należy przede wszystkim uwzględnić najlepszy interes dziecka, sąd odsyłający wyjaśnia, że zdaniem skarżącej w postępowaniu głównym przymusowa przeprowadzka jej dziecka do Hiszpanii byłaby sprzeczna z jego najlepszym interesem. 62      W tym względzie sąd ten podkreśla, że w niniejszej sprawie dziecko, o którym mowa, które w chwili złożenia przedmiotowego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym miało dziesięć lat, nie mówi w języku hiszpańskim, lecz niderlandzkim. Ponadto dziecko to nie mówiło aż do ukończenia pięciu lat i ma trudności z wymową i wyrażeniem się, w związku z czym musi uczęszczać w Niderlandach do szkoły specjalnej przeznaczonej dla uczniów potrzebujących szczególnego wsparcia, którego nie jest w stanie zapewnić szkoła ogólna. 63      Tymczasem, z zastrzeżeniem weryfikacji, której dokonanie należy ostatecznie do sądu odsyłającego, wydaje się, że takie okoliczności mogą co najmniej wykazać, że dalszy pobyt w Niderlandach leży w najlepszym interesie tego małoletniego dziecka i że w związku z tym jego przymusowa przeprowadzka do Hiszpanii jest sprzeczna z tym interesem. 64      W przypadku ustalenia, że tak rzeczywiście jest, jego matce powinno zatem zostać przyznane pochodne prawo pobytu na podstawie art. 20 TFUE w związku z art. 24 ust. 2 Karty. 65      W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytania należy odpowiedzieć, że art. 20 TFUE w związku z art. 7 i art. 24 ust. 2 i 3 Karty należy interpretować w ten sposób, że: –        stoi on na przeszkodzie wydaniu przez właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego decyzji odmawiającej przyznania pochodnego prawa pobytu na jego terytorium obywatelowi państwa trzeciego będącemu rodzicem małoletniego dziecka posiadającego obywatelstwo Unii, które nigdy nie przebywało w państwie członkowskim innym niż państwo, którego jest obywatelem, ze względu na to, że temu obywatelowi państwa trzeciego przysługuje prawo pobytu w innym państwie członkowskim, jeżeli organ ten nie sprawdził wcześniej, czy życie rodzinne, które dziecko to prowadzi z obojgiem rodziców, od których jest ono zależne, może być kontynuowane w tym innym państwie członkowskim i czy przeprowadzka dziecka do tego innego państwa członkowskiego nie byłaby sprzeczna z jego najlepszym interesem; –        nakłada on obowiązek przyznania wspomnianemu obywatelowi państwa trzeciego pochodnego prawa pobytu na terytorium państwa członkowskiego, którego dziecko jest obywatelem i w którym zamieszkuje ono wraz z obojgiem rodziców, jeżeli życie rodzinne, jakie to dziecko prowadzi z obojgiem rodziców, od których jest ono zależne, nie mogłoby być kontynuowane w tym innym państwie członkowskim lub przeprowadzka tego dziecka do owego państwa członkowskiego byłaby sprzeczna z jego najlepszym interesem. W przedmiocie kosztów 66      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje: Artykuł 20 TFUE, odczytywany w świetle art. 7 i art. 24 ust. 2 i 3 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, należy interpretować w ten sposób, że: –        stoi on na przeszkodzie wydaniu przez właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego decyzji odmawiającej przyznania pochodnego prawa pobytu na jego terytorium obywatelowi państwa trzeciego będącemu rodzicem małoletniego dziecka posiadającego obywatelstwo Unii, które nigdy nie przebywało w państwie członkowskim innym niż państwo, którego jest obywatelem, ze względu na to, że temu obywatelowi państwa trzeciego przysługuje prawo pobytu w innym państwie członkowskim, jeżeli organ ten nie sprawdził wcześniej, czy życie rodzinne, które dziecko to prowadzi z obojgiem rodziców, od których jest ono zależne, może być kontynuowane w tym innym państwie członkowskim i czy przeprowadzka dziecka do tego innego państwa członkowskiego nie byłaby sprzeczna z jego najlepszym interesem; –        nakłada on obowiązek przyznania wspomnianemu obywatelowi państwa trzeciego pochodnego prawa pobytu na terytorium państwa członkowskiego, którego dziecko jest obywatelem i w którym zamieszkuje ono wraz z obojgiem rodziców, jeżeli życie rodzinne, jakie to dziecko prowadzi z obojgiem rodziców, od których jest ono zależne, nie mogłoby być kontynuowane w tym innym państwie członkowskim lub przeprowadzka tego dziecka do owego państwa członkowskiego byłaby sprzeczna z jego najlepszym interesem. Podpisy *      Język postępowania: niderlandzki. i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.