C-160/25

POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (szósta izba) z dnia 10 listopada 2025 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Odpowiedź, którą można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa – Ochrona konsumentów – Dyrektywa 93/13/EWG – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Skutki stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku – Umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej – Ustalenie kursu wymiany walut – Nieuczciwy element klauzuli przeliczeniowej – Skutek odstraszający – Obowiązki sądu krajowego – Odrębny charakter nieuczciwego elementu warunku W sprawie C‑160/25 [Wawicz](i) mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Okręgowy w Warszawie (Polska) postanowieniem z dnia 24 lutego 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 25 lutego 2025 r., w postępowaniu: JK, KK, KB, AP przeciwko Bankowi BPH S.A., TRYBUNAŁ (szósta izba), w składzie: I. Ziemele (sprawozdawczyni), prezeska izby, A. Kumin i M. Bošnjak, sędziowie, rzecznik generalny: R. Norkus, sekretarz: A. Calot Escobar, postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem, wydaje następujące Postanowienie 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29) oraz zasady skuteczności prawa Unii. 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu między JK, KK, KB i AP a Bankiem BPH S.A. w przedmiocie konsekwencji nieuczciwego charakteru niektórych warunków zawartej między stronami umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej.  Ramy prawne 3        Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 przewiduje: „Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stojąc w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta”. 4        Artykuł 6 ust. 1 tej dyrektywy stanowi: „Państwa członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców [przedsiębiorców] z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków”. 5        Artykuł 7 ust. 1 tej dyrektywy przewiduje: „Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów [konkurujących przedsiębiorców] państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców [przedsiębiorców] z konsumentami”.  Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne 6        W dniu 16 maja 2007 r. JK i ZK zawarli umowę kredytu hipotecznego z poprzednikiem prawnym Banku BPH w celu spłaty kredytu mieszkaniowego udzielonego im przez inny bank (zwaną dalej „rozpatrywaną umową”). Rozpatrywana umowa, zawarta na okres 324 miesięcy i wyrażona w złotych, była indeksowana do waluty obcej, a mianowicie do franka szwajcarskiego. ZK zmarł w dniu 7 stycznia 2015 r., a spadek po nim w równych częściach nabyli JK, KK, KB i AP. 7        Paragraf 1 ust. 1 zdanie pierwsze rozpatrywanej umowy stanowił, że bank udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie 358 671,31 złotych (PLN) (około 86 290 EUR), indeksowanego kursem franka szwajcarskiego, a kredytobiorcy zobowiązali się do zwrotu kwoty kredytu wraz z odsetkami w terminach oznaczonych w umowie oraz do zapłaty bankowi prowizji, opłat i innych należności określonych w tej umowie. Zgodnie z § 1 ust. 1 zdanie trzecie rozpatrywanej umowy w dniu wypłaty saldo było wyrażane we frankach szwajcarskich według kursu kupna tej waluty wynikającego z tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez bank. Saldo walutowe było następnie przeliczane codziennie na złote według kursu sprzedaży franka szwajcarskiego określonego w tej tabeli. 8        Paragraf 7 ust. 2 zdanie trzecie rozpatrywanej umowy przewidywał, że każdorazowo wypłacona kwota złotych zostanie przeliczona na franki szwajcarskie według kursu kupna tej waluty podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez bank obowiązującego w dniu udostępnienia środków przez bank. Zgodnie z § 10 ust. 6 zdanie pierwsze tej umowy rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez kredytobiorcę następowało z datą wpływu środków do banku według podanego w tej tabeli kursów kursu sprzedaży franka szwajcarskiego obowiązującego w dniu wpływu środków do banku. 9        Zgodnie z treścią § 17 ust. 1 tej umowy do rozliczania transakcji wypłat i spłat kredytów stosowane były odpowiednio kursy kupna/sprzedaży, dla kredytów hipotecznych udzielonych przez bank, walut zawartych w ofercie banku obowiązujące w dniu dokonania transakcji. Kursy kupna zostały zdefiniowane w ust. 2 tego paragrafu jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich Narodowego Banku Polskiego (zwanego dalej „NBP”) minus marża kupna kredytodawcy. Kursy sprzedaży zostały zdefiniowane w ust. 3 tego paragrafu jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP plus marża sprzedaży kredytodawcy. 10      Do wyliczenia kursów kupna/sprzedaży waluty, do której indeksowana była rozpatrywana umowa, jej § 17 ust. 4 przewidywał zastosowanie kursu złotego do danych walut ogłoszonego w tabeli kursów średnich NBP w danym dniu roboczym, skorygowane o marże kupna/sprzedaży banku. Wreszcie, § 17 ust. 5 umowy stanowił, że obowiązujące w danym dniu roboczym kursy kupna/sprzedaży, dla kredytów hipotecznych udzielanych przez bank, walut zawartych w ofercie banku określane są przez bank po godz. 15.00 poprzedniego dnia roboczego i wywieszane są w siedzibie banku oraz publikowane na jego stronie internetowej. 11      W dniu 24 listopada 2022 r. JK, KK, KB i AP wnieśli do Sądu Okręgowego w Warszawie (Polska), będącego sądem odsyłającym, powództwo o stwierdzenie nieuczciwego charakteru § 1 ust. 1 zdania pierwsze i trzecie, § 7 ust. 2 zdanie trzecie, § 10 ust. 6 zdanie pierwsze i § 17 ust. 5 rozpatrywanej umowy. Zdaniem powodów w postępowaniu głównym te warunki umowne odnoszą się do głównego przedmiotu tej umowy, w związku z czym jej wykonanie stanie się niemożliwe po ich zniesieniu. Wobec tego powodowie w postępowaniu głównym wnoszą do sądu odsyłającego o stwierdzenie nieważności rozpatrywanej umowy i zasądzenie od Banku BPH zwrotu kwoty 369 587,64 PLN (około 88 913 EUR), odpowiadającej miesięcznym ratom uiszczonym z tytułu wykonania tej umowy, powiększonej o ustawowe odsetki za opóźnienie. 12      Sąd odsyłający wskazuje, że w odniesieniu do warunków rozpatrywanej umowy dotyczących kursów kupna i sprzedaży waluty, do której indeksowany jest kredyt, a mianowicie warunków zwanych klauzulami „przeliczeniowymi”, jedynie ich elementy odnoszące się do marży kupna i sprzedaży stosowanej przez bank mają nieuczciwy charakter. W związku z tym jedynie wyrażenia „minus marża kupna”, „plus marża sprzedaży” i „skorygowane o marże kupna/sprzedaży banku” zawarte w tych klauzulach powinny zostać usunięte, bez uszczerbku dla utrzymania odniesienia do średnich kursów ustalonych przez NBP. Jednakże sąd ten, powołując się na pkt 80 wyroku z dnia 29 kwietnia 2021 r., Bank BPH (C‑19/20, EU:C:2021:341), uważa, że częściowe usunięcie jest możliwe tylko wtedy, gdy elementy te same w sobie stanowią zobowiązania umowne odrębne od zobowiązań związanych ze stosowaniem średnich kursów do operacji przeliczenia. 13      W tym względzie sąd odsyłający zauważa, że w większości swoich orzeczeń Sąd Najwyższy (Polska) orzekł, iż elementy warunków umownych dotyczących operacji przeliczenia przewidujące, po pierwsze, stosowanie średnich kursów ustalonych przez NBP, a po drugie, skorygowanie z tytułu marży kupna i sprzedaży stosowanej przez bank udzielającego kredytu zawierają dwa odrębne zobowiązania umowne, które mogą być przedmiotem zindywidualizowanej oceny ich nieuczciwego charakteru. Postanowienia dotyczące marży kupna i sprzedaży stosowanej przez bank mogłyby zatem zostać usunięte bez wpływu na istotę tych klauzul. 14      Sąd odsyłający ma wątpliwości co do zgodności takiej wykładni pojęcia „odrębnego zobowiązania umownego” z art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13. 15      Po pierwsze, podnosi on, że postanowienia umowne dotyczące marży kupna i sprzedaży stosowanej przez bank są ściśle związane z obowiązkiem określenia kursów mających zastosowanie do operacji przeliczenia zgodnie ze średnimi kursami ustalonymi przez NBP. Postanowienia te są drugorzędne i nie dają się oddzielić od postanowień odnoszących się do kursów średnich. W każdym razie usunięcie tych postanowień wymagałoby dostosowania brzmienia przeliczeniowych klauzul umownych, co mogłoby być sprzeczne z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13. 16      Po drugie, sąd ten zastanawia się, czy rozwiązanie przyjęte w większości spraw przez Sąd Najwyższy (Polska) nie stoi na przeszkodzie realizacji celu dyrektywy 93/13, jakim jest zniechęcenie instytucji kredytowych do stosowania nieuczciwych warunków, ponieważ instytucje te nie są narażone na ryzyko unieważnienia umów kredytu, mimo że włączyły do nich postanowienia mające nieuczciwy charakter. 17      W tych okolicznościach Sąd Okręgowy w Warszawie postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy [93/93] oraz zasadę skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej przepisów krajowych, zgodnie z którą: –        konsumenta nie wiąże jedynie nieuczciwy element warunku umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, który przewiduje, że kurs średni [NBP] stosowany do przeliczeń kursowych jest modyfikowany o marżę w wysokości ustalanej przez bank udzielający kredytu, –        konsumenta wiąże pozostała część warunku umownego, który przewiduje, że saldo kredytu oraz wysokość rat kapitałowo-odsetkowych są przeliczane przy zastosowaniu kursu średniego [NBP] [?]”.  W przedmiocie pytania prejudycjalnego 18      Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa. 19      Należy również przypomnieć, że współpraca sądowa ustanowiona w art. 267 TFUE opiera się na wyraźnym rozdziale zadań sądów krajowych i Trybunału. Z jednej strony Trybunał nie jest uprawniony do stosowania przepisów prawa Unii w określonej sprawie, lecz wyłącznie do orzekania w kwestii wykładni traktatów oraz aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 18 maja 2021 r., Asociaţia „Forumul Judecătorilor din România” i in., C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 i C‑397/19, EU:C:2021:393, pkt 201 i przytoczone tam orzecznictwo). Z drugiej strony, zgodnie z pkt 11 zaleceń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dla sądów krajowych, dotyczących składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (Dz.U. C, C/2024/6008), do sądów krajowych należy wyciągnięcie konkretnych konsekwencji z elementów wykładni przedstawionych przez Trybunał w zawisłym przed nimi sporze (zob. podobnie wyrok z dnia 25 października 2018 r., Roche Lietuva, C‑413/17, EU:C:2018:865, pkt 43). 20      W niniejszym przypadku Trybunał uważa, że wykładnię prawa Unii, o którą zwrócił się sąd odsyłający, można wywieść w sposób jednoznaczny z wyroku z dnia 29 kwietnia 2021 r., Bank BPH (C‑19/20, EU:C:2021:341). W niniejszej sprawie należy wobec tego zastosować art. 99 regulaminu postępowania. 21      Jak wynika z pkt 19 niniejszego postanowienia, do sądu odsyłającego należy wyciągnięcie konkretnych konsekwencji w sporze w postępowaniu głównym z elementów wykładni wynikających z tego orzecznictwa Trybunału. 22      Ponieważ sąd odsyłający nie wykazał w wystarczający sposób związku między pytaniem prejudycjalnym a art. 3 dyrektywy 93/13 oraz zasadą skuteczności prawa Unii, należy stwierdzić, że sąd ten dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym zawarta między przedsiębiorcą a konsumentem umowa kredytu, wyrażonego w jednej walucie i indeksowanego do innej waluty, może nadal obowiązywać pomimo usunięcia elementu warunku dotyczącego ustalenia kursu kupna i sprzedaży tej ostatniej waluty – który to element przewiduje skorygowanie średnich kursów przeliczenia tej waluty o marżę kupna i sprzedaży określoną przez kredytodawcę – ze względu na nieuczciwy charakter tego elementu. 23      Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 sądy krajowe są zobowiązane do odstąpienia od stosowania nieuczciwych warunków umownych, aby nie wywierały one wiążących skutków wobec konsumenta [zob. podobnie wyrok z dnia 8 września 2022 r., D.B.P. i in. (Kredyt hipoteczny denominowany w walucie obcej), od C‑80/21 do C‑82/21, EU:C:2022:646, pkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo]. 24      Niemniej jednak w pkt 66 wyroku z dnia 29 kwietnia 2021 r., Bank BPH (C‑19/20, EU:C:2021:341), Trybunał orzekł, że zgodnie z tym przepisem sąd krajowy rozpoznający nieuczciwy warunek umowny ma wyłącznie obowiązek wyłączenia stosowania tego warunku, zasadniczo bez możliwości zmiany treści tego warunku. Umowa ta powinna co do zasady dalej obowiązywać bez jakiejkolwiek zmiany innej niż ta wynikająca ze zniesienia wspomnianego warunku, w zakresie, w jakim zgodnie z przepisami prawa krajowego możliwe jest takie dalsze istnienie umowy. 25      W rzeczywistości bowiem celem zamierzonym przez dyrektywę 93/13 jest ochrona konsumenta i przywrócenie równowagi pomiędzy stronami poprzez wyłączenie zastosowania warunków uznanych za nieuczciwe przy jednoczesnym zachowaniu, co do zasady, ważności pozostałych warunków danej umowy (wyrok z dnia 7 sierpnia 2018 r., Banco Santander i Escobedo Cortés, C‑96/16 i C‑94/17, EU:C:2018:643, pkt 75 i przytoczone tam orzecznictwo). 26      W szczególności w przypadku stwierdzenia przez sąd krajowy nieważności nieuczciwego warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem wchodzącego w zakres stosowania dyrektywy 93/13 Trybunał orzekł, że art. 6 ust. 1 tej dyrektywy należy interpretować w taki sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego dającemu sądowi krajowemu możliwość uzupełnienia tej umowy poprzez zmianę treści owego warunku [wyrok z dnia 8 września 2022 r., D.B.P. i in. (Kredyt hipoteczny denominowany w walucie obcej), od C‑80/21 do C‑82/21, EU:C:2022:646, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo]. 27      Gdyby bowiem sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w umowie między przedsiębiorcą a konsumentem, to takie uprawnienie mogłoby zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13. Uprawnienie to przyczyniałoby się bowiem do wyeliminowania zniechęcającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez sam brak stosowania takich nieuczciwych warunków wobec konsumentów, ponieważ nadal byliby oni zachęcani do ich stosowania, wiedząc, że nawet gdyby miały one być unieważnione, to jednak umowa mogłaby zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy, tak aby zagwarantować w ten sposób interes rzeczonych przedsiębiorców [wyrok z dnia 8 września 2022 r., D.B.P. i in. (Kredyt hipoteczny denominowany w walucie obcej), od C‑80/21 do C‑82/21, EU:C:2022:646, pkt 60 i przytoczone tam orzecznictwo]. 28      Odnośnie do warunku umowy, której jedynie niektóre elementy mają nieuczciwy charakter, Trybunał orzekł, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoją na przeszkodzie temu, by sąd krajowy usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy odstraszający cel tej dyrektywy jest realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru. Natomiast rzeczone przepisy prawa Unii stoją na przeszkodzie temu, by sąd krajowy usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty (wyrok z dnia 29 kwietnia 2021 r., Bank BPH, C‑19/20, EU:C:2021:341, pkt 80 i przytoczone tam orzecznictwo). 29      W tym względzie, niezależnie od sposobu, w jaki zostały zredagowane postanowienia umowne, należy ocenić, czy zobowiązanie umowne uznane za nieuczciwe jest odrębne od innych zobowiązań wynikających z umowy (zob. podobnie wyrok z dnia 29 kwietnia 2021 r., Bank BPH, C‑19/20, EU:C:2021:341, pkt 74 i przytoczone tam orzecznictwo). 30      W niniejszej sprawie sąd odsyłający wskazuje, że jedynie element warunków rozpatrywanej umowy dotyczący marży kupna i sprzedaży stosowanej przez bank podczas operacji przeliczenia na złote kwot wyrażonych we frankach szwajcarskich ma nieuczciwy charakter. Tymczasem zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 28 niniejszego postanowienia element ten może zostać usunięty jedynie pod warunkiem, że stanowi on odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem zindywidualizowanego badania pod kątem jego nieuczciwego charakteru, w związku z czym usunięcie to nie skutkuje naruszeniem samej istoty warunku, który go zawiera. 31      Zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 19 niniejszego postanowienia wyłącznie do sądu odsyłającego należy zbadanie ewentualnego odrębnego charakteru zobowiązania wprowadzonego przez element postanowień umownych, którego nieuczciwy charakter ów sąd stwierdza, oraz możliwości utrzymania ważności umowy w przypadku usunięcia tego elementu. 32      Niemniej jednak, aby udzielić temu sądowi użytecznej odpowiedzi, należy podkreślić, po pierwsze, że Trybunał orzekł, iż samo usunięcie zapisu dotyczącego natychmiastowej wymagalności umowy kredytu hipotecznego, czyniącego niektóre warunki tej umowy nieuczciwymi, sprowadzałoby się do zmiany treści tych warunków mającej wpływ na ich istotę, w związku z czym częściowe utrzymanie tych warunków nie może zostać dopuszczone, gdyż w przeciwnym razie doszłoby do bezpośredniego naruszenia skutku odstraszającego przypomnianego w pkt 27 niniejszego postanowienia (zob. podobnie wyrok z dnia 26 marca 2019 r., Abanca Corporación Bancaria i Bankia, C‑70/17 i C‑179/17, EU:C:2019:250, pkt 55). 33      Po drugie, odnośnie do warunku umowy kredytu ustalającego w sposób nieuczciwy stopę odsetek za zwłokę w formie powiększenia stopy odsetek zwykłych, Trybunał orzekł również, że przepisy dyrektywy 93/13 wymagają jedynie, aby wspomniane powiększenie zostało unieważnione, niezależnie od tego, w jaki sposób warunek ten został zredagowany. Z przepisów tych nie wynika, że warunek umowy ustalający stopę odsetek zwykłych również powinien zostać unieważniony (zob. podobnie wyrok z dnia 7 sierpnia 2018 r., Banco Santander i Escobedo Cortés, C‑96/16 i C‑94/17, EU:C:2018:643, pkt 76, 77). 34      W niniejszej sprawie, gdyby sąd odsyłający miał stwierdzić, że nieuczciwy element warunku rozpatrywanej umowy przewidujący skorygowanie kursu wymiany o marżę kupna i sprzedaży stosowaną przez bank stanowi zobowiązanie umowne odrębne od zobowiązań zawartych w tym warunku w tym znaczeniu, że ów nieuczciwy element zawiera autonomiczne zobowiązania, które można oddzielić od innych zobowiązań przewidzianych we wspomnianym warunku, usunięcie tego elementu nie pociągałoby za sobą przeglądu lub zmiany istoty tego warunku. 35      W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym zawarta między przedsiębiorcą a konsumentem umowa kredytu, wyrażonego w jednej walucie i indeksowanego do innej, nadal obowiązuje pomimo usunięcia elementu warunku dotyczącego ustalenia kursu kupna i sprzedaży tej waluty – który to element przewiduje skorygowanie tego średniego kursu wymiany przeliczenia wspomnianej waluty o marżę kupna i sprzedaży określoną przez kredytodawcę – ze względu na nieuczciwy charakter tego elementu, jeżeli wspomniany element stanowi zobowiązanie umowne odrębne od zobowiązań zawartych w tym warunku w tym znaczeniu, że ustanawia autonomiczne zobowiązania, które można oddzielić od innych zobowiązań przewidzianych we wspomnianym warunku.  W przedmiocie kosztów 36      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje: Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: nie stoją one na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym zawarta między przedsiębiorcą a konsumentem umowa kredytu, wyrażonego w jednej walucie i indeksowanego do innej waluty, nadal obowiązuje pomimo usunięcia elementu warunku dotyczącego ustalenia kursu kupna i sprzedaży tej waluty – który to element przewiduje skorygowanie tego średniego kursu przeliczenia wspomnianej waluty o marżę kupna i sprzedaży określoną przez kredytodawcę – ze względu na nieuczciwy charakter tego elementu, jeżeli wspomniany element stanowi zobowiązanie umowne odrębne od zobowiązań zawartych w tym warunku w tym znaczeniu, że ustanawia autonomiczne zobowiązania, które można oddzielić od innych zobowiązań przewidzianych we wspomnianym warunku. Sporządzono w Luksemburgu w dniu 10 listopada 2025 r. Sekretarz         Prezeska izby A. Calot Escobar         I. Ziemele *      Język postępowania: polski. i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.