C-199/24

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba) z dnia 9 lipca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Ochrona osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych – Rozporządzenie (UE) 2016/679 – Zakres stosowania – Publiczne odpłatne udostępnianie w Internecie informacji dotyczących wyroków skazujących – Pogodzenie prawa do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji – Artykuł 79 – Prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem – Zakres – Artykuł 85 – Pojęcie przetwarzania danych osobowych do „celów dziennikarskich” W sprawie C‑199/24 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Attunda tingsrätt (sąd pierwszej instancji dla rejonu Attunda, Szwecja) postanowieniem z dnia 1 marca 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 13 marca 2024 r., w postępowaniu: ND przeciwko Legal Newsdesk Sweden AB, wcześniej Garrapatica AB, TRYBUNAŁ (piąta izba), w składzie: M.L. Arastey Sahún, prezeska izby, J. Passer, E. Regan (sprawozdawca), D. Gratsias i B. Smulders, sędziowie, rzecznik generalny: M. Szpunar, sekretarz: C. Strömholm, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 14 maja 2025 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu ND – ND i J. Södergren, advokat, –        w imieniu Legal Newsdesk Sweden AB – J. Sundqvist, advokat, –        w imieniu rządu szwedzkiego – F.-L. Göransson, C. Meyer-Seitz, J. Olsson i A.M. Runeskjöld, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu bułgarskiego – R. Stoyanov i T. Tsingileva, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu rządu fińskiego – A. Laine i H. Leppo, w charakterze pełnomocników, –        w imieniu Komisji Europejskiej – A. Bouchagiar, H. Kranenborg i I. Söderlund, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 4 września 2025 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 85 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) (Dz.U. 2016, L 119, s. 1; sprostowania: Dz.U. 2018, L 127, s. 2; Dz.U. 2021, L 74, s. 35; zwanego dalej „RODO”). 2        Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy ND a spółką Legal Newsdesk Sweden AB, wcześniej Garrapatica AB, w przedmiocie odmowy usunięcia przez ową spółkę danych osobowych ND z zarządzanej przez omawianą spółkę bazy danych Lexbase. Ramy prawne Prawo Unii Dyrektywa 95/46/WE 3        Artykuł 9 dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz.U. 1995, L 281, s. 31), zatytułowany „Przetwarzanie danych osobowych i wolność wypowiedzi”, stanowił: „Państwa członkowskie wprowadzają możliwość wyłączenia lub odstąpienia od przepisów niniejszego rozdziału, rozdziału IV i VI w przypadku przetwarzania danych osobowych wyłącznie w celach dziennikarskich lub w celu uzyskania wyrazu artystycznego lub literackiego jedynie wówczas, gdy jest to konieczne dla pogodzenia prawa do zachowania prywatności z przepisami dotyczącymi wolności wypowiedzi”. 4        Ta dyrektywa została uchylona i z dniem 25 maja 2018 r. zastąpiona przez RODO. RODO 5        Motyw 153 RODO wskazuje: „Prawo państw członkowskich powinno godzić przepisy regulujące wolność wypowiedzi i informacji, w tym wypowiedzi dziennikarskiej, akademickiej, artystycznej lub literackiej, z prawem do ochrony danych osobowych na mocy niniejszego rozporządzenia. Przetwarzanie danych osobowych jedynie do celów dziennikarskich lub do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej powinno podlegać wyjątkom lub odstępstwom od niektórych przepisów niniejszego rozporządzenia, jeżeli jest to niezbędne, by pogodzić prawo do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji, przewidzianymi w art. 11 [Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej »Kartą«)]. Powinno mieć to zastosowanie w szczególności do przetwarzania danych osobowych w dziedzinie audiowizualnej oraz w archiwach i bibliotekach prasowych. Państwa członkowskie powinny więc przyjąć akty prawne określające odstępstwa i wyjątki niezbędne do zapewnienia równowagi między tymi prawami podstawowymi. […] Aby uwzględnić, jak ważna dla każdego demokratycznego społeczeństwa jest wolność wypowiedzi, pojęcia dotyczące tej wolności, takie jak dziennikarstwo, należy interpretować szeroko”. 6        Artykuł 4 RODO, zatytułowany „Definicje” i zawarty w rozdziale I tego rozporządzenia, noszącym tytuł „Przepisy ogólne”, stanowi: „Na użytek niniejszego rozporządzenia: […] 2)      »przetwarzanie« oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie; […]”. 7        Artykuł 10 RODO, zatytułowany „Przetwarzanie danych osobowych dotyczących wyroków skazujących i naruszeń prawa” i zawarty w rozdziale II tego rozporządzenia, noszącym tytuł „Zasady”, stanowi: „Przetwarzania danych osobowych dotyczących wyroków skazujących oraz czynów zabronionych lub powiązanych środków bezpieczeństwa na podstawie art. 6 ust. 1 wolno dokonywać wyłącznie pod nadzorem władz publicznych lub jeżeli przetwarzanie jest dozwolone prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego przewidującymi odpowiednie zabezpieczenia praw i wolności osób, których dane dotyczą. Wszelkie kompletne rejestry wyroków skazujących są prowadzone wyłącznie pod nadzorem władz publicznych”. 8        Artykuł 55 RODO, zatytułowany „Właściwość” i zawarty w rozdziale VI tego rozporządzenia, noszącym tytuł „Niezależne organy nadzorcze”, stanowi w ust. 1, że każdy organ nadzorczy jest właściwy do wypełniania zadań i wykonywania uprawnień powierzonych mu zgodnie z RODO na terytorium swojego państwa członkowskiego. 9        Artykuł 57 RODO, zatytułowany „Zadania”, stanowi w ust. 1 lit. h), że bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy tego rozporządzenia każdy organ nadzorczy na swoim terytorium prowadzi postępowania w sprawie stosowania RODO. 10      Uprawnienia organów nadzorczych w zakresie prowadzonych postępowań zostały wymienione w ust. 1 art. 58 RODO, zatytułowanego „Uprawnienia”. W ust. 2 tego artykułu wskazano uprawnienia naprawcze, jakie organy te mogą zastosować. W ust. 3 tego samego artykułu uściślono uprawnienia w zakresie wydawania zezwoleń i uprawnienia doradcze przysługujące organom nadzorczym. 11      Rozdział VIII RODO, zatytułowany „Środki ochrony prawnej, odpowiedzialność i sankcje”, obejmuje między innymi art. 77–79 i 82 tego rozporządzenia. 12      Artykuł 77 RODO, zatytułowany „Prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego”, w ust. 1 stanowi: „Bez uszczerbku dla innych [środków] administracyjnych lub środków ochrony prawnej przed sądem każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo wnieść skargę do organu nadzorczego, w szczególności w państwie członkowskim swojego zwykłego pobytu, swojego miejsca pracy lub miejsca popełnienia domniemanego naruszenia, jeżeli sądzi, że przetwarzanie danych osobowych jej dotyczące narusza niniejsze rozporządzenie”. 13      Artykuł 78 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem przeciwko organowi nadzorczemu”, w ust. 1 i 2 stanowi: „1.      Bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba fizyczna lub prawna ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem przeciwko prawnie wiążącej decyzji organu nadzorczego jej dotyczącej. 2.      Bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77”. 14      Artykuł 79 RODO, zatytułowany „Prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem przeciwko administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu”, stanowi w ust. 1: „Bez uszczerbku dla dostępnych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej, w tym prawa do wniesienia skargi do organu nadzorczego zgodnie z art. 77, każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli uzna ona, że prawa przysługujące jej na mocy niniejszego rozporządzenia zostały naruszone w wyniku przetwarzania [jej] danych osobowych z naruszeniem niniejszego rozporządzenia”. 15      Artykuł 82 RODO, zatytułowany „Prawo do odszkodowania i odpowiedzialność”, w ust. 1 stanowi: „Każda osoba, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową w wyniku naruszenia niniejszego rozporządzenia, ma prawo uzyskać od administratora lub podmiotu przetwarzającego odszkodowanie za poniesioną szkodę”. 16      Artykuł 85 RODO, zatytułowany „Przetwarzanie a wolność wypowiedzi i informacji”, stanowi: „1.      Państwa członkowskie przyjmują przepisy pozwalające pogodzić prawo do ochrony danych osobowych na mocy niniejszego rozporządzenia z wolnością wypowiedzi i informacji, w tym do przetwarzania dla potrzeb dziennikarskich oraz do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej. 2.      Dla przetwarzania do celów dziennikarskich lub do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej państwa członkowskie określają odstępstwa lub wyjątki od rozdziału II (Zasady), rozdziału III (Prawa osoby, której dane dotyczą), rozdziału IV (Administrator i podmiot przetwarzający), rozdziału V (Przekazywanie danych osobowych do państw trzecich lub organizacji międzynarodowych), rozdziału VI (Niezależne organy nadzorcze), rozdziału VII (Współpraca i spójność) oraz rozdziału IX (Szczególne sytuacje związane z przetwarzaniem danych), jeżeli są one niezbędne, by pogodzić prawo do ochrony danych osobowych z wolnością wypowiedzi i informacji. 3.      Każde państwo członkowskie zawiadamia Komisję [Europejską] o przepisach, które przyjęło zgodnie z ust. 2, a następnie niezwłocznie o wszelkich późniejszych aktach zmieniających lub zmianach ich dotyczących”. Prawo szwedzkie 17      Ochronę wolności prasy i wolności wypowiedzi regulują ustawy rangi konstytucyjnej, czyli tryckfrihetsförordningen (1949:105) [ustawa konstytucyjna o wolności prasy (1949:105)] (SFS 1949, nr 105, zwana dalej „ustawą konstytucyjną o wolności prasy”) oraz yttrandefrihetsgrundlagen (1991:1469) [ustawa konstytucyjna o wolności wypowiedzi (1991:1469)] (SFS 1949, nr 1469, zwana dalej „ustawą konstytucyjną o wolności wypowiedzi”). 18      Według wskazówek zawartych we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ustawa konstytucyjna o wolności wypowiedzi gwarantuje wolność wypowiedzi dokonywanych między innymi za pośrednictwem transmisji radiowych oraz określonych serwisów internetowych. 19      Zgodnie z rozdziałem 9 § 1 tej ustawy odszkodowania za nadużycie wolności wypowiedzi w związku z treścią programu można dochodzić wyłącznie na tej podstawie, że program ów stanowi naruszenie wolności wypowiedzi. Wskazywanie, że dana osoba prowadzi przestępczy lub godny potępienia styl życia, albo podanie innego rodzaju informacji, które mogą pozbawiać tę osobę szacunku w oczach innych, stanowi przestępstwo zniesławienia i jest naruszeniem wolności wypowiedzi w rozumieniu rozdziału 5 § 1 omawianej ustawy i rozdziału 7 § 3 ustawy konstytucyjnej o wolności prasy. Czyn taki nie podlega jednak karze, jeżeli w danych okolicznościach udostępnienie tych informacji było uzasadnione, a osoba, która je udostępniła, jest w stanie wykazać, że były one prawdziwe lub że miała ona uzasadnione podstawy, by przypuszczać, że są prawdziwe. 20      Zgodnie z rozdziałem 1 § 4 ustawy o wolności wypowiedzi ochrona gwarantująca tę wolność rozciąga się na określonego rodzaju bazy danych, jeżeli w odniesieniu do danego działania wydano zaświadczenie o ochronie konstytucyjnej. 21      Z rozdziału 1 § 14 ustawy konstytucyjnej o wolności wypowiedzi wynika, że żaden organ publiczny nie może, jeśli ustawa ta na to nie zezwala, podjąć działania przeciwko osobie, która nadużyła wolności wypowiedzi lub przyczyniła się do takiego nadużycia w programie, ani podejmować z takiego względu działań przeciwko programowi. Co więcej, z rozdziału 1 § 11 omawianej ustawy wynika, że organ publiczny nie może zakazywać ani uniemożliwiać produkowania, publikowania lub rozpowszechniania programu i nagrań tego rodzaju wśród ogółu społeczeństwa ze względu na jego treść, jeżeli działanie to nie znajduje podstawy w owej ustawie. 22      Zgodnie z rozdziałem 1 § 7 akapit pierwszy lagen (2018:218) med kompletterande bestämmelser till EU:s dataskyddsförordning [ustawy o przepisach uzupełniających do rozporządzenia ogólnego Unii Europejskiej w sprawie ochrony danych osobowych (2018:218)] z dnia 19 kwietnia 2018 r. (SFS 2018, nr 218) RODO nie ma zastosowania, gdy stoi w sprzeczności z ustawą konstytucyjną o wolności prasy lub z ustawą konstytucyjną o wolności wypowiedzi. Zgodnie z akapitem drugim tego § 7 pewne artykuły RODO nie mają zastosowania do przetwarzania danych osobowych dokonywanego między innymi do celów dziennikarskich. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne 23      Legal Newsdesk Sweden zarządza bazą danych Lexbase, która umożliwia między innymi wyszukiwanie osób i spółek, w stosunku do których toczyły się postępowania karne przed sądami szwedzkimi. Owa baza danych zawiera dane osobowe. 24      ND, powód w postępowaniu głównym, został skazany w postępowaniu karnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2011 r. 25      Legal Newsdesk Sweden opublikował ten wyrok w bazie danych Lexbase, w której pozostawał on dostępny do lutego 2024 r. Tymczasem, chociaż powód w postępowaniu głównym zwrócił się do owej spółki o usunięcie jego danych osobowych, nie zostały one usunięte natychmiast, lecz dopiero później, na podstawie jej wewnętrznej polityki przechowywania danych. 26      ND wniósł do Attunda tingsrätt (sądu pierwszej instancji dla rejonu Attunda, Szwecja), który jest sądem odsyłającym, powództwo o zasądzenie od Legal Newsdesk Sweden za naruszenie RODO odszkodowania w wysokości 300 000 koron szwedzkich (SEK) (ok. 26 000 EUR), wraz z odsetkami. 27      Legal Newsdesk Sweden zakwestionował to żądanie i przy tej okazji podniósł, że posiada zaświadczenie o ochronie konstytucyjnej z tytułu wolności wypowiedzi, zwane utgivningsbevis, które zostało wydane przez Myndigheten för press, radio och tv (urząd ds. prasy, radiofonii i telewizji, Szwecja), obejmujące informacje publikowane w bazie danych Lexbase. Tymczasem sąd odsyłający zauważa, że zgodnie z prawem szwedzkim w takich okolicznościach RODO nie ma zastosowania, ponieważ prawo do ochrony danych osobowych jest wówczas w szczególności gwarantowane przez ustawę konstytucyjną o wolności prasy i przez ustawę konstytucyjną o wolności wypowiedzi, które przewidują wyłącznie – jako jedyne środki prawne – możliwość wszczęcia postępowania karnego w sprawie o zniesławienie i pozew o ochronę dóbr osobistych na drodze cywilnej. 28      W tym względzie, po przypomnieniu treści art. 85 ust. 1 i 2 RODO oraz jego motywu 153, sąd odsyłający zauważa, że to rozporządzenie wyraźnie upoważnia państwa członkowskie do ustanowienia wyjątków lub odstępstw w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych między innymi „dla potrzeb dziennikarskich”. 29      Jednak sąd odsyłający wskazuje, że RODO nie definiuje, co należy rozumieć przez przetwarzanie danych osobowych dla „potrzeb dziennikarskich”. Ponadto sąd ten zauważa, że o ile Trybunał wskazał, iż pojęcie to należy interpretować szeroko, a działania mające na celu publiczne rozpowszechnianie informacji, opinii lub myśli za pomocą jakiegokolwiek środka przekazu, w tym w odniesieniu do danych pochodzących z dokumentów publicznych zgodnie z prawem krajowym, należy uznać za mające taki cel, o tyle nie wyjaśniono, czy to rozpowszechnianie oznacza, że informacje te zostały w jakiś sposób zredagowane lub dostosowane. 30      W tej sytuacji Attunda tingsrätt (sąd pierwszej instancji dla rejonu Attunda) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy art. 85 ust. 1 RODO umożliwia państwom członkowskim przyjmowanie – dodatkowo względem środków, które są one zobowiązane przyjąć na mocy art. 85 ust. 2 [tego rozporządzenia] – środków ustawodawczych dotyczących przetwarzania danych osobowych do celów innych niż potrzeby dziennikarskie lub cele wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej? 2)      W przypadku udzielenia na powyższe pytanie odpowiedzi twierdzącej: czy art. 85 ust. 1 RODO pozwala na pogodzenie przewidzianego w tym rozporządzeniu prawa do ochrony danych osobowych z wolnością wypowiedzi i informacji w taki sposób, że jedynym środkiem ochrony prawnej przysługującym osobie, której dane osobowe są przetwarzane poprzez publiczne odpłatne udostępnianie wyroków skazujących dotyczących tej osoby w Internecie, jest wszczęcie postępowania karnego o zniesławienie lub dochodzenie odszkodowania za zniesławienie? 3)      Na wypadek gdyby na pytanie pierwsze lub drugie udzielono odpowiedzi przeczącej: czy działalność polegająca na publicznym odpłatnym udostępnianiu w Internecie dokumentów urzędowych w postaci wyroków skazujących bez jakiegokolwiek przetwarzania lub edytowania stanowi przetwarzanie danych osobowych do celów określonych w art. 85 ust. 2 RODO?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytania pierwszego 31      Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 85 ust. 1 RODO należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, aby państwa członkowskie przyjęły w oparciu o ten przepis przepisy ustawowe wychodzące poza to, co przewiduje art. 85 ust. 2 tego rozporządzenia, w zakresie, w jakim wprowadzają one odstępstwa od niektórych rozdziałów wspomnianego rozporządzenia w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych, które realizuje cele inne niż dziennikarskie czy cele wypowiedzi akademickiej, artystycznej czy literackiej, z tego powodu, że przepisy te są konieczne dla pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji. 32      W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 85 ust. 1 RODO państwa członkowskie mają obowiązek z mocy prawa pogodzić prawo do ochrony danych osobowych na mocy tego rozporządzenia z wolnością wypowiedzi i informacji, w tym z przetwarzaniem dla potrzeb dziennikarskich oraz do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej. 33      Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wykładnia przepisu prawa Unii nie może skutkować pozbawieniem wszelkiej skuteczności jasnego i precyzyjnego brzmienia tego przepisu. W związku z tym, jeżeli znaczenie przepisu prawa Unii wynika jednoznacznie z samego jego brzmienia, Trybunał nie może odejść od wykładni, jaką należy nadać temu przepisowi w świetle wyłącznie jego brzmienia (zob. podobnie wyrok z dnia 25 stycznia 2022 r., VYSOČINA WIND, C‑181/20, EU:C:2022:51, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo). 34      W niniejszej sprawie należy zauważyć, że zgodnie z art. 85 ust. 1 RODO państwa członkowskie mają obowiązek z mocy prawa pogodzić prawo do ochrony danych osobowych na mocy tego rozporządzenia z wolnością wypowiedzi i informacji i nie mogą dokonać tego w taki sposób, aby owo pogodzenie mogło prowadzić w konsekwencji do przyjęcia wyjątków i odstępstw od wspomnianego rozporządzenia. 35      Prawdą jest, jak zasadniczo podkreślił rzecznik generalny w pkt 17 opinii, że z użycia wyrażenia „w tym” w art. 85 ust. 1 RODO wynika jednoznacznie, iż przetwarzanie do szczególnych celów wymienionych w tym przepisie, czyli przetwarzanie dla potrzeb dziennikarskich oraz do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej, stanowi tylko część przetwarzania mogącego stanowić przedmiot pogodzenia, o którym mowa we wspomnianym przepisie. 36      Jednak art. 85 ust. 1 RODO należy rozpatrywać w świetle art. 85 ust. 2 tego rozporządzenia, na którego podstawie w przypadku przetwarzania dla potrzeb dziennikarskich lub do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej państwa członkowskie mają również zapewnić wyjątki i odstępstwa od rozdziałów II–VII i IX wspomnianego rozporządzenia, o ile są one niezbędne do pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych z wolnością wypowiedzi i informacji. 37      Z brzmienia art. 85 ust. 1 i 2 RODO wynika zatem jasno, że o ile ust. 1 tego artykułu ustanawia zasadę ogólną nakładającą na państwa członkowskie obowiązek pogodzenia, w drodze przepisów ustawodawczych, prawa do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji, w tym do przetwarzania dla potrzeb dziennikarskich oraz do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej, o tyle zasada szczególna ustanowiona w ust. 2 tego artykułu, zgodnie z którą do tych państw należy ustanowienie wyjątków lub odstępstw od niektórych rozdziałów tego rozporządzenia, jeżeli jest to konieczne do umożliwienia takiego pogodzenia, obowiązuje wyłącznie w odniesieniu do tych szczególnych celów. 38      Wykładnię tę potwierdza przede wszystkim motyw 153 RODO, zgodnie z którym celem realizowanym przez art. 85 tego rozporządzenia jest umożliwienie państwom członkowskim ustanowienia wyjątków lub odstępstw od niektórych przepisów tego rozporządzenia „jedynie” w kontekście przetwarzania danych osobowych do celów dziennikarskich lub do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej. 39      Następnie, ponieważ art. 85 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia określa w sposób wyczerpujący ramy, w jakich powinny być stosowane wyjątki lub odstępstwa od niektórych rozdziałów tego rozporządzenia, owe wyjątki lub owe odstępstwa powinny być interpretowane w sposób ścisły (zob. analogicznie wyrok z dnia 30 kwietnia 2025 r., Inspektorat kam Visshia sadeben savet, C‑313/23, C‑316/23 i C‑332/23, EU:C:2025:303, pkt 101 i przytoczone tam orzecznictwo). 40      Wreszcie, należy przypomnieć, że pogodzenie szeregu praw podstawowych zagwarantowanych w Karcie, takich jak prawo do ochrony danych osobowych oraz prawo do wolności wypowiedzi i informacji, zagwarantowane, odpowiednio, w art. 8 i 11 Karty, powinno odbywać się w granicach odpowiedniej równowagi między tymi prawami [zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2020 r., État luxembourgeois (Ochrona prawna przed wnioskami o przekazanie informacji w prawie podatkowym), C‑245/19 i C‑246/19, EU:C:2020:795, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo]. 41      Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w myśl zasady proporcjonalności, osiągnięcie takiej odpowiedniej równowagi wymaga uwzględnienia funkcji społecznej rozpatrywanych praw podstawowych [wyroki: z dnia 2 marca 2023 r., Norra Stockholm Bygg, C‑268/21, EU:C:2023:145, pkt 49; z dnia 4 października 2024 r., Bezirkshauptmannschaft Landeck (Próba uzyskania wglądu do danych osobowych przechowywanych w telefonie komórkowym), C‑548/21, EU:C:2024:830, pkt 85 i przytoczone tam orzecznictwo]. 42      W niniejszej sprawie, o ile, jak wynika z brzmienia art. 85 ust. 2 RODO, w odniesieniu do przetwarzania dla potrzeb dziennikarskich lub do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej, prawodawca Unii postanowił wyraźnie zobowiązać państwa członkowskie do ustanowienia wyjątków lub odstępstw od niektórych rozdziałów tego rozporządzenia, których zakres może jednak różnić się w poszczególnych państwach członkowskich, jak również postanowił wymienić znaczną liczbę tych rozdziałów, których mogą dotyczyć te wyjątki lub odstępstwa, o tyle uznał on, że jedynie wypowiedzi dokonane w tych celach, ze względu na ich funkcję w społeczeństwie demokratycznym, uzasadniają tak ważne wyjątki lub odstępstwa od przepisów wspomnianego rozporządzenia. 43      Wynika z tego, że pogodzenie w drodze ustawy prawa do ochrony danych osobowych na podstawie RODO z prawem do wolności wypowiedzi i informacji, które państwa członkowskie powinny realizować zgodnie z art. 85 ust. 1 tego rozporządzenia, nie może prowadzić do ustanowienia przez te państwa, na podstawie owego przepisu, wyjątków lub odstępstw od tego rozporządzenia w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych do celów innych niż dziennikarskie czy do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej. 44      Biorąc powyższe pod uwagę, odpowiedź na pytanie pierwsze jest następująca: art. 85 ust. 1 RODO należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, aby państwa członkowskie przyjęły w oparciu o ten przepis przepisy ustawowe wychodzące poza to, co przewiduje art. 85 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, w zakresie, w jakim wprowadzają one odstępstwa od niektórych rozdziałów tego rozporządzenia w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych, które realizuje cele inne niż dziennikarskie czy cele wypowiedzi akademickiej, artystycznej czy literackiej, z tego powodu, że przepisy te są konieczne dla pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji. W przedmiocie pytania drugiego 45      Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 85 ust. 1 RODO należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by przepisy przyjęte przez państwa członkowskie na jego podstawie przewidywały – jako konkretny sposób pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji, którego powinny dokonać – że jedynymi środkami prawnymi przysługującymi osobie skazanej w postępowaniu karnym, w sytuacji gdy dane osobowe dotyczące tego wyroku skazującego są publicznie odpłatnie udostępniane w Internecie, są wszczęcie postępowania karnego w sprawie o zniesławienie lub wniesienie powództwa o naprawienie szkody poniesionej w wyniku zniesławienia. 46      W tym względzie należy przypomnieć, że art. 85 ust. 2 RODO upoważnia państwa członkowskie do przyjmowania przepisów ustawowych stanowiących odstępstwo od rozdziałów II–VII oraz IX tego rozporządzenia, jeżeli jest to konieczne do pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych na podstawie tego rozporządzenia z prawem do wolności wypowiedzi i informacji. 47      Tymczasem należy stwierdzić, że rozdział VIII RODO obejmuje art. 77 ust. 1, art. 78 ust. 1 i 2, art. 79 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 RODO, które dotyczą środków prawnych, jakie powinny przysługiwać osobie w związku z przetwarzaniem jej danych osobowych, takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, w zakresie, w jakim gwarantują one, odpowiednio: po pierwsze, przysługujące osobom, których dane dotyczą, prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego; po drugie, prawo przysługujące każdej osobie fizycznej lub prawnej do wniesienia skutecznego środka zaskarżenia przeciwko prawnie wiążącej decyzji organu nadzorczego dotyczącej tej osoby; po trzecie, prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem przysługujące każdej osobie, która uważa, że prawa przyznane jej na mocy tego rozporządzenia zostały naruszone w wyniku dokonanego z naruszeniem tego rozporządzenia przetwarzania jej danych osobowych przez administratora lub podmiot przetwarzający; a także, po czwarte, prawo każdej osoby, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową w wyniku naruszenia tego rozporządzenia, do uzyskania od administratora lub podmiotu przetwarzającego odszkodowania za poniesioną szkodę. 48      Ponieważ ów rozdział VIII nie znajduje się wśród rozdziałów wymienionych w art. 85 ust. 2 RODO, należy z tego wywnioskować, że skoro art. 85 ust. 1 tego rozporządzenia nie pozwala państwom członkowskim na ustanowienie wyjątków lub odstępstw przewidzianych w tym art. 85 ust. 2 w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych do celów innych niż te, o których mowa w tym ostatnim ustępie, nie może on tym bardziej zezwalać im na odstępstwo od art. 77 ust. 1, art. 78 ust. 1 i 2, art. 79 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia. 49      W konsekwencji, ponieważ RODO nie zawiera wskazówek dotyczących zasad proceduralnych korzystania ze środków prawnych przewidzianych w tym rozporządzeniu, do państw członkowskich należy – zgodnie z zasadą autonomii proceduralnej – określenie tych zasad, o ile ani nie są one mniej korzystne niż przepisy regulujące podobne sytuacje podlegające prawu krajowemu (zasada równoważności), ani nie mogą czynić wykonywania praw przyznanych przez prawo Unii praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym (zasada skuteczności) (zob. podobnie wyrok z dnia 4 września 2025 r., Quirin Privatbank, C‑655/23, EU:C:2025:655, pkt 66 i przytoczone tam orzecznictwo). 50      Natomiast w zakresie, w jakim art. 77 ust. 1, art. 78 ust. 1 i 2, art. 79 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 RODO, które mają bezpośrednie zastosowanie, przyznają osobom, których dane dotyczą, prawo do skorzystania ze środków ochrony prawnej przewidzianych w tych przepisach, państwa członkowskie nie mogą uzależniać korzystania z tych środków ochrony prawnej od spełnienia przesłanek materialnych innych niż te wynikające z owego rozporządzenia. 51      Biorąc powyższe pod uwagę, odpowiedź na pytanie drugie jest następująca: art. 85 ust. 1 RODO należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by przepisy przyjęte przez państwa członkowskie na jego podstawie przewidywały – jako konkretny sposób pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji, którego powinny dokonać – że jedynymi środkami prawnymi przysługującymi osobie skazanej w postępowaniu karnym, w sytuacji gdy dane osobowe dotyczące tego wyroku skazującego są publicznie odpłatnie udostępniane w Internecie, są wszczęcie postępowania karnego w sprawie o zniesławienie lub wniesienie powództwa o naprawienie szkody poniesionej w wyniku zniesławienia. W przedmiocie pytania trzeciego W przedmiocie dopuszczalności 52      Rząd bułgarski podnosi, że pytanie trzecie jest niedopuszczalne, ponieważ okoliczności faktyczne przedstawione w postanowieniu odsyłającym nie pozwalają ani jasno ustalić celu przetwarzania danych osobowych rozpatrywanych w postępowaniu głównym, ani dokonać oceny, czy to przetwarzanie jest zgodne z art. 10 RODO. 53      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi zwrócił się sąd krajowy na gruncie stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny, przy czym prawidłowość tych ustaleń nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie złożonego przez sąd krajowy wniosku jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania [wyrok z dnia 18 czerwca 2024 r., Bundesrepublik Deutschland (Skutek decyzji o nadaniu statusu uchodźcy), C‑753/22, EU:C:2024:524, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo]. 54      W szczególności, co się tyczy tej ostatniej sytuacji, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, odzwierciedlonym w art. 94 lit. a) i b) regulaminu postępowania przed Trybunałem, konieczność dokonania wykładni prawa Unii, która byłaby użyteczna dla sądu krajowego, wymaga między innymi, aby sąd krajowy, po pierwsze, wskazał okoliczności faktyczne, na jakich oparte są pytania, a po drugie, określił ramy stanu prawnego, w jakie wpisują się zadawane przez niego pytania (wyrok z dnia 12 marca 2026 r., Marhaux, C‑150/25, EU:C:2026:188, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo). 55      W niniejszej sprawie pytanie trzecie dotyczy wykładni wyrażenia „cele dziennikarskie” użytego w art. 85 ust. 2 RODO, a zatem wykładni przepisu prawa Unii. Tymczasem w celu udzielenia odpowiedzi na takie pytanie nie wydaje się konieczne ani poznanie celu przetwarzania danych osobowych rozpatrywanego w postępowaniu głównym, ani dokonanie oceny, czy przetwarzanie to jest zgodne z art. 10 tego rozporządzenia. 56      Ponieważ ponadto z akt sprawy nie wynika w sposób oczywisty, że wykładnia prawa Unii, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, pytanie trzecie należy uznać za dopuszczalne. Co do istoty 57      Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 85 ust. 2 RODO należy interpretować w ten sposób, że odpłatne publiczne udostępnianie w Internecie, bez jakiegokolwiek dostosowania lub redagowania, dokumentów urzędowych w postaci wyroków skazujących można uznać za przetwarzanie danych osobowych „do celów dziennikarskich” w rozumieniu tego przepisu. 58      Na wstępie, biorąc pod uwagę orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym pojęcie „przetwarzania” w rozumieniu art. 4 pkt 2 RODO ma szeroki zakres (wyrok z dnia 5 grudnia 2023 r., Nacionalinis visuomenės sveikatos centras, C‑683/21, EU:C:2023:949, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo), należy stwierdzić, że publiczne udostępnianie w Internecie dokumentów publicznych w postaci wyroków skazujących należy uznać za przetwarzanie danych osobowych „do celów dziennikarskich” w rozumieniu RODO. 59      Tymczasem, jak przypomniano w pkt 36 niniejszego wyroku, jeżeli takie przetwarzanie odbywa się do celów dziennikarskich lub do celów wypowiedzi akademickiej, artystycznej lub literackiej, art. 85 ust. 2 RODO stanowi, że państwa członkowskie przewidują wyjątki lub odstępstwa od rozdziałów II– VII oraz IX tego rozporządzenia, jeżeli są one niezbędne do pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych z wolnością wypowiedzi i informacji. 60      Prawdą jest, że ani art. 85 ust. 2 RODO, ani żaden inny przepis tego rozporządzenia nie zawierają definicji pojęcia „celów dziennikarskich” ani wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich pozwalającego na określenie znaczenia lub zakresu tego pojęcia. 61      Niemniej jednak należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału dotyczącym pojęcia „dziennikarstwa” użytego w art. 9 dyrektywy 95/46, które można uznać za mające zastosowanie do wykładni tego pojęcia „celów dziennikarskich” zawartego w art. 85 ust. 2 RODO, działalność może zostać uznana za „działalność dziennikarską”, jeżeli jej celem jest publiczne rozpowszechnienie informacji, opinii lub myśli, niezależnie od środka wykorzystanego do ich przekazania (wyrok z dnia 16 grudnia 2008 r., Satakunnan Markkinapörssi i Satamedia, C‑73/07, EU:C:2008:727, pkt 61). 62      Ponadto z motywu 153 RODO wynika, że aby uwzględnić, jak ważna dla każdego demokratycznego społeczeństwa jest wolność wypowiedzi i informacji, pojęcia dotyczące tej wolności, takie jak pojęcie „dziennikarstwa”, należy interpretować szeroko. 63      Z motywu 153 wynika również, że wyjątki i odstępstwa na podstawie art. 85 ust. 2 RODO mają na celu pogodzenie prawa do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji, ustanowionym w art. 11 Karty. 64      Niemniej jednak, o ile wykładni pojęcia „celów dziennikarskich” użytego w art. 85 ust. 2 RODO należy dokonywać szeroko, o tyle wykładnia ta nie może jednak obejmować każdej formy wypowiedzi, lecz powinna być rozumiana w sposób uwzględniający to, co z punktu widzenia sposobu opracowania wypowiedzi dziennikarskich odróżnia je od innych form wypowiedzi, i to ze względu na rolę, jaką odgrywa to pojęcie w ogólnej systematyce tego przepisu. 65      Tymczasem w celu dokonania wykładni art. 11 Karty należy wziąć pod uwagę, zgodnie z art. 52 ust. 3 tego aktu, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące art. 10 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (wyrok z dnia 15 marca 2022 r., Autorité des marchés financiers, C‑302/20, EU:C:2022:190, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo). 66      Po pierwsze, bezsporne jest, że działalność dziennikarska wymaga pracy polegającej na redagowaniu lub dostosowaniu rozpowszechnianych informacji, opinii lub myśli, prowadzonej w sposób regularny lub zawodowy, lub przynajmniej pracy polegającej na udostępnieniu tych informacji, opinii lub myśli prowadzonej zgodnie z wyborami redakcyjnymi (zob. analogicznie i podobnie wyrok ETPC z dnia 17 stycznia 2023 r. w sprawie Axel Springer SE przeciwko Niemcom, CE:ECHR:2023:0117JUD000896418, § 33; wyrok ETPC z dnia 5 kwietnia 2022 r. w sprawie NIT S.R. L. przeciwko Republice Mołdawii, CE:ECHR:2022:0405JUD002847012, § 193). 67      Po drugie, nawet jeśli działalność dziennikarska polega na rozpowszechnianiu opinii lub myśli, to zakłada ona, że twierdzenia faktyczne uzasadniające takie opinie lub myśli zostały zweryfikowane w taki sposób, aby były wystarczająco wiarygodne (zob. analogicznie, wyrok ETPC z dnia 21 stycznia 1999 r. w sprawie Fressoz i Roire przeciwko Francji, CE:ECHR:1999:0121JUD002918395, §§ 52, 54; a także wyrok ETPC z dnia 16 marca 2017 r. w sprawie Ólafsson przeciwko Islandii, CE:ECHR:2017:0316JUD005849313, § 53). 68      Po trzecie, aby wykonywana działalność mogła zostać uznana za „dziennikarską”, musi być ona poddana wymogowi przestrzegania zasad kodeksu postępowania i etyki zawodowej dziennikarza (zob. analogicznie wyrok ETPC z dnia 27 czerwca 2017 r. w sprawie Satakunnan Markkinapörssi Oy i Satamedia Oy przeciwko Finlandii, CE:ECHR:2017:0627JUD000093113, §§ 183, 186; a także wyrok ETPC z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie M.L. i W.W. przeciwko Niemcom, CE:ECHR:2018:0628JUD006079810, § 105). 69      Natomiast, biorąc pod uwagę, że pojęcie „dziennikarstwa” należy interpretować szeroko, jak wynika z pkt 62 niniejszego wyroku, ani okoliczność, że dana działalność, przy okazji której dokonywane jest przetwarzanie danych, jest wykonywana w Internecie za opłatą (zob. podobnie wyrok z dnia 16 grudnia 2008 r., Satakunnan Markkinapörssi i Satamedia, C‑73/07, EU:C:2008:727, pkt 59–62), ani okoliczność, że przetwarzanie to dotyczy wyroków skazujących, nie mogą wykluczyć okoliczności, że wspomniane przetwarzanie może być dokonywane „do celów dziennikarskich”. 70      Prawdą jest bowiem, że charakter danych osobowych, których dotyczy przetwarzanie, w szczególności ich ewentualnie wrażliwy charakter, a także charakter i konkretne sposoby tego przetwarzania, w szczególności liczba osób mających dostęp do tych danych, jak również zasady dostępu do nich, muszą zostać uwzględnione przy ocenie, czy ochrona prawa do wolności wypowiedzi i informacji, w szczególności ochrona, z której korzystają dziennikarze, pozwala uzasadnić odstępstwo od niektórych przepisów RODO (zob. podobnie wyrok z dnia 21 marca 2024 r., Landeshauptstadt Wiesbaden, C‑61/22, EU:C:2024:251, pkt 106), w szczególności w art. 10 tego rozporządzenia, który ustanawia szczególną ochronę dla przetwarzania danych osobowych dotyczących wyroków skazujących i czynów zabronionych. Jednakże okoliczność, że przetwarzanie dotyczy takich danych, nie ma znaczenia dla ustalenia, czy przed tą oceną można uznać, że przetwarzanie to zostało przeprowadzone „do celów dziennikarskich”. 71      Niemniej należy jeszcze podkreślić, że art. 85 ust. 2 RODO odnosi się do przetwarzania danych osobowych nie w związku z działalnością dziennikarską, lecz do „celów dziennikarskich”. Tymczasem pojęcie „celów” oznacza, że przetwarzanie danych osobowych, które może być objęte tym przepisem, nie ogranicza się do przetwarzania mającego miejsce na etapie publikacji informacji, opinii lub myśli i polega przy tym na publicznym rozpowszechnieniu danych osobowych, lecz obejmuje również przetwarzanie niezbędne do takiej publikacji (zob. analogicznie wyrok z dnia 15 marca 2022 r., Autorité des marchés financiers, C‑302/20, EU:C:2022:190, pkt 64, 67–69). 72      W zakresie, w jakim praca dziennikarska wiąże się z wyborem i hierarchią zebranych informacji, można zatem zakwalifikować jako przetwarzanie dokonywane „do celów dziennikarskich” w rozumieniu art. 85 ust. 2 RODO nie tylko różne przetwarzanie danych osobowych niezbędne do opublikowania informacji, opinii lub myśli, ale również przetwarzanie danych osobowych zawartych w informacjach, które ostatecznie nie zostały uwzględnione w wyniku tego wyboru. 73      W konsekwencji, aby przetwarzanie danych osobowych wchodziło w zakres pojęcia „celów dziennikarskich” w rozumieniu tego przepisu, musi ono mieć na celu publiczne rozpowszechnienie informacji, opinii lub myśli, z poszanowaniem zasad kodeksu postępowania i etyki, po przeprowadzeniu prac redakcyjnych lub adaptacyjnych, a przynajmniej zgodnie z linią wydawniczą, i to po sprawdzeniu danych twierdzeń faktycznych. 74      Tymczasem nie wydaje się, by działalność taka jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, polegająca na publicznym udostępnianiu w Internecie za opłatą dokumentów urzędowych dotyczących orzeczonych wyroków skazujących, wymagała prac redakcyjnych lub adaptacyjnych ani by była wykonywana zgodnie z linią wydawniczą, czego zweryfikowanie należy jednak do sądu odsyłającego. Ponadto z przedłożonych Trybunałowi akt sprawy nie wynika, aby Legal Newsdesk Sweden podlegał zasadom kodeksu postępowania i etyki zawodowej dziennikarza, czego ustalenie również należy do sądu odsyłającego. 75      Wprawdzie takie dokumenty mogą stanowić informacje przydatne do wykonywania działalności dziennikarskiej, niemniej jednak przetwarzanie danych osobowych, które wiąże się w szczególności z publicznym udostępnieniem takich dokumentów, można uznać za dokonane „do celów dziennikarskich” w rozumieniu art. 85 RODO tylko wtedy, gdy wspomniane dokumenty są przeznaczone wyłącznie do takiej działalności. 76      Jednakże w sprawie rozpatrywanej w postępowaniu głównym z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał – co jednak powinien zweryfikować sąd odsyłający – wynika, że każda osoba, korzystając z rozpatrywanej bazy danych, może uzyskać dostęp do dokumentów dotyczących wyroków skazujących osób, których dane dotyczą, wyłącznie pod warunkiem dokonania zapłaty, w związku z czym przetwarzania danych osobowych dokonywanego w celu umożliwienia takiego dostępu, takiego jak udostępnienie danych osobowych zawartych w tych dokumentach, nie można uznać za dokonane do celów dziennikarskich. 77      W świetle powyższych rozważań odpowiedź na pytanie trzecie jest następująca: art. 85 ust. 2 RODO należy interpretować w ten sposób, że publiczne odpłatne udostępnianie w Internecie dokumentów publicznych w postaci wyroków skazujących można uznać za przetwarzanie danych osobowych „do celów dziennikarskich” w rozumieniu tego przepisu tylko wtedy, gdy jego celem jest publiczne rozpowszechnianie informacji, opinii lub myśli z poszanowaniem zasad kodeksu postępowania i etyki zawodowej dziennikarza, po przeprowadzeniu prac redakcyjnych lub adaptacyjnych, a przynajmniej zgodnie z linią wydawniczą, i to po sprawdzeniu danych twierdzeń dotyczących okoliczności faktycznych. W przedmiocie kosztów 78      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje: 1)      Artykuł 85 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie temu, aby państwa członkowskie przyjęły w oparciu o ten przepis przepisy ustawowe wychodzące poza to, co przewiduje art. 85 ust. 2 tego rozporządzenia, w zakresie, w jakim wprowadzają one odstępstwa od niektórych rozdziałów wspomnianego rozporządzenia w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych, które realizuje cele inne niż dziennikarskie czy cele wypowiedzi akademickiej, artystycznej czy literackiej, z tego powodu, że przepisy te są konieczne dla pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji. 2)      Artykuł 85 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie temu, by przepisy przyjęte przez państwa członkowskie na jego podstawie przewidywały – jako konkretny sposób pogodzenia prawa do ochrony danych osobowych z prawem do wolności wypowiedzi i informacji, którego powinny dokonać – że jedynymi środkami prawnymi przysługującymi osobie skazanej w postępowaniu karnym, w sytuacji gdy dane osobowe dotyczące tego wyroku skazującego są publicznie odpłatnie udostępniane w Internecie, są wszczęcie postępowania karnego w sprawie o zniesławienie lub wniesienie powództwa o naprawienie szkody poniesionej w wyniku zniesławienia. 3)      Artykuł 85 ust. 2 rozporządzenia 2016/679 należy interpretować w ten sposób, że: publiczne odpłatne udostępnianie w Internecie dokumentów publicznych w postaci wyroków skazujących można uznać za przetwarzanie danych osobowych dokonywane „do celów dziennikarskich” w rozumieniu tego przepisu tylko wtedy, gdy jego celem jest publiczne rozpowszechnianie informacji, opinii lub myśli z poszanowaniem zasad kodeksu postępowania i etyki zawodowej dziennikarza, po przeprowadzeniu prac redakcyjnych lub adaptacyjnych, a przynajmniej zgodnie z linią wydawniczą, i to po sprawdzeniu danych twierdzeń dotyczących okoliczności faktycznych. Podpisy *      Język postępowania: szwedzki.