C-151/12
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2013-05-30CELEX: 62012CC0151ECLI:EU:C:2013:354
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Królestwo Hiszpanii dokonało prawidłowej i terminowej transpozycji art. 4 ust. 8, art. 7 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2 oraz pkt 1.3 i 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V ramowej dyrektywy wodnej (2000/60/WE) w odniesieniu do zlewni wewnątrzwspólnotowych, w szczególności poprzez subsydiarne stosowanie prawa ogólnopaństwowego w przypadku braku regulacji wspólnot autonomicznych?Ratio decidendi
Rzecznik Generalny uznała, że Hiszpania uchybiła zobowiązaniom, ponieważ przepisy krajowe mające transponować dyrektywę dla zlewni wewnątrzwspólnotowych poza Katalonią zostały wydane zbyt późno. W odniesieniu do pkt 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V, subsydiarne stosowanie ogólnopaństwowego rozporządzenia ARM/2656/2008, które wyraźnie ogranicza swój zakres do zlewni międzywspólnotowych, nie zapewnia wystarczająco jasnej i precyzyjnej transpozycji, co jest sprzeczne z zasadą pewności prawa. W Katalonii, niektóre przepisy (art. 7 ust. 2 i art. 10 ust. 1 i 2) również nie zostały w pełni przetransponowane w odpowiednim terminie, podczas gdy w przypadku innych (art. 4 ust. 8, pkt 1.3 i 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V) Komisja nie obaliła twierdzeń Hiszpanii o ich transpozycji.Stan faktyczny
Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Królestwu Hiszpanii, zarzucając uchybienie zobowiązaniom wynikającym z ramowej dyrektywy wodnej (2000/60/WE). Sprawa dotyczy transpozycji przepisów dotyczących klasyfikacji i opisu stanu ekologicznego wód powierzchniowych w zlewniach wewnątrzwspólnotowych, czyli tych, które w całości znajdują się na terytorium jednej wspólnoty autonomicznej. W Hiszpanii kompetencje ustawodawcze w tym zakresie należą do wspólnot autonomicznych, podczas gdy centralne władze państwowe mają wyłączną kompetencję dla zlewni międzywspólnotowych. Komisja zarzucała zbyt późną transpozycję art. 4 ust. 8, art. 7 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2 oraz pkt 1.3 załącznika V dla zlewni poza Katalonią, a także niewystarczającą transpozycję pkt 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V dla tych samych obszarów. Dodatkowo, zarzuty dotyczyły transpozycji w Katalonii.Rozstrzygnięcie
Rzecznik Generalny proponuje, aby Trybunał orzekł, co następuje:
1) W odniesieniu do swych zlewni wewnątrzwspólnotowych poza terytorium Katalonii Królestwo Hiszpanii nie podjęło wszystkich środków niezbędnych do dokonania transpozycji art. 4 ust. 8, art. 7 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2 dyrektywy 2000/60/WE ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej oraz pkt 1.3 i 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do niej.
2) W odniesieniu do zlewni położonych całkowicie na terytorium Katalonii Królestwo Hiszpanii nie podjęło wszystkich środków niezbędnych do dokonania transpozycji art. 7 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 i 2 dyrektywy 2000/60/WE.
3) W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
4) Królestwo Hiszpanii zostaje obciążone kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
JULIANE KOKOTT
przedstawiona w dniu 30 maja 2013 r. ( )
Sprawa C‑151/12
Komisja Europejska
przeciwko
Królestwu Hiszpanii
„Dyrektywa 2000/60/WE — Polityka wodna Unii — Klasyfikacja i opis stanu ekologicznego wód powierzchniowych — Zlewnie na terytoriach wspólnot autonomicznych — Kompetencje ustawodawcze hiszpańskich centralnych władz państwowych — Przepisy obowiązujące w Katalonii”
I – Wprowadzenie
1.
Komisja wnosi o stwierdzenie, że Królestwo Hiszpanii w związku z jego zlewniami wewnątrzwspólnotowymi naruszyło zobowiązania, które ciążą na nim na mocy art. 4 ust. 8, art. 7 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2 ramowej dyrektywy wodnej ( ) oraz pkt 1.3 i 1.4 załącznika V do niej.
2.
Zlewnia oznacza zgodnie z art. 2 akapit trzynasty ramowej dyrektywy wodnej obszar lądu, z którego wszystkie spływy powierzchniowe odprowadzane są poprzez system strumieni, rzek i, gdzie stosowne, jezior, do określonego punktu w biegu cieku (zwykle do jeziora lub zbiegu rzek).
3.
W przypadku hiszpańskich zlewni wewnątrzwspólnotowych wszystkie te wody znajdują się na terytorium jednej wspólnoty autonomicznej. O ile wiadomo, kompetencje ustawodawcze w zakresie transpozycji ramowej dyrektywy wodnej w odniesieniu do tych obszarów należą do danych wspólnot autonomicznych.
4.
Natomiast zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 22 hiszpańskiej konstytucji centralne władze państwowe posiadają wyłączną kompetencję w zakresie ustawodawstwa, ustalania zasad i koncesjonowania korzystania z zasobów wód i użytkowania wód, jeżeli wody przepływają przez więcej niż jedną wspólnotę autonomiczną. Dotyczy to w szczególności tak zwanych „zlewni międzywspólnotowych” w Hiszpanii, które obejmują więcej niż jedną wspólnotę autonomiczną.
5.
Zarzuty Komisji dotyczą wyłącznie zlewni wewnątrzwspólnotowych. Zarzuty te dzielą się na trzy grupy: najpierw należy zauważyć to, że przytoczone przez Hiszpanię przepisy dotyczące transpozycji art. 4 ust. 8, art. 7 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2 dyrektywy 2000/60/WE oraz pkt 1.3 załącznika V do niej zostały wydane w odniesieniu do zlewni wewnątrzwspólnotowych zbyt późno, z wyjątkiem Katalonii (w tym względzie zob. pkt II poniżej). Z kolei przytoczone przez Hiszpanię przepisy dotyczące transpozycji pkt 1.4 załącznika V zostały wprawdzie wydane w odniesieniu do tych obszarów w prawidłowym terminie, niemniej jednak wątpliwości budzi to, czy rzeczywiście gwarantują one skuteczną transpozycję (w tym względzie zob. pkt III poniżej). Wreszcie należy zbadać katalońską transpozycję wymienionych przepisów w odniesieniu do zlewni położonych wyłącznie na terytorium tej wspólnoty (w tym względzie zob. pkt IV poniżej).
II – W przedmiocie art. 4 ust. 8, art. 7 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2 ramowej dyrektywy wodnej oraz pkt 1.3 załącznika V do niej
6.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2000/60/WE państwa członkowskie były zobowiązane do wprowadzenia w życie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania owej dyrektywy najpóźniej do dnia 22 grudnia 2003 r. ( ). Dotyczy to również art. 4 ust. 8, art. 7 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2 tej dyrektywy oraz pkt 1.3 załącznika V do niej.
7.
Artykuł 10 ramowej dyrektywy wodnej przewiduje wprawdzie szczególny termin dwunastu lat na ustalenie lub wykonanie określonych kontroli emisji. Jednakże, jak bezsprzecznie wyjaśnia Komisja, nie chodzi tu o termin na dokonanie transpozycji tego przepisu, lecz o termin, w ciągu którego mają zostać ustanowione przewidziane w tym przepisie szczególne kontrole. Zasadniczą treścią art. 10 jest obowiązek wykonania kontroli emisji. Kontrole emisji, które są jedynie ustalane, ale nie wykonywane, nie mają żadnego rzeczywistego skutku i praktycznie nie byłyby zgodne z celem Unii, jakim jest zapewnienie – zgodnie z art. 191 TFUE i art. 37 karty praw podstawowych – wysokiego poziomu ochrony środowiska. Należy zatem urzeczywistnić te kontrole w ciągu dwunastu lat.
8.
Wzmianki o ustanowieniu kontroli nie można zaś interpretować w ten sposób, że dwunastoletniemu terminowi podlega również ustanowienie ustawowych ram dla działań niezbędnych zgodnie z art. 10. Przeciwnie, te ustawowe ramy muszą zostać przyjęte w ciągu ogólnego terminu określonego w art. 24 ust. 1 akapit pierwszy.
9.
Pod względem procesowym właściwy jest jednakże inny moment. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem uchybienie zobowiązaniom traktatowym powinno być bowiem oceniane na podstawie sytuacji mającej miejsce w państwie członkowskim w momencie upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii. Trybunał nie bierze pod uwagę zmian, które nastąpiły w terminie późniejszym ( ). W uzasadnionej opinii z dnia 22 marca 2010 r. Komisja wyznaczyła Hiszpanii jeszcze jeden ostateczny termin do dnia 22 maja 2010 r. na dokonanie transpozycji wymienionych przepisów.
10.
W zakresie transpozycji odnoszącej się do zlewni wewnątrzwspólnotowych położonych poza terytorium Katalonii Hiszpania powołuje się jednakże na krajową regulację, która uzyskała moc wiążącą dopiero po upływie tego terminu, a mianowicie na rozporządzenie ARM/1195/2011 z dnia 11 maja 2005 r. ( ). Z uwagi na to, że rozporządzenie to nie może być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu, skarga jest w omawianym względzie zasadna.
III – W przedmiocie pkt 1.4 załącznika V do ramowej dyrektywy wodnej
11.
W odniesieniu do transpozycji pkt 1.4 załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE Królestwo Hiszpanii przywołuje natomiast przepis, który uzyskał moc obowiązującą już przed upływem wymienionego terminu, a mianowicie pkt 5.1 ogólnopaństwowego rozporządzenia ARM/2656/2008 z dnia 10 września 2008 r. ( ).
12.
W trakcie rozprawy w dniu 25 kwietnia 2013 r. Komisja ograniczyła zarzut skargi w tej materii do pkt 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do ramowej dyrektywy wodnej. Przepisy te zobowiązują państwa członkowskie do ustanowienia określonych systemów monitoringu.
13.
Chociaż obowiązki te są częścią całego systemu ramowej dyrektywy wodnej i w związku z tym załącznik V jest również wymieniany w różnych przepisach, niemniej jednak zobowiązująca moc pkt 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V nie jest zależna od tych innych przepisów, lecz wynika już z samego jego brzmienia.
14.
Punkt 5.1 rozporządzenia ARM/2656/2008 dotyczy również tych zagadnień. Jednak przepisy tego rozporządzenia, zgodnie z jego art. 1 ust. 2, mają zastosowanie wyłącznie do zlewni międzywspólnotowych. Wydaje się to odpowiadać podziałowi kompetencji między centralnymi władzami państwa a wspólnotami autonomicznymi. O ile wiadomo, właściwe do wydawania przepisów, które dotyczą zlewni wewnątrzwspólnotowych, są poszczególne wspólnoty autonomiczne.
15.
Stąd też, zdaniem Komisji, implementacja pkt 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do ramowej dyrektywy wodnej nie jest zapewniona w odniesieniu do zlewni wewnątrzwspólnotowych.
16.
Hiszpania podnosi jednak, iż w świetle hiszpańskiego prawa konstytucyjnego w braku przepisów wspólnot autonomicznych sam pkt 5.1 rozporządzenia ARM/2656/2008 zapewnia implementację pkt 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do ramowej dyrektywy wodnej również w odniesieniu do zlewni wewnątrzwspólnotowych. Hiszpania powołuje się w tym względzie na art. 149 ust. 3 swojej konstytucji, a w szczególności na zdanie trzecie tego przepisu:
„Zadania w dziedzinach niepowierzonych wyraźnie na mocy tej konstytucji państwu mogą zostać przejęte na podstawie odpowiednich statutów przez wspólnoty autonomiczne. Kompetencje w dziedzinach, które nie są przejmowane przez autonomiczne statuty, należą do państwa, którego normy, w przypadku kolizji, mają pierwszeństwo we wszystkich sprawach, które nie należą do wyłącznych kompetencji wspólnot autonomicznych. Prawo państwa uzupełnia w każdym razie prawo wspólnot autonomicznych”.
17.
Trybunał nie może rozstrzygać, czy pkt 5.1 rozporządzenia ARM/2656/2008 ma, zgodnie z art. 149 ust. 3 zdanie trzecie hiszpańskiej konstytucji, rzeczywiście zastosowanie do wymienionych zlewni wewnątrzwspólnotowych. W tym przypadku chodzi o zagadnienie z zakresu prawa hiszpańskiego, które rozstrzygnąć mogą tylko sądy hiszpańskie. Według przedstawionych informacji dotychczas tak się jeszcze nie stało.
18.
Rozstrzygnięcie tego zagadnienia nie jest jednak konieczne, aby orzec w przedmiocie niniejszego zarzutu. Przeciwnie, na korzyść Komisji należy stwierdzić, że rozporządzenie ARM/2656/2008 zgodnie ze swoim brzmieniem nie ma zastosowania do zlewni wewnątrzwspólnotowych. Dlatego też należy sprawdzić, czy Hiszpania mogła wykazać, że art. 149 ust. 3 zdanie trzecie hiszpańskiej konstytucji przełamuje ograniczenia zakresu zastosowania tego rozporządzenia.
19.
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 288 ust. 3 TFUE dyrektywa wiąże każde państwo członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Wynika stąd, że Hiszpania, jak każde inne państwo członkowskie, może dokonać wyboru formy i środków dla dokonania transpozycji ramowej dyrektywy wodnej ( ).
20.
Transpozycja norm unijnych do prawa krajowego nie wymaga zatem bezwzględnie formalnego i dosłownego przejęcia ich przepisów do wyraźnego i szczególnego przepisu prawa. Jej dokonanie może nastąpić poprzez odwołanie się do ogólnego kontekstu prawnego, o ile faktycznie gwarantuje on pełne stosowanie przepisów Unii w sposób wystarczająco jasny i precyzyjny ( ).
21.
W szczególności istnienie ogólnych zasad prawa konstytucyjnego lub administracyjnego może spowodować, że transpozycja za pomocą szczególnych środków ustawowych lub wykonawczych stanie się zbędna, jednak pod warunkiem, że zasady te rzeczywiście zapewniają pełne stosowanie przepisów dyrektywy przez krajową administrację oraz że, w przypadku gdy sporny przepis dyrektywy ma na celu przyznanie praw jednostkom, stan prawny wynikający z tych zasad jest dostatecznie precyzyjny i jasny, a uprawnieni mają możliwość rozeznania się we wszystkich przysługujących im prawach i w razie potrzeby powołania się na nie przed sądem krajowym ( ).
22.
Tym samym nie można wykluczyć, że przepis, taki jak art. 149 ust. 3 zdanie trzecie hiszpańskiej konstytucji, skutkuje wystarczającą transpozycją dyrektywy, nawet jeżeli brak jest środków, które wyraźnie mają na celu transpozycję.
23.
Niezależnie od zagadnienia, czy pkt 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE – ewentualnie w związku z dyrektywą 2003/4/WE ( ) – ustanawia prawa dla jednostek, ten rodzaj transpozycji wymaga jednakże co najmniej, aby zagwarantowane było rzeczywiście pełne stosowanie dyrektywy przez administrację krajową.
24.
Wyraźne ograniczenie zakresu zastosowania rozporządzenia ARM/2656/2008 do zlewni międzywspólnotowych jest w tym względzie główną przeszkodą. Uzupełnienie prawa wspólnot autonomicznych w odniesieniu do zlewni wewnątrzwspólnotowych wymagałoby stosowania tego rozporządzenia w zakresie szerszym niż ten, który wynika z jego brzmienia.
25.
Przy transpozycji dyrektywy i jej stosowaniu państwa członkowskie muszą jednak respektować zasady prawa Unii ( ), w szczególności zasadę pewności prawa. Zasada ta ogranicza obowiązek dokonywania wykładni zgodnej z prawem unijnym w tym znaczeniu, że nie może służyć jako podstawa dla dokonywania wykładni prawa krajowego contra legem ( ). Stąd też wątpliwości budzi to, czy stosowanie rozporządzenia ARM/2656/2008 w celu transpozycji dyrektywy 2000/60/WE wbrew jego brzmieniu do zlewni wewnątrzwspólnotowych byłoby w ogóle zgodne z prawem Unii.
26.
Ta idea ma zastosowanie zwłaszcza w sytuacji, jeśli wykładnia contra legem mogłaby skutkować powstaniem obowiązków lub niedogodności po stronie jednostki, czego nie można tutaj bezpośrednio stwierdzić. Transpozycja, której zgodność z zasadą pewności prawa jest wątpliwa, praktycznie nie gwarantuje jednak również pełnego stosowania dyrektywy przez administrację krajową. Należy się bowiem zawsze obawiać, że właściwe organy będą się kierowały przede wszystkim brzmieniem przepisu.
27.
Hiszpania wyjaśnia, że bardziej jasna ogólnopaństwowa transpozycja w odniesieniu zlewni wewnątrzwspólnotowych jest wyłączona z punktu widzenia prawa konstytucyjnego. Przepisy, które wyraźnie miałyby zastosowanie do tych obszarów – choćby subsydiarnie – ingerowałyby bowiem w kompetencje wspólnot.
28.
Ta argumentacja ilustruje jednak słabość transpozycji na podstawie art. 149 ust. 3 zdanie trzecie hiszpańskiej konstytucji: subsydiarne stosowanie prawa ogólnopaństwowego nie ma być bowiem akurat gwarantowane z jasnością niezbędną dla transpozycji dyrektywy, lecz odbywać się jedynie wyjątkowo, gdy nie istnieje żadna alternatywa.
29.
Akcentuje to przedstawiony przez Hiszpanię mechanizm subsydiarnego stosowania regulacji ogólnopaństwowych. Zgodnie z przedstawionym orzecznictwem hiszpańskiego trybunału konstytucyjnego nie są one stosowane automatycznie w sytuacji, w której wspólnota autonomiczna nie przyjęła żadnej regulacji w przedmiocie zagadnienia uregulowanego przez państwo, lecz wyłącznie wtedy, gdy organ stosujący prawo stwierdzi lukę regulacyjną ( ).
30.
Chociaż w razie braku transpozycji prawa Unii wiele przemawia za przyjęciem, że istnieje luka regulacyjna, to jednak subsydiarne stosowanie prawa ogólnopaństwowego nie byłoby w tym przypadku ze swej natury gwarantowane w bardziej pewny sposób niż bezpośrednie stosowanie danego przepisu dyrektywy. Trybunał nie akceptuje jednakże bezpośredniego stosowania jako wystarczającego surogatu transpozycji ( ).
31.
Również zawarte w uchwalonych przez wspólnoty autonomiczne planach zagospodarowania spornych obszarów odniesienia do rozporządzenia ARM/2656/2008 nie mogą prowadzić do wniosku, że w rozporządzeniu tym dokonano wystarczającej transpozycji prawa Unii w odniesieniu do zlewni wewnątrzwspólnotowych. Nie można bowiem stwierdzić, czy wspólnoty działały w celu wypełnienia obowiązku prawnego. Uwzględnienie rozporządzenia mogłoby również być podyktowane już samymi względami użyteczności. Odniesienia te dokumentowałyby wówczas jedynie praktykę administracyjną, której Trybunał również nie uznaje, gdyż mogłaby ona zostać w każdym czasie zmieniona ( ).
32.
Poza tym Komisja słusznie podkreśla, że wspólnoty autonomiczne bardzo łatwo mogłyby wyraźnie przewidzieć stosowanie reżimu ogólnopaństwowego do danych zlewni i w ten sposób ustanowić niezbędną pewność prawa. Tak się jednak nie stało.
33.
Tym samym nie można wprawdzie wykluczyć, że pkt 5.1 rozporządzenia ARM/2656/2008 w związku z art. 149 ust. 3 zdanie trzecie hiszpańskiej konstytucji praktycznie skutkuje pełnym stosowaniem pkt 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE przez administrację hiszpańską, niemniej jednak nie można stwierdzić, czy takie stosowanie jest zagwarantowane.
34.
Wbrew temu, co twierdzi Hiszpania, wniosek ten nie stanowi sprzecznego z art. 4 ust. 2 TUE braku poszanowania jej tożsamości narodowej, której wyrazem są jej podstawowe struktury polityczne i konstytucyjne, w tym samorząd regionalny i lokalny. W systemach federalnych lub zdecentralizowanych możliwe jest zapewnienie transpozycji prawa Unii poprzez subsydiarne stosowanie reżimu ogólnopaństwowego. To subsydiarne stosowanie musi być jednak wolne od jakichkolwiek wątpliwości. Prawo hiszpańskie nie spełnia tego wymogu.
35.
Przeciwnie, nieposzanowaniem powściągliwości prawa hiszpańskiego wobec subsydiarnego stosowania ogólnopaństwowego prawa byłoby uznanie tego stosowania za transpozycję dyrektywy. Nisko ceniona byłaby odpowiedzialność legislacyjna związana z kompetencjami wspólnot.
36.
W podsumowaniu należy zatem stwierdzić, że w odniesieniu do zlewni wewnątrzwspólnotowych poza terytorium Katalonii Hiszpania naruszyła zobowiązania, które ciążą na niej na mocy pkt 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do dyrektywy 2000/60/WE.
IV – W przedmiocie transpozycji w Katalonii
37.
Teraz należy zbadać transpozycję w Katalonii. Hiszpania stwierdziła po raz pierwszy w odpowiedzi na skargę, że Katalonia dokonała transpozycji przytoczonych przez Komisję przepisów dyrektywy 2000/60/WE.
38.
Komisja słusznie utrzymuje, że Hiszpania naruszyła zobowiązanie do współpracy na etapie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, które ciąży na niej na mocy art. 4 ust. 3 TUE. Zasadniczo Hiszpania powinna była poinformować Komisję o przepisach katalońskich już na etapie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi ( ). To naruszenie prawa Unii nie jest jednak przedmiotem niniejszego postępowania.
39.
Komisja wywodzi jednakże z tego naruszenia, że Trybunał nie może wziąć pod uwagę danych na temat transpozycji w Katalonii. Przywołany w tym względzie precedens ( ) dotyczył jednak informacji, które zostały przedstawione dopiero w trakcie rozprawy i w związku z tym zgodnie z art. 42 § 1 obowiązującego wówczas regulaminu postępowania (obecnie art. 128 § 1) były przedstawione z opóźnieniem.
40.
Natomiast naruszenie art. 4 ust. 3 TUE na etapie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi nie uniemożliwia zasadniczo Hiszpanii przedstawienia dowodów i środków obrony po raz pierwszy w odpowiedzi na skargę. Dotyczy to w szczególności informacji dotyczących transpozycji, które nie zostały jeszcze podane na etapie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi ( ).
41.
Z uwagi na to, że Hiszpania utrzymuje, iż przywołane katalońskie przepisy transponują sporne przepisy dyrektywy 2000/60/WE, do Komisji należy obalenie tego twierdzenia. W ramach postępowania o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na Komisji spoczywa bowiem ciężar dowodu istnienia zarzucanego uchybienia. To właśnie ona, nie mogąc opierać się na jakimkolwiek domniemaniu, powinna przedstawić Trybunałowi niezbędne dowody umożliwiające mu weryfikację, czy wystąpiło takie uchybienie ( ).
42.
Komisja zajmuje się nowym zarzutem Hiszpanii tylko w takim zakresie, w jakim słusznie wskazuje na okoliczność, że plan zagospodarowania okręgu rzecznego Katalonii z dnia 5 września 2011 r. ( ) został wydany zbyt późno, aby zostać uwzględnionym w niniejszym postępowaniu. To samo dotyczy poza tym również przytoczonego przez Hiszpanię katalońskiego programu środków z dnia 23 listopada 2010 r. ( ).
43.
Hiszpania wymienia oba te środki obok innych, wydanych we właściwym terminie przepisów, jako transpozycję art. 7 ust. 2 i art. 10 ust. 1 i 2 dyrektywy 2000/60/WE. Zatem, zgodnie z własnymi twierdzeniami Hiszpanii, w momencie właściwym dla niniejszego postępowania przepisy te zostały przetransponowane również w Katalonii jedynie częściowo, a nie w pełni.
44.
Natomiast w odniesieniu do transpozycji w Katalonii art. 4 ust. 8 ramowej dyrektywy wodnej oraz pkt 1.3 i 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do niej Hiszpania wymienia tylko kataloński dekret 380/2006 z dnia 10 października 2006 r. ( ) oraz kataloński program z dnia 3 czerwca 2008 r. ( ). Oba te środki obowiązywały w momencie upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii. Dlatego też w niniejszym postępowaniu można zbadać, czy transponują one wymienione przepisy.
45.
Hiszpania pobieżnie opisała te środki, ale nie udostępniła ich Trybunałowi. Z uwagi jednak na to, że Komisja nie podnosi żadnych merytorycznych zarzutów i również nie kwestionuje transpozycji na podstawie nieznajomości tych środków, nie jest dopuszczalne stwierdzenie, że przepisy te nie spełniają wymogów określonych w art. 4 ust. 8 ramowej dyrektywy wodnej oraz pkt 1.3. i 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do niej.
46.
Zatem należy stwierdzić, że w momencie właściwym dla niniejszego postępowania art. 7 ust. 2 i art. 10 ust. 1 i 2 dyrektywy 2000/60/WE nie zostały w pełni przetransponowane w Katalonii.
V – W przedmiocie kosztów
47.
Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie Królestwa Hiszpanii kosztami postępowania, a Królestwo Hiszpanii zasadniczo przegrało sprawę oraz, w zakresie, w jakim wygrało sprawę, nie dostarczyło w postępowaniu poprzedzającym wniesienie skargi do Trybunału wszystkich użytecznych informacji dotyczących przepisów prawa wewnętrznego, co do których uważa, iż spełniło za ich pomocą rozmaite zobowiązania ciążące na nim na mocy dyrektywy ( ), należy obciążyć je kosztami postępowania.
VI – Wnioski
48.
Proponuję, aby Trybunał orzekł, co następuje:
1)
W odniesieniu do swych zlewni wewnątrzwspólnotowych poza terytorium Katalonii Królestwo Hiszpanii nie podjęło wszystkich środków niezbędnych do dokonania transpozycji art. 4 ust. 8, art. 7 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2 dyrektywy 2000/60/WE ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej oraz pkt 1.3 i 1.4.1 ppkt (i)–(iii) załącznika V do niej.
2)
W odniesieniu do zlewni położonych całkowicie na terytorium Katalonii Królestwo Hiszpanii nie podjęło wszystkich środków niezbędnych do dokonania transpozycji art. 7 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 i 2 dyrektywy 2000/60/WE.
3)
W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
4)
Królestwo Hiszpanii zostaje obciążone kosztami postępowania.
( ) Język oryginału: niemiecki.
( ) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327, s. 1.).
( ) Wyrok z dnia 11 września 2012 r. w sprawie C‑43/10 Nomarchiaki Aftodioikisi Aitoloakarnanias i in., pkt 43–46.
( ) Wyroki: z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie C-235/04 Komisja przeciwko Hiszpanii, Zb.Orz. s. I-5415, pkt 52; z dnia 6 września 2012 r. w sprawie C‑150/11 Komisja przeciwko Belgii, pkt 43; z dnia 6 listopada 2012 r. w sprawie C‑286/12 Komisja przeciwko Węgrom, pkt 41.
( ) Orden ARM/1195/2011, de 11 de mayo, por la que se modifica la Orden ARM/2656/2008, de 10 de septiembre, por la que se aprueba la instrucción de planificación hidrológica, BOE nr 114 z dnia 13 maja 2011, s. 48584.
( ) Orden ARM/2656/2008, de 10 de septiembre, por la que se aprueba la instrucción de planificación hidrológica, BOE nr 229 z dnia 22 września 2008 r., s. 38472.
( ) Wyroki: z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie C-418/04 Komisja przeciwko Irlandii, Zb.Orz. s. I-10947, pkt 157; z dnia 14 października 2010 r. w sprawie C-535/07 Komisja przeciwko Austrii, Zb.Orz. s. I-9483, pkt 60.
( ) Wyroki: z dnia 27 kwietnia 1988 r. w sprawie 252/85 Komisja przeciwko Francji, Rec. s. 2243, pkt 5; z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie C-507/04 Komisja przeciwko Austrii, Zb.Orz. s. I-5939, pkt 89; z dnia 27 października 2011 r. w sprawie C-311/10 Komisja przeciwko Polsce, Zb.Orz. s. I-159*, pkt 40.
( ) Wyroki: z dnia 23 maja 1985 r. w sprawie 29/84 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. s. 1661, pkt 23; z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie C-296/01 Komisja przeciwko Francji, Rec. s. I-13909, pkt 55; z dnia 3 grudnia 2009 r. w sprawie C‑475/08 Komisja przeciwko Belgii, pkt 41.
( ) Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz.U. L 41, s. 26).
( ) Wyroki: z dnia 18 maja 2000 r. w sprawie C-107/97 Rombi i Arkopharma, Rec. s. I-3367, pkt 65; z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie C-540/03 Parlament przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I-5769, pkt 105; z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie C-275/06 Promusicae, Zb.Orz. s. I-271, pkt 68; z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawach połączonych C‑356/11 i C‑357/11 O i S, pkt 80.
( ) Wyroki: z dnia 4 lipca 2006 r. w sprawie C-212/04 Adeneler i in., Zb.Orz. s. I-6057, pkt 110; z dnia 15 kwietnia 2008 r. w sprawie C-268/06 Impact, Zb.Orz. s. I-2483, pkt 100; z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie C-12/08 Mono Car Styling, Zb.Orz. s. I-6653, pkt 61; z dnia 24 stycznia 2012 r. w sprawie C‑282/10 Dominguez, pkt 25.
( ) Zobacz wyrok z dnia 11 listopada 2010 r. w sprawie C-152/09 Grootes, Zb.Orz. s. I-11285, pkt 41, w przedmiocie odpowiedniego stosowania przepisu w prawie Unii.
( ) Wyroki: z dnia 6 maja 1980 r. w sprawie 102/79 Komisja przeciwko Belgii, Rec. s. 1473, pkt 12; z dnia 2 maja 1996 r. w sprawie C-253/95 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. s. I-2423, pkt 13; ww. w przypisie 9 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Belgii, pkt 44.
( ) Wyrok z dnia 24 marca 1994 r. w sprawie C-80/92 Komisja przeciwko Belgii, Rec. s. I-1019, pkt 20; ww. w przypisie 9 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Francji, pkt 54; wyrok z dnia 27 stycznia 2011 r. w sprawie C-490/09 Komisja przeciwko Luksemburgowi, Zb.Orz. s. I-247, pkt 47.
( ) Wyroki: z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie C-494/01 Komisja przeciwko Irlandii, Zb.Orz. s. I-3331, pkt 44 i nast.; z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie C-135/05 Komisja przeciwko Włochom, Zb.Orz. s. I-3475, pkt 27 i nast.
( ) Wyrok z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie C-474/99 Komisja przeciwko Hiszpanii, Rec. s. I-5293, pkt 42 i nast.
( ) Wyroki: z dnia 16 czerwca 2005 r. w sprawie C-456/03 Komisja przeciwko Włochom, Zb.Orz. s. I-5335, pkt 41; z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie C-32/05 Komisja przeciwko Luksemburgowi, Zb.Orz. s. I-11323, pkt 52–56.
( ) Wyroki: z dnia 25 maja 1982 r. w sprawie 96/81 Komisja przeciwko Niderlandom, Rec. s. 1791, pkt 6; z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie C-342/05 Komisja przeciwko Finlandii, Zb.Orz. s. I-4713, pkt 23; z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie C‑577/10 Komisja przeciwko Belgii, pkt 34.
( ) Real Decreto 1219/2011, de 5 de septiembre, por el que se aprueba el Plan de gestión del distrito de cuenca fluvial de Cataluña, BOE nr 228 z dnia 22 września 2011 r.
( ) Programa de Medidas, aprobado por Acuerdo del Gobierno de la Generalidad de Cataluña de 23 de noviembre de 2010.
( ) Decreto 380/2006, de 10 de octubre, por el que se aprueba el Reglamento de la planificación hidrológica, DOGC nr 4740 z dnia 16 października 2006 r., s. 42776.
( ) Programa de Seguimiento y Control del Distrito de Cuenca Fluvial de Cataluña, aprobado por acuerdo del Gobierno de la Generalidad de Cataluña (GOV/128/2008) de 3 de Junio de 2008.
( ) Zobacz podobnie ww. w przypisie 18 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Luksemburgowi, pkt 87.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło