C-164/10

Postanowienie Trybunału (ósma izba) z dnia 16 lutego 2012 r. – Ferazzoli i in. przeciwko Ministero dell’Interno (sprawy połączone od C‑164/10 do C‑176/10) Artykuł 104 § 3 akapit pierwszy regulaminu postępowania – Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Gry hazardowe – Przyjmowanie zakładów na imprezy sportowe – Wymóg koncesji – Konsekwencje wynikające z naruszenia prawa Unii przy udzielaniu koncesji – Wydanie 16 300 dodatkowych koncesji – Zasada równego traktowania i obowiązek przejrzystości – Zasada pewności prawa – Ochrona posiadaczy wcześniejszych koncesji – Przepisy krajowe – Minimalne odległości obowiązujące między punktami przyjmowania zakładów – Dopuszczalność – Działalność transgraniczna podobna do działalności objętej koncesją – Zakaz w przepisach krajowych – Dopuszczalność 1.                     Swoboda świadczenia usług – Swoboda przedsiębiorczości – Ograniczenia – Gry losowe – Ustawodawstwo krajowe zakazujące, pod rygorem sankcji karnych, przyjmowania zakładów w wypadku braku koncesji lub zezwolenia – Naruszająca prawo Unii odmowa koncesji lub zezwolenia – Przydzielenie nowych koncesji mające zaradzić temu naruszeniu – Zobowiązanie nowych podmiotów do przestrzegania minimalnych odległości między punktami – Niedopuszczalność (art. 43 WE, 49 WE) (por. pkt 8; pkt 1 sentencji) 2.                     Swoboda świadczenia usług – Swoboda przedsiębiorczości – Ograniczenia – Gry losowe – Ustawodawstwo krajowe zakazujące przyjmowania zakładów w wypadku braku koncesji lub zezwolenia policji – Naruszające prawo Unii wykluczenie podmiotu z przetargu na udzielenie takiej koncesji – Stosowanie sankcji karnych wobec osób związanych z takim podmiotem, działającym bez zezwolenia policji – Niedopuszczalność ze względu na brak skutecznego zaradzenia niezgodnemu z prawem wykluczeniu tego podmiotu z poprzedniego przetargu (art. 43 WE, 49 WE) (por. pkt 9; pkt 2 sentencji) 3.                     Swoboda świadczenia usług – Swoboda przedsiębiorczości – Gry losowe – Ustawodawstwo krajowe zakazujące, pod rygorem sankcji karnych, przyjmowania zakładów w wypadku braku koncesji lub zezwolenia – Przesłanki cofnięcia koncesji wydanych na zakończenie przetargu – Obowiązek sformułowania tych przesłanek w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny z zachowaniem zasady równego traktowania oraz zasady pewności prawa (art. 43 WE, 49 WE) (por. pkt 10; pkt 3 sentencji) Przedmiot Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Tribunale Amministrativo Regionale del Lazio – Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Działalność w zakresie przyjmowania zakładów – Przepisy krajowe zastrzegające wykonywanie działalności w zakresie przyjmowania zakładów na rzecz podmiotów krajowych, które uzyskały koncesję – Ograniczenia w otwieraniu nowych punktów przyjmowania zakładów przez posiadaczy nowych koncesji – Utrata koncesji w przypadku transgranicznego urządzania gier podobnych do gier uznawanych za „publiczne” – Zgodność z art. 43 WE i 49 WE Sentencja 1) Artykuły 43 WE i 49 WE, jak również zasady równego traktowania i skuteczności należy interpretować w ten sposób, iż stoją na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie, które z naruszeniem prawa Unii wykluczyło określoną kategorię podmiotów gospodarczych z możliwości uzyskania koncesji na wykonywanie danej działalności gospodarczej i które zmierza do zaradzenia temu naruszeniu, organizując przetarg na znaczną liczbę nowych koncesji, chroniło pozycję rynkową uzyskaną przez działające już podmioty gospodarcze, w szczególności poprzez ustanowienie minimalnych odległości między punktami zakładanymi przez nowych koncesjonariuszy a punktami działających już podmiotów. 2) Artykuły 43 WE i 49 WE należy interpretować w ten sposób, iż stoją one na przeszkodzie temu, by nakładano sankcje za prowadzenie bez koncesji lub zezwolenia policji zorganizowanej działalności w zakresie przyjmowania zakładów na osoby powiązane z podmiotem, który został wykluczony z przetargu z naruszeniem prawa Unii, nawet po przeprowadzeniu nowego przetargu mającego zaradzić temu naruszeniu prawa Unii, w zakresie w jakim wspomniany przetarg i wynikające z niego udzielenie nowych koncesji nie zaradziły skutecznie niezgodnemu z prawem wykluczeniu wspomnianego podmiotu z poprzedniego przetargu. 3) Z art. 43 WE i 49 WE, zasady równego traktowania, obowiązku przejrzystości oraz zasady pewności prawa wynika, że warunki i zasady przetargu, takiego jak przetarg będący przedmiotem sporu w sprawach przed sądem krajowym, a w szczególności przepisy przewidujące cofnięcie koncesji wydanych na zakończenie takiego przetargu, takie jak przepisy zawarte w art. 23 ust. 2 lit. a) i ust. 3 projektu umowy między autonomiczną administracją monopoli państwowych a podmiotem otrzymującym koncesję dotyczącą gier hazardowych w zakresie imprez innych niż wyścigi konne, powinny być sformułowane w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny, a ocena tego należy do sądu krajowego.