C-179/25

Wydanie tymczasowe OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO DEANA SPIELMANNA przedstawiona w dniu 4 czerwca 2026 r.(1) Sprawa C‑179/25 P Marina Tauber przeciwko Radzie Unii Europejskiej Odwołanie – Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB) – Środki ograniczające podjęte w związku z działaniami destabilizującymi Mołdawię – Zamrożenie środków finansowych – Zakaz wjazdu na terytorium Unii Europejskiej i przejazdu przez nie – Umieszczenie i pozostawienie nazwiska skarżącej w wykazie osób objętych środkami ograniczającymi – Osoby fizyczne odpowiedzialne za działania lub polityki podważające suwerenność i niezależność oraz demokrację, praworządność, stabilność i bezpieczeństwo Mołdawii i im zagrażające – Kryterium dotyczące planowania brutalnych demonstracji, kierowania nimi i angażowania się w nie – Pojęcie „zamiaru użycia przemocy” – Moc dowodowa artykułów prasowych – Wolność zgromadzeń – Artykuł 11 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności Wprowadzenie 1.        W odwołaniu Marina Tauber (zwana dalej „wnoszącą odwołanie”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 18 grudnia 2024 r., Tauber/Rada (T‑493/23, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2024:913). 2.        W wyroku tym Sąd oddalił wniesioną na podstawie art. 263 TFUE skargę wnoszącej odwołanie o stwierdzenie nieważności po pierwsze, decyzji (WPZiB) 2023/1047(2) i rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/1045(3) (zwanych dalej łącznie „spornymi aktami pierwotnymi”), a po drugie, decyzji (WPZiB) 2024/1242(4) oraz rozporządzenia wykonawczego (UE) 2024/1243(5) (zwanych dalej łącznie „spornymi aktami utrzymującymi”) w zakresie, w jakim akty te (zwane dalej łącznie „spornymi aktami”) dotyczą wnoszącej odwołanie. Na mocy tych aktów Rada Unii Europejskiej objęła wnoszącą odwołanie zakazem wjazdu na terytorium państw członkowskich lub przejazdu przez nie oraz zamroziła wszystkie środki finansowe i zasoby gospodarcze wnoszącej odwołanie na tym terytorium. 3.        Sąd oddalił również skargę wnoszącej odwołanie w zakresie, w jakim zmierzała ona do uzyskania na podstawie art. 268 TFUE zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej rzekomo miała doznać w następstwie przyjęcia spornych aktów pierwotnych. 4.        Niniejsze odwołanie, które wpisuje się w kontekst środków ograniczających przyjętych przez Radę na wniosek Republiki Mołdawii, kraju kandydującego do przystąpienia do Unii Europejskiej, stanowi dla Trybunału okazję do wypowiedzenia się między innymi w przedmiocie dokonanej przez Sąd interpretacji kryterium umieszczenia w wykazie dotyczącego planowania brutalnych demonstracji, kierowania nimi i angażowania się w nie, przewidzianego w art. 1 ust. 1 lit. a) ppkt ii) decyzji (WPZiB) 2023/891(6) [zwanego dalej „kryterium ppkt ii)”]. Ramy prawne i okoliczności powstania sporu 5.        Okoliczności faktyczne i prawne sporu zostały przedstawione w pkt 2–13 zaskarżonego wyroku. Na potrzeby niniejszej opinii można je podsumować w oparciu o przedstawione poniżej okoliczności faktyczne. 6.        Wnosząca odwołanie jest politykiem posiadającym obywatelstwo mołdawskie. Od marca 2019 r. jest posłanką do parlamentu Republiki Mołdawii i była wiceprzewodniczącą mołdawskiej partii politycznej ȘOR do czasu jej rozwiązania w dniu 19 czerwca 2023 r. 7.        W dniu 28 kwietnia 2023 r. Rada przyjęła na podstawie art. 29 TUE decyzję 2023/891 oraz, na podstawie art. 215 ust. 2 TFUE, rozporządzenie (UE) 2023/888 w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami destabilizującymi Republikę Mołdawii(7). 8.        Artykuł 1 ust. 1 decyzji 2023/891 stanowi, co następuje: „Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki, aby uniemożliwić wjazd na ich terytorium lub przejazd przez nie: a)      osób fizycznych odpowiedzialnych za działania lub polityki podważające suwerenność i niezależność Republiki Mołdawii lub demokrację, praworządność, stabilność lub bezpieczeństwo w Republice Mołdawii lub zagrażające tej suwerenności, niezależności, demokracji, praworządności, stabilności lub temu bezpieczeństwu, bądź też osób fizycznych wspierających lub realizujących takie działania lub polityki, poprzez realizowanie jakichkolwiek z następujących działań: i)      utrudnianie lub podważanie demokratycznego procesu politycznego, w tym poprzez utrudnianie lub poważne podważanie przebiegu wyborów lub próby destabilizacji lub obalenia porządku konstytucyjnego; ii)      planowanie brutalnych demonstracji lub innych aktów przemocy, kierowanie nimi, angażowanie się w nie bezpośrednio lub pośrednio, wspieranie ich lub ułatwianie ich w inny sposób; lub iii)      poważne nadużycia finansowe dotyczące funduszy publicznych oraz nieuprawniony wywóz kapitału; […]”. 9.        Artykuł 2 ust. 1 lit. a) tej decyzji stanowi, że zamraża się wszelkie środki finansowe i zasoby gospodarcze należące do lub będące własnością, w posiadaniu lub znajdujące się pod kontrolą osób fizycznych, podmiotów lub organów odpowiedzialnych za działania lub polityki podważające suwerenność i niezależność Republiki Mołdawii lub demokrację, praworządność, stabilność lub bezpieczeństwo w Republice Mołdawii lub zagrażające tej suwerenności, niezależności, demokracji, praworządności, stabilności lub temu bezpieczeństwu, bądź też osób fizycznych, podmiotów lub organów wspierających lub realizujących takie działania lub polityki, poprzez którekolwiek z trzech działań, o których mowa w poprzednim punkcie niniejszej opinii. 10.      Na mocy spornych aktów pierwotnych nazwisko wnoszącej odwołanie zostało umieszczone w wykazach osób, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi zamieszczonymi w załączniku do decyzji 2023/891 i w załączniku I do rozporządzenia 2023/888 z następujących powodów: „Marina Tauber jest wiceprzewodniczącą partii politycznej ȘOR Ilana Șora i posłanką do parlamentu Republiki Mołdawii. Oskarżona w sprawie »oszustwa bankowego«, a w dwóch sprawach karnych dotyczących nielegalnego finansowania przez zorganizowaną grupę przestępczą oraz sfałszowania sprawozdania w sprawie zarządzania finansowego Partią ȘOR jest prowadzone w jej sprawie postępowanie przygotowawcze w Republice Mołdawii. W dniu 20 grudnia 2022 r. prokuratorzy przeprowadzili szereg przeszukań w związku ze sprawą nielegalnego finansowania partii SOR. Władze Republiki Mołdawii zidentyfikowały następnie pieniądze, które według prokuratorów miały służyć zorganizowaniu antyrządowych protestów i opłaceniu uczestników tych demonstracji. W 2023 r. w wyniku protestów zorganizowanych przez Ruch Ludowy, w skład którego wchodzi partia ȘOR, skonfiskowano noże, substancje łatwopalne i sztylety. Odnotowano przemoc i starcia między policją a demonstrantami, w wyniku których zatrzymano 54 osoby, w tym osoby małoletnie. Według Głównego Inspektoratu Policji Republiki Mołdawii, Marina Tauber była jedną z głównych organizatorek protestów partii ȘOR i Ruchu Ludowego. Według Biura Antykorupcyjnego Prokuratury Republiki Mołdawii korzystała ona ze specjalnych instrumentów łączności, aby udzielać przewodniczącym i wiceprzewodniczącym biur lokalnych partii ȘOR w Republice Mołdawii bezpośrednich instrukcji, w jaki sposób przyciągnąć ludzi na demonstracje, w jaki sposób zorganizować transport i jak otrzymywać pieniądze na opłacenie tych osób. W związku z prowadzeniem i planowaniem brutalnych demonstracji oraz z powodu poważnych nadużyć finansowych dotyczących funduszy publicznych i nieuprawnionego wywozu kapitału, a także prób obalenia porządku konstytucyjnego, Marina Tauber jest odpowiedzialna za działania podważające suwerenność i niezależność Republiki Mołdawii oraz demokrację, praworządność, stabilność i bezpieczeństwo w Republice Mołdawii i im zagrażające.” 11.      W dniu 14 czerwca 2023 r. na wniosek wnoszącej odwołanie Rada przekazała jej dokument WK 6382/2023 REV 1, zawierający dotyczące jej dowody (zwany dalej „dokumentem WK 6382/2023”). 12.      Środki podjęte wobec wnoszącej odwołanie w spornych aktach pierwotnych zostały przedłużone w spornych aktach utrzymujących do dnia 29 kwietnia 2025 r. na podstawie tych samych dowodów, które zawarto w dokumencie WK 6382/2023. Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok 13.      Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 9 sierpnia 2023 r. wnosząca odwołanie wniosła skargę dotyczącą, po pierwsze, stwierdzenia nieważności spornych aktów pierwotnych w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą, a po drugie, zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej miała doznać w następstwie przyjęcia rzeczonych aktów. Ponadto w dniu 5 lipca 2024 r. wnosząca odwołanie złożyła pismo dostosowujące skargę w celu zmiany sentencji skargi poprzez dodanie do niej wniosku o stwierdzenie nieważności spornych aktów utrzymujących. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r. Komisja Europejska została dopuszczona do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania Rady. 14.      Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił tę skargę w całości. 15.      W odniesieniu do żądań stwierdzenia nieważności, które jako jedyne mają znaczenie w ramach niniejszego odwołania, Sąd zauważył, że kryteria określone w art. 1 ust. 1 lit. a) i w art. 2 ust. 1 lit. a) decyzji 2023/891 mają charakter alternatywny. W związku z tym Sąd zbadał wyłącznie te zarzuty i argumenty, za pomocą których wnosząca odwołanie kwestionowała zgodność z prawem spornych aktów w zakresie, w jakim opierały się one na zarzucie, że planowała ona brutalne demonstracje w Republice Mołdawii i kierowała nimi w rozumieniu kryterium przewidzianego w ppkt ii) tych przepisów. Sąd nie wypowiedział się natomiast w przedmiocie zarzutów kwestionujących zgodność z prawem tych aktów w zakresie, w jakim były one oparte na zarzucie, że wnosząca odwołanie jest odpowiedzialna za poważne uchybienia finansowe dotyczące funduszy publicznych i za nieuprawniony wywóz kapitału w rozumieniu ppkt iii) wspomnianych przepisów. Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron 16.      Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 3 marca 2025 r. Marina Tauber wniosła odwołanie od zaskarżonego wyroku, w którym wnosi o: –        uchylenie zaskarżonego wyroku; –        odniesienie się do istoty skargi i stwierdzenie nieważności spornych decyzji w zakresie, w jakim dotyczą one jej osoby; –        tytułem żądania pomocniczego – przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania w przedmiocie jej żądania wniesionego na podstawie art. 263 TFUE; –        w każdym razie o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd w celu wydania orzeczenia w przedmiocie jej żądania wniesionego na podstawie art. 268 TFUE; oraz –        obciążenie Rady kosztami postępowania przed Trybunałem oraz kosztami postępowania przed Sądem. 17.      Rada i Komisja wnoszą do Trybunału o oddalenie odwołania i obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania. 18.      Na rozprawie, która odbyła się w dniu 11 marca 2026 r., wnosząca odwołanie, Rada i Komisja przedstawiły swoje stanowiska oraz udzieliły odpowiedzi na pytania Trybunału. Analiza 19.      W ramach odwołania wnosząca je podnosi trzy zarzuty. Zarzut pierwszy dotyczy zasadniczo naruszeń prawa przy badaniu zarzutu niezgodności z prawem decyzji 2023/891 i rozporządzenia 2023/888, a także braku podstawy prawnej i nadużycia władzy. Zarzut drugi dotyczy oceny dowodów na potrzeby zastosowania kryterium ppkt ii). Zarzut trzeci dotyczy badania przez Sąd zarzutu naruszenia praw podstawowych. W przedmiocie zarzutu pierwszego odwołania, dotyczącego naruszeń prawa przy badaniu zarzutu niezgodności z prawem decyzji 2023/891 i rozporządzenia 2023/888 20.      Zarzut pierwszy dzieli się na dwie części. W ich ramach wnosząca odwołanie zarzuca w istocie i zasadniczo Sądowi, że nie podjął próby ustalenia rzeczywistego celu przedmiotowych środków ograniczających, który to cel nie miałby, jej zdaniem, być celem określonym przez Radę, lecz polegać na wsparciu rządu mołdawskiego przeciwko niektórym wewnętrznym siłom opozycyjnym. Wnosząca odwołanie twierdzi, że Sąd nie przeprowadził wymaganej kontroli wyboru podstawy prawnej, która zakłada weryfikację rzeczywistych celów rozpatrywanych aktów, oraz że sporny system środków ograniczających dotyczy w rzeczywistości przywódców partii opozycyjnych, stanowiąc tym samym bezpośrednią ingerencję w wewnętrzny demokratyczny proces polityczny państwa trzeciego. W tym kontekście wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, po pierwsze, że przyznał Radzie nieuzasadniony zakres uznania w odniesieniu do samodzielnego ustalenia, czy jej działania są zgodne z art. 2, 8 i 21 TUE, a po drugie, że niesłusznie wykluczył istnienie nadużycia władzy. 21.      Rada, wspierana przez Komisję, kwestionuje tę argumentację. 22.      Przed analizą naruszeń prawa, których popełnienie przypisano Sądowi w tym zarzucie, należy zbadać dwa zarzuty szczegółowe sformułowane w ramach zarzutu pierwszego, które same w sobie nie dotyczą takich naruszeń. W szczególności, po pierwsze, wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi przeinaczenie „okoliczności faktycznych”. Przypominam, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem takie przeinaczenie musi w oczywisty sposób wynikać z akt sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny okoliczności faktycznych i dowodów. Ponadto wnosząca odwołanie powinna dokładnie wskazać dowody, które zostały jej zdaniem przeinaczone przez Sąd, oraz wykazać błędy w analizie, które w jej ocenie doprowadziły Sąd do takiego przeinaczenia(8). Tymczasem w niniejszej sprawie wnosząca odwołanie nie wskazuje dokładnie rzekomych przeinaczonych okoliczności faktycznych. W związku z tym uważam, że zarzut ten należy odrzucić jako niedopuszczalny. 23.      Po drugie, wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi „naruszenie proceduralne” w zakresie, w jakim odmówił on w pkt 175 zaskarżonego wyroku rozpoznania przedłożonych przez nią wniosków o zastosowanie środków organizacji postępowania. Z utrwalonego orzecznictwa wynika jednak, że wyłącznie do Sądu należy ocena ewentualnej konieczności uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanych przez niego sprawach. Walor dowodowy materiału zgromadzonego w sprawie podlega jego swobodnej ocenie, która nie podlega kontroli Trybunału w ramach rozpatrywania odwołania, z wyjątkiem przypadków przeinaczenia dowodów przedstawionych Sądowi lub wówczas, gdy z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika istotna nieścisłość ustaleń Sądu(9), co nie wydaje się mieć miejsca w niniejszej sprawie. Uważam zatem, że zarzut ten należy również odrzucić jako niedopuszczalny. 24.      Przejdę teraz do naruszeń prawa zarzucanych Sądowi w zarzucie pierwszym. Na wstępie wydaje mi się konieczne sprecyzowanie jego dokładnego zakresu. Wnosząca odwołanie nie kwestionuje bowiem ani tego, że cel polegający na konsolidacji oraz wspieraniu demokracji i praworządności w państwie trzecim kandydującym do Unii wchodzi w zakres celów wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) w rozumieniu art. 21 ust. 2 lit. b) TUE, ani tego, że w celu jego realizacji Rada może co do zasady przyjąć środki ograniczające, aby zapobiegać planowaniu brutalnych demonstracji. Jej argumentacja nie podważa zatem ani kompetencji Rady do przyjęcia spornych aktów, ani zgodności z prawem kryterium ppkt ii) jako takiego. Dokładniej rzecz ujmując, dotyczy ona celu, który byłby faktycznie realizowany przez zastosowanie rozpatrywanych środków w okolicznościach niniejszej sprawy. 25.      Wynika z tego, że obie części zarzutu pierwszego opierają się na tym samym argumencie. Zdaniem wnoszącej odwołanie Rada wykorzystała mechanizm przewidziany w decyzji 2023/891 w celu osłabienia niektórych sił opozycyjnych na rzecz rządu mołdawskiego, a Sąd nie skrytykował tego wykorzystania. W takim ujęciu argumentacja oparta na naruszeniu art. 2, 8 i 21 TUE wiąże się, w okolicznościach niniejszej sprawy, z zarzutem nadużycia władzy. Dlatego właśnie z tej perspektywy należy rozpatrywać łącznie obie części zarzutu pierwszego. 26.      W tym względzie przypominam, podobnie jak uczynił to Sąd w pkt 64 zaskarżonego wyroku, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dany akt jest dotknięty wadą nadużycia władzy, jeżeli z obiektywnych, właściwych dla danej sprawy i spójnych przesłanek wynika, że został on przyjęty wyłącznie lub w znacznej mierze w celu innym niż ten, dla którego ustanowione zostało dane uprawnienie, albo w celu obejścia procedury przewidzianej w traktatach dla okoliczności danej sprawy(10). 27.      W niniejszej sprawie Sąd zbadał w pkt 50–57 zaskarżonego wyroku, zgodnie z wymogami orzecznictwa dotyczącego środków ograniczających, czy cel realizowany przez Radę, wynikający z treści i celów rozpatrywanych aktów, wchodził w zakres WPZiB, a w szczególności – jednego z celów określonych w art. 21 ust. 2 TUE(11). W związku z tym Sąd zauważył, że decyzja 2023/891 dotyczyła osób odpowiedzialnych za działania naruszające suwerenność, niezależność, demokrację, praworządność, stabilność lub bezpieczeństwo Republiki Mołdawii lub im zagrażające. Sąd umieścił również te środki w kontekście udzielanego przez Unię wsparcia państwu trzeciemu kandydującemu do Unii, które – zgodnie z oceną Rady – boryka się z działaniami destabilizującymi wymagającymi natychmiastowej reakcji. W związku z tym Sąd mógł uznać, nie naruszając przy tym prawa, że w świetle ich celów i treści sporne akty są bezpośrednio związane z celem polegającym na konsolidacji i wspieraniu demokracji i państwa prawnego w rozumieniu art. 21 ust. 2 lit. b) TUE. 28.      Ponadto w pkt 65 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, w ramach swobodnej oceny okoliczności faktycznych, że wnosząca odwołanie nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających wykazać, iż Rada dążyła do ukrytego celu, odmiennego od celu wynikającego z decyzji 2023/891. 29.      W tym samym punkcie Sąd uznał następnie, że okoliczność, iż Rada uwzględniła wniosek o wsparcie złożony przez rząd mołdawski w odniesieniu do działań grożących destabilizacją Republiki Mołdawii, nie może sama w sobie stanowić przesłanki nadużycia władzy. Sąd zauważył również, że kryterium ppkt ii) sformułowano w sposób ogólny i że może ono mieć zastosowanie do innych kategorii osób niż wyłącznie politycy opozycji. W tym względzie pragnę zauważyć, że brzmienie tego kryterium odnosi się do konkretnych działań, a mianowicie do planowania brutalnych demonstracji lub kierowania nimi, bezpośrednio lub pośrednio, a nie – do przynależności do opozycyjnej partii politycznej. 30.      W tych okolicznościach oraz wobec braku obiektywnych, istotnych i spójnych dowodów na nadużycie władzy uważam, że Sąd mógł uznać, nie naruszając prawa, że sporne akty opierają się na właściwej podstawie prawnej w zakresie WPZiB i służą celowi zgodnemu z interesem ogólnym, polegającym na umacnianiu oraz wspieraniu demokracji i państwa prawnego w państwie trzecim. 31.      Wprawdzie na poparcie swojej argumentacji wnosząca odwołanie powołuje się na wyrok w sprawie Komisja/Zjednoczone Królestwo(12), a także na rozróżnienie, jakie wyrok ten wprowadza jej zdaniem między pozornym przedmiotem aktu a celem faktycznie przez niego realizowanym. Nie wydaje mi się jednak, aby orzecznictwo to było możliwe do zastosowania w niniejszym sporze. Wyżej wymieniona sprawa rozpatrywana przez Trybunał dotyczyła krajowego środka ograniczającego wymianę handlową, którego uzasadnienie – jakoby względami zdrowotnymi – pozostawało w bezpośredniej sprzeczności z okolicznościami przyjęcia tego środka, jego kontekstem gospodarczym oraz jego skutkami. W niniejszej sprawie chodzi o akty WPZiB ustanawiające środki ograniczające, których podstawę prawną należy oceniać w świetle obiektywnych czynników podlegających kontroli sądowej, do których należą cel i treść tych aktów(13). 32.      Kontrola podstawy prawnej umożliwia zatem sprawdzenie kompetencji organu, który wydał akt, oraz prawidłowości procedury zastosowanej w celu jego przyjęcia. Nie polega ona na poszukiwaniu, z tej perspektywy, istnienia ukrytego zamiaru politycznego. Ta ostatnia kwestia wchodziła w zakres zarzutu nadużycia władzy, który został zbadany przez Sąd. Tymczasem, jak stwierdzono w pkt 27 i 30 niniejszej opinii, Sąd nie naruszył moim zdaniem prawa, gdy uznał, że takie nadużycie nie zostało wykazane. 33.      W świetle powyższego i ze względu na to, że wnosząca odwołanie nie kwestionuje, iż Rada mogła przyjąć środki ograniczające w celu wspierania demokracji i praworządności w Republice Mołdawii, uważam, że Sąd nie naruszył prawa, gdy oddalił – wobec braku nadużycia władzy – argumentację opartą na naruszeniu art. 2 i 8 TUE oraz art. 21 ust. 1 TUE. W związku z tym proponuję, aby Sąd oddalił zarzut pierwszy. W przedmiocie drugiego zarzutu odwołania, opartego na naruszeniu prawa przy uwzględnieniu dowodów i zastosowaniu kryterium ppktii) 34.      W drugim zarzucie, podzielonym na cztery części, wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że dopuścił się szeregu naruszeń prawa i przeinaczenia w swojej ocenie dowodów przyjętych w celu uzasadnienia umieszczenia jej nazwiska w spornym wykazie na podstawie kryterium ppkt ii), dotyczącego w istocie planowania brutalnych demonstracji. 35.      W ramach części pierwszej zarzutu wnosząca odwołanie krytykuje przyjęte środki dowodowe ze względu na to, że Sąd oparł się na artykułach prasowych i nie zastosował najbardziej wiarygodnej metody dowodowej. W ramach części drugiej wnosząca odwołanie kwestionuje ocenę tych dowodów w celu ustalenia, czy kryterium ppkt ii) zostało spełnione, w szczególności w odniesieniu do zamierzonej brutalności podczas przedmiotowych demonstracji. W ramach części trzeciej zarzutu wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi błędną ocenę związku między jej zachowaniem a celem środków ograniczających, gdy ten orzekł, że była ona odpowiedzialna za działania w interesie Federacji Rosyjskiej, zagrażające suwerenności i praworządności w Republice Mołdawii. Wreszcie w części czwartej zarzutu wnosząca odwołanie twierdzi, że Sąd nie wyciągnął wniosków z rozwiązania jej partii, podczas gdy okoliczność ta wykluczała jej zdaniem możliwość dalszego spełniania przez nią kryterium ppkt ii). 36.      Rada, popierana przez Komisję, kwestionuje te argumenty. W odniesieniu w szczególności do części drugiej niniejszego zarzutu Rada uważa, że Sąd w żaden sposób nie naruszył prawa, gdy uznał, że okoliczności faktyczne podniesione przeciwko wnoszącej odwołanie wskazują na planowanie przez nią brutalnych demonstracji lub innych aktów przemocy, kierowanie nimi, angażowanie się w nie bezpośrednio lub pośrednio, wspieranie ich lub ułatwianie w inny sposób w rozumieniu kryterium ppkt ii). Rada dodaje, że analiza dowodów przeprowadzona przez Sąd wykazała w sposób wystarczający pod względem prawnym, iż wnosząca odwołanie miała zamiar użycia przemocy lub nakłaniała do przemocy lub w inny sposób podważyła fundamenty społeczeństwa demokratycznego. W przedmiocie części pierwszej zarzutu drugiego 37.      W odniesieniu do części pierwszej zarzutu drugiego, dotyczącej pkt 103–109 zaskarżonego wyroku, wnosząca odwołanie podnosi zasadniczo dwa zarzuty. Po pierwsze, wnosząca odwołanie twierdzi, że Sąd powinien był skrytykować fakt, iż Rada nie oparła się na oficjalnych źródłach, podczas gdy jej zdaniem takie źródła można było uzyskać w Republice Mołdawii. Po drugie, wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd naruszył zasadę, zgodnie z którą w przypadku dostępności różnych metod dowodowych instytucje Unii są zobowiązane do stosowania metody najbardziej wiarygodnej. 38.      Na wstępie pragnę uściślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach odwołania ocena okoliczności faktycznych i dowodów należy co do zasady do właściwości Sądu, z zastrzeżeniem przypadków ich przeinaczenia. Zasada ta ma jednak zastosowanie tylko wtedy, gdy odwołanie ma w rzeczywistości na celu uzyskanie nowej oceny stanu faktycznego. Natomiast zarzut szczegółowy jest dopuszczalny, jeżeli nie podważa ustaleń faktycznych jako takich, lecz kwestionuje kwalifikację prawną przyjętą przez Sąd na podstawie okoliczności faktycznych uznanych za ustalone(14). 39.      Tak więc ponieważ w ramach części pierwszej niniejszego zarzutu wnosząca odwołanie zwraca się do Trybunału o zakwestionowanie dokonanej przez Sąd konkretnej oceny wartości dowodowej dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jej argumentacja stoi w sprzeczności z ograniczeniem właściwym dla odwołania. Ta część zarzutu jest natomiast dopuszczalna w zakresie, w jakim wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi zatwierdzenie zastosowania przez Radę błędnego kryterium prawnego w celu oceny wartości dowodowej przedstawionych dowodów. 40.      Co się tyczy istoty sprawy, Trybunał zauważył już, że przewodnią zasadą prawa Unii jest zasada swobodnej oceny dowodów, z której wynika z jednej strony, że jeżeli dowód został uzyskany w sposób zgodny z prawem, jego dopuszczalność nie może być kwestionowana przed Sądem, a z drugiej strony – że jedynym istotnym kryterium oceny wartości dowodowej przedstawionych zgodnie z prawem dowodów jest ich wiarygodność(15). 41.      Ponadto, co się tyczy w szczególności kontroli środków ograniczających, skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej przez art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej wymaga, by w ramach kontroli zgodności z prawem powodów uzasadniających decyzję o umieszczeniu nazwiska osoby w wykazie osób objętych środkami ograniczającymi sąd Unii upewnił się, że decyzja ta, która ma dla tej osoby skutek indywidualny, opiera się na wystarczająco solidnej podstawie faktycznej. W tym celu do tegoż sądu należy sprawdzenie materialnej prawidłowości podnoszonych okoliczności faktycznych w świetle dostarczonych informacji lub dowodów oraz ocena mocy dowodowej tych informacji i dowodów w zależności od okoliczności danego przypadku(16). 42.      W świetle tego orzecznictwa oba zarzuty składające się na część pierwszą zarzutu drugiego, przypomniane w pkt 37 niniejszej opinii, opierają się moim zdaniem na tym samym błędnym założeniu. Istotną kwestią nie było to, czy Rada poszukiwała najbardziej wiarygodnych dowodów w wartościach bezwzględnych ani czy mogłaby uzyskać dodatkowe oficjalne dowody. Zadaniem Sądu było jedynie ustalenie, czy przedstawione faktycznie dowody charakteryzowały się wystarczającym stopniem dokładności, wiarygodności i spójności, aby uzasadnić umieszczenie w wykazie. 43.      Z powyższego wynika, że argument sformułowany w pkt 35 odwołania, zgodnie z którym istotną kwestią jest to, czy Rada mogła uzyskać w Republice Mołdawii oficjalne dowody „bardziej wiarygodne” niż artykuły prasowe, nie może zostać uwzględniony. Argument ten oznacza w rzeczywistości przekształcenie wymogu wystarczającej wiarygodności elementów akt sprawy w wymóg optymalnego dowodu, co nie wynika z orzecznictwa Trybunału. 44.      Moim zdaniem wnioski, jakie wnosząca odwołanie zamierza wywieść przez analogię z wyroków Niderlandy i in./Komisja(17), China Chamber of Commerce for Import and Export of Machinery and Electronic Products i in./Komisja(18), PAN Europe (Closer)(19) oraz HSBC Holdings i in./Komisja(20) nie są do przyjęcia. Wyroki te dotyczą odrębnych spraw i nie pozwalają na wywnioskowanie, w odniesieniu do środków ograniczających, istnienia wymogu nakładającego na Radę obowiązek poszukiwania w pierwszej kolejności dowodów urzędowych lub elementów, które byłyby, w ujęciu abstrakcyjnym, najbardziej wiarygodne. 45.      Taki wymóg byłby zresztą trudny do zastosowania. Wiarygodność dowodu nie może być oceniana na podstawie z góry określonej hierarchii między kategoriami źródeł. Zależy ona od jego pochodzenia, treści, kontekstu, w jakim się pojawia, a także od jego zgodności z innymi elementami akt sprawy. 46.      Co się tyczy w szczególności wyroku PAN Europe ( Closer)(21), odniesienie do najbardziej wiarygodnych dostępnych danych naukowych lub technicznych jest nierozerwalnie związane z ramami właściwymi dla naukowej oceny ryzyka w zakresie środków ochrony roślin i z zasadą ostrożności. Takie sformułowanie nie może być zastosowane wprost do sądowej kontroli powodów umieszczenia w wykazie w niniejszej sprawie. Jak już bowiem wskazano w poprzednim punkcie, istotna w tym ostatnim kontekście nie jest abstrakcyjna identyfikacja najlepszego możliwego źródła, jak twierdzi wnosząca odwołanie, lecz istnienie szeregu wystarczająco konkretnych, precyzyjnych i spójnych poszlak na poparcie przyjętych ustaleń(22). 47.      Nie dostrzegam również naruszenia prawa w ocenie Sądu, zgodnie z którą to na wnoszącej odwołanie spoczywał obowiązek dokładnego wskazania okoliczności mogących budzić wątpliwości co do wiarygodności wykorzystanych artykułów prasowych. Ponieważ Rada przedstawiła szczegółowe dowody, nie wystarczyło, aby wnosząca odwołanie podniosła w sposób ogólny, że można było uzyskać dowody urzędowe lub bardziej wiarygodne. Przeciwnie, do wnoszącej odwołanie należało konkretne wykazanie nieścisłości, sprzeczności lub zaniechań mogących wpłynąć na wiarygodność przedstawionych dokumentów. 48.      Uważam zatem, że część pierwszą zarzutu drugiego należy uznać za niedopuszczalną w zakresie, w jakim zmierza ona w rzeczywistości do podważenia dokonanej przez Sąd konkretnej oceny mocy dowodowej dowodów zawartych w aktach sprawy. Należy ją natomiast oddalić jako bezzasadną w zakresie stwierdzenia, że Sąd naruszył prawo, gdy zatwierdził uwzględnienie przez Radę dowodów pochodzących ze źródeł nieoficjalnych i nie skrytykował braku zastosowania przez nią metody dowodowej, którą wnosząca odwołanie przedstawia jako „najbardziej wiarygodną”. W przedmiocie części drugiej zarzutu drugiego 49.      W odniesieniu do drugiej części drugiego zarzutu, dotyczącej pkt 114–131 zaskarżonego wyroku, biorąc pod uwagę różnorodność zarzutów podniesionych przez wnoszącą odwołanie, wydaje mi się celowe sprecyzowanie na wstępie jej zakresu. W pierwszej kolejności zbadam dopuszczalność tej części zarzutu. Następnie wyjaśnię, w jakim stopniu orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zwanego dalej „ETPC”) dotyczące „zamiaru użycia przemocy” może pomóc w analizie. Na koniec wyjaśnię, dlaczego moim zdaniem, nawet przy założeniu, że Sąd mógł wywnioskować z akt sprawy istnienie zamiaru użycia przemocy, takie stwierdzenie samo w sobie nie pozwalało na uznanie kryterium ppkt ii) za spełnione. 50.      W pierwszej kolejności, w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 38 niniejszej opinii, uważam, że w ramach samej argumentacji wnoszącej odwołanie należy wyraźniej rozróżnić to, co stanowi rzeczywistą krytykę przeinaczenia, a to, co w rzeczywistości wynika z zakwestionowania kwalifikacji prawnej przyjętej przez Sąd. 51.      Jeśli chodzi o zarzuty, w których wnosząca odwołanie odnosi się do rozważań zawartych w zaskarżonym wyroku dotyczących dowodów nr 5, 6, 18, 20, 21 i 22(23), nie uważam, aby argumenty dotyczące rzekomego przeinaczenia mogły zostać uwzględnione. Wnosząca odwołanie zarzuca w istocie Sądowi, że na podstawie tych dowodów sformułował ustalenia, które ta kwestionuje, lub przypisał im zakres, który uważa ona za zbyt szeroki. Taka argumentacja nie wskazuje jednak na oczywiście błędną ocenę tych dowodów. Ma ona raczej na celu zakwestionowanie znaczenia przyznanego im przez Sąd, a w szerszym ujęciu – wniosków, jakie z nich wyciągnął w odniesieniu do mającego zastosowanie kryterium umieszczenia w wykazie. 52.      To samo dotyczy zarzutów sformułowanych w odniesieniu do dowodów nr 13, 14 i 17(24). Również w tym przypadku wnosząca odwołanie nie wykazała, że Sąd zmienił jasną treść tych dokumentów. Pod pozorem sformułowania zarzutu wnosząca odwołanie w rzeczywistości kwestionuje znaczenie nadane im przez Sąd, a także wywiedzioną z tego kwalifikację prawną. Co za tym idzie, również w tym względzie tak sformułowana krytyka nie dotyczy w rzeczywistości przeinaczenia, lecz zakwestionowania dokonanej przez Sąd oceny i kwalifikacji. 53.      Natomiast o ile zarzuty dotyczące przeinaczenia należy oddalić jako takie, o tyle sama ta część zarzutu jest dopuszczalna w zakresie, w jakim podważa kwalifikację prawną przyjętą przez Sąd zarówno w odniesieniu do okoliczności faktycznych, które uznał on za ustalone, jak i w odniesieniu do zakresu przyznanego pojęciu „zamiaru użycia przemocy” w świetle kryterium ppkt ii). 54.      Po drugie, należy wyjaśnić, w jakim stopniu orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące art. 11 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności(25), który gwarantuje wolność zgromadzeń i zrzeszania się, może zostać uwzględnione na potrzeby rozpatrzenia tej części zarzutu. W szczególności chodzi o pojęcie „zamiaru użycia przemocy” w kontekście korzystania ze swobody zgromadzeń, do którego odniósł się Sąd w zaskarżonym wyroku i na które powołuje się wnosząca odwołanie na poparcie tej części zarzutu drugiego. 55.      Uważam, że orzecznictwo to ma niewątpliwe znaczenie dla doprecyzowania pojęcia „zamiaru użycia przemocy” w kontekście demonstracji oraz dla uniknięcia pomyłki ze zwykłą chęcią wywołania zamieszek, wzbudzenia niepokoju lub podsycenia niezadowolenia. Jak wyjaśnił Sąd w pkt 78 zaskarżonego wyroku, ETPC uznał, że art. 11 EKPC nie chroni demonstracji, gdy organizatorzy lub uczestnicy zamierzają używać przemocy, podżegają do przemocy lub w inny sposób odrzucają podstawy społeczeństwa demokratycznego(26). Na tej samej zasadzie pragnę zauważyć, że ETPC wyjaśnił, iż ani samo ryzyko wystąpienia zamieszek, ani sama możliwość, że osoby kierujące się zamiarem użycia przemocy dołączają do danego wydarzenia, nie wystarczają same w sobie do utraty przez nie ochrony(27). 56.      Uważam jednak, że orzecznictwa tego nie można zastosować wprost do niniejszej sprawy. W wyżej wymienionych wyrokach chodziło o to, czy rozpatrywane czyny nadal mieściły się w zakresie korzystania z chronionego na mocy art. 11 EKPC prawa do pokojowego zgromadzania się. Tymczasem niniejsza sprawa dotyczy innej kwestii. Chodzi o ustalenie, czy spełnione są przesłanki określone w kryterium ppkt ii). Wprawdzie orzecznictwo to może w sposób użyteczny wyjaśnić pojęcie „zamiaru użycia przemocy” w kontekście demonstracji, jednak nie może samo w sobie przesądzić o zastosowaniu przedmiotowego kryterium. Kryterium to podlega odrębnym ramom prawnym, które co prawda mogą wykazywać pewne punkty styku z wolnością zgromadzeń, ale których specyficzne przesłanki należy oceniać w sposób autonomiczny w świetle szczególnych wymogów postępowania sądowego dotyczącego środków ograniczających. 57.      W tym względzie, po trzecie, zarzut dotyczący błędnego zastosowania kryterium ppkt ii) należy moim zdaniem zbadać jako taki. Wydaje mi się, że właśnie w tej kwestii Sąd naruszył prawo. Pragnę zauważyć, że wnosząca odwołanie podniosła ten zarzut w sposób wyraźny w tytule poprzedzającym pkt 46 odwołania, powołując się na naruszenia prawa dotyczące brutalnego charakteru demonstracji. Z pkt 8 repliki, a także z wymiany zdań podczas rozprawy, wynika również, iż zarzuca ona Sądowi błędne zastosowanie tego kryterium ze względu na brak ustalenia, że doszło do brutalnych demonstracji. 58.      Kryterium ppkt ii), określone w decyzji 2023/891, dotyczy zachowania obiektywnie związanego z brutalnymi demonstracjami lub innymi aktami przemocy. Nie ogranicza się ono do elementu subiektywnego dotyczącego zamiaru danej osoby. W rzeczywistości w ogóle o tym nie wspomina. Kryterium to – i podkreślam – całe kryterium i tylko kryterium („no less, but certainly not more”) wymaga elementu faktycznego, polegającego na organizowaniu takich demonstracji lub działań, kierowaniu nimi, uczestnictwie w nich, wspieraniu ich lub ułatwianiu(28). Ten faktyczny element musi zostać udowodniony. 59.      Oczywiście, jak wynika z orzecznictwa ETPC, o którym mowa w pkt 55 niniejszej opinii, zamiar użycia przemocy może mieć istotne znaczenie dowodowe przy ocenie pokojowego lub brutalnego charakteru demonstracji. Tak więc może on stanowić użyteczną wskazówkę dla oceny charakteru danych demonstracji lub roli osoby objętej środkami ograniczającymi. Nie może on jednak zastąpić elementu faktycznego wymaganego przez kryterium pkt ii). 60.      Tymczasem, jak wynika z pkt 114 i 115 zaskarżonego wyroku, w niniejszej sprawie Sąd skoncentrował swoje rozumowanie na kwestii, czy zostało wykazane, że wnosząca odwołanie kierowała się „zamiarem użycia przemocy”. Prawdą jest w tym względzie, że wbrew temu, co twierdzi wnosząca odwołanie, Sąd słusznie uznał, iż niektóre elementy akt sprawy, przywołane w szczególności w pkt 117–122 zaskarżonego wyroku, ujawniają zamiar użycia przemocy. Elementy te, oceniane łącznie, można było uznać za świadczące o strategii konfrontacji(29). Jednakże to właśnie w tej kwestii Sąd moim zdaniem naruszył prawo, uznając to stwierdzenie za wystarczające, aby stwierdzić, że kryterium ppkt ii) zostało spełnione. Innymi słowy, problemem jest nadanie przez Sąd większego znaczenia elementowi podmiotowemu (subiektywnemu) niż elementowi przedmiotowemu (materialnemu). 61.      Wydaje się bowiem, że Sąd pomylił dwie odrębne płaszczyzny. Pierwsza z nich, zaczerpnięta z orzecznictwa dotyczącego art. 11 EKPC, polega na wytyczeniu zakresu pokojowych demonstracji. W tym względzie, jak wskazałem w pkt 55 niniejszej opinii, pojęcie „zamiaru użycia przemocy” jest istotne i może odgrywać decydującą rolę przy ustalaniu, czy dane działania nadal podlegają ochronie wynikającej z prawa do pokojowych zgromadzeń. Druga płaszczyzna, właściwa dla środków ograniczających Unii, dotyczy zastosowania kryterium ppkt ii). W tym zakresie do Sądu należało zbadanie, czy demonstracje, w których wnosząca odwołanie miała uczestniczyć lub które miała planować, kierować nimi, wspierać je lub ułatwiać, same w sobie miały charakter brutalny w rozumieniu stosowanego kryterium, czego Sąd nie uczynił. 62.      W związku z tym wniosek, do którego doszedł Sąd w pkt 128 zaskarżonego wyroku, wydaje mi się obarczony błędem w kwalifikacji prawnej okoliczności faktycznych. W szczególności Sąd uznał, że „stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonych aktów, że wnosząca odwołanie wydawała instrukcje w celu zatrudnienia […] osób mających uczestniczyć w demonstracjach, podczas których miały miejsce akty przemocy, nie jest obarczone błędem w ocenie”(30). Tymczasem wniosek ten nie znajduje uzasadnienia w ocenie dowodów dokonanej w pkt 116–127 tego wyroku. Z oceny tej nie wynika bowiem, że akty przemocy zostały rzeczywiście popełnione w trakcie przedmiotowych demonstracji(31). 63.      W tych okolicznościach uważam, że część druga zarzutu drugiego jest zasadna w zakresie, w jakim zarzuca zasadniczo Sądowi, że nie uwzględnił dokładnego zakresu kryterium ppkt ii). W przedmiocie trzeciej części zarzutu drugiego 64.      W części trzeciej zarzutu drugiego, skierowanej przeciwko pkt 132–141 zaskarżonego wyroku, wnosząca odwołanie kwestionuje zasadniczo ocenę Sądu, że przedmiotowe demonstracje zostały zorganizowane w interesie i przy udziale Federacji Rosyjskiej, stanowiły część działań destabilizacyjnych, które wymagały zastosowania środków ograniczających, a tym samym pozwoliły Radzie na uznanie, bez popełnienia przy tym błędu w ocenie, że wnosząca odwołanie była odpowiedzialna za działania podważające demokrację i praworządność w Republice Mołdawii lub zagrażające im. 65.      Na wstępie uważam, że zarzuty dotyczące przeinaczenia dowodów nie mogą zostać uwzględnione. Z pkt 70 odwołania wynika bowiem, że wnosząca odwołanie nie kwestionuje w rzeczywistości materialnej treści dowodów zbadanych przez Sąd, w szczególności dowodów nr 21 i 22 zawartych w dokumencie WK 6382/2023, lecz wyciągnięty z nich w pkt 140 zaskarżonego wyroku wniosek, zgodnie z którym omawiane demonstracje zostały zorganizowane w interesie Federacji Rosyjskiej i przy jej wsparciu. Jej argumentacja dotyczy zatem w rzeczywistości kwalifikacji prawnej okoliczności faktycznych przyjętych przez Sąd w świetle przesłanek zastosowania rozpatrywanych środków ograniczających. Tymczasem zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 38 niniejszej opinii kwestia ta należy do właściwości Trybunału w ramach odwołania. 66.      Co do istoty nie wydaje mi się, aby zarzuty wnoszącej odwołanie zostały uwzględnione. Podnosi ona zasadniczo, że Sąd przypisał nadmierne znaczenie zakwalifikowaniu jej partii jako prorosyjskiej lub sprzyjającej Rosji, podczas gdy taka charakterystyka nie może jej zdaniem dowodzić ani woli powiązania Republiki Mołdawii z Federacją Rosyjską, ani wspierania jej bezprawnych działań. Wnosząca odwołanie twierdzi również, że samo istnienie powiązań z Federacją Rosyjską nie wystarcza do spełnienia kryterium umieszczenia w wykazie. 67.      Uważam, że taka argumentacja nie może zostać uwzględniona. Jak zauważyła Rada w swojej duplice, zakwalifikowanie partii wnoszącej odwołanie jako prorosyjskiej nie jest jedynym elementem uwzględnionym przez Sąd. Wpisuje się ono w łańcuch konkretnych i spójnych poszlak, na których oparł się Sąd w celu dokonania oceny, czy rozpatrywane demonstracje naruszały suwerenność i niezależność Republiki Mołdawii lub, szerzej, demokrację, praworządność, stabilność lub bezpieczeństwo w tym państwie lub im zagrażały. 68.      Ponadto kwalifikacji tej nie można rozpatrywać w oderwaniu od kontekstu normatywnego i faktycznego przypomnianego w decyzji 2023/891. Według Rady z motywów 4 i 7 tej decyzji wynika w szczególności, że przedmiotowe działania miały miejsce w kontekście prób destabilizacji powiązanych z Federacją Rosyjską, mających na celu wykorzystanie zależności energetycznej Republiki Mołdawii w celu wywołania niepokojów wśród ludności i wywarcia presji na rząd mołdawski. 69.      Wynika z tego, że wnosząca odwołanie nie ma podstaw, by twierdzić, iż Sąd oparł się na zwykłych abstrakcyjnych powiązaniach między nią a Federacją Rosyjską. W pkt 134–139 zaskarżonego wyroku Sąd uwzględnił dokładne powiązania, umiejscowione w kontekście politycznym i gospodarczym wynikającym z rosyjskiej agresji na Ukrainę, a także szereg dowodów mających na celu wykazanie, że Federacja Rosyjska starała się instrumentalizować protesty organizowane przez wnoszącą odwołanie w celu destabilizacji Republiki Mołdawii, w szczególności poprzez szkolenie niektórych osób w zakresie użycia przemocy. W świetle tych wszystkich okoliczności Sąd uznał, że demonstracje te można uznać za wpisujące się w takie działania destabilizacyjne. 70.      W tej sytuacji uważam, że Rada, a następnie Sąd, miały prawo umieścić zarzucane działania w ogólnym kontekście pozwalającym na wyjaśnienie ich znaczenia. Proponuję zatem, aby Trybunał oddalił część trzecią zarzutu drugiego jako bezzasadną. W przedmiocie części czwartej zarzutu drugiego 71.      W części czwartej zarzutu drugiego wnosząca odwołanie kwestionuje pkt 142–154 zaskarżonego wyroku, w których Sąd uznał, w szczególności w pkt 149 i 150 tego wyroku, że rozwiązanie jej partii politycznej nie spowodowało utraty ważności rozpatrywanych środków ograniczających, w tym również w sytuacji braku organizacji brutalnych demonstracji po pierwotnym umieszczeniu jej nazwiska w spornych wykazach. 72.      Na wstępie wydaje mi się, że zarzut szczegółowy dotyczący przeinaczenia okoliczności faktycznych, podniesiony w pkt 76 odwołania, należy odrzucić jako niedopuszczalny. Został on sformułowany w sposób nieprecyzyjny i nie odnosi się do żadnego konkretnego dowodu, wbrew wymogom przypomnianym w pkt 22 niniejszej opinii. W rzeczywistości wnosząca odwołanie nie podważa oczywistego przeinaczenia okoliczności faktycznych lub dowodów, lecz kwestionuje konsekwencje prawne, jakie Sąd wyciągnął z rozwiązania partii politycznej ȘOR, a szerzej z zarzucanej zmiany sytuacji faktycznej. 73.      W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pozostawienie danej osoby w wykazie środków ograniczających wymaga sprawdzenia, czy od czasu pierwotnego umieszczenia w wykazie lub od czasu poprzedniego przeglądu sytuacja faktyczna zmieniła się w taki sposób, że nie jest już możliwe wyciągnięcie takiego samego wniosku co do udziału tej osoby w działaniach, których dotyczy sprawa(32). 74.      Tymczasem w niniejszej sprawie rozwiązanie partii ȘOR nie spowodowało samo z siebie, że utrzymanie rozpatrywanych środków stało się niezgodne z prawem. Kryterium ppkt ii) nie jest sformułowane w odniesieniu do przynależności do określonej formacji politycznej, lecz odnosi się do planowania brutalnych demonstracji lub innych aktów przemocy, kierowania nimi, angażowania się w nie, wspierania ich lub ułatwiania. W związku z tym, nawet jeśli zarzucane działania miały faktycznie charakter partyjny, to z prawnego punktu widzenia nie musiały one zależeć od tego charakteru. Zniknięcie tego kontekstu nie wystarczyło zatem samo w sobie, aby wykluczyć, że wnosząca odwołanie nadal może podlegać przedmiotowemu kryterium. 75.      Sąd nie ograniczył się zresztą do wykluczenia znaczenia rozwiązania w czerwcu 2023 r. partii politycznej wnoszącej odwołanie, uznanej za niezgodną z konstytucją. W pkt 146 zaskarżonego wyroku uwzględnił on również niedawne zachowanie zainteresowanej, w szczególności jej zaangażowanie w planowanie przedmiotowych demonstracji, jej wypowiedzi mogące wywołać zamieszki podczas tych demonstracji, a także jej działalność w mediach społecznościowych. I właśnie na podstawie tych wszystkich okoliczności słusznie uznał, że Rada mogła zasadnie uznać, iż wnosząca odwołanie nadal spełnia kryterium ppkt ii). 76.      Argument dotyczący braku nowych brutalnych demonstracji w okresie bezpośrednio następującym po pierwotnym umieszczeniu w wykazie również nie wydaje mi się przekonujący. Orzecznictwo przytoczone w pkt 73 niniejszej opinii nie nakłada na Radę obowiązku przedstawiania przy każdym ponownym przeglądzie nowych okoliczności faktycznych o takim samym charakterze jak te, które stanowiły podstawę pierwotnego umieszczenia w wykazie. Wymaga ono przeprowadzenia ponownej oceny, mającej na celu sprawdzenie, czy pierwotne przesłanki zachowują swoją aktualność w świetle sytuacji istniejącej w dniu utrzymania wpisu. 77.      W tym względzie Sąd wskazał zasadniczo w pkt 149–152 zaskarżonego wyroku, że omawiane demonstracje miały miejsce w bardzo niedawnej przeszłości, że miały one poważny wpływ na sytuację w Republice Mołdawii i że ten wpływ ciągle jest istotny, ponieważ kontekst geopolityczny nie uległ zmianie, a cele realizowane przez środki ograniczające nie zostały osiągnięte. Sąd ocenił zatem rozwiązanie partii ȘOR i brak nowych demonstracji w ramach aktualizacji ponownej oceny sytuacji, nie stwierdzając jednak, że okoliczności te same w sobie wystarczają, by pozbawić pierwotne uzasadnienie jego znaczenia. 78.      Wnioskuję z tego, że część czwartą zarzutu drugiego należy odrzucić jako niedopuszczalną, ponieważ dotyczy ona przeinaczenia okoliczności faktycznych. Ponadto uważam, że w zakresie, w jakim ta część zarzutu drugiego dotyczy naruszenia prawa, Sąd mógł uznać, nie naruszając prawa, iż sytuacja nie zmieniła się w taki sposób, aby nie było już możliwe podtrzymanie tego samego wniosku co do udziału wnoszącej odwołanie w działaniach, o których mowa w kryterium ppkt ii). Część czwarta niniejszego zarzutu nie wydaje mi się zatem zasadna. 79.      W świetle powyższego uważam, że zarzut drugi należy uwzględnić w zakresie, w jakim zarzuca on Sądowi naruszenie prawa przy stosowaniu kryterium ppkt ii) poprzez uznanie istnienia „zamiaru użycia przemocy” za wystarczające do stwierdzenia, że został spełniony warunek dotyczący planowania brutalnych demonstracji, kierowania nimi, wspierania ich, ułatwiania ich lub angażowania się w nie. W pozostałym zakresie zarzut ten należy oddalić bądź odrzucić. W przedmiocie trzeciego zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia prawa przy ocenie naruszenia praw podstawowych 80.      W zarzucie trzecim wnosząca odwołanie podnosi zasadniczo, że Sąd naruszył prawo, gdy stwierdził w pkt 164–167 zaskarżonego wyroku, że rozpatrywane środki ograniczające nie naruszają w sposób nieproporcjonalny, po pierwsze, praworządności i swobody prowadzenia działalności politycznej wnoszącej odwołanie, a po drugie, jej prawa własności i swobody prowadzenia działalności gospodarczej. 81.      Rada i Komisja kwestionują tę argumentację. 82.      Przed zbadaniem tego zarzutu co do istoty należy ocenić jego dopuszczalność. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem odwołanie powinno dokładnie wskazywać zakwestionowane części wyroku, o którego uchylenie wniesiono, oraz zawierać argumenty prawne powołane na poparcie tego żądania, pod rygorem niedopuszczalności odwołania lub danego zarzutu. Do Trybunału należy, w razie potrzeby z urzędu, zbadanie, czy wymóg ten został spełniony(33). 83.      Wydaje się, że ten wymóg jest spełniony w niniejszej sprawie. Wnosząca odwołanie wyraźnie odnosi się do pkt 164–167 zaskarżonego wyroku i utrzymuje zasadniczo, że Sąd naruszył prawo, orzekając, iż rozpatrywane środki ograniczające nie nakładają na nią nadmiernych niedogodności w stosunku do zamierzonych celów. W tym względzie powołuje się ona w szczególności na orzecznictwo ETPC dotyczące zamiaru użycia przemocy w kontekście art. 11 EKPC i zarzuca Sądowi brak uwzględnienia rozwiązania partii ȘOR. 84.      Wynika z tego, że zarzut trzeci wystarczająco jasno wskazuje zarówno kwestionowane punkty zaskarżonego wyroku, jak i argumenty prawne powołane na ich poparcie. Moim zdaniem jest on zatem dopuszczalny. 85.      Co do istoty sprawy należy przypomnieć, że kontrola proporcjonalności środków ograniczających uwzględnia szeroki zakres uznania, jakim dysponuje Rada w dziedzinie WPZiB. Oznacza to sprawdzenie, po pierwsze, czy środki, o których mowa, służą celowi leżącemu w interesie ogólnym uznanym przez Unię, po drugie, czy nie są one w sposób oczywisty nieadekwatne w stosunku do tego celu oraz, po trzecie, czy nie wykraczają one w sposób oczywisty poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia, nakładając na daną osobę nadmierne obciążenie w stosunku do zamierzonego celu(34). W świetle tych ram należy zbadać, czy Sąd naruszył prawo przy ocenie proporcjonalności spornych aktów. 86.      W niniejszej sprawie Sąd uznał w pkt 163–165 zaskarżonego wyroku, że rozpatrywane środki ograniczające realizowały cel leżący w interesie ogólnym, polegający na wspieraniu władz mołdawskich w obliczu działań destabilizujących mogących stanowić przeszkodę w procesie przystąpienia Republiki Mołdawii do Unii. Sąd uznał również, że środki te były odpowiednie, ponieważ były skierowane w szczególności przeciwko osobom, które poprzez kierowanie brutalnymi demonstracjami lub planowanie ich stanowiły zagrożenie dla demokracji i praworządności w tym państwie. 87.      W odniesieniu do rzekomego nadmiernego charakteru tych środków Sąd zauważył w pkt 167 zaskarżonego wyroku, że nie stanowiły one nieodwracalnej przeszkody dla prowadzenia przez wnoszącą odwołanie opozycyjnej działalności politycznej w Republice Mołdawii. Środki te same w sobie nie zakazywały jej planowania demonstracji przeciwko rządowi, o ile pozostawały one pokojowe i nie wpisywały się w ramy działań destabilizacyjnych prowadzonych przez podmioty zewnętrzne, takie jak Federacja Rosyjska. 88.      Wydaje mi się, że ocena ta nie narusza prawa. Jak już wskazano w ramach analizy czwartej części drugiego zarzutu, sporne środki nie zostały przyjęte ze względu na przynależność wnoszącej odwołanie do opozycyjnej partii politycznej, lecz z powodu działań uznanych za spełniające kryterium ppkt ii). Nie pozbawiają one zatem wnoszącej odwołanie, ze względu na sam ich cel, możliwości dalszego prowadzenia legalnej działalności politycznej. Sporne środki nie naruszają również istoty jej praw podstawowych, w szczególności prawa własności i swobody prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ są one ograniczone, odwracalne i opatrzone gwarancjami właściwymi dla systemu środków ograniczających(35). 89.      Wreszcie argument, zgodnie z którym Sąd nie uwzględnił zmiany sytuacji wynikającej z rozwiązania partii ȘOR, nie może zostać uwzględniony. Sąd wyraźnie zbadał tę okoliczność w pkt 142–150 zaskarżonego wyroku. Jak wskazano w pkt 77 niniejszej opinii, Sąd słusznie uznał, że rozwiązanie to nie wystarcza, aby uznać środki przyjęte wobec wnoszącej odwołanie za nieaktualne, biorąc pod uwagę ich cel, kontekst i osobiste zachowanie zainteresowanej. 90.      Na podstawie powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał oddalił zarzut trzeci, dotyczący naruszenia prawa przy ocenie proporcjonalności środków ograniczających i podnoszonego naruszenia praw podstawowych wnoszącej odwołanie. Wnioski z analizy 91.      Ze względu na naruszenie prawa przez Sąd przy wykładni kryterium ppkt ii) proponuję, aby Trybunał uwzględnił część drugą zarzutu drugiego i w konsekwencji uchylił zaskarżony wyrok. Jak bowiem wynika z pkt 99 i 100 zaskarżonego wyroku, brutalny charakter demonstracji został przed Sądem zakwestionowany. Sąd jednak nie zbadał, czy przedmiotowe protesty rzeczywiście doprowadziły do aktów, które można by zakwalifikować jako „akty przemocy” w rozumieniu kryterium ppkt ii). Sąd oddalił skargę, skoncentrowawszy swoją analizę na subiektywnym zamiarze skarżącej, podczas gdy taki element nie wchodzi w zakres przesłanek właściwych temu kryterium. W przedmiocie skargi przed Sądem 92.      Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał Sprawiedliwości może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd. 93.      Uważam, że stan postępowania nie pozwala na wydanie orzeczenia. Jak wykazała analiza drugiej części drugiego zarzutu, Sąd nie zastosował właściwego testu prawnego w celu ustalenia, czy kryterium ppkt ii) zostało spełnione. Zastosowanie odpowiedniego testu wymaga jednak zbadania okoliczności faktycznych dotyczących istnienia „brutalnych manifestacji lub innych aktów przemocy” w rozumieniu tego kryterium. Wydaje mi się, że okoliczności te nie wynikają w wystarczającym stopniu z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi. 94.      W tym względzie, jak przypomniałem w pkt 91 niniejszej opinii, wnosząca odwołanie zakwestionowała właśnie to, czy demonstracje, o których mowa w decyzji Rady, można uznać za „brutalne” w rozumieniu kryterium ppkt ii). W tych okolicznościach proponuję, aby Trybunał przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania. W przedmiocie kosztów 95.      Ponieważ, zgodnie z moją analizą, sprawa powinna zostać przekazana Sądowi, rozstrzygnięcie o kosztach powinno nastąpić w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Wnioski 96.      W świetle powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał orzekł, co następuje: 1)      Wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 18 grudnia 2024 r., Tauber/Rada (T‑493/23, EU:T:2024:904) zostaje uchylony. 2)      Sprawa zostaje przekazana Sądowi Unii Europejskiej do ponownego rozpoznania. 3)      Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie. 1      Język oryginału: francuski. 2      Decyzja Rady z dnia 30 maja 2023 r. zmieniająca decyzję (WPZiB) 2023/891 w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami destabilizującymi Republikę Mołdawii (Dz.U. 2023, L 140 I, s. 9). 3      Rozporządzenie Rady z dnia 30 maja 2023 r. wykonujące rozporządzenie (UE) 2023/888 w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami destabilizującymi Republikę Mołdawii (Dz.U. 2023, L 140 I, s. 1). 4      Decyzja Rady z dnia 26 kwietnia 2024 r. zmieniająca decyzję (WPZiB) 2023/891 w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami destabilizującymi Republikę Mołdawii (Dz.U. L, 2024/1242). 5      Rozporządzenie wykonawcze Rady z dnia 26 kwietnia 2024 r. wykonujące rozporządzenie (UE) 2023/888 w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami destabilizującymi Republikę Mołdawii (Dz.U. L, 2024/1243). 6      Decyzja Rady z dnia 28 kwietnia 2023 r. w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami destabilizującymi Republikę Mołdawii (Dz.U. 2023, L 114, s. 15). 7      Rozporządzenie Rady z dnia 28 kwietnia 2023 r. (Dz.U. 2023, L 114, s. 1). 8      Zobacz m.in. wyroki: z dnia 15 maja 2025 r., Kiene  in./Parlament  Rada (C‑487/24 P, EU:C:2025:357, pkt 21); oraz z dnia 26 marca 2026 r. w sprawach połączonych Pumpyanskiy  in./Rada (C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P i C‑111/24 P, zwany dalej „wyrokiem Pumpyanskiy”, EU:C:2026:245, pkt 157). 9      Zobacz wyrok z dnia 26 stycznia 2017 r., MamoliRobinetteria/Komisja (C‑619/13 P, EU:C:2017:50, pkt 117 i przytoczone tam orzecznictwo). 10      Zobacz wyroki: z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 135); z dnia 29 listopada 2018 r., Bank Tejarat/Rada (C‑248/17 P, EU:C:2018:967, pkt 86). 11      Zobacz podobnie wyrok z dnia 5 marca 2015 r., Ezz  in./Rada (C‑220/14 P, EU:C:2015:147, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). 12      Wyrok z dnia 15 lipca 1982 r. (40/82, EU:C:1982:285). Zwracam uwagę, że w tej sprawie Trybunał stwierdził, iż środek krajowy zawierał ukryte ograniczenie, w oparciu o „pewne ustalone okoliczności faktyczne”, które prowadziły do wniosku, że brytyjskie przepisy kryły w sobie cel protekcjonistyczny  nie były faktycznie ukierunkowane na ochronę zdrowia (pkt 37 tego wyroku). W szczególności Zjednoczone Królestwo zakazało importu indyków bożonarodzeniowych pochodzących z Francji, powoławszy się na ochronę zdrowia zwierząt przed rzekomym pomorem drobiu (chorobą Newcastle). Trybunał uznał jednak, że ograniczenie to nie służy w rzeczywistości celowi zdrowotnemu, lecz stanowi ukryte ograniczenie służące celom protekcjonistycznym. W szczególności uwzględnił on okoliczność, że środek ten został przyjęty w okresie przedświątecznym w celu utrudnienia importu z Francji – pod wpływem nacisków ze strony brytyjskich producentów. 13      Zobacz podobnie wyroki: z dnia 5 marca 2015 r., Ezz  in./Rada (C‑220/14 P, EU:C:2015:147, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo); oraz z dnia 28 lipca 2016 r., Tomana  in./Rada  Komisja (C‑330/15 P, EU:C:2016:601, pkt 37). 14      Zobacz w tym względzie wyrok Pumpyanskiy (pkt 162, 324). Zobacz także wyrok z dnia 26 września 2018 r., Infineon Technologies/Komisja (C‑99/17 P, EU:C:2018:773, pkt 103), w którym Trybunał przypomina, że „[p]rzeinaczenie ma miejsce wówczas, gdy – bez przeprowadzania nowych dowodów – ocena dowodów istniejących okazuje się oczywiście błędna. Do wnoszącej odwołanie należy szczegółowe wskazanie dowodów, które zostały przeinaczone, i przedstawienie błędów popełnionych przy ocenie”. 15      Zobacz wyrok z dnia 26 września 2018 r., Infineon Technologies/Komisja (C‑99/17 P, EU:C:2018:773, pkt 65). 16      Zobacz podobnie wyroki: z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawach połączonych C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, Komisja i in./Kadi (EU:C:2013:518, pkt 119, 124); z dnia 13 marca 2025 r., Shuvalov/Rada (C‑271/24 P, EU:C:2025:180, pkt 38). 17      Wyrok z dnia 24 września 2019 r. w sprawach połączonych T‑760/15 i T‑636/16 (EU:T:2019:669, pkt 194). 18      Wyrok z dnia 21 września 2023 r. (C‑478/21 P, EU:C:2023:685, pkt 143). 19      Wyrok z dnia 25 kwietnia 2024 r. (C‑308/22, EU:C:2024:350, pkt 90, 92 i 94). 20      Wyrok z dnia 27 listopada 2024 r. (T‑561/21, EU:T:2024:869, pkt 132, 137). 21      Wyrok z dnia 25 kwietnia 2024 r. (C‑308/22, EU:C:2024:350). 22      Zobacz m.in. wyrok z dnia 26 marca 2026 r., UC/Rada (C‑455/24 P, EU:C:2026:253, pkt 116 i przytoczone tam orzecznictwo). 23      Zobacz pkt 117–124 zaskarżonego wyroku. 24      Zobacz pkt 130 zaskarżonego wyroku. 25      Podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej „EKPC”). 26      Zobacz wyrok ETPC z dnia 15 października 2015 r. w sprawie Kudrevičius i inni przeciwko Litwie [Wielka Izba] (CE:ECHR:2015:1015JUD003755305, pkt 92). Zobacz ogólniej w odniesieniu do art. 11 EKPC H. Keller, „Artikel 11. Versammlungs- und Vereinigungsfreiheit”, w: J.O. Frowein, W. Peukert, Europäische MenschenRechtsKonvention. EMRK-Kommentar, N.P. Engel Verlag, Kehl, 2024, 4 ed., s. 723–759. 27      Zobacz wyrok ETPC z dnia 12 czerwca 2014 r. w sprawie Primov i inni przeciwko Rosji (CE:ECHR:2014:0612JUD001739106, pkt 155, 157). Warto również wspomnieć między innymi o orzeczeniu ETPC z dnia 11 października 2001 r. w sprawie Osmani i inni przeciwko Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii (CE:ECHR:2001:1011DEC005084199). W tej sprawie skarżący zorganizowali demonstracje, mając świadomość ryzyka, że mogą one przerodzić się w zamieszki, poważne niepokoje i starcia z policją. Demonstracje te doprowadziły bowiem do ataku na siły porządkowe ze strony grupy wyposażonej w metalowe pałki, rzucającej kamieniami, odłamkami skał, koktajlami Mołotowa oraz nabojami z gazem łzawiącym. Skarżący wyróżniali się ponadto prezentowanymi przez nich radykalnymi postulatami wobec rządu, organizowaniem grup demonstrantów, przydzielaniem obowiązków oraz wydawaniem poleceń uczestnikom. W tym kontekście ETPC odrzucił wniesione do niego skargi jako niedopuszczalne. 28      Mając świadomość, że środki ograniczające mają charakter zabezpieczający [zob. podobnie wyrok z dnia 3 września 2008 r., Kadi  Al Barakaat International Foundation/Rada  Komisja (sprawy połączone C‑402/05 P i C‑415/05 P, EU:C:2008:461, pkt 358)], a zatem nie stanowią sankcji karnych, pomocne może być, czysto analityczne, zrozumienie kryterium ppkt ii) przez analogię do struktury czynu zabronionego. Kryterium to, choć samo w sobie nie ma charakteru karnego, zostało bowiem sformułowane w sposób przypominający o odpowiedzialności karnej, co może wyjaśniać sposób postępowania Sądu przy zastosowaniu, moim zdaniem błędnie, tego kryterium w niniejszej sprawie. Zgodnie z dominującym poglądem w prawie karnym porównawczym „czyn zabroniony” jest pojęciem złożonym, obejmującym zarówno zachowanie, czyli element materialny przestępstwa, jak i stan umysłu, czyli jego element intelektualny lub moralny (zob. J. Pradel, Droit pénal comparé, Dalloz, Paris, 2008, 3 ed., s. 62, 63, a także s. 90 i nast., gdzie przedstawiono analizę sposobów, w jakie różne systemy prawa krajowego traktują kwestię istnienia aspektu psychologicznego czynu zabronionego. Zobacz również F. Tulkens i M. van de Kerchove, Introduction au droit pénal. Aspects juridiques et criminologiques, Wolters Kluwer, Waterloo, 2007, 8 ed., s. 358–359). W przypadku przestępstw i wykroczeń aspekt moralny (podmiotowy) składa się z dwóch elementów, a mianowicie świadomości (sciens) i woli (volens), tworząc w ten sposób zamiar karalny (zob. C. Hennau i J. Verhaegen, we współpracy z D. Spielmann i A. Bruyndonckx, Droit pénal général, Bruylant, Bruxelles, 2003, 3 ed., s. 320; zob. również D. Spielmann i A. Spielmann, Droit pénal général luxembourgeois, Bruylant, Bruxelles, 2004, 2 ed., s. 325). Jednakże w odróżnieniu od kryminalizacji czynu kryterium ppkt ii) nie zawiera żadnego odniesienia, nawet dorozumianego, do stanu umysłu i ogranicza się do elementu materialnego. W związku z tym, dokonując ściśle teoretycznego porównania między kryterium ppkt ii) a teorią prawną dotyczącą znamion czynu zabronionego, wydaje mi się, że Sąd w niniejszej sprawie skoncentrował swoją kontrolę na poszukiwaniu pewnej formy mens rea (stanu umysłu), podczas gdy kryterium to wymagało przede wszystkim scharakteryzowania actus reus (czynu), a mianowicie w szczególności planowania demonstracji lub innych działań, które same w sobie musiały mieć brutalny charakter, kierowania nimi lub uczestniczenia w nich. 29      Sąd stwierdził zatem w pkt 117–121 zaskarżonego wyroku, opierając się w szczególności na dowodach nr 5, 6 i 18, istnienie praktyki polegającej na tym, że partia wnoszącej odwołanie wybierała i wynagradzała osoby, aby uczestniczyły w demonstracjach organizowanych przez tę partię. Sąd uwzględnił również szczególną rolę wnoszącej odwołanie w organizacji tych zgromadzeń, a także istnienie metod ukrywania płatności oraz transportu uczestników do Kiszyniowa (Mołdawia). Do tych elementów doszły jeszcze okoliczności wynikające, po pierwsze, z dowodu nr 22, przywołanego w pkt 122 zaskarżonego wyroku, dotyczącego aresztowania 24 osób oraz zajęcia środków finansowych przeznaczonych na sfinansowanie demonstracji, a po drugie z dowodów nr 20 i 21, przywołanych w pkt 123 tego wyroku, zgodnie z którymi miano wybrać członków grup paramilitarnych oraz byłych żołnierzy i funkcjonariuszy policji w celu wywołania niepokojów społecznych podczas tych zgromadzeń. 30      Kursywa moja. 31      Dla kompletności analizy zwracam uwagę, że w pkt 45 odwołania wnosząca je wskazuje, iż pewna liczba demonstracji, które zorganizowała jako wiceprzewodnicząca dużej partii opozycyjnej, „doprowadziła do aktów przemocy”. W odpowiedzi na pytanie zadane przez Trybunał podczas rozprawy wnosząca odwołanie wyjaśniła, że stwierdzenie to dotyczyło czynów określonych przez nią jako „pojedyncze, nieplanowane i sporadyczne”. 32      Zobacz podobnie wyroki: z dnia 26 lipca 2017 r., Rada/LTTE (C‑599/14 P, EU:C:2017:583, pkt 46); oraz z dnia 13 marca 2025 r., PKK/Rada (C‑72/23 P, EU:C:2025:182, pkt 106). 33      Zobacz wyrok Pumpyanskiy (pkt 157 i przytoczone tam orzecznictwo). 34      Zobacz wyrok Pumpyanskiy(pkt 229–233). 35      Pragnę zauważyć w tym względzie, że w pkt 164 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, co nie zostało zakwestionowane przez wnoszącą odwołanie, że nie wskazała ona mniej restrykcyjnych środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu z taką samą skutecznością.