C-184/05
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2007-01-11CELEX: 62005CC0184ECLI:EU:C:2007:15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 28c część A lit. a) szóstej dyrektywy VAT, w związku z przepisami dyrektywy 77/799 o wzajemnej pomocy właściwych władz oraz rozporządzenia nr 218/92, należy interpretować w ten sposób, że organy podatkowe państwa wysyłki są zobowiązane do wystąpienia do państwa przeznaczenia z wnioskiem o udzielenie informacji w celu potwierdzenia wewnątrzwspólnotowego charakteru dostaw, jeśli podatnik nie może samodzielnie przedstawić dowodów?Ratio decidendi
Zwolnienia z VAT, jako odstępstwa od zasady szerokiego zakresu opodatkowania, muszą być interpretowane ściśle, a ciężar dowodu spełnienia warunków zwolnienia spoczywa na podatniku. Państwa członkowskie mogą nakładać formalne wymogi dowodowe, pod warunkiem poszanowania prawa UE i zasady proporcjonalności. Mechanizmy wzajemnej pomocy administracyjnej (dyrektywa 77/799 i rozporządzenie 218/92) mają na celu wspieranie współpracy między organami podatkowymi w walce z oszustwami i nie zwalniają podatników z obowiązku udowodnienia faktów. Organy podatkowe mogą, ale nie muszą, występować o informacje, a państwa współpracujące mogą odmówić ich udzielenia, jeśli wnioski nakładają nieproporcjonalne obciążenia administracyjne lub wnioskujący organ nie wyczerpał własnych źródeł informacji. Zatem organy podatkowe nie są zobowiązane do występowania o informacje do innego państwa członkowskiego, jeśli podatnik nie jest w stanie przedstawić dowodów.Stan faktyczny
Twoh International B.V. (Twoh) została wezwana do zapłaty podatku VAT i dodatkowego zobowiązania podatkowego za dostawy z 1996 r., które Twoh uważała za zwolnione dostawy wewnątrzwspólnotowe. Niderlandzki organ podatkowy odmówił zwolnienia, ponieważ Twoh nie przedstawiła wystarczających dowodów na transport towarów do innego państwa członkowskiego. Twoh argumentowała, że organy podatkowe były zobowiązane, na podstawie przepisów o wzajemnej pomocy, do zasięgnięcia informacji u władz państw przeznaczenia w celu potwierdzenia transgranicznego charakteru dostaw. Jej żądanie zostało oddalone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Ten, kto wnosi o zwolnienie od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej zgodnie z art. 28c część A lit. a) szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, musi udowodnić, że nabywca uzyskał prawo rozporządzania jak właściciel dostarczonym towarem, który został wysłany lub transportowany do innego państwa członkowskiego, oraz że w związku z tym towar ten opuścił fizycznie państwo pochodzenia. Organy podatkowe państwa pochodzenia nie są zobowiązane do wystąpienia do organów podatkowych państwa przeznaczenia z wnioskiem o udzielenie informacji na podstawie dyrektywy Rady 77/799/EWG z dnia 19 grudnia 1977 r dotyczącej wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich w dziedzinie podatków bezpośrednich oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 218/92 z dnia 27 stycznia 1992 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatków pośrednich (VAT), jeśli podatnik nie był w stanie przedstawić dowodu wysyłki lub transportu tych towarów.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
JULIANE KOKOTT
przedstawiona w dniu 11 stycznia 2006 r.(1)
Sprawa C‑184/05
Twoh International B.V.
przeciwko
Staatssekretaris van Finaciën
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hoge Raad der Nederlanden (Niderlandy)]
Szósta dyrektywa VAT – Artykuł 28c część A lit. a) – Dostawa wewnątrzwspólnotowa – Zwolnienie – Warunki dotyczące dowodu –Dyrektywa 77/799/EWG – Rozporządzenie (EWG) nr 218/92
I – Wprowadzenie
1. We wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Hoge Raad der Nederlanden zwrócił się o dokonanie wykładni szóstej
dyrektywy VAT(2) oraz innych aktów prawnych, które regulują wzajemną pomoc organów administracji podatkowej. Wniosek dotyczy w istocie pytania,
czy organy administracji podatkowej są zobowiązane do zasięgnięcia informacji w innym państwie członkowskim, jeśli podatnik
nie może samodzielnie udowodnić, że dokonał zwolnionej od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej, bowiem nabywca mający siedzibę
w innym państwie członkowskim nie przekazał mu wymaganych oświadczeń lub dokumentów. Pytania te pozostają w ścisłym związku
z pytaniami, które zostały postawione w sprawach C‑409/04 Teleos i.in. oraz C‑146/05 Collée, w odniesieniu do których przedstawiam
opinie również w dniu dzisiejszym.
II – Ramy prawne
A – Prawo wspólnotowe
2. Dyrektywa Rady 91/680 z dnia 16 grudnia 1991 r.(3) uzupełniająca wspólny system podatku od wartości dodanej i zmieniająca dyrektywę 77/388/EWG w celu zniesienia granic fiskalnych
wprowadziła do szóstej dyrektywy tytuł XVIa (Przepisy przejściowe dotyczące opodatkowania handlu między państwami członkowskimi,
art. 28a-28m). Przepisy te nadal znajdują zastosowanie, bowiem do tej pory nie wydano ostatecznego uregulowania dotyczącego opodatkowania
handlu między państwami członkowskimi.
3. Artykuł 28c część A szóstej dyrektywy reguluje zwolnienie dostaw towarów. Przepis ten stanowi, że:
„[…] na warunkach ustanowionych w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania zwolnień przewidzianych poniżej, a także
aby zapobiec oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania i nadużyciom, państwa członkowskie zwalniają z podatku:
a) dostawy towarów, określone w art. 5 i 28a ust. 5 lit. a), wysyłan[ych] lub transportowan[ych] przez sprzedawcę bądź nabywcę
towarów lub na jego [ich] rachunek, do miejsca poza terytorium określon[ym] w art. 3, lecz znajdującego się na obszarze Wspólnoty,
dokonane dla podatnika lub osoby prawnej niepodlegającej opodatkowaniu, któr[zy] działa[ją] w takim charakterze w państwie
członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów.
[…]”
4. Artykuł 22 szóstej dyrektywy reguluje formalne obowiązki podatnika i przewiduje w wersji znajdującej zastosowanie w niniejszej
sprawie(4), między innymi, co następuje:
„2. a) Każdy podatnik prowadzi rachunkowość w sposób wystarczająco szczegółowy, aby umożliwić zastosowanie podatku od wartości
dodanej oraz kontrolę przez organ podatkowy.
[…]
3) a) Każdy podatnik wystawia fakturę lub inny dokument uznawany za fakturę, w odniesieniu do towarów i usług, które dostarczył
lub świadczył na rzecz innego podatnika lub osobie prawnej nie podlegającej opodatkowaniu. Każdy podatnik wystawia ponadto
fakturę lub inny dokument uznawany za fakturę w odniesieniu do dostaw towarów określonych w art. 28b część B ust. 1 oraz w odniesieniu
do towarów dostarczonych na warunkach określonych w art. 28c część A. Podatnik zachowuje jeden egzemplarz każdego wystawionego
dokumentu.
[…]
4.a) Każdy podatnik składa deklarację podatkową w terminie ustalonym przez każde z państw członkowskich. […]
b) W deklaracji podatkowej muszą się znaleźć wszystkie niezbędne informacje potrzebne do obliczenia należnego podatku oraz
dokonanych odliczeń, w danym przypadku, łącznie z całkowitą kwotą transakcji odnoszących się do tego podatku i odliczeń oraz
całkowitą kwotą transakcji zwolnionych od podatku, o ile wydaje się to niezbędne dla ustalenia podstawy opodatkowania.
c) Deklaracja podatkowa określa ponadto:
– z jednej strony, całkowitą wartość, pomniejszoną o podatek od wartości dodanej, dostaw towarów, określonych w art. 28c część
A, od których podatek stał się wymagalny w tym okresie podatkowym.
– […]
6. […]
b) Każdy podatnik posiadający numer identyfikacyjny do celów podatku od wartości dodanej składa ponadto zestawienie nabywców
posiadających numery identyfikacyjne do celów podatku od wartości dodanej, którym dostarczał towary na warunkach ustanowionych
w art. 28c część A lit. a) i d) […].
Zestawienie określa:
– […]
– numer identyfikacyjny do celów podatku od wartości dodanej każdego nabywcy towarów, który został mu nadany w innym państwie
członkowskim i pod którym dostarczano mu towary […]
7. […]
8. Państwa członkowskie mogą nałożyć inne zobowiązania, które uznają za niezbędne dla poprawnego poboru podatków i aby zapobiec
oszustwom podatkowym, pod warunkiem równego traktowania transakcji wewnętrznych oraz transakcji zawieranych przez podatników
w różnych państwach członkowskich, o ile tego rodzaju zobowiązania nie będą prowadzić w handlu między państwami członkowskimi
do niepotrzebnych formalności związanych z przekraczaniem granic.”
5. Dyrektywa Rady 77/799/EWG z dnia 19 grudnia 1977 r. dotycząca wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich w dziedzinie
podatków bezpośrednich(5) zgodnie z jej art. 1 ust. 1 znajduje zastosowanie w szczególności do informacji dotyczących określenia i poboru podatku VAT.
Artykuł 2 ust. 1 dyrektywy brzmi:
„Właściwa władza państwa członkowskiego może zwrócić się z wnioskiem do właściwej władzy innego państwa członkowskiego o przekazanie
określonych informacji wskazanych w art. 1 ust. 1, w szczególnej [oznaczonej] sprawie. Właściwa władza państwa, do której
wniosek jest skierowany, nie ma obowiązku uwzględnienia takiego wniosku, jeżeli wydaje się, że właściwa władza państwa występującego
z takim wnioskiem nie wyczerpała własnych zwyczajowo uznawanych źródeł informacji, których mogłaby użyć, odpowiednio do okoliczności,
w celu uzyskania wymaganych informacji, bez ryzyka uzyskania poszukiwanych informacji, po zakończeniu postępowania.“
6. Zgodnie z art. 3 dyrektywy państwa członkowskie automatycznie wymieniają informacje w określonych przypadkach. Według art. 4
państwa członkowskie powinny udzielać informacji bez uprzedniego wniosku w szczególnych sytuacjach.
7. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 218/92 z dnia 27 stycznia 1992 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie
podatków pośrednich (VAT)(6) właściwa władza każdego państwa członkowskiego prowadzi elektroniczną bazę danych, w której przechowuje i opracowuje informacje,
które zbiera stosownie do art. 22 ust. 6 lit. b) szóstej dyrektywy. Na podstawie tych danych państwa członkowskie udzielają
sobie wzajemnie określonych informacji lub mogą nawet mieć bezpośredni dostęp do odpowiednich informacji.
8. Artykuł 5 rozporządzenia nr 218/92 reguluje wymianę dodatkowych informacji w poszczególnych przypadkach w następujący sposób:
„1. Jeśli informacje udzielone na podstawie art. 4 są niewystarczające to właściwa władza państwa członkowskiego może w każdym
czasie w poszczególnych przypadkach wystąpić z wnioskiem o udzielenie dalszych informacji. Władze współpracujące przekażą
tę informację tak szybko, jak to jest możliwe, a w każdym przypadku w okresie nie dłuższym niż trzy miesiące od otrzymania
wniosku.
2. W przypadkach określonych w ust. 1 władze współpracujące przekażą władzom wnioskującym co najmniej numery rachunków, dane
rachunkowe oraz kwoty związane z określonymi transakcjami między osobami w zainteresowanych państwach członkowskich.“
9. Państwo udzielające odpowiedzi zgodnie z art. 7 rozporządzenia nr 218/92 jest zobowiązane do udzielenia informacji w przypadku
spełnienia warunku, że
„- liczba oraz charakter wniosków o udzielenie informacji złożonych przez organ wnioskujący w określonym czasie nie nakłada nieproporcjonalnych
obciążeń administracyjnych na organ współpracujący,
organ wnioskujący wyczerpał zwyczajne źródła informacji, których mógł użyć w danych okolicznościach do uzyskania informacji,
których wniosek dotyczy, bez podejmowania ryzyka narażenia się na niepowodzenie w osiąganiu pożądanego rezultatu,
- organ wnioskujący występuje z wnioskiem o pomoc, jedynie wówczas gdy sam jest w stanie dostarczyć takiego samego wsparcia
organowi wnioskującemu innego państwa członkowskiego”.
10. Z mocą od dnia 1 stycznia 2004 r. uregulowania dotyczące wzajemnej pomocy w dziedzinie podatku od wartości dodanej zostały
zamieszczone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie
podatku od wartości dodanej i uchylającym rozporządzenie (EWG) nr 218/92(7). Artykuł 5 rozporządzenia dotyczy wniosku o udzielenie informacji. Artykuł 40 rozporządzenia nr 1798/2003 zawiera zastrzeżenie
odnoszące się do udzielenia informacji, podobne do zastrzeżenia określonego w art. 2 ust. 1 zdanie 2 dyrektywy 77/799 oraz
w art. 7 rozporządzenia nr 218/92.
B – Prawo krajowe
11. Zgodnie z art. 9 ust. 2 lit. b) Wet op de omzetbelasting (ustawy o podatku obrotowym) 1968 w związku z pkt 6 załączonej do
tej ustawy tabeli II lit. a) stawka podatkowa stosowana do dostaw wewnątrzwspólnotowych wynosi zero. Zgodnie z art. 12 Uitvoeringsbesluit
omzetbelasting 1968 (rozporządzenia w sprawie wykonania ustawy o podatku obrotowym) zwolnienie to znajduje zastosowanie, jeśli
z ksiąg lub dokumentów wynika, że spełnione zostały ku temu przesłanki.
12. Paragraf 4.3 Besluit van de Staatssecretaris van Financiën z dnia 20 czerwca 1995 r., Nr. VB 95/2120 (zwany dalej „komunikatem
38”)(8) określa następujące wymogi dla dokumentów potwierdzających odbiór towarów w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej:
„Jeśli towary są dostarczane na rzecz odbiorców zagranicznych »z zakładu« lub »z magazynu« (transakcje z odbiorem towarów),
to charakter wewnątrzwspólnotowy dostawy nie wynika […] z listu przewozowego lub dokumentów przewozowych dostawcy. Mogą jednak
istnieć okoliczności, w których dostawca również w takiej sytuacji może być przekonany, że odbiorca zagraniczny transportuje
towary do innego państwa członkowskiego. Zgromadzone przez administrację dokumenty i prowadzone rejestry nie są wystarczające,
musi to być stały odbiorca, chyba że dostawca wie, iż wykonane na rzecz tego odbiorcy dostawy wewnątrzwspólnotowe były źródłem
problemów, przy czym odbiorca złożył ponadto oświadczenie w tym przedmiocie. Takie oświadczenie na piśmie, które powinno zostać
podpisane przez osobę, która odbiera dostarczone towary musi zawierać co najmniej nazwisko odbiorcy, a jeśli odbiorca nie
odbiera towarów osobiście nazwisko osoby, która czyni to w imieniu odbiorcy, numer rejestracyjny pojazdu, który służył do
transportu towarów, numer faktury, w której dostarczone towary zostały wyszczególnione, miejsce do którego odbiorca będzie
transportował towary, jak również potwierdzenie, że odbiorca jest gotowy do udzielenia Belastingdienst szczegółowych informacji
dotyczących przeznaczenia towarów. Wzór takiego oświadczenia znajduje się w załączniku.
W odniesieniu do transakcji z odbiorem towarów, w której nie występuje stały odbiorca i zapłata za towary jest dokonywana
w gotówce, a dostawca nie dysponuje również dokumentami, które potwierdzają charakter wewnątrzwspólnotowy dostawy, to znaczy
w przypadkach, w których poza fakturą wystawioną na rzecz odbiorcy zagranicznego (w której podany został zagraniczny numer
identyfikacyjny do celów podatku VAT) nie są dostępne żadne dokumenty z których wynika wewnątrzwspólnotowy charakter dostawy,
dostawca nie może skutecznie żądać zastosowania zerowej stawki podatkowej. W tych okolicznościach dostawca może uniknąć groźby
zaległości w podatku VAT, wykazując niderlandzki podatek VAT w fakturze wystawionej na rzecz nabywcy. Nabywca jest zobowiązany,
w przypadku przemieszczenia tych towarów do innego państwa członkowskiego, powiadomić o tym niderlandzkie organy podatkowe.
Na podstawie tego zawiadomienia może on dokonać odliczenia naliczonego niderlandzkiego podatku VAT".
III – Stan faktyczny i pytanie prejudycjalne
13. Twoh International B.V. (zwana dalej „Twoh”) na podstawie decyzji dotyczącej podatku VAT została wezwana do zapłaty podatku
oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego związanego z dostawami, których dokonała w 1996 r. Zdaniem Twoh rzeczone dostawy,
jako dostawy wewnątrzwspólnotowe, były zwolnione od podatku. Organ podatkowy nie uznał jednak zwolnienia, bowiem Twoh nie
posiadała wystarczających dowodów na to, że towary zostały wysłane lub transportowane do innego państwa członkowskiego. Twoh
w odpowiedzi podniosła, że niderlandzkie organy podatkowe są zobowiązane na podstawie dyrektywy 77/799 oraz rozporządzenia
nr 218/92 do zasięgnięcia informacji u organów podatkowych państw przeznaczenia, by potwierdzić wewnątrzwspólnotowy charakter
dostaw. Organ podatkowy nie uwzględnił tego stanowiska. W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji żądanie Twoh zostało
oddalone.
14. Hoge Raad w ramach toczącego się przed nim postępowania kasacyjnego zwrócił się do Trybunału postanowieniem z dnia 22 kwietnia
2005 r. z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, zgodnie z art. 234 WE, w przedmiocie następującego pytania:
Czy art. 28c część A lit. a) szóstej dyrektywy − w związku z przepisami dyrektywy 77/799 o wzajemnej pomocy właściwych władz
oraz rozporządzenia nr 218/92 − należy interpretować w ten sposób, że jeśli państwo przeznaczenia nie przekazało z własnej
inicjatywy informacji uznanych za użyteczne, to państwo wysyłki lub państwo transportu jest zobowiązane do wystąpienia do
wskazanego państwa przeznaczenia z wnioskiem o udzielenie informacji oraz do uwzględnienia otrzymanych informacji w ramach
oceny dowodów na dokonanie wysyłki lub transportu towarów?
15. W postępowaniu przed Trybunałem uwagi przedstawili Twoh, rząd francuski, Irlandia, rządy włoski, niderlandzki, polski i portugalski
oraz Komisja Wspólnot Europejskich.
IV – Ocena prawna
16. Jak wskazałam w opinii w sprawie Teleos i.in. przedstawionej w dniu dzisiejszym, zgodnie z art. 28c część A lit. a) szóstej
dyrektywy przesłanką zwolnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej jest to, że dostarczony towar zostanie wysłany lub transportowany
do innego państwa członkowskiego i wskutek tego opuści fizycznie państwo pochodzenia(9).
17. Należy przy tym uwzględnić, że szósta dyrektywa przewiduje szeroki zakres stosowania podatku VAT i zwolnienia od podatku jako
odstępstwo od tej zasady powinny być interpretowane w sposób ścisły(10). Ten kto powołuje się na takie odstępstwo musi udowodnić, że spełnione zostały przesłanki jego zastosowania. Obowiązek dostawcy,
przedstawienia dowodu dokonania transportu towarów z kraju pochodzenia jako przesłanka zwolnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej
od podatku, jest niezbędny w celu zapewnienia prawidłowego stosowania szóstej dyrektywy.
18. Jak wynika z pierwszego zdania art. 28c część A szóstej dyrektywy, państwa członkowskie mogą nałożyć obowiązki formalne dotyczące
dowodów spełnienia przesłanek zwolnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej od podatku(11). Ponadto państwa członkowskie zgodnie z art. 22 ust. 8 szóstej dyrektywy mogą nałożyć na podatników inne obowiązki, które
uznają za konieczne do prawidłowego pobrania podatku i uniknięcia oszustw podatkowych(12). Państwa członkowskie powinny korzystać ze swobodnego uznania przyznanego im przez szóstą dyrektywę z poszanowaniem postanowień
traktatu WE, celów szóstej dyrektywy oraz ogólnych zasad prawa, takich jak zasada proporcjonalności(13).
19. W prawie niderlandzkim wymogi dotyczące dowodów w przypadku transakcji z odbiorem towarów zostały określone szczegółowo w komunikacie
38. Ani sąd krajowy ani strony postępowania nie mieli wątpliwości, że wymogi te są zgodne z szóstą dyrektywą oraz ogólnymi
zasadami prawa.
20. Zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez sąd Twoh nie była w stanie przedstawić w postępowaniu głównym dowodów na transport
dostarczonych towarów z Niderlandów do innego państwa członkowskiego przez odbiorcę, które spełniałyby wymogi określone w komunikacie
38. Twoh uważa jednak, że organ podatkowy zgodnie z przepisami dyrektywy 77/799 oraz rozporządzenia nr 218/92 jest zobowiązany
do zasięgnięcia informacji od władz państw przeznaczenia w celu potwierdzenia transgranicznego charakteru dostaw.
21. Taka argumentacja nie może zostać zaakceptowana.
22. Dyrektywa 77/799 ma na celu wspieranie wzajemnej pomocy i wymiany informacji służącej zwalczaniu oszustw podatkowych(14). Celowi temu służy również rozporządzenie nr 218/92, które stanowi uzupełnienie dyrektywy 77/799 w dziedzinie podatków pośrednich(15). System wymiany informacji wprowadzony przez rozporządzenie nr 218/92 stał się niezbędny w związku z utworzeniem rynku wewnętrznego
i związanym z tym zniesieniem kontroli granicznych i ma na celu zapobieganie stratom we wpływach z podatków związanych z handlem
wewnątrzwspólnotowym w okresie stosowania przepisów przejściowych szóstej dyrektywy(16).
23. Te akty prawne mają zatem na celu przede wszystkim współpracę organów podatkowych państw członkowskich i nie przyznają jednostkom
żadnych praw, z wyjątkiem prawa uzyskania informacji dotyczących numeru identyfikacyjnego do celów podatku VAT zgodnie z art. 6
ust. 4 rozporządzenia nr 218/92. Transgraniczna wymiana informacji nie służy temu, by zwolnić podatników od obowiązku udowodnienia
faktów, przewidzianego w szóstej dyrektywie. Rzeczone informacje umożliwiają organom podatkowym weryfikację informacji i dowodów
przedstawionych przez podatników, nie mogą ich jednak zastąpić. Już z brzmienia art. 2 ust. 1 dyrektywy 77/799 oraz art. 5
rozporządzenia nr 218/92 wynika przy tym, że organ państwa członkowskiego może, a nie musi wystąpić o udzielenie informacji.
24. Ponadto organy państwa współpracującego w określonych okolicznościach nie są zobowiązane do udzielenia informacji, na co wskazuje
Komisja. Zgodnie z art. 7 rozporządzenia nr 218/92 informacje powinny zostać udzielone jedynie, jeśli liczba oraz charakter
wniosków o udzielenie informacji złożonych przez organ wnioskujący w określonym czasie nie nakłada nieproporcjonalnych obciążeń
administracyjnych na organ współpracujący oraz jeśli organ wnioskujący wyczerpał własne źródła informacji(17).
25. Gdyby istniał obowiązek każdorazowego występowania o udzielenie informacji potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej
do państwa przeznaczenia w przypadku braku możliwości przedstawienia dowodów przez podmioty, które dokonały dostawy, liczba
wniosków mogłaby ulec zwiększeniu w takim zakresie, że organy współpracujące powołując się na art. 7 rozporządzenia nr 218/92
odrzucałyby takie wnioski z powodu nieproporcjonalnych obciążeń administracyjnych.
26. Pomijając tego rodzaju względy praktyczne, informacje udzielone przez organy podatkowe państwa przeznaczenia nie zawsze pozwalają
na uzyskanie dowodu niezbędnego do zwolnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej od podatku zgodnie z art. 28c część A lit. a) szóstej
dyrektywy.
27. Jak wskazałam w szczególności w opinii w sprawie Teleos, organy podatkowe państwa pochodzenia i państwa przeznaczenia badają
niezależnie od siebie, czy przesłanki zwolnienia od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej lub opodatkowania wewnątrzwspólnotowego
nabycia zostały spełnione(18). Okoliczność, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów zostało zgłoszone w państwie przeznaczenia stanowi jedynie wskazówkę,
że przedmioty te faktycznie fizycznie opuściły państwo pochodzenia. Jeśli właściwy organ podatkowy państwa pochodzenia posiada
stosowne informacje, ponieważ organy państwa przeznaczenia przekazały mu je z własnej inicjatywy(19), wówczas może stanowić to dodatkowe uzasadnienie wniosku o zwolnienie dostawy od podatku(20).
28. Nie zaprzeczam, że zgodnie z przedstawionym tu poglądem podatnikowi znajdującemu się w takiej sytuacji jak Twoh zwolnienie
dostawy od podatku nie zostanie przyznane, mimo że nie może on dowieść dokonania transportu poza terytorium kraju jedynie
ze względu na opieszałość kontrahenta. Jeśli jednak dostawca pozostawia odbiorcy dokonanie transportu poza terytorium kraju,
to świadomie podejmuje on ryzyko, że nie będzie posiadał wymaganych dowodów, jeśli odbiorca mu ich nie przekaże. W tej sytuacji
organy podatkowe nie mogą wkroczyć. To dostawca powinien pozostać w kontakcie z kontrahentem i uzyskać od niego dowody lub
żądać zapłaty podatku VAT, jeśli kontrahent nie przedstawi dowodu potwierdzającego wywóz z państwa pochodzenia. Dostawca może
zabezpieczyć się przed takim ryzykiem poprzez żądanie zabezpieczenia w wysokości podatku VAT, którego zwrotu dokona po przedstawieniu
mu dokumentów przewozowych.
29. Zgodnie z powyższym organ podatkowy w sytuacji takiej jak niniejsza nie jest zobowiązany do wystąpienia do organu innego państwa
członkowskiego z wnioskiem o informację czy w państwie tym zostały złożone deklaracje podatkowe dotyczące nabycia wewnątrzwspólnotowego
oznaczonych towarów.
V – Wnioski
30. Uwzględniając powyższe rozważania proponuję udzielenie następującej odpowiedzi na pytanie przedstawione przez Hoge Raad:
Ten, kto wnosi o zwolnienie od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej zgodnie z art. 28c część A lit. a) szóstej dyrektywy Rady
77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych
– wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, musi udowodnić, że nabywca uzyskał prawo
rozporządzania jak właściciel dostarczonym towarem, który został wysłany lub transportowany do innego państwa członkowskiego,
oraz że w związku z tym towar ten opuścił fizycznie państwo pochodzenia.
Organy podatkowe państwa pochodzenia nie są zobowiązane do wystąpienia do organów podatkowych państwa przeznaczenia z wnioskiem
o udzielenie informacji na podstawie dyrektywy Rady 77/799/EWG z dnia 19 grudnia 1977 r dotyczącej wzajemnej pomocy właściwych
władz państw członkowskich w dziedzinie podatków bezpośrednich oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 218/92 z dnia 27 stycznia
1992 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatków pośrednich (VAT), jeśli podatnik nie był w stanie przedstawić
dowodu wysyłki lub transportu tych towarów.
1 – Język oryginału: niemiecki.
2 – Szósta dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do
podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, str.
1) – zwana dalej „szóstą dyrektywą”.
3 – Dz.U. L 376, str. 1.
4 – Zobacz art. 28h w brzmieniu wprowadzonym dyrektywą Rady 91/680/EWG, zmienioną ostatnio dyrektywą Rady 95/7/WE z dnia 10 kwietnia
1995 r. zmieniającą dyrektywę 77/388/EWG i wprowadzająca nowe środki upraszczające w odniesieniu do podatku od wartości dodanej
– zakres niektórych zwolnień i praktyczne uregulowania wprowadzające je w życie (Dz.U. L 102, str. 18).
5 – Dz.U. L 336, str. 15, w brzmieniu zmienionym dyrektywą Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków
dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1). Od czasu
wejścia w życie dyrektywy Rady 2003/93/WE z dnia 7 października 2003 r. zmieniającej dyrektywę Rady 77/799 dotyczącą wzajemnej
pomocy właściwych władz państw członkowskich w dziedzinie podatków bezpośrednich i pośrednich (Dz.U. L 264, str. 23), dyrektywa
77/799 nie ma zastosowania do podatku VAT.
6 – Dz.U. L 24, str. 1.
7 – Dz.U. L 264, str. 1.
8 – V‑N 1995, str. 2324.
9 – Zobacz w szczególności pkt 45 i 59 opinii z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C‑409/04 Teleos i in., Zb.Orz. str. I‑7797.
10 – Opinia Teleos i.in. (przywołana w przypisie 9, pkt 63) oraz powołane tam orzecznictwo.
11 – Zobacz podobnie postanowienie z dnia 3 marca 2004 r. w sprawie C‑395/02 Transport Service, Rec. str. I‑1991, pkt 27 i 28
oraz wyrok z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C‑255/02 Halifax i.in., Zb. Orz. str. I‑1609; pkt 90 i 91. Zobacz także moją
opinię z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C‑146/05 Collée, Zb.Orz. str. I‑7861.
12 – Wyrok w sprawie Halifax i.in., pkt. 92 (przywołany w przypisie 11).
13 – Zobacz podobnie, w przedmiocie prawa do odliczenia podatku naliczonego, wyroki z dnia 21 marca 2000 r. w sprawach połączonych
od C‑110/98 do C‑147/98 Gabalfrisa i.in., Rec. str. I‑1577, pkt. 52 i z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawach połączonych C‑286/94,
C‑340/95, C‑401/95 i C‑47/96 Molenheide i.in., Rec. str. I‑7281, pkt. 48 oraz w odniesieniu do art. 21 ust. 3 szóstej dyrektywy
wyrok z dnia 11 maja 2006 r. w sprawie C‑384/04 Federation of Technological Industries i.in., Zb. Orz. str. I‑4191, pkt. 29).
14 – Zobacz motyw pierwszy dyrektywy 77/799. Nowe uregulowanie zawarte w rozporządzeniu nr 1798/2003 niczego nie zmieniło w
tym zakresie (zob. motyw pierwszy rozporządzenia nr 1798/2003).
15 – Zobacz motyw czwarty rozporządzenia nr 218/92.
16 – Zobacz motywy od pierwszego do trzeciego rozporządzenia nr 218/92.
17 – Zobacz również art. 2 ust. 1 zdanie drugie dyrektywy 77/799.
18 – Opinia Teleos i.in. (przywołana w przypisie 9, pkt 90)
19 – W niniejszym przypadku bezsporne jest, że organy niderlandzkie nie posiadały informacji przekazanych z własnej inicjatywy
przez organ współpracujący. Jest także wątpliwe, czy informacje dotyczące opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego przez
państwo przeznaczenia należą do informacji przekazywanych z własnej inicjatywy. To nie państwo przeznaczenia powinno przekazywać
państwu pochodzenia informacje, które są niezbędne do zwolnienia od podatku dostawy wewenątrzwspólnotowej. Natomiast państwo
pochodzenia zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 218/92 powinno przekazać informacje, które uzyskało na podstawie art. 22 ust.
6 lit. b) państwu przeznaczenia (czyli przedstawione przez dostawcę dane dotyczące odbiorcy), aby organy tego państwa mogły
zapewnić opodatkowanie nabycia.
20 – Zobacz opinia Teleos i.in. (przywołana w przypisie 9, pkt 91).
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 12.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło