C-193/19

WyrokTSUE2021-03-04CELEX: 62019CJ0193ECLI:EU:C:2021:168

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 25 ust. 1 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen (KWUS) lub przepisy kodeksu granicznego Schengen stoją na przeszkodzie wydaniu, przedłużeniu ważności lub odnowieniu dokumentu pobytowego dla celów łączenia rodzin obywatelowi państwa trzeciego, którego tożsamości nie dało się ustalić za pomocą ważnego dokumentu podróży i wobec którego dokonano wpisu do SIS do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że art. 25 ust. 1 KWUS ma zastosowanie do wniosków o przedłużenie lub odnowienie dokumentu pobytowego, wymagając konsultacji z państwem wpisującym do SIS i uwzględnienia jego interesów. Jednakże, przepis ten nie wyklucza wydania dokumentu pobytowego z „ważnych powodów”, które nie są ograniczone do przyczyn humanitarnych czy zobowiązań międzynarodowych, ale mogą obejmować poszanowanie praw podstawowych, takich jak prawo do życia rodzinnego i prawa dziecka (art. 7 i 24 Karty praw podstawowych). Kodeks graniczny Schengen, w tym wymóg posiadania ważnego dokumentu podróży, nie ma zastosowania do obywateli państw trzecich, którzy już przebywają na terytorium państwa członkowskiego i ubiegają się o przedłużenie dokumentu pobytowego dla celów łączenia rodzin.
Stan faktyczny
A, obywatel Gambii, uzyskał w 2013 r. czasowy dokument pobytowy w Szwecji w celu dołączenia do swojej szwedzkiej małżonki. W 2015 r. złożył wniosek o przedłużenie tego dokumentu. Szwedzki urząd ds. migracji dowiedział się, że A był zatrzymany w Norwegii, używał wielu tożsamości, został skazany za przestępstwa narkotykowe i wydalony z Norwegii, a także wpisany do SIS do celów odmowy wjazdu. W 2017 r. urząd oddalił wniosek A o przedłużenie dokumentu pobytowego, głównie z powodu niemożności pewnego ustalenia jego tożsamości. W międzyczasie A rozwiódł się ze szwedzką małżonką i ma dwoje małoletnich dzieci z obywatelką norweską.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 25 ust. 1 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec i Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, podpisanej w Schengen (Luksemburg) w dniu 19 czerwca 1990 r., która weszła w życie w dniu 26 marca 1995 r., zmienionej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 265/2010 z dnia 25 marca 2010 r., należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które zezwala na wydanie, przedłużenie ważności lub odnowienie dokumentu pobytowego dla celów łączenia rodzin, wnioskowanego na terytorium tego państwa członkowskiego przez obywatela państwa trzeciego, wobec którego dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen i którego tożsamości nie dało się ustalić za pomocą ważnego dokumentu podróży, jeżeli interesy państwa członkowskiego, które dokonało wpisu i którego opinii uprzednio zasięgnięto, zostały wzięte pod uwagę oraz jeżeli dokument pobytowy został wydany, odnowiony lub jego ważność została przedłużona jedynie z „ważnych powodów” w rozumieniu tego postanowienia. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen), a w szczególności jego art. 6 ust. 1 lit. a), należy interpretować w ten sposób, że nie ma on zastosowania do obywatela państwa trzeciego znajdującego się w takiej sytuacji.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba) z dnia 4 marca 2021 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Kontrole graniczne, azyl i imigracja – Konwencja wykonawcza do układu z Schengen – Dokonanie sprawdzenia w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) w trakcie rozpatrywania wniosku złożonego przez obywatela państwa trzeciego, wobec którego dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu – Artykuł 25 ust. 1 – Kodeks graniczny Schengen – Warunki wjazdu obywateli państw trzecich – Artykuł 6 ust. 1 i 5 – Karta praw podstawowych Unii Europejskiej – Artykuł 7 i art. 24 ust. 2 – Odmowa przedłużenia ważności dokumentu pobytowego dla celów łączenia rodzin z powodu braku ustalenia tożsamości wnioskodawcy w sposób pewny W sprawie C‑193/19 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Förvaltningsrätten i Malmö – Migrationsdomstolen (sąd administracyjny w Malmö, wydział ds. cudzoziemców, Szwecja) postanowieniem z dnia 15 lutego 2019 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 lutego 2019 r., w postępowaniu: A przeciwko Migrationsverket, TRYBUNAŁ (czwarta izba), w składzie: M. Vilaras, prezes izby, N. Piçarra (sprawozdawca), D. Šváby, S. Rodin i K. Jürimäe, sędziowie, rzecznik generalny: J. Richard de la Tour, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu A – T. Bodin, advokat, – w imieniu Migrationsverket – C. Bexelius i H. Forssell, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu szwedzkiego – początkowo J. Lundberg, A. Falk, H. Eklinder, C. Meyer-Seitz oraz H. Shev, a następnie H. Eklinder, C. Meyer-Seitz i H. Shev, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu niderlandzkiego – M. Bulterman i M. de Ree, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu Komisji Europejskiej – G. Wils, K. Simonsson oraz G. Tolstoy, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 16 lipca 2020 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec i Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, podpisanej w Schengen (Luksemburg) w dniu 19 czerwca 1990 r., która weszła w życie w dniu 26 marca 1995 r. (Dz.U. 2000, L 239, s. 19), zmienionej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 265/2010 z dnia 25 marca 2010 r. (Dz.U. 2010, L 85, s. 1), (zwanej dalej „KWUS”) oraz rozporządzenia (UE) 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeksu granicznego Schengen) (Dz.U. 2016, L 77, s. 1, zwanego dalej „kodeksem granicznym Schengen”). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy A, obywatelem gambijskim, a Migrationsverket (urzędem ds. migracji, Szwecja) w przedmiocie decyzji tego urzędu o oddaleniu złożonego przez A wniosku o przedłużenie ważności dokumentu pobytowego dla celów łączenia rodzin ze względu na to, że nie dało się ustalić w sposób pewny jego tożsamości. Ramy prawne Prawo Unii KWUS Artykuł 25 ust. 1 KWUS stanowi: „W przypadku gdy państwo członkowskie rozważa wydanie dokumentu pobytowego, regularnie dokonuje sprawdzeń wpisów w Systemie Informacyjnym Schengen [(SIS)]. W przypadku gdy państwo członkowskie rozważa wydanie dokumentu pobytowego cudzoziemcowi, wobec którego został dokonany wpis do celów odmowy wjazdu, państwo to zasięga uprzednio opinii państwa członkowskiego, które dokonało tego wpisu, oraz bierze pod uwagę jego interesy; dokument pobytowy wydaje się jedynie z ważnych powodów, w szczególności z przyczyn humanitarnych lub z uwagi na zobowiązania międzynarodowe. W przypadku wydania dokumentu pobytowego państwo członkowskie, które dokonało wpisu, wycofuje go, lecz może wpisać danego cudzoziemca do krajowego wykazu wpisów do celów odmowy wjazdu”. Kodeks graniczny Schengen Zgodnie z art. 1 akapit drugi kodeksu granicznego Schengen rozporządzenie to „określa zasady regulujące kontrolę graniczną osób przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii”. Artykuł 6 tego kodeksu, zatytułowany „Warunki wjazdu obywateli państw trzecich”, stanowi: „1.   W przypadku planowanego pobytu na terytorium państw członkowskich nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu, warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące: a) posiadają oni ważny dokument podróży uprawniający posiadacza do przekroczenia granicy […]; […] d) nie są osobami, wobec których dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu w SIS; e) nie są uważani za stanowiących zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych żadnego z państw członkowskich, a w szczególności nie dokonano wobec nich, na tej samej podstawie, wpisu do celów odmowy wjazdu w krajowych bazach danych państw członkowskich. […] 5.   Na zasadzie odstępstwa od ust. 1: […] c) obywatele państw trzecich, którzy nie spełniają jednego lub większej liczby warunków ustanowionych w ust. 1, mogą uzyskać zezwolenie państwa członkowskiego na wjazd na jego terytorium ze względów humanitarnych, ze względu na interes narodowy lub zobowiązania międzynarodowe. W przypadku gdy wobec danego obywatela państwa trzeciego dokonano wpisu, o którym mowa w ust. 1 lit. d), państwo członkowskie wydające mu zezwolenie na wjazd na swoje terytorium informuje o tym odpowiednio pozostałe państwa członkowskie”. Prawo szwedzkie Artykuł 1 rozdziału 2 utlänningslag (ustawy o cudzoziemcach) (SFS 2005, nr 716) przewiduje: „Cudzoziemiec wjeżdżający do Szwecji lub przebywający w Szwecji musi posiadać paszport”. Artykuł 3 akapit pierwszy rozdziału 5 tej ustawy stanowi: „Z zastrzeżeniem art. 17–17b dokument pobytowy wydaje się: 1. każdemu cudzoziemcowi, którego małżonek lub partner mieszkający z nim zamieszkuje lub otrzymał zezwolenie na pobyt w Szwecji, […]”. Artykuł 8 rozdziału 5 tej ustawy przewiduje: „Zezwolenie na pobyt wydane cudzoziemcowi na podstawie art. 3 akapit pierwszy pkt 1 […] jest ograniczone w czasie w chwili wydania pierwszej decyzji, chyba że: 1. cudzoziemiec od dawna zamieszkuje za granicą z małżonkiem lub partnerem; lub 2. jest oczywiste, że związek między nimi został utrwalony. […]”. Artykuł 16 akapit pierwszy rozdziału 5 ustawy o cudzoziemcach ma następujące brzmienie: „Cudzoziemiec, któremu na podstawie art. 8 wydano zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na więzi rodzinne, może z tego powodu uzyskać nowe zezwolenie na pobyt czasowy lub stały tylko wtedy, gdy takie więzi nadal trwają”. Artykuł 17a akapit pierwszy i drugi rozdziału 5 tej ustawy stanowi: „W sytuacjach, o których mowa w art. 3, można odmówić wydania dokumentu pobytowego: 1. jeżeli celowo przedstawione zostały nieprawdziwe informacje lub jeżeli dobrowolnie przemilczano okoliczności, które są istotne dla uzyskania dokumentu pobytowego; [lub] 2. w przypadku dokonania adopcji, zawarcia małżeństwa lub nawiązania wolnego związku wyłącznie w celu uzyskania przez cudzoziemca prawa pobytu; lub 3. jeżeli cudzoziemiec stanowi zagrożenie dla porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego. W sytuacjach, o których mowa w art. 3 akapit pierwszy pkt 1 […] można również odmówić wydania dokumentu pobytowego, jeżeli: 1. małżonkowie lub partnerzy nie żyją w związku małżeńskim lub nie mają takiego zamiaru; […]”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne W dniu 9 grudnia 2013 r. A, obywatel gambijski, uzyskał od władz szwedzkich czasowy dokument pobytowy w celu dołączenia do swojej małżonki, będącej obywatelką szwedzką. Przed wjazdem na terytorium Szwecji A złożył wniosek o wydanie dokumentu pobytowego i udowodnił swoją tożsamość poprzez okazanie paszportu państwa pochodzenia. W dniu 9 listopada 2015 r. A złożył do urzędu ds. migracji wniosek o przedłużenie ważności owego czasowego dokumentu pobytowego. W trakcie rozpatrywania tego wniosku urząd ds. migracji uzyskał informacje od organów norweskich, zgodnie z którymi zainteresowany został zatrzymany w Norwegii, w którym to państwie używał kilku przybranych tożsamości. Ponadto zainteresowany, pod jedną z tych tożsamości, został skazany w Norwegii na karę pozbawienia wolności za posiadanie i sprzedaż środków odurzających i definitywnie wydalony z terytorium tego państwa, a także dokonano wobec niego wpisu do SIS do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen. Ponadto inny wniosek o wydanie dokumentu pobytowego złożony w Dakarze (Senegal) został zarejestrowany w Szwecji pod tą tożsamością i został odrzucony, ponieważ opierał się na fikcyjnym małżeństwie. Ponadto z odpowiedzi sądu odsyłającego na wnioski Trybunału o wyjaśnienia wynika, że od dnia 13 lutego 2018 r. A i jego małżonka, będąca obywatelką szwedzką, są rozwiedzeni i nie posiadają wspólnych dzieci. Wskazała ona, że A żyje obecnie w konkubinacie z obywatelką norweską, z którą ma dwoje małoletnich dzieci, posiadających również obywatelstwo norweskie. Sąd odsyłający wskazuje również w odpowiedzi na wnioski o udzielenie wyjaśnień, że na podstawie Nordyckiej Unii Paszportowej, której stronami są w szczególności Królestwo Szwecji i Królestwo Norwegii, obywatele norwescy korzystają w Szwecji „w prawie takim samym stopniu z prawa pobytu jak obywatele szwedzcy”, oraz że w dniu, w którym wniosek o przedłużenie ważności dokumentu pobytowego był rozpatrywany, jedynym łącznikiem, na który powołuje się A, jest związek istniejący z owymi obywatelami norweskimi. Sąd ten dodaje, że nawet jeśli zgodnie z krajowym rejestrem ludności wspomniani obywatele nie mają miejsca zamieszkania w Szwecji, to informacja ta „może zostać zmieniona w każdej chwili, a zatem nie musi być prawidłowa”, „ponieważ wiele powodów może wyjaśniać fakt, że zarejestrowali się oni jako emigranci”. Sąd ten wyjaśnia natomiast, że A był nadal zarejestrowany jako mający zamieszkanie w Malmö (Szwecja). Decyzją z dnia 2 czerwca 2017 r. urząd ds. migracji oddalił złożony przez A wniosek o przedłużenie ważności tymczasowego dokumentu pobytowego z tego w szczególności powodu, że nie dało się ustalić jego tożsamości. A wniósł skargę na tę decyzję do Förvaltningsrätten i Malmö – Migrationsdomstolen (sądu administracyjnego w Malmö, wydział ds. cudzoziemców, Szwecja). Sąd odsyłający zastanawia się nad wymogami wynikającymi z prawa Unii w zakresie ustalenia tożsamości obywatela państwa trzeciego, którego wniosek o wydanie dokumentu pobytowego, złożony w chwili, gdy znajduje się on już na terytorium krajowym, nie został oparty ani na przesłankach udzielenia ochrony międzynarodowej, ani na względach humanitarnych, lecz ma na celu łączenie rodziny wnioskodawcy. Sąd ten zastanawia się w szczególności, czy prawo Unii wymaga, aby tożsamość wnioskodawcy będącego obywatelem państwa trzeciego została ustalona w sposób pewny w celu wydania mu takiego dokumentu pobytowego, nawet jeśli ma on już miejsce zamieszkania na terytorium krajowym. Sąd ten wyjaśnia, że w prawie szwedzkim wydanie dokumentu pobytowego, które nie jest oparte ani na przesłankach udzielenia ochrony międzynarodowej, ani na względach humanitarnych, jest uzależnione od wykazania, iż tożsamość wnioskodawcy została ustalona w sposób pewny za pomocą okazania paszportu ważnego przez okres ważności wnioskowanego zezwolenia na pobyt. Wyjątki od tej zasady są jednak dopuszczalne w przypadkach, które nie występują w postępowaniu głównym. Sąd odsyłający zauważa, po pierwsze, że Migrationsöverdomstolen (sąd administracyjny drugiej instancji ds. cudzoziemców, Szwecja), orzekł w wyroku MIG 2011:11 z dnia 12 maja 2011 r., iż wydanie obywatelowi państwa trzeciego dokumentu pobytowego na czas określony na podstawie więzi z Królestwem Szwecji, w szczególności z uwagi na związek małżeński, zakłada, że tożsamość wnioskodawcy została ustalona w sposób pewny, ponieważ warunek ten jest konieczny w celu spełnienia zobowiązań wynikających z KWUS i kodeksu granicznego Schengen. Po drugie, sąd odsyłający wskazuje, że ów sąd drugiej instancji uchylił wyrok Förvaltningsrätten i Stockholm – Migrationsdomstolen (sądu administracyjnego w Sztokholmie, wydział ds. cudzoziemców, Szwecja), orzekając, iż KWUS i kodeks graniczny Schengen stoją na przeszkodzie stosowaniu niższego standardu dowodu tożsamości, dozwolonego na podstawie art. 16f lag om tillfälliga begränsningar av möjligheten att få uppehållstillstånd i Sverige (ustawy o tymczasowych ograniczeniach w wydawaniu dokumentów pobytowych w Szwecji) (SFS 2016, nr 752), który dotyczy konkretnie wydania dokumentu pobytowego w celu podjęcia studiów w szkole średniej. Migrationsöverdomstolen (sąd administracyjny drugiej instancji ds. cudzoziemców) wyjaśnił również, że obowiązek ustalenia tożsamości w sposób pewny, ustanowiony w wyroku MIG 2011:11 z dnia 12 maja 2011 r., ma zastosowanie wyłącznie do wniosków o wydanie dokumentu pobytowego złożonych przez obywateli państw trzecich, którzy nie znajdują się jeszcze na terytorium Szwecji. W tych okolicznościach Förvaltningsrätten i Malmö – Migrationsdomstolen (sąd administracyjny w Malmö, wydział ds. cudzoziemców) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy postanowienia [KWUS], w tym w szczególności postanowienia dotyczące systematycznego przeszukiwania danych w [SIS], oraz przepisy kodeksu granicznego Schengen, w tym w szczególności wymóg posiadania ważnego paszportu, stoją na przeszkodzie wydaniu dokumentu pobytowego na podstawie wniosku złożonego w Szwecji, który nie opiera się na względach ochrony lub humanitarnych, gdy tożsamość osoby składającej wniosek nie jest pewna? 2) Jeśli tak, to czy ustalenie tożsamości może podlegać odstępstwom przewidzianym przez prawo krajowe lub orzecznictwo? 3) Jeśli sytuacja opisana w pytaniu drugim nie ma miejsca, na jakie, o ile w ogóle, odstępstwo zezwala prawo Unii?”. Postępowanie przed Trybunałem Po zdecydowaniu o rozstrzygnięciu sprawy bez przeprowadzenia rozprawy ze względu na zagrożenie dla zdrowia związane z pandemią koronawirusa Trybunał skierował do zainteresowanych, o których mowa w art. 23 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, celem uzyskania odpowiedzi pisemnych, szereg pytań, na które odpowiedzieli A, urząd ds. migracji, rząd szwedzki oraz Komisja Europejska. W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Rząd szwedzki podnosi niedopuszczalność wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ze względu na to, po pierwsze, że postanowienie odsyłające nie zawiera wystarczającego przedstawienia stanu faktycznego i prawnego sporu w postępowaniu głównym, pozwalającego Trybunałowi na udzielenie użytecznej odpowiedzi na przedstawione mu pytania. Po drugie, związek między wykładnią prawa Unii, o którą wniesiono, a stanem faktycznym w postępowaniu głównym lub z jego przedmiotem nie wynika z tego postanowienia, tym bardziej że w owym sporze właściwe przepisy krajowe wymagają, aby osoba wnioskująca o dokument pobytowy dostarczyła pewny dowód swojej tożsamości ze względu na to, że przesłanki, w których możliwe jest dopuszczenie, aby tożsamość mogła być niepewna, nie zostały spełnione. Wreszcie, postanowienie odsyłające nie wskazuje również wyraźnie na związek istniejący między przepisami prawa Unii, o których wykładnię wniesiono, a przepisami prawa krajowego mającymi zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, a zatem znaczenie pytań prejudycjalnych dla rozstrzygnięcia tego sporu jest trudne do stwierdzenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w ramach współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi ustanowionej w art. 267 TFUE jedynie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór i na którym spoczywa odpowiedzialność za przyszły wyrok, należy, z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy w postępowaniu głównym, zarówno ocena, czy dla wydania wyroku jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia prejudycjalnego, jak i ocena znaczenia pytań, jakie zadaje on Trybunałowi. W związku z tym, jeśli postawione pytania dotyczą wykładni prawa Unii, Trybunał jest w zasadzie zobowiązany do wydania orzeczenia [zob. w szczególności wyroki: z dnia 19 listopada 2019 r., A.K. i in. (Niezależność Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego), C‑585/18, C‑624/18 i C‑625/18, EU:C:2019:982, pkt 97; a także z dnia 19 grudnia 2019 r., Junqueras Vies, C‑502/19, EU:C:2019:1115, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo]. Wynika z tego, że pytania dotyczące wykładni prawa Unii przedstawione przez sąd krajowy w ramach stanu faktycznego i prawnego, za którego ustalenie sąd ten jest odpowiedzialny i którego prawidłowość nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, że mają znaczenie dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie złożonego przez sąd krajowy wniosku jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania (zob. w szczególności wyroki: z dnia 19 grudnia 2019 r., Airbnb Ireland, C‑390/18, EU:C:2019:1112, pkt 29; a także z dnia 24 października 2018 r., XC i in., C‑234/17, EU:C:2018:853, pkt 16 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie sąd odsyłający przedstawił powody, dla których uważa, że wykładnia zarówno postanowień KWUS dotyczących dokonywania regularnego sprawdzania w SIS, jak i przepisy kodeksu granicznego Schengen, które wymagają, aby każdy obywatel państwa trzeciego posiadał ważny dokument podróży przez cały okres wnioskowanego pobytu, jest konieczna dla rozstrzygnięcia zawisłego przed nim sporu. Sąd odsyłający przedstawił również Trybunałowi okoliczności dotyczące stanu faktycznego i prawnego wystarczające do tego, aby Trybunał udzielił użytecznej odpowiedzi na zadane pytania. Nie wydaje się zatem, aby pytania dotyczące wykładni tych przepisów nie miały żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporu w postępowaniu głównym lub by dotyczyły problemu natury hipotetycznej. Ponadto związek między przepisami prawa Unii, o których wykładnię wniesiono, a przepisami krajowymi mającymi zastosowanie w postępowaniu głównym, dotyczącymi wymogu ustalenia tożsamości osoby ubiegającej się o dokument pobytowy, jest jasny w świetle orzecznictwa krajowego dotyczącego tych wymogów, wskazanego w pkt 21 niniejszego wyroku, którego celem, wskazanym przez sam sąd odsyłający, jest spełnienie zobowiązań wynikających z KWUS i kodeksu granicznego Schengen. Wynika stąd, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytania pierwszego Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy postanowienia KWUS, a w szczególności jej art. 25 ust. 1, lub przepisy kodeksu granicznego Schengen należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które zezwala na wydanie, przedłużenie ważności lub odnowienie dokumentu pobytowego dla celów łączenia rodzin, wnioskowanego na terytorium tego państwa członkowskiego przez obywatela państwa trzeciego, wobec którego dokonano wpisu do SIS do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen i którego tożsamości nie dało się ustalić za pomocą ważnego dokumentu podróży. W pierwszej kolejności art. 25 ust. 1 akapit pierwszy KWUS przewiduje, że państwo członkowskie, które ma podjąć decyzję, czy wydać dokument pobytowy, powinno regularnie dokonywać sprawdzeń w SIS i w przypadku gdy w odniesieniu do wnioskodawcy dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen, państwo to może mu wydać taki dokument jedynie z ważnych powodów, w szczególności z przyczyn humanitarnych lub z uwagi na zobowiązania międzynarodowe. Z akapitu drugiego tego postanowienia wynika, że w przypadku wydania dokumentu pobytowego państwo członkowskie, które dokonało wpisu w SIS, wycofuje go, lecz może wpisać wnioskodawcę do krajowego wykazu wpisów do celów odmowy wjazdu. Postanowienia te mają zatem na celu zapobieganie sytuacjom, w których obywatelowi państwa trzeciego, który został wpisany do SIS do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen, wydano by dokument pobytowy (zob. w szczególności wyrok z dnia 16 stycznia 2018 r., E, C‑240/17, EU:C:2018:8, pkt 38). Natomiast postanowienia art. 25 ust. 1 KWUS nie określają warunków prawnych, jakie musi spełnić taki obywatel, aby wjechać i przebywać na obszarze Schengen, w tym, jeśli chodzi o ustalenia jego tożsamości. Ponadto, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 62 opinii, mechanizm zasięgnięcia uprzedniej opinii przewidziany w art. 25 ust. 1 KWUS nie skutkuje automatycznym odrzuceniem wniosku o wydanie dokumentu pobytowego złożonego przez obywatela państwa trzeciego, który został wpisany do SIS do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen. Państwo członkowskie, w którym obywatel ten złożył taki wniosek, zachowuje bowiem, po wzięciu pod uwagę interesów państwa członkowskiego dokonującego wpisu, możliwość wydania wspomnianemu obywatelowi dokumentu pobytowego wyłącznie z „ważnych powodów”. W tym względzie, choć z samego brzmienia tego postanowienia wynika, że ma ono na celu ograniczenie powodów, dla których państwo członkowskie może wydać obywatelowi państwa trzeciego, który został wpisany do SIS do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen, jedynie do „ważnych powodów” oraz że wśród nich wymienione są wyraźnie „przyczyn[y] humanitarn[e] lub [wynikające z] zobowiąza[ń] międzynarodow[ych]”, to jednak nie wynika z tego, iż te dwa powody są ograniczające. Skoro bowiem wymienienie tych powodów zostało poprzedzone wyrażeniem „w szczególności”, to nie ma ono charakteru wyczerpującego. Jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 66 opinii, powody związane z poszanowaniem praw podstawowych danego obywatela państwa trzeciego, w szczególności prawa do poszanowania życia rodzinnego i praw dziecka, określonych w art. 7 i 24 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, których przestrzeganie jest obowiązkiem państw członkowskich przy wykonywaniu KWUS, będącego integralną częścią prawa Unii na mocy Protokołu (nr 19) w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej, stanowiącego załącznik do traktatów (Dz.U. 2010, C 83, s. 290), mogą być objęte pojęciem „ważnych powodów” w rozumieniu rzeczonego postanowienia. Z powyższego wynika, że art. 25 ust. 1 KWUS nie należy interpretować w ten sposób, że pozbawia on państwa członkowskie możliwości wydania dokumentu pobytowego ze względów związanych z łączeniem rodziny z tego tylko powodu, iż tożsamości danego obywatela państwa trzeciego nie można ustalić w sposób pewny za pomocą ważnego dokumentu podróży. Ponadto, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 58 opinii, art. 25 ust. 1 KWUS należy interpretować w ten sposób, że znajduje on zastosowanie nie tylko do wniosku o wydanie dokumentu pobytowego, lecz również do wniosku o przedłużenie ważności lub odnowienie takiego dokumentu, złożonego przez obywatela państwa trzeciego znajdującego się już na terytorium danego państwa członkowskiego. Właściwy organ krajowy powinien zatem dokonać sprawdzenia w SIS przed przedłużeniem ważności lub odnowieniem dokumentu pobytowego, a w przypadku gdy wnioskodawca został wpisany do tego systemu do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen, organ ten powinien zasięgnąć opinii państwa członkowskiego, które dokonało wpisu, i wziąć pod uwagę jego interesy, przy czym ważność takiego dokumentu pobytowego może zostać przedłużona lub może on zostać odnowiony jedynie z „ważnych powodów” w rozumieniu art. 25 ust. 1 KWUS, zgodnie z wykładnią przyjętą w pkt 35 niniejszego wyroku. Z kolei właściwy organ państwa członkowskiego, które dokonało wpisu, ma obowiązek, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy wyrażoną w art. 4 ust. 3 TUE, zająć stanowisko w przedmiocie wydania, przedłużenia ważności lub odnowienia dokumentu pobytowego danego obywatela państwa trzeciego w rozsądnym terminie dostosowanym do danego wypadku, tak by pozostawić temu organowi czas niezbędny do zgromadzenia właściwych informacji (zob. podobnie wyrok z dnia 16 stycznia 2018 r., E, C‑240/17, EU:C:2018:8, pkt 53). Co się tyczy w drugiej kolejności kodeksu granicznego Schengen, należy przypomnieć, że art. 6 ust. 1 lit. a) tego kodeksu nakłada na obywateli państw trzecich podczas przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich w celu pobytu na obszarze Schengen „przez okres nieprzekraczający 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu” obowiązek posiadania ważnego dokumentu podróży uprawniającego posiadacza do przekroczenia granicy. Wynika z tego, że kodeks graniczny Schengen nie reguluje sytuacji obywateli państw trzecich, takich jak skarżący w postępowaniu głównym, którzy znajdują się już na terytorium państwa członkowskiego i korzystają tam z dokumentu pobytowego dla celów łączenia rodzin (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2009 r., Zurita García i Choque Cabrera, C‑261/08 i C‑348/08, EU:C:2009:648, pkt 45). W świetle ogółu powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć w ten sposób, że: – art. 25 ust. 1 KWUS należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które zezwala na wydanie, przedłużenie ważności lub odnowienie dokumentu pobytowego dla celów łączenia rodzin, wnioskowanego na terytorium tego państwa członkowskiego przez obywatela państwa trzeciego, wobec którego dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen i którego tożsamości nie dało się ustalić za pomocą ważnego dokumentu podróży, jeżeli interesy państwa członkowskiego, które dokonało wpisu i którego opinii uprzednio zasięgnięto, zostały wzięte pod uwagę oraz jeżeli dokument pobytowy został wydany, odnowiony lub jego ważność została przedłużona jedynie z „ważnych powodów” w rozumieniu tego postanowienia; – kodeks graniczny Schengen, a w szczególności jego art. 6 ust. 1 lit. a), należy interpretować w ten sposób, że nie ma on zastosowania do obywatela państwa trzeciego znajdującego się w takiej sytuacji. W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytanie pierwsze nie ma potrzeby udzielenia odpowiedzi na pytania drugie i trzecie. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 25 ust. 1 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec i Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, podpisanej w Schengen (Luksemburg) w dniu 19 czerwca 1990 r., która weszła w życie w dniu 26 marca 1995 r., zmienionej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 265/2010 z dnia 25 marca 2010 r., należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które zezwala na wydanie, przedłużenie ważności lub odnowienie dokumentu pobytowego dla celów łączenia rodzin, wnioskowanego na terytorium tego państwa członkowskiego przez obywatela państwa trzeciego, wobec którego dokonano wpisu do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen i którego tożsamości nie dało się ustalić za pomocą ważnego dokumentu podróży, jeżeli interesy państwa członkowskiego, które dokonało wpisu i którego opinii uprzednio zasięgnięto, zostały wzięte pod uwagę oraz jeżeli dokument pobytowy został wydany, odnowiony lub jego ważność została przedłużona jedynie z „ważnych powodów” w rozumieniu tego postanowienia.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen), a w szczególności jego art. 6 ust. 1 lit. a), należy interpretować w ten sposób, że nie ma on zastosowania do obywatela państwa trzeciego znajdującego się w takiej sytuacji.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: szwedzki.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło