C-19/05
WyrokTSUE2007-10-18CELEX: 62005CJ0019ECLI:EU:C:2007:606
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy państwo członkowskie uchybia zobowiązaniom wynikającym z prawa wspólnotowego, w szczególności z art. 2 i 8 decyzji 94/728/WE, Euratom, poprzez niezaksięgowanie i nieudostępnienie Komisji środków własnych Wspólnot, gdy należności celne nie zostały pobrane wskutek błędu organów celnych, nawet jeśli państwo członkowskie twierdzi, że nie pociągnęło to za sobą ujemnych konsekwencji dla budżetu Wspólnoty?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że państwa członkowskie są zobowiązane do ustalenia tytułów Wspólnot do środków własnych w momencie, gdy organy celne posiadają niezbędne informacje do obliczenia kwoty należności celnych i określenia dłużnika, niezależnie od tego, czy spełnione są przesłanki retrospektywnego zaksięgowania. Wstrzymanie się od stwierdzenia tytułu i udostępnienia odpowiedniej kwoty Komisji, w sytuacji gdy nie są spełnione przesłanki zwolnienia z obowiązku udostępniania (art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 1552/89), stanowi uchybienie zobowiązaniom. Trybunał podkreślił, że nieprzestrzeganie obowiązku nałożonego przez prawo wspólnotowe samo w sobie stanowi uchybienie, a argument o braku negatywnych konsekwencji finansowych dla Wspólnoty jest bez znaczenia.Stan faktyczny
W 1990 r. duńskie organy celne wydały przedsiębiorstwu pozwolenie na przywóz towarów ze zwolnieniem z należności celnych w ramach procedury „szczególnego przeznaczenia” do budowy kontenerów. W 1996 r. Komisja zakwestionowała tę praktykę, wskazując na błędną interpretację przepisów. Duńskie organy celne powiadomiły przedsiębiorstwo o stanowisku Komisji dopiero w grudniu 1997 r. i postanowiły nie księgować retrospektywnie należności celnych za okres od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1997 r. (18 687 475 DKK), bez konsultacji z Komisją. Komisja zażądała od Danii udostępnienia tych środków własnych.Rozstrzygnięcie
1) Nie udostępniając Komisji Wspólnot Europejskich środków własnych w kwocie 18 687 475 DKK powiększonych o odsetki za zwłokę liczone od dnia 27 lipca 2000 r., Królestwo Danii uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy prawa wspólnotowego, w szczególności na podstawie art. 2 i 8 decyzji Rady 94/728/WE, Euratom z dnia 31 października 1994 r. w sprawie systemu środków własnych Wspólnot Europejskich.
2) Królestwo Danii zostaje obciążone kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑19/05
Komisja Wspólnot Europejskich
przeciwko
Królestwu Danii
Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Środki własne Wspólnot – Należności celne wymagane zgodnie z prawem, które nie zostały pokryte wskutek błędu organów celnych – Odpowiedzialność finansowa państw członkowskich
Streszczenie wyroku
1. Środki własne Wspólnot Europejskich – Ustalenie i udostępnienie przez państwa członkowskie
(rozporządzenia Rady: nr 1552/89, art. 17 ust. 2; nr 2913/92, art. 220 ust. 2 lit. b); decyzja Rady 94/728, art. 2 i 8)
2. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Brak ujemnych
konsekwencji zarzucanego uchybienia – Brak znaczenia dla sprawy
(art. 226 WE)
1. Państwa członkowskie są zobowiązane do ustalenia tytułów Wspólnot do środków własnych, z chwilą gdy organy celne znajdą się
w posiadaniu niezbędnych informacji i mogą w związku z tym obliczyć kwotę należności wynikających z długu celnego i określić
dłużnika, niezależnie od tego, czy spełnione są przesłanki stosowania art. 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego
wspólnotowy kodeks celny i czy możliwe jest zatem retrospektywne zaksięgowanie i pokrycie danych należności celnych.
W tych okolicznościach państwo członkowskie, które wstrzymuje się od stwierdzenia tytułu Wspólnot do środków własnych i od
udostępnienia odpowiedniej kwoty Komisji, w sytuacji gdy nie są spełnione przesłanki art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 1552/89
wykonującego decyzję 88/376 w sprawie systemu środków własnych Wspólnot, uchybia zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy
prawa wspólnotowego, a w szczególności na mocy art. 2 i 8 decyzji 94/728 w sprawie systemu środków własnych Wspólnot Europejskich.
(por. pkt 32 i sentencja)
2. Z uwagi na to, że nieprzestrzeganie obowiązku nałożonego przez normę prawa wspólnotowego stanowi samo w sobie uchybienie zobowiązaniom,
twierdzenie, że to nieprzestrzeganie nie pociągnęło za sobą ujemnych konsekwencji, pozbawione jest znaczenia.
(por. pkt 35)
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 18 października 2007 r.(*)
Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Środki własne Wspólnot – Należności celne wymagane zgodnie z prawem, które nie zostały pokryte wskutek błędu organów celnych – Odpowiedzialność finansowa państw członkowskich
W sprawie C‑19/05
mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną
w dniu 14 stycznia 2005 r.,
Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez N. Rasmussena, G. Wilmsa oraz H.-P. Hartviga, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do
doręczeń w Luksemburgu,
strona skarżąca,
przeciwko
Królestwu Danii, reprezentowanemu przez J. Moldego, działającego w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona pozwana,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: A. Rosas, prezes izby, J. N. Cunha Rodrigues, J. Klučka, P. Lindh (sprawozdawca) i A. Arabadjiev, sędziowie,
rzecznik generalny: V. Trstenjak,
sekretarz: R. Grass,
uwzględniając procedurę pisemną,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 10 lipca 2007 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 W swojej skardze Komisja Wspólnot Europejskich wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że nie udostępniając Komisji środków własnych
w kwocie 18 687 475 DKK powiększonej o odsetki za zwłokę liczone od dnia 27 lipca 2000 r., Królestwo Danii uchybiło zobowiązaniom,
które na nim ciążą na mocy prawa wspólnotowego, w szczególności art. 10 WE oraz art. 2 i 8 decyzji Rady 94/728/WE, Euratom
z dnia 31 października 1994 r. w sprawie systemu środków własnych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 293, str. 9).
Ramy prawne
System środków własnych
2 Z art. 2 ust. 1 decyzji 94/728, która zastąpiła decyzję Rady 88/376/EWG, Euratom z dnia 24 czerwca 1988 r. w sprawie systemu
środków własnych Wspólnot (Dz.U. L 185, str. 24) wynika, że na środki własne zapisane w budżecie Wspólnot składają się w szczególności:
– środki określane jako „tradycyjne” [art. 2 ust. 1 lit. a) i b)], pochodzące z następujących źródeł:
– opłaty, premie, kwoty dodatkowe lub wyrównawcze, kwoty lub czynniki dodatkowe i inne należności, które zostały lub zostaną
ustanowione przez instytucje Wspólnot w odniesieniu do handlu z państwami trzecimi w ramach wspólnej polityki rolnej;
– cła pobierane na podstawie Wspólnej Taryfy Celnej i inne cła, które zostały lub zostaną ustanowione przez instytucje Wspólnot
w odniesieniu do handlu z państwami trzecimi;
– środki określane jako „podatek od wartości dodanej” [art. 2 ust. 1 lit. c)], pochodzące ze stosowania jednolitej stawki obowiązującej
wszystkie państwa członkowskie w odniesieniu do podstawy podatku od wartości dodanej;
– środki określane jako „produkt krajowy brutto” lub „środki uzupełniające” [art. 2 ust. 1 lit. d)] pochodzące ze stosowania
do sumy produktów narodowych brutto wszystkich państw członkowskich stawki, która zostanie określona w ramach procedury budżetowej
przy uwzględnieniu sumy wszystkich innych przychodów.
3 Artykuł 8 decyzji 94/728 stanowi:
„1. Wspólnotowe środki własne, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. a) i b), pobierane są przez państwa członkowskie zgodnie z krajowymi
przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi, które w razie potrzeby zostają dostosowane tak, aby spełniały wymagania
określone w przepisach wspólnotowych. Komisja bada w regularnych odstępach czasu przepisy prawa krajowego przekazywane jej
przez państwa członkowskie, informuje państwa członkowskie o dostosowaniach, które uważa za niezbędne w celu zapewnienia zgodności
tychże przepisów z przepisami wspólnotowymi, oraz składa sprawozdania władzy budżetowej. Państwa członkowskie udostępniają
Komisji środki przewidziane w art. 2 ust. 1 lit. a)–d).
2. […] Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, przyjmuje przepisy niezbędne
do stosowania niniejszej decyzji oraz umożliwienia kontroli poboru, udostępniania Komisji oraz płatności przychodów, o których
mowa w art. 2 i 5” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej decyzji poniżej].
4 Przepisy, do których odsyła art. 8 ust. 2 decyzji 94/728, zawarte były w rozporządzeniu Rady (EWG, Euratom) nr 1552/89 z dnia
29 maja 1989 r. wykonującym decyzję 88/376 (Dz.U. L 155, str. 1), zmienionym rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 1355/96
z dnia 8 lipca 1996 r. (Dz.U. L 175, str. 3, zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1552/89”), które weszło w życie w dniu 14 lipca
1996 r.
5 Motyw drugi rozporządzenia nr 1552/89 stanowi, że „Wspólnota powinna dysponować środkami własnymi, określonymi w art. 2 decyzji 88/376
[...] na możliwie najlepszych warunkach. W tym celu należy ustanowić reguły, według których państwa członkowskie będą udostępniać
Komisji środki własne należne Wspólnotom” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia poniżej].
6 Artykuł 2 ust. 1 i 1a tego rozporządzenia przewidują:
„1. Do celów stosowania niniejszego rozporządzenia, roszczenie Wspólnot do środków własnych, określonych w art. 2 ust. 1 lit. a) i b)
decyzji 88/376 [...] zostaje ustalone, gdy tylko zostały spełnione warunki przewidziane w regulacjach celnych dotyczące księgowania
kwoty roszczenia i powiadamiania dłużnika.
1a. Datą ustalenia tytułu określonego w ust. 1 jest data zaksięgowania przewidziana w regulacjach celnych.
[…].”.
7 Zgodnie z art. 11 rozporządzenia nr 1552/89:
„Każda zwłoka w dokonaniu wpisu na rachunku, określonym w art. 9 ust. 1 stanowi przyczynę zapłaty przez zainteresowane państwo
członkowskie odsetek według stopy procentowej obowiązującej na rynku pieniężnym państwa członkowskiego w terminie wymagalności
w odniesieniu do krótkoterminowych publicznych operacji finansujących, powiększonej o dwa punkty procentowe. Stopa ta rośnie
o 0,25 punktu procentowego za każdy miesiąc zwłoki. Tak powiększona stopa stosowana jest do całego okresu zwłoki.”.
8 Artykuł 17 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia stanowią:
„1. Państwa członkowskie podejmują wszystkie wymagane środki w celu zapewnienia, aby kwoty odpowiadające roszczeniom ustalonym
na mocy art. 2 zostały udostępnione Komisji na warunkach przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu.
2. Państwa członkowskie są zwolnione z obowiązku udostępniania Komisji kwot odpowiadających ustalonym roszczeniom jedynie
w przypadku, gdy kwoty te nie zostały pobrane z powodu siły wyższej. Ponadto państwa członkowskie mogą nie udostępniać tych
kwot Komisji w szczególnych przypadkach, jeżeli po dokonaniu dokładnej oceny wszystkich istotnych okoliczności konkretnego
przypadku okaże się, że ich uzyskanie jest całkowicie niemożliwe z przyczyn, których nie można im przypisać […]”.
Rozporządzenie (EWG) nr 2913/92
9 Zgodnie z art. 204 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy
Kodeks Celny (Dz.U. L 302 str. 1, zwanego dalej „kodeksem celnym”):
„1. Dług celny w przywozie powstaje w wyniku:
a) niewykonania jednego z obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom przywozowym lub ze
stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty,
lub
b) niedopełnienia jednego z warunków wymaganych do objęcia towaru procedurą lub do zastosowania obniżonych, bądź zerowych stawek
należności celnych przywozowych ze względu na przeznaczenie towaru,
w przypadkach innych niż te określone w art. 203, chyba że zostanie potwierdzone, iż uchybienia te nie miały rzeczywistego
wpływu na prawidłowe przeprowadzenie składowania czasowego lub odpowiedniej procedury celnej.
2. Dług celny powstaje w chwili zaprzestania spełniania obowiązku, którego niewykonanie powoduje powstanie długu celnego, bądź
w chwili objęcia towaru odpowiednią procedurą, jeżeli zostało później stwierdzone, że nie dopełniono jednego z warunków wymaganych
dla objęcia towaru tą procedurą bądź dla zastosowania obniżonych lub zerowych stawek należności celnych przywozowych ze względu
na jego przeznaczenie.”.
10 W zakresie dotyczącym księgowania i powiadamiania dłużnika o kwocie należności, art. 217 kodeksu celnego przewiduje:
„1. Każda kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych wynikających z długu celnego, zwana dalej »kwotą
należności«, obliczana jest przez organy celne, z chwilą, gdy znajdą się one w posiadaniu niezbędnych informacji, oraz zostaje
wpisana do rejestru lub zaewidencjonowana w inny równoważny sposób (zaksięgowanie).
[…]
Organy celne mogą odstąpić od księgowania kwoty należności, która zgodnie z art. 221 ust. 3 nie może zostać podana do wiadomości
dłużnika w związku z upływem przewidzianego terminu.
2. Państwa członkowskie ustalają szczegółowe zasady księgowania kwot należności. Zasady te mogą być różne w zależności od tego,
czy organy celne, biorąc pod uwagę warunki, w których powstał dług celny, upewniły się lub nie, czy powyższe kwoty będą zapłacone.”.
11 Zgodnie z art. 218 wspomnianego kodeksu:
„1. Jeżeli dług celny powstaje w wyniku przyjęcia zgłoszenia towaru do innej procedury niż odprawa czasowa z częściowym zwolnieniem
z należności celnych przywozowych lub w wyniku każdej innej czynności mającej taki sam skutek prawny jak przyjęcie zgłoszenia,
to jego kwota jest zaksięgowana niezwłocznie po jej obliczeniu i nie później niż w ciągu dwóch dni, licząc od dnia, w którym
towar został zwolniony.
[…]
3. W przypadku powstania długu celnego na warunkach innych niż te określone w ust. 1 zaksięgowania odpowiedniej kwoty należności
należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne miały możliwość:
a) obliczyć kwotę tych należności,
i
b) określić dłużnika.”.
12 Artykuł 220 kodeksu celnego stanowi:
„1. Jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i 219 lub została zaksięgowana
kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać
w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę
prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). Termin ten może zostać przedłużony zgodnie
z art. 219.
2. […], zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy:
[…]
b) kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów
celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą
w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
[…]”.
13 Artykuł 221 tego kodeksu stanowi:
„1. Niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą.
[…]
3. Powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Jednakże gdy przyczyną
tego, że organy celne nie mogły określić dokładnej kwoty opłat prawnie należnych, był czyn podlegający postępowaniu sądowemu
w sprawach karnych, dłużnika można powiadomić po upływie wspomnianego trzyletniego terminu, o ile przewidują to obowiązujące
przepisy”.
14 Artykuł 239 wspomnianego kodeksu ma następujące brzmienie:
„1. Należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach innych niż te określone
w art. 236–238:
– określonych zgodnie z procedurą komitetu;
– wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Przypadki,
w których można zastosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą komitetu. Dokonanie
zwrotu lub umorzenia może zostać uzależnione od szczególnych warunków.
2. Należności są zwracane lub umarzane z powodów określonych w ust. 1 na pisemny wniosek dłużnika, złożony we właściwym urzędzie
celnym w terminie dwunastu miesięcy, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach.
Jednakże organy celne mogą w należycie uzasadnionych, wyjątkowych przypadkach zezwolić na przekroczenie tego terminu.”.
15 Artykuł 869 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia
nr 2913/92 (Dz.U. L 253, str. 1), zmienionego przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1677/98 z dnia 29 lipca 1998 r. (Dz.U.
L 212, str. 18, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2454/93”) stanowi, że:
„Organy celne same podejmują decyzję o nieksięgowaniu niepobranych należności po zwolnieniu towarów [niezaksięgowaniu retrospektywnym
niepobranych należności]:
[…]
b) w przypadkach, w których uznają one, że warunki określone w art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu [celnego] zostały spełnione, pod
warunkiem że kwota niepobrana od zainteresowanego podmiotu gospodarczego w odniesieniu do jednej lub większej liczby czynności
przywozu lub wywozu, ale z powodu jednej pomyłki jest niższa od 50 000 [EUR];
[…]”.
16 Artykuł 871 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2454/93 stanowi:
„W przypadkach innych niż określone w art. 869, jeżeli organy celne uznają, że warunki ustanowione w art. 220 ust. 2 lit. b)
[kodeksu celnego] zostały spełnione lub mają wątpliwości co do dokładnego zakresu kryteriów tego przepisu w odniesieniu do
danego przypadku, organy te przekazują przypadek Komisji, aby mogła zostać podjęta decyzja zgodnie z procedurą przewidzianą
w art. 872–876. [...]”.
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu i postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
17 W toku 1990 r. duńskie organy celne wydały przedsiębiorstwu (zwanemu dalej „przedsiębiorstwem dokonującym przywozu”) pozwolenie
na dokonanie przywozu z zawieszeniem należności celnych odnoszących się do towarów przeznaczonych do budowy kontenerów, w ramach
procedury „szczególnego przeznaczenia” mającej zastosowanie do „towarów przeznaczonych do włączenia do statków [...] do celów
ich budowy, naprawy, konserwacji lub przebudowy oraz w odniesieniu do towarów przeznaczonych do umieszczenia w takich statkach”
zgodnie z przepisami sekcji II a pkt 1 załącznika i do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie
nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. L 256, str. 1), zmienionego rozporządzeniem
Komisji (EWG) nr 2886/89 z dnia 2 sierpnia 1989 r. (Dz.U. L 282, str. 1).
18 W następstwie przeprowadzenia kontroli w dniach 25–29 marca 1996 r. Komisja poinformowała duńskie organy celne, że pozwolenie
na przywóz towarów ze zwolnieniem z należności celnych przywozowych wydane zostało w oparciu o błędną interpretację mających
zastosowanie przepisów, gdyż rzeczone kontenery nie były przeznaczone do umieszczenia na statkach. Komisja zażądała, aby organy
celne zaprzestały tego rodzaju działania i stwierdziła, że organy te, z powodu popełnionych przez nie zaniedbań, ponoszą odpowiedzialność
do wysokości kwoty środków własnych niepobranych przez Wspólnotę.
19 W dniu 30 grudnia 1997 r. duńskie organy celne powiadomiły przedsiębiorstwo dokonujące przywozu o stanowisku Komisji w sprawie
pozwolenia na przywóz towarów przeznaczonych do budowy kontenerów z zastosowaniem procedury szczególnego przeznaczenia, z którym
organy te się nie zgadzają, oraz o nałożeniu od dnia 1 stycznia 1998 r. na te towary należności celnych przywozowych. Duńskie
organy celne wyraziły jednakże zgodę, aby wspomniane pozwolenie pozostało w mocy również po tej dacie, pod warunkiem że przedsiębiorstwo
dokonujące przywozu zgodzi się na poniesienie ryzyka zapłaty należności celnych zgodnie z art. 204 kodeksu celnego. Duńskie
organy celne postanowiły, zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego, że należności celne przywozowe należne do tej
daty nie zostaną retrospektywnie zaksięgowane, bez przeprowadzenia w tym zakresie konsultacji z Komisją.
20 Począwszy od dnia 3 lutego 1998 r. duńskie organy celne cofnęły przedsiębiorstwu dokonującemu przywozu pozwolenie na stosowanie
procedury szczególnego przeznaczenia, które zostało zastąpione pozwoleniem na objęcie towarów procedurą zwaną „uszlachetnianiem
czynnym”. Przedsiębiorstwo dokonujące przywozu mogło zatem nadal dokonywać przywozu ze zwolnieniem z należności celnych towarów
przeznaczonych do budowy kontenerów morskich, w celu wyposażenia w nie kontenerowców stanowiących następnie przedmiot wywozu.
21 W odniesieniu do okresu od 1 stycznia do 3 lutego 1998 r. Komisja, pismem z dnia 22 lipca 2004 r., zażądała od Królestwa Danii
przekazania kwoty 1 479 016 DKK odpowiadającej kwocie należności celnych, z których przedsiębiorstwo dokonujące przywozu było
zwolnione w ramach procedury szczególnego przeznaczenia. Decyzją REC 12/03 z dnia 19 maja 2004 r. (zwaną dalej „decyzją 12/03”)
Komisja postanowiła, że należy dokonać retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, lecz przedsiębiorstwo dokonujące
przywozu może zostać zwolnione z obowiązku pokrycia tych należności zgodnie z art. 239 kodeksu celnego. Uznawszy, że duńskie
organy celne nie popełniły w tym okresie żadnego błędu, Komisja pismem z dnia 21 lutego 2005 r. stwierdziła, iż odstępuje
od obciążenia Królestwa Danii odpowiedzialnością z tytułu braku przekazania środków własnych w odniesieniu do wspomnianego
okresu.
22 W odniesieniu do okresu od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1997 r. Komisja, pismem z dnia 9 listopada 1998 r. zażądała od
duńskich organów celnych przekazania należności celnych, które należało pobrać w odniesieniu do przywozu, dokonanego przez
przedsiębiorstwo dokonujące przywozu, towarów przeznaczonych do budowy kontenerów, w kwocie 18 687 475 DKK, bez odsetek. W następstwie
wymiany korespondencji Komisja wszczęła postępowanie o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w trybie
art. 226 WE. W następstwie zwrócenia się, pismem z dnia 31 stycznia 2002 r., do Królestwa Danii z żądaniem przestawienia uwag,
Komisja, dnia 31 października tego roku, wystosowała uzasadnioną opinię, w której wezwała to państwo członkowskie do podjęcia
działań niezbędnych w celu zastosowania się do tej opinii w terminie dwóch miesięcy od jej doręczenia.
23 Uznawszy odpowiedź Królestwa Danii na uzasadnioną opinię za niesatysfakcjonującą Komisja wniosła niniejszą skargę.
W przedmiocie skargi
Argumenty stron
24 Komisja podnosi, że Królestwo Danii zwalniając, w oparciu o błędną interpretację uregulowań celnych, przedsiębiorstwo dokonujące
przywozu z należności celnych przywozowych na podstawie procedury szczególnego przeznaczenia w okresie od 1 stycznia 1994 r.
do 31 grudnia 1997 r., uchybiło swoim zobowiązaniom polegającym na ustaleniu i udostępnieniu Wspólnocie środków własnych w kwocie
18 687 475 DKK.W tym zakresie Komisja powołuje się na wyrok z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie C‑392/02 Komisja przeciwko
Danii (Zb.Orz. str. I‑9811).
25 Komisja podkreśla, że państwa członkowskie zobowiązane są do ustalenia środków własnych Wspólnoty, nawet jeśli istnienie tych
wierzytelności jest przez nie kwestionowane (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Danii, pkt 60). Duńskie organy celne działały
na własne ryzyko podtrzymując własną interpretację procedury szczególnego przeznaczenia po jej zakwestionowaniu przez Komisję
w toku 1996 r. Organy te powiadomiły przedsiębiorstwo dokonujące przywozu dopiero w dniu 30 grudnia 1997 r. i uchybiły zobowiązaniu,
które na nich ciąży na mocy art. 871 rozporządzenia 2454/93, polegającym na zwróceniu się do Komisji o podjęcie decyzji w przedmiocie
ewentualnego zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego.
26 Komisja przypomina, że odstąpiła od obciążania Królestwa Danii odpowiedzialnością z tytułu braku przekazania środków własnych
w odniesieniu do okresu między 1 stycznia a 3 lutego 1998 r. Decyzja 12/03, dotycząca tego okresu, jest zatem w niniejszej
sprawie pozbawiona znaczenia.
27 W odniesieniu do okresu między 1 stycznia 1994 r. a 31 grudnia 1997 r., Komisja uważa, że okoliczności faktyczne niniejszej
sprawy nie różnią się od okoliczności faktycznych będących podstawą ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Danii. Komisja
nie zgadza się w szczególności ze stwierdzeniem, że przedsiębiorstwo dokonujące przywozu od początku tego okresu było uprawnione
do stosowania procedury uszlachetniania czynnego, co wykluczałoby powstanie jakiegokolwiek szkody po stronie Wspólnoty. Komisja
podnosi bowiem, że stwierdzenie to opiera się wyłącznie na czysto hipotetycznych założeniach oraz podkreśla, że przesłanki
dopuszczenia procedury uszlachetniania czynnego, przewidziane w art. 114–129 kodeksu celnego, znacząco różnią się od przesłanek
dotyczących procedury szczególnego przeznaczenia. Komisja dodaje, że w każdym wypadku w okresie właściwym dla okoliczności
faktycznych leżących u podstaw sporu nie było możliwe wydanie pozwolenia z mocą wsteczną w zakresie procedury uszlachetniania
czynnego. Komisja uważa zatem, że Królestwo Danii nie może ograniczać się do stwierdzenia, w celu uniknięcia odpowiedzialności,
że przedsiębiorstwo dokonujące przywozu było uprawnione do stosowania procedury uszlachetniania czynnego od dnia 1 stycznia
1994 r.
28 Królestwo Danii przyznaje, że organy celne, wydając przedsiębiorstwu dokonującemu przywozu pozwolenie na zastosowanie procedury
szczególnego przeznaczenia, opierały się na błędnej interpretacji mających zastosowanie przepisów. Niezależnie od tego błędu
Królestwo Danii uważa, że niniejsza sprawa różni się w zasadniczym stopniu od sprawy, w której został wydany ww. wyrok w sprawie
Komisja przeciwko Danii. Wspólnota nie utraciła żadnych środków z powodu błędów popełnionych przez duńskie organy celne, gdyż
przedsiębiorstwo dokonujące przywozu było w każdym razie uprawnione do korzystania ze zwolnienia z należności celnych w ramach
procedury uszlachetniania czynnego.
29 Królestwo Danii przypomina, że we wspomnianym wyroku analiza Trybunału opierała się na zasadzie równowagi budżetowej, zgodnie
z którą deficyt w zakresie przychodów powinien być skompensowany albo poprzez inny środek własny, albo poprzez dostosowanie
wydatków (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Danii, pkt 54). Tymczasem w niniejszej sprawie równowaga ta nie została zakwestionowana,
co przyznała sama Komisja. Decyzja 12/03 pokazuje w szczególności, że Wspólnota nie poniosła strat, ani w odniesieniu do okresu
od 1 stycznia do 3 lutego 1998 r., ani w odniesieniu do okresu od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1997 r.
30 Królestwo Danii podnosi, że przedsiębiorstwo dokonujące przywozu złożyło w toku 1990 r. wniosek o objęcie towarów procedurą
uszlachetniania czynnego, do której było uprawnione. Wtedy jednakże duńskie organy celne, opierając się na błędnej interpretacji
mających zastosowanie uregulowań, zachęciły je do złożenia wniosku o zastosowanie procedury szczególnego przeznaczenia. Chociaż
procedura uszlachetniania czynnego różni się od procedury szczególnego przeznaczenia, to według tego państwa członkowskiego
niezmienne pozostaje, że przedsiębiorstwo dokonujące przywozu było zwolnione z należności celnych.
31 W tych okolicznościach Królestwo Danii uznaje, że ponieważ popełniony przez organy celne błąd pozostał bez wpływu na stan
budżetu Wspólnoty, nie uchybiło ono swoim zobowiązaniom.
Ocena Trybunału
32 Państwa członkowskie są zobowiązane do ustalenia tytułów Wspólnot do środków własnych z chwilą, gdy organy celne znajdą się
w posiadaniu niezbędnych informacji i mogą w związku z tym obliczyć kwotę należności wynikających z długu celnego i określić
dłużnika, niezależnie od tego, czy spełnione są przesłanki stosowania art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego i czy możliwe
jest zatem retrospektywne zaksięgowanie i pokrycie danych należności celnych. W tych okolicznościach państwo członkowskie,
które wstrzymuje się od stwierdzenia tytułu Wspólnot do środków własnych i od udostępnienia odpowiedniej kwoty Komisji w sytuacji,
gdy nie są spełnione przesłanki art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 1552/89, uchybia zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy
prawa wspólnotowego, a w szczególności na mocy art. 2 i 8 decyzji 94/728 (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Danii, pkt 68).
33 W niniejszej sprawie bezsporne jest, że duńskie organy celne nie pobrały należności przywozowych należnych za okres od 1 stycznia
1994 r. do 31 grudnia 1997 r. z powodu popełnionego przez siebie błędu. Błąd ten spowodował, że organy te nie dokonały retrospektywnego
zaksięgowania i pokrycia wspomnianych należności zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego.
34 W zakresie w jakim w terminie późniejszym okazało się, że nie doszło do spełnienia jednej z przesłanek wydania pozwolenia
na objęcie towarów procedurą szczególnego przeznaczenia, art. 204 ust. 2 kodeksu celnego określa, że dług celny przedsiębiorstwa
dokonującego przywozu powstaje w momencie, w którym dane towary zostały objęte tą procedurą. Po cofnięciu, z mocą od 31 grudnia
1997 r., pozwolenia, które zostało mu wydane w toku 1990 r. w ramach tej procedury, przedsiębiorstwo dokonujące przywozu nie
mogło z mocą wsteczną uzyskać pozwolenia na objęcie towarów procedurą uszlachetniania czynnego. W związku z tym ustalenie,
czy w 1990 r. przedsiębiorstwo to mogło spełnić przesłanki wymagane w celu otrzymania pozwolenia na zastosowanie tej ostatniej
procedury, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy Wspólnota miałaby prawo domagać się udostępnienia jej środków własnych
w przypadku braku jakiejkolwiek szkody dla jej interesów finansowych, jest pozbawione znaczenia.
35 W tym względzie należy w każdym razie przypomnieć, iż z uwagi na to, że nieprzestrzeganie obowiązku nałożonego przez normę
prawa wspólnotowego stanowi samo w sobie uchybienie zobowiązaniom, twierdzenie, że to nieprzestrzeganie nie pociągnęło za
sobą ujemnych konsekwencji, pozbawione jest znaczenia (wyroki z dnia 11 kwietnia 1978 r. w sprawie 95/77 Komisja przeciwko
Niderlandom, Rec. str. 863, pkt 13; z dnia 27 listopada 1990 r. w sprawie C‑209/88 Komisja przeciwko Włochom, Rec. str. I‑4313,
pkt 14 oraz z dnia 1 lutego 2001 r. w sprawie C‑333/99 Komisja przeciwko Francji, Rec. str. I‑1025, pkt 37).
36 Co się tyczy art. 10 WE, który również został przywołany przez Komisję, brak jest podstaw dla stwierdzenia uchybienia ogólnym
zobowiązaniom przewidzianym w tym artykule, odrębnego od stwierdzonego uchybienia bardziej szczegółowym zobowiązaniom wspólnotowym,
które ciążą na Królestwie Danii w szczególności na podstawie art. 2 i 8 decyzji 94/728.
37 Wobec powyższego, należy stwierdzić, że nie udostępniając Komisji środków własnych w kwocie 18 687 475 DKK powiększonych o odsetki
za zwłokę liczone od dnia 27 lipca 2000 r., Królestwo Danii uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy prawa wspólnotowego,
w szczególności na podstawie art. 2 i 8 decyzji 94/728.
W przedmiocie kosztów
38 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
Komisja wniosła o obciążenie Królestwa Danii kosztami postępowania, a Królestwo Danii przegrało sprawę, należy obciążyć je
kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1) Nie udostępniając Komisji Wspólnot Europejskich środków własnych w kwocie 18 687 475 DKK powiększonych o odsetki za zwłokę
liczone od dnia 27 lipca 2000 r., Królestwo Danii uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy prawa wspólnotowego,
w szczególności na podstawie art. 2 i 8 decyzji Rady 94/728/WE, Euratom z dnia 31 października 1994 r. w sprawie systemu środków
własnych Wspólnot Europejskich.
2) Królestwo Danii zostaje obciążone kosztami postępowania.
Podpisy
* Język postępowania: duński.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło