C-152/08
PostanowienieTSUE2008-07-25CELEX: 62008CO0152ECLI:EU:C:2008:450
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 37 protokołu dodatkowego do układu stowarzyszeniowego EWG-Turcja oraz art. 10 ust. 1 decyzji nr 1/80 Rady Stowarzyszenia stoją na przeszkodzie stosowaniu przez związek sportowy przepisu ograniczającego liczbę profesjonalnych sportowców obywatelstwa tureckiego, legalnie zatrudnionych przez klub w państwie członkowskim, którzy mogą być wystawieni w składzie drużyny w zawodach krajowych?Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że art. 37 protokołu dodatkowego i art. 10 ust. 1 decyzji nr 1/80 ustanawiają jasny, precyzyjny i bezwarunkowy zakaz dyskryminacji ze względu na obywatelstwo tureckich pracowników migrujących w odniesieniu do wynagrodzenia i innych warunków pracy, mający bezpośredni skutek. Trybunał odwołał się do swojego wcześniejszego orzecznictwa (sprawy Deutscher Handballbund i Simutenkov), w którym uznał, że podobne przepisy umów międzynarodowych z państwami trzecimi zakazują takich ograniczeń. Ograniczenie liczby zawodników z państw trzecich w składzie drużyny dotyczy warunków pracy, ponieważ bezpośrednio wpływa na możliwość udziału piłkarza w zawodach, a zatem stanowi niedozwoloną dyskryminację.Stan faktyczny
N. Kahveci, obywatel turecki, legalnie zatrudniony jako profesjonalny piłkarz w hiszpańskim klubie Real Sociedad de Fútbol SAD, posiadał licencję piłkarza niebędącego obywatelem Wspólnoty. Zwrócił się do hiszpańskiego związku piłki nożnej (RFEF) o zastąpienie tej licencji licencją dla zawodników wspólnotowych, powołując się na układ stowarzyszeniowy EWG-Turcja. RFEF i Consejo Superior de Deportes oddaliły jego wniosek, opierając się na przepisach regulaminu RFEF, które ograniczają liczbę zawodników z państw trzecich (spoza EOG) mogących występować w meczach krajowych. N. Kahveci zaskarżył tę decyzję do Tribunal Superior de Justicia w Madrycie.Rozstrzygnięcie
Zakaz dyskryminacji pracowników tureckich legalnie zatrudnionych na rynku pracy państw członkowskich w odniesieniu do wynagrodzenia i innych warunków pracy, wyrażony w art. 37 protokołu dodatkowego podpisanego w dniu 23 listopada 1970 r. w Brukseli oraz zawartego, zatwierdzonego i ratyfikowanego w imieniu Wspólnoty rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2760/72 z dnia 19 grudnia 1972 r., załączonego do Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją podpisanego w Ankarze w dniu 12 września 1963 r. z jednej strony przez Republikę Turcji, a z drugiej przez państwa członkowskie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Wspólnotę, zawartego, zatwierdzonego i ratyfikowanego w imieniu Wspólnoty na mocy decyzji Rady 64/732/EWG z dnia 23 grudnia 1963 r. a także w art. 10 ust. 1 decyzji Rady Stowarzyszenia nr 1/80 z dnia 19 września 1980 r. w sprawie rozwoju stowarzyszenia należy interpretować w taki sposób, że stoi on na przeszkodzie stosowaniu względem profesjonalnego sportowca obywatelstwa tureckiego, legalnie zatrudnionego przez klub mający siedzibę w państwie członkowskim, przepisu wydanego przez związek sportowy tego państwa, zgodnie z którym kluby w meczach organizowanych na poziomie krajowym mogą wystawiać jedynie ograniczoną liczbę zawodników pochodzących z państw trzecich, które nie są stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑152/08
Real Sociedad de Fútbol SAD
i
Nihat Kahveci
przeciwko
Consejo Superior de Deportes
i
Real Federación Española de Fútbol
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal Superior de Justicia de Madrid)
Artykuł 104 ust. 3 regulaminu – Układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja – Artykuł 37 protokołu dodatkowego – Skutek bezpośredni – Warunki pracy – Zasada niedyskryminacji – Piłka nożna – Ograniczenie liczby zawodników profesjonalnych będących obywatelami państw trzecich, którzy mogą być wystawieni w składzie
jednej drużyny w zawodach krajowych
Streszczenie postanowienia
1. Umowy międzynarodowe – Umowy zawarte przez Wspólnotę – Bezpośrednia skuteczność
(protokół dodatkowy do układu stowarzyszeniowego EWG–Turcja, art. 37; decyzja nr 1/80 Rady Stowarzyszenia EWG–Turcja, art. 10
ust. 1)
2. Umowy międzynarodowe – Układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja – Pracownicy – Równość traktowania
(protokół dodatkowy do układu stowarzyszeniowego EWG–Turcja, art. 37; decyzja nr 1/80 Rady Stowarzyszenia EWG–Turcja, art. 10
ust. 1)
1. Brzmienie art. 37 protokołu dodatkowego załączonego do układu stowarzyszeniowego EWG–Turcja nie różni się zasadniczo od art. 38
ust. 1 tiret pierwsze układu stowarzyszeniowego Wspólnota–Słowacją i art. 23 ust. 1 umowy o partnerstwie Wspólnota–Rosja,
które ustanawiają w jasnym, precyzyjnym i bezwarunkowym sformułowaniu skierowany do każdego państwa członkowskiego zakaz traktowania
w sposób dyskryminujący ze względu na obywatelstwo pracowników poszczególnych krajów trzecich w porównaniu z obywatelami danego
państwa członkowskiego w odniesieniu do warunków pracy, wynagrodzenia lub zwolnienia. Jednostki mogą się zatem powoływać na
te przepisy przed sądami tych państw członkowskich.
Ponadto art. 10 ust. 1 decyzji nr 1/80, który przejmuje przepis art. 37 wspomnianego protokołu dodatkowego, ustanawia w jasnym,
precyzyjnym i bezwarunkowym sformułowaniu skierowany do każdego państwa członkowskiego zakaz traktowania w sposób dyskryminujący
ze względu na obywatelstwo tureckich pracowników migrujących zatrudnionych legalnie na rynku pracy tych państw w odniesieniu
do wynagrodzenia i innych warunków pracy.
(por. pkt 28, 29)
2. Zakaz dyskryminacji pracowników tureckich legalnie zatrudnionych na rynku pracy państw członkowskich w odniesieniu do wynagrodzenia
i innych warunków pracy, wyrażony w art. 37 protokołu dodatkowego załączonego do układu stowarzyszeniowego EWG–Turcja, a także
w art. 10 ust. 1 przyjętej przez Radę Stowarzyszenia utworzonego wspomnianą umową decyzji nr 1/80 w sprawie rozwoju stowarzyszenia,
należy interpretować w taki sposób, że stoi on na przeszkodzie stosowaniu względem profesjonalnego sportowca obywatelstwa
tureckiego, legalnie zatrudnionego przez klub mający siedzibę w państwie członkowskim, przepisu wydanego przez związek sportowy
tego państwa, zgodnie z którym kluby w meczach organizowanych na poziomie krajowym mogą wystawiać jedynie ograniczoną liczbę
zawodników pochodzących z państw trzecich, które nie są stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
(por. pkt 32; sentencja)
POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (piąta izba)
z dnia 25 lipca 2008 r.(*)
Artykuł 104 ust. 3 regulaminu – Układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja – Artykuł 37 protokołu dodatkowego – Skutek bezpośredni – Warunki pracy – Zasada niedyskryminacji – Piłka nożna – Ograniczenie liczby zawodników profesjonalnych będących obywatelami państw trzecich, którzy mogą być wystawieni w składzie
jednej drużyny w zawodach krajowych
W sprawie C‑152/08
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunal
Superior de Justicia w Madrycie (Hiszpania) postanowieniem z dnia 24 października 2007 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu
15 kwietnia 2008 r., w postępowaniu:
Real Sociedad de Fútbol SAD,
Nihat Kahveci
przeciwko
Consejo Superior de Deportes,
Real Federación Española de Fútbol,
TRYBUNAŁ (piąta izba),
w składzie: A. Tizzano, prezes izby, M. Ilešič (sprawozdawca) i E. Levits, sędziowie,
rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,
sekretarz: R. Grass,
stanowiąc w drodze postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 104 § 3 akapit pierwszy regulaminu,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego,
wydaje następujące
Postanowienie
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 37 protokołu dodatkowego podpisanego w dniu 23 listopada
1970 r. w Brukseli oraz zawartego, zatwierdzonego i ratyfikowanego w imieniu Wspólnoty rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2760/72
z dnia 19 grudnia 1972 r. (Dz.U. L 293, s. 1, zwanego dalej „protokołem dodatkowym”) załączonego do Układu ustanawiającego
stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją podpisanego w Ankarze w dniu 12 września 1963 r. z jednej
strony przez Republikę Turcji, a z drugiej przez państwa członkowskie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Wspólnotę, zawartego,
zatwierdzonego i ratyfikowanego w imieniu Wspólnoty na mocy decyzji Rady 64/732/EWG z dnia 23 grudnia 1963 r. (Dz.U. 1964,
217, s. 3685, zwanego dalej „układem stowarzyszeniowym”).
2 Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy Real Sociedad de Fútbol SAD i N. Kahvecim a Consejo Superior de Deportes
i Real Federación Española de Fútbol (hiszpański związek piłki nożnej, zwany dalej „RFEF” dotyczącego przepisów sportowych
ograniczających liczbę zawodników z państw trzecich, którzy mogą występować w zawodach krajowych.
Ramy prawne
3 Zgodnie ze swym art. 2 ust. 1 układ stowarzyszeniowy ma na celu promowanie stałego i zrównoważonego wzmacniania więzi handlowych
i gospodarczych pomiędzy stronami. W tym celu układ stowarzyszeniowy obejmuje etap przygotowawczy, pozwalający Republice Turcji
na wzmocnienie, z pomocą Wspólnoty, jej gospodarki (art. 3), etap przejściowy, podczas którego zostanie zapewnione stopniowe
ustanowienie unii celnej między Turcją a Wspólnotą oraz zbliżenie polityk gospodarczych (art. 4), oraz etap końcowy, opierający
się na unii celnej i skutkujący wzmocnieniem koordynacji polityk gospodarczych umawiających się stron (art. 5).
4 Artykuł 6 układu stowarzyszeniowego ma następujące brzmienie:
„Aby zapewnić zastosowanie i stopniowy rozwój stowarzyszenia, Umawiające się Strony zbierają się w Radzie Stowarzyszenia,
która działa w granicach uprawnień przyznanych jej przez układ” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak pozostałe fragmentu
układu].
5 Artykuł 9 układu stowarzyszeniowego stanowi:
„Umawiające się Strony uznają, że w ramach zakresu zastosowania niniejszego układu oraz bez uszczerbku dla przepisów szczególnych,
które mogą być stanowione zgodnie z art. 8, zabroniona jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową, zgodnie
z zasadą zapisaną w art. 7 traktatu ustanawiającego Wspólnotę”.
6 Protokół dodatkowy, który zgodnie z jego art. 62 stanowi integralną część układu stowarzyszeniowego, określa zgodnie ze swym
art. 1 warunki, środki i etapy realizacji okresu przejściowego określonego w art. 4 tego układu.
7 Artykuł 37 protokołu dodatkowego ma następujące brzmienie:
„Każde państwo członkowskie przyznaje pracownikom narodowości tureckiej [obywatelstwa tureckiego] zatrudnionym we Wspólnocie
niedyskryminujące warunki pracy i wynagrodzenia, na tle narodowości [obywatelstwa] w stosunku do pracowników pochodzących
z innych państw członkowskich Wspólnoty”.
8 Artykuł 39 ust. 1 protokołu dodatkowego stanowi:
„Przed końcem pierwszego roku po wejściu w życie niniejszego protokołu Rada Stowarzyszenia przyjmuje postanowienia w dziedzinie
zabezpieczeń społecznych dla pracowników narodowości tureckiej [obywatelstwa tureckiego], którzy przemieszczają się wewnątrz
Wspólnot, i ich rodzin przebywających na terenie Wspólnoty”.
9 Decyzja nr 1/80 Rady Stowarzyszenia z dnia 19 września 1980 r. w sprawie rozwoju stowarzyszenia przewiduje w art. 10 ust. 1,
że:
„Traktowanie, jakie wszystkie państwa członkowskie Wspólnoty zapewniają pracownikom tureckim zatrudnionym legalnie na ich
terytorium, wolne jest od jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w porównaniu z obywatelami wspólnotowymi
w odniesieniu do wynagrodzenia i innych warunków pracy”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
10 N. Kahveci jest obywatelem tureckim mieszkającym w Hiszpanii, gdzie posiada dokument pobytowy i pozwolenie na pracę. Dzięki
zatrudnieniu w charakterze piłkarza profesjonalnego na podstawie umowy o pracę zawartej z Real Sociedad de Fútbol SAD, otrzymał
on licencję związkową piłkarza niebędącego obywatelem Wspólnoty.
11 N. Kahveci za pośrednictwem klubu zwrócił się z wnioskiem do RFEF, żeby związek zastąpił posiadaną przez niego licencję piłkarza
profesjonalnego taką samą licencją, jaka wydawana jest zawodnikom wspólnotowym. Na poparcie wniosku, powołał się on na układ
stowarzyszeniowy i protokół dodatkowy.
12 Zgodnie z art. 129 regulaminu RFEF licencja piłkarza profesjonalnego jest dokumentem wystawionym przez ten związek, zezwalającym
jego posiadaczowi na uprawianie tego sportu jako zawodnikowi należącemu do związku i na występowanie w oficjalnych meczach
i zawodach w charakterze zawodnika należącego do danej drużyny.
13 Artykuł 173 tego regulaminu stanowi:
„Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w niniejszych przepisach, warunkiem zarejestrowania się i uzyskania licencji piłkarza
profesjonalnego jest posiadanie przez zawodników obywatelstwa hiszpańskiego lub państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub
należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego”.
14 Artykuł 176 ust. 1 tego regulaminu stanowi:
„Drużyny zgłoszone do organizowanych na szczeblu krajowym oficjalnych zawodów o charakterze zawodowym mogą zgłaszać zawodników
zagranicznych niebędących obywatelami Wspólnoty w liczbie ustalonej w umowach zawartych pomiędzy RFEF, krajową zawodową ligą
piłkarską oraz stowarzyszeniem piłkarzy hiszpańskich, które regulują ponadto liczbę mogących występować równocześnie zawodników
tej kategorii.
[…]”.
15 Na podstawie umowy zawartej w dniu 28 maja 1999 r. pomiędzy RFEF i krajową zawodową ligą piłkarską, liczba piłkarzy niebędących
obywatelami państw członkowskich, którzy mogą występować równocześnie w pierwszej lidze została ograniczona do trzech na sezony
od 2000/2001 do 2004/2005 a w odniesieniu do drugiej ligi do trzech na sezony 2000/2001 i 2001/2002 oraz do dwóch na trzy
następne sezony.
16 Decyzją z dnia 5 lutego 2002 r., RFEF oddalił wniosek N. Kahveciego. Wniósł on więc skargę przeciwko tej decyzji do Consejo
Superior de Deportes.
17 W następstwie oddalenia wniesionej skargi w drodze decyzji z dnia 26 czerwca 2002 r., N. Kahveci zaskarżył tę decyzję w Tribunal
Superior de Justicia w Madrycie.
18 Tribunal Superior de Justicia w Madrycie postanowił zawiesić postępowanie i zwrócił się do Trybunału z następującym pytaniem
prejudycjalnym:
„Czy art. 37 [protokołu dodatkowego stoi na przeszkodzie] stosowaniu przez związek sportowy wobec sportowca profesjonalnego
posiadającego obywatelstwo tureckie, legalnie zatrudnionego przez hiszpański klub piłkarski, tak jak skarżący w postępowaniu
przed sądem krajowym, przepisu, na podstawie którego kluby mogą wystawiać w zawodach organizowanych na szczeblu krajowym jedynie
ograniczoną liczbę zawodników pochodzących z państw trzecich, które nie są stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym?”.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
19 Zgodnie z art. 104 § 3 akapit pierwszy regulaminu, jeśli odpowiedź na pytanie skierowane w ramach wniosku o wydanie orzeczenia
w trybie prejudycjalnym może zostać w sposób jednoznaczny wyprowadzona z istniejącego orzecznictwa, Trybunał może, po wysłuchaniu
rzecznika generalnego, orzec postanowieniem z uzasadnieniem, zawierającym odesłanie do wcześniejszego wyroku lub odpowiedniego
orzecznictwa.
20 Poprzez pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży co do zasady do ustalenia czy zakaz dyskryminacji w odniesieniu do wynagrodzenia
i innych warunków zatrudnienia pracowników tureckich legalnie zatrudnionych na rynku pracy państw członkowskich, o którym
mowa w art. 37 protokołu dodatkowego i art. 10 ust. 1 decyzji nr 1/80 należy interpretować w ten sposób, że stoi na przeszkodzie
stosowaniu względem profesjonalnego sportowca obywatelstwa tureckiego, legalnie zatrudnionego przez klub mający siedzibę w państwie
członkowskim, przepisu wydanego przez związek sportowy tego państwa, zgodnie z którym kluby w meczach organizowanych na poziomie
krajowym mogą wystawiać jedynie ograniczoną liczbę zawodników pochodzących z krajów trzecich, które nie są stronami Porozumienia
o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
21 Niniejsze pytanie jest analogiczne do pytania, z którym zwrócono się do Trybunału w ramach sprawy C‑438/00 Deutscher Handballbund
zakończonej wyrokiem z dnia 8 maja 2003 r., Rec. s. I‑4135 i sprawy C‑265/03 Simutenkov zakończonej wyrokiem z dnia 12 kwietnia
2005 r., Zb.Orz., s. I‑2579.
22 W ww. wyroku w sprawie Deutscher Handballbund, Trybunał orzekł, że art. 38 ust. 1 tiret pierwsze Układu europejskiego ustanawiającego
stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony a Republiką Słowacką, z drugiej
strony, podpisanego w Luksemburgu w dniu 4 października 1993 r. i zatwierdzonego w imieniu Wspólnot decyzją Rady i Komisji
94/909/WE, EWWiS, Euratom z dnia 19 grudnia 1994 r. (Dz.U. L 359, s. 1, zwanego dalej „układem stowarzyszeniowym Wspólnota–Słowacja”)
należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie stosowaniu wobec sportowca profesjonalnego posiadającego obywatelstwo
słowackie, który jest legalnie zatrudniony przez klub mający siedzibę w państwie członkowskim, przepisu ustanowionego przez
związek sportowy tego państwa członkowskiego, na mocy którego kluby mogą wystawiać w meczach ligowych lub pucharowych jedynie
ograniczoną liczbę zawodników pochodzących z państw trzecich, które nie są stroną Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
23 W ww. wyroku w sprawie Simutenkov, w którym rozpatrywane były te same przepisy regulaminu RFEF i umowy z dnia 28 maja 1999 r.
powołanej w pkt 15 niniejszego postanowienia, które stanowią przedmiot sporu przed sądem krajowym, Trybunał stwierdził, że
art. 23 ust. 1 Umowy o partnerstwie i współpracy ustanawiającej partnerstwo między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami
członkowskimi, z jednej strony a Federacją Rosyjską, z drugiej strony, podpisanej na Korfu w dniu 24 czerwca 1994 r. i zatwierdzonej
w imieniu Wspólnot decyzją Rady i Komisji 97/800/WE, EWWiS, Euratom z dnia 30 października 1997 r. (Dz.U. L 327, s. 1, zwanej
dalej „umowa o partnerstwie Wspólnota–Rosja”) należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie stosowaniu wobec
sportowca profesjonalnego posiadającego obywatelstwo rosyjskie, legalnie zatrudnionego przez klub mający siedzibę w państwie
członkowskim, przepisu wydanego przez związek sportowy tego państwa, na podstawie którego kluby mogą wystawiać w zawodach
organizowanych na szczeblu krajowym jedynie ograniczoną liczbę zawodników pochodzących z krajów trzecich, które nie są stronami
Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
24 Trybunał mianowicie orzekł, że przepis ograniczający liczbę piłkarzy profesjonalnych, będących obywatelami danego państwa
trzeciego, którzy mogą być wystawieni w zawodach krajowych, dotyczy warunków pracy, ponieważ wywiera bezpośredni wpływ na
udział w zawodach piłkarza profesjonalnego legalnie zatrudnionego w przyjmującym państwie członkowskim (ww. wyroki: w sprawie
Deutscher Handballbund, pkt 44–46 a także w sprawie Simutenkov, pkt 32, 36 i 37).
25 Brzmienie art. 37 protokołu dodatkowego jest zbliżone do brzmienia art. 38 ust. 1 tiret pierwsze układu stowarzyszeniowego
Wspólnota–Słowacja a także art. 23 ust. 1 umowy o partnerstwie Wspólnota-Rosja.
26 Artykuł 38 ust. 1 tiret pierwsze układu stowarzyszeniowego Wspólnota–Słowacja ma następujące brzmienie:
„Z zastrzeżeniem wymogów i uwarunkowań istniejących w każdym z państw członkowskich […] traktowanie pracowników posiadających
obywatelstwo słowackie, legalnie zatrudnionych na terytorium państwa członkowskiego, jest wolne od dyskryminacji ze względu
na obywatelstwo, w odniesieniu do warunków pracy, wynagrodzenia lub zwalniania w porównaniu z obywatelami tego państwa”.
27 Artykuł 23 ust. 1 umowy o partnerstwie Wspólnota–Rosja stanowi:
„Z zastrzeżeniem przepisów ustawowych, warunków i procedur stosowanych w każdym państwie członkowskim, Wspólnota oraz jej
państwa członkowskie zapewniają, że traktowanie przyznane obywatelom rosyjskim, legalnie zatrudnionym na terytorium państwa
członkowskiego jest wolne od wszelkiej dyskryminacji ze względu na obywatelstwo, w odniesieniu do warunków pracy, wynagrodzenia
lub zwolnienia, w porównaniu z jego własnymi obywatelami”.
28 Trybunał orzekł, że przepisy te ustanawiają w jasnym, precyzyjnym i bezwarunkowym sformułowaniu skierowany do każdego państwa
członkowskiego zakaz traktowania w sposób dyskryminujący, ze względu na obywatelstwo, pracowników poszczególnych krajów trzecich
w porównaniu z obywatelami danego państwa członkowskiego w odniesieniu do warunków pracy, wynagrodzenia lub zwolnienia. Jednostki
mogą się zatem powoływać na te przepisy przed sądami tych państw członkowskich (ww. wyroki: w sprawie Deutscher Handballbund,
pkt 28-30 i w sprawie Simutenkov, pkt 22-24).
29 Stwierdzenie to pozostaje aktualne w odniesieniu do art. 37 protokołu dodatkowego, którego brzmienie nie różni się zasadniczo
od ww. artykułów układu stowarzyszeniowegoWspólnota–Słowacją i umowy o partnerstwie Wspólnota–Rosja. Ponadto Trybunał już
orzekł, że art. 10 ust. 1 decyzji nr 1/80, który przejmuje przepis art. 37 protokołu dodatkowego, ustanawia w jasnym, precyzyjnym
i bezwarunkowym sformułowaniu skierowany do każdego państwa członkowskiego zakaz traktowania w sposób dyskryminujący ze względu
na obywatelstwo tureckich pracowników migrujących zatrudnionych legalnie na rynku pracy tych państw w odniesieniu do wynagrodzenia
i innych warunków pracy (wyrok z dnia 8maja 2003 r. w sprawie C‑171/01 Wählergruppe Gemeinsam, Rec. s. I‑4301, pkt 57).
30 Ponadto, jak wynika także z ww. wyroku w sprawie Wählergruppe Gemeinsam, stwierdzenie, że zakaz traktowania pracowników tureckich,
legalnie zatrudnionych na rynku pracy państw członkowskich, w sposób dyskryminujący ze względu na obywatelstwo w odniesieniu
do wynagrodzenia i innych warunków pracy wywiera skutek bezpośredni i jest zgodne z celem układu stowarzyszeniowego. Cel ten
polega na stworzeniu stowarzyszenia promującego wzmacnianie więzi handlowych i gospodarczych pomiędzy umawiającymi się stronami,
w tym stopniową realizację swobodnego przepływu pracowników. Taki cel pozwala na przyznanie przez Wspólnotę skutku bezpośredniego
tym postanowieniom tego układu, które ustanawiają reguły wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe, aby mogły być stosowane
przez sąd krajowy (ww. wyrok w sprawie Wählergruppe Gemeinsam, pkt 62, 65 i 66).
31 Z powyższego jasno wynika, że wykładnia zastosowana przez Trybunał w powołanych wyrokach w sprawach Deutscher Handballbund
i Simutenkov ma zastosowanie także w odniesieniu do układu stowarzyszeniowego z Republiką Turcji.
32 Należy zatem odpowiedzieć na pytanie prejudycjalne, że zakaz dyskryminacji pracowników tureckich legalnie zatrudnionych na
rynku pracy państw członkowskich w odniesieniu do wynagrodzenia i innych warunków pracy, wyrażony w art. 37 protokołu dodatkowego
i w art. 10 ust. 1 decyzji nr 1/80 należy interpretować w taki sposób, że stoi on na przeszkodzie stosowaniu względem profesjonalnego
sportowca obywatelstwa tureckiego, legalnie zatrudnionego przez klub mający siedzibę w państwie członkowskim, przepisu wydanego
przez związek sportowy tego państwa, zgodnie z którym kluby w meczach organizowanych na poziomie krajowym mogą wystawiać jedynie
ograniczoną liczbę zawodników pochodzących z państw trzecich, które nie są stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
W przedmiocie kosztów
33 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.
Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:
Zakaz dyskryminacji pracowników tureckich legalnie zatrudnionych na rynku pracy państw członkowskich w odniesieniu do wynagrodzenia
i innych warunków pracy, wyrażony w art. 37 protokołu dodatkowego podpisanego w dniu 23 listopada 1970 r. w Brukseli oraz
zawartego, zatwierdzonego i ratyfikowanego w imieniu Wspólnoty rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2760/72 z dnia 19 grudnia 1972 r.,
załączonego do Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją podpisanego w Ankarze
w dniu 12 września 1963 r. z jednej strony przez Republikę Turcji, a z drugiej przez państwa członkowskie Europejskiej Wspólnoty
Gospodarczej i Wspólnotę, zawartego, zatwierdzonego i ratyfikowanego w imieniu Wspólnoty na mocy decyzji Rady 64/732/EWG z dnia
23 grudnia 1963 r. a także w art. 10 ust. 1 decyzji Rady Stowarzyszenia nr 1/80 z dnia 19 września 1980 r. w sprawie rozwoju
stowarzyszenia należy interpretować w taki sposób, że stoi on na przeszkodzie stosowaniu względem profesjonalnego sportowca
obywatelstwa tureckiego, legalnie zatrudnionego przez klub mający siedzibę w państwie członkowskim, przepisu wydanego przez
związek sportowy tego państwa, zgodnie z którym kluby w meczach organizowanych na poziomie krajowym mogą wystawiać jedynie
ograniczoną liczbę zawodników pochodzących z państw trzecich, które nie są stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Podpisy
* Język postępowania: hiszpański.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło