C-173/02

Opinia rzecznika generalnegoTSUE2004-01-22CELEX: 62002CC0173ECLI:EU:C:2004:44

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwo Członkowskie może zastosować środki służące ponownemu przydziałowi kwot mlecznych inne niż te, które zostały wyraźnie określone przez prawo wspólnotowe, oraz czy taka pomoc może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem, jeśli nie jest wyraźnie dozwolona, ale jest zgodna z celami wspólnej organizacji rynku?
Ratio decidendi
Rzecznik generalny uznał, że skoro Wspólnota ustanowiła przepisy w ramach wspólnej organizacji rynku rolnego, Państwa Członkowskie nie mogą uzupełniać tych przepisów jednostronnymi środkami, chyba że są do tego wyraźnie uprawnione. Zakaz ten obejmuje również środki, które mają służyć osiągnięciu celów określonych w prawodawstwie wspólnotowym, jeśli nie są one wyraźnie przewidziane. Ponadto, rzecznik generalny zgodził się z Komisją, że pomoc mogła doprowadzić do podwyższenia cen kwot mlecznych, co podważyłoby kluczowy cel rozporządzenia, jakim jest zapobieganie wykorzystywaniu kwot wyłącznie w celu osiągnięcia korzyści finansowych.
Stan faktyczny
W roku gospodarczym 1998/1999 władze Asturii (Hiszpania) wprowadziły pomoc dla producentów mleka krowiego, polegającą na zniżkach w oprocentowaniu pożyczek na nabycie kwot mlecznych. Komisja dowiedziała się o tej pomocy w trakcie jej wprowadzania w życie i po przeprowadzeniu dochodzenia uznała ją za niezgodną ze wspólnym rynkiem, wydając decyzję 2002/411/WE. Hiszpania zaskarżyła tę decyzję do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Rozstrzygnięcie
Rzecznik generalny proponuje Trybunałowi: 1) oddalić skargę jako bezpodstawną; 2) obciążyć Hiszpanię kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO F. G. JACOBSA przedstawiona w dniu 22 stycznia 2004 r. (1) Sprawa C‑173/02 Królestwo Hiszpanii przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich 1.        W niniejszej sprawie Hiszpania kwestionuje decyzję Komisji 2002/411/WE (2) stwierdzającą, że pomoc Hiszpanii dla producentów mleka w Asturii jest niezgodna ze wspólnym rynkiem. 2.        Powyższa pomoc przybrała formę zniżek w oprocentowaniu pożyczek, których celem było umożliwienie producentom mleka nabycia dodatkowych kwot mlecznych. Komisja uznała ją za niezgodną ze wspólnym rynkiem, gdyż naruszała ona odpowiednie przepisy wspólnotowe dotyczące wspólnej organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. W opinii Komisji pomoc ta nie była wyraźnie przewidziana w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3950/92 z dnia 28 grudnia 1992 r. ustanawiającym opłatę dodatkową w sektorze mleka i przetworów mlecznych (3). Ponadto pozostawała ona w sprzeczności z celami leżącymi u podstaw tej regulacji. 3.        Stąd też pojawia się pytanie, czy i w jakich okolicznościach Państwo Członkowskie może zastosować środki służące ponownemu przydziałowi kwot mlecznych inne niż te, które zostały wyraźnie określone przez prawo wspólnotowe.  Ramy prawne 4.        Zgodnie z art. 36 WE postanowienia Traktatu dotyczące pomocy państwa (art. 87 WE, 88 WE i 89 WE) stosuje się do produkcji oraz handlu produktami rolnymi tylko w zakresie określonym przez Radę w przepisach prawnych dotyczących ukształtowania i wprowadzania w życie wspólnej polityki rolnej. 5.        Wspólna organizacja rynku mleka i przetworów mlecznych jest określona w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1255/1999 (4). Artykuł 37 rozporządzenia stanowi, że „z zastrzeżeniem innych przepisów” tego rozporządzenia przepisy dotyczące pomocy państwa mają zastosowanie do takich produktów. 6.        System opłaty dodatkowej w sektorze mleka i przetworów mlecznych jest obecnie uregulowany w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3950/92 (zwanym dalej „rozporządzeniem”) (5). Pierwszy motyw preambuły przedstawia historię systemu oraz wyjaśnia, że celem rozporządzenia jest „zmniejszenie nierównowagi pomiędzy podażą a popytem na rynku mleka i przetworów mlecznych oraz wynikających z tego nadwyżek strukturalnych”. 7.        Zgodnie z motywem szesnastym, „aby kontynuować restrukturyzację produkcji mleka i poprawę ochrony środowiska, pewne odchylenia odnośnie zasady wiązania ilości referencyjnych z gospodarstwami powinny być rozszerzone, a Państwa Członkowskie powinny być upoważnione do kontynuowania wdrażania krajowych programów restrukturyzacji i organizowania pewnego stopnia elastyczności wobec przypisywanych ilości w granicach danego obszaru geograficznego i na podstawie obiektywnych kryteriów”. 8.        Artykuł 5 rozporządzenia stanowi: „W ramach ilości, o których mowa w art. 3, Państwo Członkowskie może uzupełnić krajową rezerwę po liniowej redukcji wszystkich indywidualnych ilości referencyjnych, aby przyznać dodatkowe lub ściśle określone ilości producentom, określone zgodnie z obiektywnymi kryteriami uzgodnionymi z Komisją”. 9.        Artykuł 8 rozporządzenia stanowi w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy: „W celu przeprowadzenia restrukturyzacji produkcji mleka na poziomie krajowym, regionalnym lub obszaru skupu lub w celu poprawy środowiska Państwa Członkowskie mogą wprowadzić jeden lub kilka następujących środków zgodnie ze szczegółowymi zasadami, które ustalą, z uwzględnieniem prawnych interesów stron: –        przyznanie rekompensaty w jednej lub więcej rocznych ratach producentom, którzy zobowiązują się zaniechać definitywnie całej lub części produkcji mleka i umieszczenie tak uwolnionych przypisywanych ilości w rezerwie krajowej, –        określenie, na podstawie obiektywnych kryteriów, warunków, na jakich producenci mogą uzyskać, w zamian za spłatę, na początku dwunastomiesięcznego okresu, ponowne przydzielenie przez właściwe władze lub organ wyznaczony przez te władze, ilości referencyjnych uwolnionych definitywnie pod koniec poprzedniego dwunastomiesięcznego okresu przez innych producentów w zamian za wyrównanie w jednej lub więcej rocznych ratach, równe wspomnianej powyżej płatności, –        […]”. 10.      Komisja wydała wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w sektorze rolnym (zwane dalej „wytycznymi”), które zamierza stosować w ocenie takiej pomocy. 11.      W pkt 3.2 wytycznych Komisja przedstawia swój pogląd, że: „Chociaż art. 87, 88 i 89 [WE] znajdują w pełni zastosowanie w sektorach objętych wspólną organizacją rynku, ich zastosowanie podlega jednakże przepisom ustanowionym we właściwych rozporządzeniach. Innymi słowy Państwo Członkowskie nie może powołać się na postanowienia art. 87, 88 i 89 z pierwszeństwem przed przepisami rozporządzenia dotyczącymi organizacji rynku tego sektora. Oznacza to, że w żadnych okolicznościach Komisja nie może zatwierdzić pomocy, która jest niezgodna z przepisami regulującymi wspólną organizację rynku lub która pozostawałaby w sprzeczności z prawidłowym funkcjonowaniem wspólnej organizacji” [tłumaczenie nieoficjalne]. 12.      W pkt 3.5 wytycznych Komisja postanawia, że: „W celu uznania za zgodny ze wspólnym rynkiem każdy środek pomocy musi zawierać pewien element stymulujący lub zobowiązywać beneficjenta do świadczenia wzajemnego. Jeśli wyjątki nie są wyraźnie przewidziane w prawie wspólnotowym lub w niniejszych wytycznych, jednostronne środki pomocy państwa, których jedynym celem jest poprawa sytuacji finansowej producentów i które w żaden sposób nie przyczyniają się do rozwoju sektora, a w szczególności środki pomocy, które przyznawane są wyłącznie na podstawie kryteriów ceny, ilości, jednostki produkcyjnej lub zespołu środków produkcji, są uważane za pomoc operacyjną, która jest niezgodna ze wspólnym rynkiem. Co więcej, z uwagi na swój charakter takie środki pomocy mogą naruszać mechanizmy wspólnej organizacji rynku” [tłumaczenie nieoficjalne]. 13.      W pkt 4.1.1.6 wytycznych Komisja postanawia, że „żadna pomoc nie może być przyznana w celu nabycia praw do produkcji, z wyjątkiem gdy pozostaje to w zgodzie ze szczególnymi przepisami wspólnej organizacji danego rynku oraz z zasadami zawartymi w art. 87, 88 i 89 Traktatu” [tłumaczenie nieoficjalne].  Stan faktyczny oraz zaskarżona decyzja 14.      W roku gospodarczym 1998/1999 władze Asturii (Hiszpania) wprowadziły pomoc na nabycie kwot mlecznych (zwaną dalej „pomocą” lub „omawianą pomocą”). Beneficjentami pomocy byli ci producenci mleka krowiego, którzy zostali zakwalifikowani jako producenci uprzywilejowani dla celów przydziału ilości referencyjnych z rezerwy krajowej. Pomoc polegała na zniżce w oprocentowaniu pożyczek mających na celu nabycie kwot mlecznych od innych producentów. 15.      Komisja dowiedziała się o pomocy dopiero w trakcie jej wprowadzania w życie, na skutek wniesienia skargi. Hiszpania zawiesiła pomoc w dniu 31 grudnia 1998 r., podczas gdy Komisja prowadziła dochodzenie. W dniu 12 marca 2002 r. Komisja przyjęła decyzję (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”) (6), uznając pomoc za niezgodną ze wspólnym rynkiem. 16.      W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że pomoc wchodzi w zakres stosowania art. 87 ust. 1 WE (7), że wyjątki określone w art. 87 ust. 2 w sposób oczywisty nie znajdują zastosowania (8) oraz że pomoc nie może skorzystać z wyjątku określonego w art. 87 ust. 3, ponieważ pozostaje ona w sprzeczności z przepisami regulującymi wspólną organizację rynku mleka i przetworów mlecznych (9). 17.      Wspólna organizacja rynku tworzy kompletny i wyczerpujący system, który nie pozostawia Państwom Członkowskim swobodnego uznania do podejmowania środków, które naruszają ten system lub stanowią odstępstwo od niego (10). Artykuły 5 i 8 rozporządzenia przyznają Państwom Członkowskim określone i wystarczające środki, by wspierać restrukturyzację oraz wzrost efektywności struktur produkcyjnych (11). Żaden z tych przepisów nie może być interpretowany jako upoważniający do udzielenia pomocy. 18.      Ilości referencyjne przekazane w związku z pomocą nie zostały przydzielone z rezerwy krajowej, jak wymagał tego art. 5. Nie zostały one również uzyskane z redukcji liniowej ilości referencyjnych ani od producentów, którzy nie wprowadzili do sprzedaży mleka lub innych przetworów mlecznych w ciągu dwunastomiesięcznego okresu (12). 19.      Odnośnie do art. 8 ilości referencyjne przekazane w wyniku pomocy nie zostały otrzymane przez państwo w wyniku wymiany w zamian za rekompensatę zgodnie z ust. 1 tiret pierwsze tego artykułu ani nie zostały przekazane ich beneficjentom przez właściwy organ władzy ani inny wskazany podmiot, jak wymaga tiret drugie. Co więcej, kwota zapłacona przez beneficjentów nie odpowiadała kwocie zapłaconej na rzecz przekazujących (13). 20.      Dlatego też pomoc pozostawała w sprzeczności z przepisami regulującymi wspólną organizację rynku mleka i przetworów mlecznych oraz w świetle pkt 4.1.1.6 wytycznych (14) nie mogła ona zostać w żadnych okolicznościach zatwierdzona przez Komisję na podstawie art. 88 ust. 3 (15). 21.      W opinii Komisji, nieistotne było to, czy pomoc była zgodna z celami właściwych przepisów wspólnotowych. Od chwili gdy Wspólnota ustanowiła wspólną organizację rynku w danym sektorze, to Wspólnota jest odpowiedzialna za znalezienie rozwiązań problemów w ramach wspólnej polityki rolnej. Dlatego też Państwom Członkowskim nie wolno podejmować jednostronnych środków, nawet jeśli byłyby one zgodne ze wspólną polityką Wspólnoty (16). 22.      W każdym razie Komisja uznała, że pomoc może doprowadzić do podwyższenia cen kwot mlecznych, tym samym zniekształcając prawidłowe funkcjonowanie wspólnej organizacji rynku. Sprzedawca kwot mógłby zwiększyć cenę, uwzględniając dodatkowe środki, jakimi dysponuje nabywca z uwagi na pomoc (17).  Przebieg postępowania i żądania stron 23.      Hiszpania żąda stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Komisja wnosi do Trybunału o oddalenie skargi jako bezpodstawnej. Rozprawa nie odbyła się, ponieważ żadna ze stron nie domagała się jej przeprowadzenia. 24.      Rząd hiszpański wysuwa trzy argumenty, aby wykazać, że Komisja doszła do błędnego wniosku w zaskarżonej decyzji, jakoby omawiana pomoc była niezgodna ze wspólnym rynkiem. 25.      Po pierwsze, przepisy wspólnotowe regulujące wspólną organizację rynku mają pierwszeństwo przed przepisami, które dotyczą pomocy państwa. Dlatego też zgodność omawianej pomocy ze wspólnym rynkiem zależy od jej zgodności z rozporządzeniem. 26.      Po drugie, w ocenie zgodności pomocy z rozporządzeniem nie jest konieczne udowodnienie, że jest ona wyraźnie dozwolona w rozporządzeniu. Wystarczające jest wykazanie, że jest ona zgodna z celami leżącymi u podstaw rozporządzenia oraz że nie narusza ona żadnego innego przepisu ani zasady prawa wspólnotowego. Taki też przypadek ma miejsce w tej sprawie. 27.      Po trzecie, w przeciwieństwie do stanowiska przyjętego w zaskarżonej decyzji omawiana pomoc nie niesie ze sobą żadnych konsekwencji pozostających w sprzeczności z celami rozporządzenia i z tego względu grożących zniekształceniem prawidłowego funkcjonowania wspólnej organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. 28.      Co do pierwszego argumentu wysuniętego przez Hiszpanię Komisja przyznaje, że w niniejszym postępowaniu chodzi o to, czy pomoc jest dozwolona zgodnie z przepisami regulującymi wspólną organizację rynku mleka. Dlatego też nie ma potrzeby szczegółowego badania tej kwestii i proponuję poświęcić dalszą część opinii na rozważenie pozostałych dwóch argumentów rządu hiszpańskiego.  Czy rozporządzenie musi wyraźnie zezwalać na omawianą pomoc? 29.      Hiszpania zaznacza, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Państwa Członkowskie mogą podejmować jednostronne środki nieprzewidziane wyraźnie w przepisach wspólnotowych regulujących wspólną organizację rynku rolnego, pod warunkiem że środki te są zgodne z celami Wspólnoty i w inny sposób nie naruszają przepisów lub zasad prawa wspólnotowego. Dlatego też Komisja była w błędzie, uznając, że omawiana pomoc była niezgodna z rozporządzeniem tylko z tego powodu, że żaden przepis nie przewidywał wyraźnie takiej pomocy. 30.      Stąd w wyroku w sprawie Pigs and Bacon (18) Trybunał stanął na stanowisku, że „od chwili gdy Wspólnota przyjęła […] przepisy ustanawiające wspólną organizację rynku w danym sektorze, Państwa Członkowskie są zobowiązane do powstrzymywania się od podejmowania jakichkolwiek środków, które mogłyby stanowić odstępstwo od tej organizacji lub ją naruszać” (19). Trybunał nie idzie tak daleko, aby sugerować, że Państwa Członkowskie muszą powstrzymywać się od wszelkich jednostronnych środków. 31.      W wyrokach w sprawach Włochy przeciwko Komisji (20), Komisja przeciwko Francji (21) oraz Zoni (22) Trybunał zdaje się określać szerszy zakaz. W każdej z tych spraw stwierdza on, że od chwili gdy Wspólnota ustanowiła wspólną organizację rynku w danym sektorze, Państwa Członkowskie muszą powstrzymywać się od podejmowania jakichkolwiek jednostronnych środków, nawet jeśli takie środki mają na celu wsparcie wspólnej polityki Wspólnoty. W takich okolicznościach zadaniem Wspólnoty, a nie Państw Członkowskich jest poszukiwanie rozwiązań problemów (23). 32.      Jednakże rząd hiszpański interpretuje rozstrzygnięcia tych trzech spraw w węższym zakresie. W sprawie Włochy przeciwko Komisji Trybunał uznał krajowy środek za naruszający prawo wspólnotowe, ponieważ w rzeczywistości pozostawał on w sprzeczności z celami organizacji wspólnego rynku. W pozostałych dwóch sprawach krajowe środki będące przedmiotem oceny ograniczały swobodny przepływ towarów i dlatego też były niezgodne z innymi przepisami i zasadami prawa wspólnotowego. 33.      W swojej replice rząd hiszpański próbuje znaleźć dalsze potwierdzenie swojej argumentacji w wyroku Trybunału w sprawie Mulligan i in., wydanym po wniesieniu skargi przez Hiszpanię (24). W tej sprawie High Court (Irlandia) przedstawił pytania dotyczące zgodności z prawem wspólnotowym systemu zwrotu, zwanego „clawback”, zgodnie z którym w momencie sprzedaży gospodarstwa mlecznego 20 % związanych z nim kwot mlecznych nie ulega przeniesieniu wraz z gospodarstwem, lecz zostaje przekazane do irlandzkiej rezerwy krajowej. Kwestia istotna dla niniejszego postępowania dotyczyła zgodności tego systemu z rozporządzeniem. Według interpretacji tego wyroku dokonanej przez rząd hiszpański Trybunał uznał, że system nie był wyraźnie dozwolony na podstawie rozporządzenia, niemniej jednak był on zgodny z jego celami i dlatego mógł zostać utrzymany w mocy. 34.      Hiszpania utrzymuje, że omawiana pomoc w niniejszej sprawie była jednoznacznie zgodna z celami leżącymi u podstaw art. 5 i 8 rozporządzenia. Miała ona na celu restrukturyzację produkcji mleka – celu, który jest wyraźnie określony w motywie szesnastym preambuły do rozporządzenia. Podstawą pomocy były obiektywne kryteria. Pomoc nie była również niezgodna z jakimkolwiek innym przepisem lub zasadą prawa wspólnotowego. Dlatego też nie było podstaw do jej kwestionowania. 35.      W opinii Hiszpanii zakazywanie środka takiego jak omawiana pomoc byłoby pozbawione sensu. Państwa Członkowskie są uprawnione na mocy rozporządzenia do przyznawania nieodpłatnie kwot producentom. Mogą również sprzedawać kwoty producentom po niesubwencjonowanych cenach zgodnie z art. 8 akapit pierwszy tiret drugie. Omawiana pomoc stanowiła pośredni mechanizm pomiędzy tymi dwoma możliwościami. Została ona zastosowana przez regionalne władze Asturii, ponieważ nie miały one środków na nabycie kwot w celu nieodpłatnej dystrybucji. Jednocześnie zdawały sobie one sprawę z tego, że producenci uprzywilejowani nie mieli środków do nabycia kwot bez żadnej subwencji. Przyjęte rozwiązanie pozwalało na osiągnięcie celu Wspólnoty, tj. restrukturyzacji, bez nakładania nadmiernego ciężaru na finanse publiczne. Ponadto było ono bardziej zgodne z pkt 3.5 wytycznych niż możliwości określone w rozporządzeniu, ponieważ zawierało ono zarówno element stymulujący dla producentów, jak i zobowiązywało ich do spełnienia świadczenia wzajemnego. 36.      Argumenty rządu hiszpańskiego mnie nie przekonują. 37.      Ogólnie rzecz biorąc, wydaje mi się, że skoro Wspólnota ustanowiła przepisy w danej kwestii jako część wspólnej organizacji rynku rolnego, Państwa Członkowskie nie mogą uzupełniać tych przepisów jednostronnymi środkami, chyba że są do tego uprawnione. Zakaz jednostronnego działania obejmuje również środki, które w zamierzeniu mają służyć osiągnięciu celów określonych w prawodawstwie wspólnotowym. 38.      Prawdą jest, że w konsekwencji Państwo Członkowskie będzie zobowiązane w pewnych okolicznościach do przyjęcia określonego rozwiązania preferowanego przez Wspólnotę pomimo istnienia innej metody osiągnięcia tych samych celów, którą uznaje za lepiej odpowiadającą swojej sytuacji. 39.      Jednakże, gdyby było inaczej, Państwa Członkowskie mogłyby uzupełniać organizację wspólnego rynku w danym sektorze szeregiem jednostronnych działań opartych na ich własnej ocenie celów realizowanych przez Wspólnotę. Cele te podlegają różnym interpretacjom. Co więcej, kilkanaście sprzecznych celów często musi być równoważonych w kontekście wspólnej polityki rolnej. Jak Komisja słusznie zaznacza, powstałyby wówczas znaczne możliwości do podważenia przez krajowe środki jednolitego obowiązywania prawa wspólnotowego. 40.      Takie podejście jest w moim przekonaniu całkowicie zgodne z wyrokiem Trybunału w sprawie Mulligan i in. Jest dla mnie jasne, że Trybunał uznał art. 7 ust. 1 rozporządzenia za wyraźnie zezwalający na system zwrotu, taki jak ten będący przedmiotem sporu w owej sprawie (25). Następnie potwierdził on, że „taka interpretacja” nie pozostawała w sprzeczności z określonym celem, do którego dąży prawodawstwo wspólnotowe (26). Dlatego też rząd hiszpański jest w błędzie, sugerując, że Trybunał utrzymał w mocy środek nieprzewidziany wyraźnie przez przepisy wspólnotowe. 41.      Jest rzeczą oczywistą, że prawo wspólnotowe regulujące wspólną organizację rynku rolnego często przyznaje Państwom Członkowskim znaczny stopień swobodnego uznania. Mogą być one uprawnione do działania w niezwykle szerokim zakresie. Mogą być one upoważnione do wyboru jednej z szeregu możliwości. Mogą być one również zobowiązane lub uprawnione do wydania szczegółowych przepisów dotyczących zastosowania określonego przepisu. Bez takiego upoważnienia nie mogą one jednak podejmować z własnej inicjatywy środków, by uzupełnić mające zastosowanie przepisy wspólnotowe. 42.      W swojej replice rząd hiszpański wskazuje na fakt, że zgodnie z art. 8 rozporządzenia Państwa Członkowskie są upoważnione do wprowadzenia „jednego lub kilku następujących środków zgodnie ze szczegółowymi zasadami, które ustalą, z uwzględnieniem prawnych interesów stron”. Jego zdaniem, art. 8 w ten sposób wyraźnie przyznaje Państwu Członkowskiemu uprawnienie do uzupełniania w ramach swobodnego uznania możliwości określonych przez ten artykuł. 43.      Nie zgadzam się z tym. Wprost przeciwnie, art. 8 popiera interpretację, za którą się opowiadam. 44.      Odniesienie się do „jednego lub kilku następujących środków” pozwala Państwom Członkowskim zastosować którykolwiek lub wszystkie wymienione środki pojedynczo lub łącznie. Nie upoważnia ich do określania nowych typów działań. Podobnie „szczegółowe zasady”, które Państwa Członkowskie mogą ustanowić, muszą służyć wykonaniu jednego lub kilku z tych środków. 45.      Dlatego też uważam, że drugi argument rządu hiszpańskiego musi zostać odrzucony, a jego skarga nie może zostać uwzględniona. Omawiana pomoc nie jest dozwolona przez rozporządzenie i przez to jest niedopuszczalna w świetle przepisów wspólnotowych regulujących wspólną organizację rynku mleka i przetworów mlecznych. Na tej podstawie Komisja miała uzasadnione podstawy do uznania omawianej pomocy za niezgodną ze wspólnym rynkiem.  Czy omawiana pomoc podważa organizację wspólnego rynku mleka i przetworów mlecznych? 46.      Komisja uznała również w zaskarżonej decyzji, że omawiana pomoc funkcjonowała w sposób, który mógłby podważyć wspólną organizację rynku mleka i przetworów mlecznych. Ustalenie to tworzy niezależną podstawę zaskarżonej decyzji, z którą rząd hiszpański musiałby się zmagać, nawet gdyby jego poprzedni argument odniósł sukces. 47.      Zaskarżona decyzja identyfikuje konkretnie ryzyko związane z wpływem pomocy na podwyższenie ceny kwot mlecznych. Jak Komisja zaznacza, podważyłoby to kluczowy cel rozporządzenia, którym jest zapobieżenie temu, aby kwoty zostały wykorzystane „nie w celu produkcji lub wprowadzenia do obrotu mleka, lecz w celu osiągnięcia wyłącznie korzyści finansowych w wyniku wykorzystania ich wartości rynkowej” (27). 48.      W odpowiedzi rząd hiszpański zaznacza, że omawiana pomoc została obliczona w celu umożliwienia nabycia kwot przez producentów uprzywilejowanych, którzy inaczej nie byliby w stanie pozwolić sobie na nie. Wbrew temu, co jest sugerowane w zaskarżonej decyzji, pomoc nie umożliwiłaby sprzedawcom podniesienia ich ceny o kwotę subwencji, ponieważ w takim przypadku producenci uprzywilejowani nie byliby w stanie jej zapłacić. 49.      Ten argument mnie nie przekonuje. 50.      Jak twierdzi Komisja oraz jak stanowi zaskarżona decyzja, wydaje się prawdopodobne, że wzrost siły nabywczej po stronie kupujących i przez to ogólnego poziomu popytu na kwoty mleczne spowodowałby przynajmniej pewną presję na wzrost ceny tych kwot. 51.      W swojej replice rząd hiszpański przedstawia dwa kolejne argumenty, by wykazać, że omawiana pomoc nie mogła spowodować wzrostu cen kwot mlecznych. 52.      Po pierwsze, Hiszpania odnosi się do szeregu przepisów dekretu królewskiego nr 1486/1998 z dnia 10 lipca 1998 r. dotyczącego modernizacji i poprawy konkurencyjności sektora mlecznego (28). Przepisy te nakładają warunki dotyczące przekazywania kwot mlecznych w Hiszpanii, w celu zapobieżenia uczynieniu kwot przedmiotem handlu oraz wzrostowi cen. W kontekście tych przepisów Hiszpania uważa, że omawiana pomoc była pozbawiona negatywnych konsekwencji przypisywanych jej przez zaskarżoną decyzję. 53.      Po drugie, Hiszpania zapewnia, że władze regionalne przyznawałyby w rzeczywistości pomoc jedynie w przypadku transakcji, w których ceny nie przekraczałyby maksymalnej ceny nabycia ustalonej na poziomie wyrównania zatwierdzonego przez Hiszpanię zgodnie z art. 8 akapit pierwszy tiret drugie. 54.      Komisja kwestionuje dopuszczalność dalszych argumentów rządu hiszpańskiego z uwagi na to, że zostały one podniesione na zbyt późnym etapie postępowania. Rząd hiszpański nie powołał się na nie w trakcie prowadzonego przez Komisję dochodzenia poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Pojawiają się one po raz pierwszy w replice. 55.      W mojej opinii, nie należy uwzględnić argumentów rządu hiszpańskiego dotyczących dekretu królewskiego nr 1486/1998 oraz określenia maksymalnej ceny jako warunku omawianej pomocy. 56.      Wątpliwe jest, czy Państwo Członkowskie może kwestionować decyzję Komisji dotyczącą pomocy państwa na podstawie tego, że Komisja nie rozpoznała aspektu pomocy, którego Państwo Członkowskie nie ujawniło. 57.      W każdym razie art. 42 § 2 regulaminu Trybunału stanowi, że nie można podnosić nowych zarzutów w toku postępowania, chyba że ich podstawą są okoliczności prawne i faktyczne ujawnione dopiero w toku postępowania. Argument Komisji dotyczący wpływu zaskarżonej decyzji na cenę kwot jest zawarty w samej zaskarżonej decyzji i dlatego też znany był Hiszpanii przed wszczęciem postępowania. Artykuł 42 § 1 regulaminu Trybunału stanowi jednoznacznie, że gdy strona wskazuje nowe dowody w replice, musi ona uzasadnić opóźnienie w ich wskazaniu. Rząd hiszpański nie przedstawił takiego wyjaśnienia. 58.      Co więcej, drugie twierdzenie rządu hiszpańskiego powinno być – moim zdaniem – wyłączone z uwagi na to, że nie jest ono wystarczająco szczegółowe. Rząd hiszpański nie podjął próby określenia, które krajowe przepisy ogólne mają na celu ograniczenie omawianej pomocy do transakcji, których wartość nie przekracza maksymalnej ceny. W konsekwencji Komisja nie może odpowiednio odpowiedzieć na to twierdzenie rządu hiszpańskiego, zaś Trybunał nie może dokonać jego oceny. 59.      Strony przedstawiają dalsze argumenty co do kwestii, czy omawiana pomoc mogłaby wpłynąć na cenę mleka i przetworów mlecznych. Jednakże zaskarżona decyzja nie zawiera wyraźnie takiego twierdzenia, co nie może, w moim przekonaniu, być uznane za istotne podczas oceny ważności decyzji. 60.      Dlatego też uważam, że rządowi hiszpańskiemu nie udało się wykazać, że Komisja była w błędzie, uznając, że omawiana pomoc narusza cele wspólnej organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Tym samym zaskarżona decyzja nie może być uznawana za nieważną, nawet jeśli – wbrew moim wnioskom powyżej (29) – omawiana pomoc nie była bezprawna na tej podstawie, że nie była ona dozwolona przez rozporządzenie.  Wnioski 61.      W świetle powyższego jestem zdania, że Trybunał powinien: 1)      oddalić skargę jako bezpodstawną; 2)      obciążyć Hiszpanię kosztami postępowania. 1 – Język oryginału: angielski. 2 – Decyzja z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie pomocy państwa udzielonej przez Hiszpanię producentom mleka krowiego uznawanym za producentów uprzywilejowanych (Dz.U. L 144, str. 49). 3 – Dz.U. L 405, str. 1. 4 – Rozporządzenie z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. L 160, str. 48). 5 – Powołane w przypisie 3. 6 – Powołana w przypisie 2. 7 – Punkty 19–25. 8 – Punkt 27. 9 – Punkty 29–48. 10 – Punkt 38, w którym powołany jest wyrok z dnia 26 czerwca 1979 r. w sprawie 177/78 Pigs and Bacon, Rec. str. 2161. 11 – Punkt 37. 12 – Punkt 36. 13 – Punkt 37. 14 – Powołane w pkt 47. 15 – Punkty 40–41. 16 – Punkt 45, w którym powołany jest wyrok z dnia 6 listopada 1990 r. w sprawie C‑86/89 Włochy przeciwko Komisji, Rec. str. I‑3891. 17 – Punkty 43 i 46. 18 – Powołany w przypisie 10. 19 – W pkt 14. 20 – Powołany w przypisie 16. 21 – Wyrok z dnia 23 lutego 1988 r. w sprawie 216/84, Rec. str. 793. 22 – Wyrok z dnia 14 lipca 1988 r. w sprawie 90/86, Rec. str. 4285. 23 – Wyroki: powołany w przypisie 20 w sprawie Włochy przeciwko Komisji, pkt 19; powołany w przypisie 21 w sprawie Komisja przeciwko Francji, pkt 18; powołany w przypisie 22 w sprawie Zoni, pkt 26. 24 – Wyrok z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie C‑313/99, Rec. str. I‑5719. 25 – Zobacz pkt 29. Taka też była opinia rzecznika generalnego Geelhoeda w pkt 71 jego opinii. 26 – Punkt 30. 27 – Powołany w przypisie 24 wyrok w sprawie Mulligan i in., pkt 30. 28 – Real Decreto 1486/1998 de 10.07.1998 sobre modernización y mejora de la competitividad del sector lácteo (BOE nr 165 z dnia 11 lipca 1998 r., str. 2328). 29 – Punkty 36–45.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło