C-205/08
WyrokTSUE2009-12-10CELEX: 62008CJ0205ECLI:EU:C:2009:767
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 dyrektywy 85/337/EWG należy interpretować w ten sposób, że przedsięwzięcie transgraniczne, takie jak konstrukcja napowietrznych linii elektrycznych o napięciu co najmniej 220 kV i długości powyżej 15 km, powinno być poddane procedurze oceny oddziaływania na środowisko, nawet jeśli odcinek znajdujący się na terytorium danego państwa członkowskiego jest krótszy niż 15 km, ale całkowita długość linii przekracza ten próg?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że dyrektywa 85/337 ma szeroki zakres zastosowania i dalekosiężny cel, jakim jest całościowa ocena oddziaływania przedsięwzięć na środowisko. Celu dyrektywy nie wolno omijać poprzez podział przedsięwzięcia, a nieuwzględnienie łącznego rezultatu kilku przedsięwzięć nie może skutkować wyłączeniem ich z obowiązku oceny, jeśli łącznie mogą znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcia transgraniczne nie mogą być wyłączone z zastosowania dyrektywy tylko dlatego, że nie zawiera ona wyraźnego uregulowania ich dotyczącego. Skuteczność dyrektywy byłaby poważnie zagrożona, gdyby organy krajowe mogły pominąć część przedsięwzięcia realizowaną w innym państwie członkowskim. Obowiązek oceny dotyczy całego przedsięwzięcia, niezależnie od długości jego odcinka w danym państwie, jeśli całkowita długość przekracza próg.Stan faktyczny
Spółka Alpe Adria Energia SpA, włoskie przedsiębiorstwo, planowało budowę transgranicznej linii elektrycznej o napięciu 220 kV, łączącej sieć włoską z austriacką. Całkowita długość linii wynosiła około 48,4 km, z czego około 7,4 km miało przebiegać na terytorium Austrii, a około 41 km na terytorium Włoch. Kärntner Landesregierung (rząd kraju związkowego Karyntii) wydał decyzję, że przedsięwzięcie nie podlega ocenie oddziaływania na środowisko w Austrii, ponieważ długość austriackiej części linii (7,4 km) nie osiągała progu 15 km wymaganego przez austriacką ustawę UVP-G 2000, transponującą dyrektywę 85/337. Umweltanwalt von Kärnten (rzecznik ds. środowiska naturalnego w Karyntii) zaskarżył tę decyzję do Umweltsenat.Rozstrzygnięcie
Artykuł 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r., należy interpretować w ten sposób, że przedsięwzięcie wymienione w pkt 20 załącznika I do tej dyrektywy, takie jak konstrukcja napowietrznych linii elektrycznych o napięciu co najmniej 220 kV i długości powyżej 15 km, powinno być poddane przez właściwe organy administracji państwa członkowskiego procedurze oceny oddziaływania na środowisko również wtedy, gdy jest to przedsięwzięcie transgraniczne i jedynie jego odcinek krótszy niż 15 km znajduje się na terytorium tego państwa członkowskiego.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑205/08
Umweltanwalt von Kärnten
przeciwko
Kärntner Landesregierung
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Umweltsenat)
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Artykuł 234 WE – Pojęcie sądu krajowego – Dopuszczalność – Dyrektywa 85/337/EWG – Ocena skutków dla środowiska – Konstrukcje napowietrznych linii elektrycznych – Długość powyżej 15 km – Konstrukcje transgraniczne – Linia transgraniczna – Długość całkowita przekraczająca próg – Linia znajdująca się głównie na terytorium sąsiedniego państwa członkowskiego – Długość odcinka krajowego nieprzekraczająca progu
Streszczenie wyroku
1. Pytania prejudycjalne – Wystąpienie do Trybunału – Sąd krajowy w rozumieniu art. 234 WE – Pojęcie
(art. 234 WE)
2. Środowisko naturalne – Ocena skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko naturalne – Dyrektywa 85/337
– Zakres stosowania
(dyrektywa Rady 85/337, zmieniona dyrektywą 2003/35, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1; załącznik I, pkt 20)
1. Umweltsenat, który spełnia kryteria dotyczące podstawy prawnej istnienia organu, jego stałego i obligatoryjnego charakteru,
stosowania przepisów prawa oraz niezawisłości takiego organu i te zapewniające kontradyktoryjność postępowania, powinien zostać
uznany za sąd w rozumieniu art. 234 WE.
(por. pkt 36, 38, 39)
2. Artykuł 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 dyrektywy 85/337 w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne
i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą 2003/35, należy interpretować w ten sposób, że przedsięwzięcie wymienione
w pkt 20 załącznika I do tej dyrektywy, takie jak konstrukcja napowietrznych linii elektrycznych o napięciu co najmniej 220 kV
i długości powyżej 15 km, powinno być poddane przez właściwe organy administracji państwa członkowskiego procedurze oceny
oddziaływania na środowisko również wtedy, gdy jest to przedsięwzięcie transgraniczne i jedynie jego odcinek krótszy niż 15 km
znajduje się na terytorium tego państwa członkowskiego.
W istocie celu dyrektywy 85/337 nie wolno omijać poprzez podział przedsięwzięcia, a nieuwzględnienie łącznego rezultatu kilku
przedsięwzięć nie może skutkować w praktyce wyłączeniem ich jako całości z obowiązku poddania ocenie, jeżeli rozpatrywane
łącznie mogą znacząco oddziaływać na środowisko naturalne w rozumieniu art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337.
Z powyższego wynika, że przedsięwzięcia wymienione w załączniku I do dyrektywy 85/337, które rozciągają się na terytorium
kilku państw członkowskich, nie mogą zostać wyłączone z zastosowania tej dyrektywy wyłącznie z tego powodu, że nie zawiera
ona wyraźnego uregulowania ich dotyczącego.
(por. pkt 53, 54, 58; sentencja)
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 10 grudnia 2009 r.(*)
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Artykuł 234 WE – Pojęcie sądu krajowego – Dopuszczalność – Dyrektywa 85/337/EWG – Ocena skutków dla środowiska – Konstrukcje napowietrznych linii elektrycznych – Długość powyżej 15 km – Konstrukcje transgraniczne – Linia transgraniczna – Długość całkowita przekraczająca próg – Linia znajdująca się głównie na terytorium sąsiedniego państwa członkowskiego – Długość odcinka krajowego nieprzekraczająca progu
W sprawie C‑205/08
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Umweltsenat
(Austria) postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 15 maja 2008 r., w postępowaniu:
Umweltanwalt von Kärnten
przeciwko
Kärntner Landesregierung,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: J.C. Bonichot, prezes czwartej izby pełniący obowiązki prezesa drugiej izby, C.W.A. Timmermans, K. Schiemann,
P. Kūris (sprawozdawca) i L. Bay Larsen, sędziowie,
rzecznik generalny: D. Ruiz‑Jarabo Colomer,
sekretarz: R. Grass,
uwzględniając procedurę pisemną,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu Umweltanwalt von Kärnten przez U. Scheucha, Landesrat,
– w imieniu Alpe Adria Energia SpA przez M. Mendela, Rechtsanwalt,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez J.B. Laignelota oraz B. Kotschy, działających w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2009 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r.
w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U. L 175,
s. 40), zmienionej dyrektywą 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. (Dz.U. L 156, s. 17) (zwanej
dalej „dyrektywą 85/337”).
2 Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Umweltanwalt von Kärnten (rzecznikiem ds. środowiska naturalnego w Karyntii,
zwanym dalej „Umweltanwalt”) i Kärntner Landesregierung (rządem kraju związkowego Karyntii) dotyczącego decyzji z dnia 11 października
2007 r. (zwanej dalej „sporną decyzją”) skierowanej przez tego ostatniego do spółki Alpe Adria Energia SpA (zwanej dalej „Alpe
Adria”).
Ramy prawne
Uregulowania wspólnotowe
3 Zgodnie z motywem pierwszym dyrektywy 85/337 jej celem jest zapobieganie zanieczyszczeniom i innym zagrożeniom środowiska
naturalnego poprzez uprzednie poddanie niektórych przedsięwzięć publicznych lub prywatnych ocenie oddziaływania na środowisko
naturalne.
4 Jak wynika z jej motywu piątego, wspomniana dyrektywa wprowadza w związku z tym ogólne zasady oceny oddziaływania na środowisko
w celu uzupełnienia i skoordynowania procedur wydawania zezwoleń na publiczne i prywatne przedsięwzięcia, które mogą mieć
znaczny wpływ na środowisko.
5 Zgodnie z motywami ósmym i jedenastym dyrektywy 85/337 niektóre rodzaje przedsięwzięć mogą znacząco oddziaływać na środowisko
i te przedsięwzięcia muszą z zasady podlegać systematycznej ocenie ze względu na ochronę zdrowia ludzi, poprawę jakości życia
poprzez poprawę warunków środowiska oraz zachowanie różnorodności gatunków i zdolności reprodukcyjnej ekosystemów jako podstawy
utrzymania życia.
6 Artykuł 1 ust. 1 dyrektywy 85/337 stanowi:
„Niniejsza dyrektywa stosuje się do oceny skutków środowiskowych wywieranych przez przedsięwzięcia publiczne i prywatne, które
mogą znacząco oddziaływać na środowisko”.
7 Artykuł 2 ust. 1 tej dyrektywy brzmi następująco:
„Państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na
środowisko naturalne między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają ocenie w odniesieniu do ich
skutków przed udzieleniem zezwolenia. Przedsięwzięcia te określa art. 4”.
8 Artykuł 4 ust. 1 wspomnianej dyrektywy stanowi:
„[…] przedsięwzięcia zaliczone do kategorii wymienionych w załączniku I podlegają ocenie zgodnie z art. 5–10”.
9 Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 85/337 brzmi następująco:
„Jeżeli państwo członkowskie ma świadomość, że przedsięwzięcie może powodować znaczące skutki w środowisku naturalnym innego
państwa członkowskiego lub na żądanie państwa członkowskiego, które może być dotknięte takimi skutkami, państwo członkowskie,
na terytorium którego przedsięwzięcie ma być zrealizowane, przesyła do państwa członkowskiego, któremu zagrażają skutki danej
inwestycji [danego przedsięwzięcia], jak najszybciej, nie później jednak niż w terminie poinformowania własnego społeczeństwa,
między innymi:
a) opis przedsięwzięcia wraz z wszelkimi dostępnymi informacjami o jego możliwym oddziaływaniu transgranicznym;
b) informacje o charakterze decyzji, która może być podjęta,
a także przyznaje innemu państwu członkowskiemu rozsądny termin na wyrażenie woli wzięcia udziału w procedurach podejmowania
decyzji dotyczących środowiska określonych w art. 2 ust. 2 i może też załączyć informacje określone w ust. 2 niniejszego artykułu”.
10 Załącznik I do tej dyrektywy wymienia w pkt 20 „konstrukcje napowietrznych linii elektrycznych o napięciu co najmniej 220
kV i długości powyżej 15 km”.
Uregulowania krajowe
11 Artykuł 11 ust. 7 federalnej ustawy konstytucyjnej (Bundesverfassungsgesetz, zwanej dalej „BVG”) stanowi, że decyzja w sprawie
oceny oddziaływania na środowisko naturalne przedsięwzięć mogących mieć znaczący wpływ na środowisko, po wyczerpaniu toku
instancji w zakresie kompetencji wykonawczej kraju związkowego, należy do Umweltsenat.
12 Zgodnie z tym artykułem Umweltsenat jest niezależnym organem składającym się z prezesa, sędziów i innych członków będących
prawnikami i powoływany jest przy właściwym ministerstwie federalnym. Tworzenie, zadania i sposób postępowania Umweltsenat
reguluje ustawa federalna. Jego orzeczenia nie mogą zostać uchylone lub zmienione w toku instancji; dopuszczalna jest skarga
do Verwaltungsgerichtshof (naczelnego sądu administracyjnego).
13 Artykuł 20 ust. 2 BVG brzmi, jak następuje:
„Jeżeli ustawa federalna lub ustawa kraju związkowego wyznacza do rozstrzygnięcia sprawy w najwyższej instancji organ kolegialny,
którego orzeczenia nie mogą zostać zgodnie z przepisami tej ustawy uchylone lub zmienione w postępowaniu administracyjnym
i w skład którego wchodzi co najmniej jeden sędzia, to również pozostali członkowie tego organu kolegialnego nie są związani
poleceniami w zakresie pełnienia urzędu”.
14 Od zasady ustanawiającej ogólną właściwość Verwaltungsgerichtshof do rozpatrywania odwołań od orzeczeń różnych organów administracji
publicznej art. 133 ust. 4 BVG określa wyjątek dotyczący sytuacji, kiedy w określonej dziedzinie kompetencja ta powierzona
jest niezależnemu organowi. Jednym z takich organów jest Umweltsenat.
15 Paragraf 1 federalnej ustawy o Umweltsenat z 2000 r. (Umweltsenatsgesetz 2000, zwanej dalej „USG 2000”) stanowi:
„1. Przy ministerstwie federalnym ds. gospodarki rolnej i leśnej, środowiska naturalnego i gospodarki wodnej utworzony zostaje
Umweltsenat.
2. W skład Umweltsenat wchodzi dziesięciu sędziów i 32 innych członków będących prawnikami.
[…]”.
16 Paragraf 2 USG 2000 stanowi, że członkowie mianowani są przez prezydenta federacji na wniosek rządu federalnego na okres sześciu
lat, z możliwością ponownego mianowania. Ponadto rząd federalny jest związany pewnymi propozycjami dotyczącymi nominacji.
17 Zgodnie z § 4 USG 2000:
„Członkowie Umweltsenat są niezawiśli w zakresie pełnienia urzędu i nie są związani poleceniami”.
18 Paragraf 5 USG 2000 stanowi:
„Umweltsenat orzeka o odwołaniach w sprawach, o których mowa w pierwszym i drugim dziale Umweltverträglichkeitsprüfungsgesetz
(2000) [ustawy z 2000 r. o ocenie oddziaływania na środowisko, (BGBl. 697/1993, ostatnio zmienionej, BGBl. I, 149/2006, zwanej
dalej »UVP‑G 2000«)] […]”.
19 Paragraf 6 USG 2000 stanowi:
„Orzeczenia Umweltsenat nie mogą zostać uchylone lub zmienione w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczalna jest skarga do
Verwaltungsgerichtshof”.
20 Zgodnie z § 2 ust. 2 UVP‑G 2000, ustawy dokonującej transpozycji dyrektywy 85/337 w ustawodawstwie austriackim, „przedsięwzięcie”
zdefiniowane jest jako „budowa instalacji lub inna interwencja w otoczeniu naturalnym i krajobrazie, włączając w to wszelkie
środki związane z taką interwencją pod względem przestrzennym i rzeczowym”.
21 Paragraf 3 ust. 1 UVP‑G 2000 przewiduje, że:
„Przedsięwzięcia […] wymienione w załączniku I […] muszą być poddane ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z poniższymi
przepisami. Przedsięwzięcia wymienione w kolumnach 2 i 3 załącznika I podlegają procedurze uproszczonej. […]”.
22 Paragraf 3 ust. 7 UVP‑G 2000 stanowi:
„Organ administracji stwierdzi, na wniosek podmiotu ubiegającego się o przedsięwzięcie, współdziałającego organu administracji
lub Umweltanwalt, czy dla danego przedsięwzięcia wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko na mocy niniejszej
ustawy federalnej oraz która z przesłanek wymienionych w załączniku I lub § 3a ust. 1–3 jest spełniona przez to przedsięwzięcie.
Stwierdzenie to może również zostać dokonane z urzędu. Sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji w terminie sześciu
tygodni, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Podmiot ubiegający się o przedsięwzięcie, współdziałający organ administracji,
Umweltanwalt i właściwa gmina są stronami postępowania. Przed wydaniem decyzji należy zasięgnąć opinii urzędu do spraw planowania
gospodarki wodnej. Treść decyzji wraz z uzasadnieniem organ administracji ogłasza w należyty sposób lub udostępnia publicznie
do wglądu. Właściwej gminie przysługuje prawo zaskarżenia decyzji do Verwaltungsgerichtshof. Umweltanwalt oraz współdziałający
organ administracji są zwolnieni z obowiązku zwrotu wydatków”.
23 Załącznik I do UVP‑G 2000 określa przedsięwzięcia obowiązkowo podlegające ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z § 3
tej ustawy. Są one podzielone na trzy grupy (kolumny). Przedsięwzięcia z dwóch pierwszych grup (kolumn) muszą w każdym przypadku
być poddane ocenie oddziaływania na środowisko, jeżeli osiągają ustalone progi i spełniają przewidziane kryteria. Inwestycje
z trzeciej grupy (kolumny) oceniane są w konkretnych przypadkach, kiedy wskazany próg minimalny jest osiągnięty.
24 Punkt 16 lit. a) załącznika I do UVP‑G 2000 wymienia w kolumnie 1 „napowietrzne linie elektryczne o napięciu nominalnym co
najmniej 220 kV i długości powyżej 15 km”.
25 Punkt 16 lit. b) załącznika I do UVP‑G 2000 wymienia w kolumnie 3 „napowietrzne linie elektryczne na obszarach podlegających
ochronie należących do kategorii A [specjalny obszar ochrony] lub B [region alpejski] o napięciu nominalnym co najmniej 110
kV i długości co najmniej 20 km”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
26 Z postanowienia odsyłającego wynika, że spółka Alpe Adria jest przedsiębiorstwem włoskim, które zamierza wybudować linię elektryczną
o napięciu 220 kV i mocy znamionowej 300 MVA łączącą sieć włoskiego przedsiębiorstwa Rete Elettrica Nazionale SpA z siecią
austriackiego przedsiębiorstwa VERBUND‑Austrian Power Grid AG.
27 W tym celu pismem z dnia 12 lipca 2007 r. Alpe Adria złożyła do Kärntner Landesregierung wniosek o wydanie decyzji deklaratoryjnej
zgodnie z § 3 ust. 7 UVP‑G 2000 w odniesieniu do budowy i eksploatacji tego przedsięwzięcia. Na terytorium austriackim przedsięwzięcie
to obejmuje linię napowietrzną o długości około 7,4 km wraz z rozdzielnią sieciową, która ma być zbudowana w Weidenburg, biegnącą
do granicy państwowej przez dolinę Kronhof i Kronhofer Törl. Na terytorium włoskim zaprojektowana długość linii wynosi około
41 km.
28 Kärntner Landesregierung stwierdził w spornej decyzji, że wspomniane przedsięwzięcie nie podlega ocenie oddziaływania na środowisko,
ponieważ długość jego części austriackiej nie osiąga progu 15 km określonego w UVP‑G 2000.
29 Kärntner Landesregierung dodał, że jeżeli zgodnie z art. 7 dyrektywy 85/337 przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko
w innym państwie członkowskim, państwa członkowskie, na których terytorium przedsięwzięcie ma być zrealizowane, są zobowiązane
do włączenia tego państwa członkowskiego do procedury oceny oddziaływania na środowisko. Artykuł ten dotyczy jednak wyłącznie
przedsięwzięć zlokalizowanych w całości na obszarze jednego państwa, nie zaś przedsięwzięć transgranicznych.
30 W związku z tym, w braku szczególnego przepisu dotyczącego przedsięwzięć transgranicznych w dyrektywie 85/337, każde państwo
członkowskie powinno ocenić, wyłącznie na podstawie własnego prawa krajowego, czy dane przedsięwzięcie podlega załącznikowi
I do tej dyrektywy.
31 Kärntner Landesregierung wskazał następnie, że UVP‑G 2000 nie zawiera żadnego przepisu, na mocy którego w przypadku transgranicznych
linii energetycznych lub innych przedsięwzięć z zakresu linii przesyłowych znaczenie miałaby długość całkowita instalacji.
32 W dniu 18 grudnia 2007 r. Umweltanwalt wniósł do Umweltsenat odwołanie od spornej decyzji.
33 W tych okolicznościach Umweltsenat postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy dyrektywę 85/337 […] należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie musi ustanowić obowiązek wykonania oceny
skutków środowiskowych w odniesieniu do rodzajów przedsięwzięć wymienionych w załączniku I do dyrektywy, a w szczególności
w pkt 20 (konstrukcja napowietrznych linii elektrycznych o napięciu co najmniej 220 kV i długości powyżej 15 km), w przypadku
instalacji planowanej na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich, również wtedy gdy próg powodujący powstanie obowiązku
przeprowadzenia oceny (w niniejszej sprawie długość powyżej 15 km) zostaje osiągnięty lub przekroczony nie przez część instalacji
znajdującą się na jego terytorium, lecz poprzez doliczenie części instalacji w sąsiednich państwach?”.
W przedmiocie dopuszczalności pytania prejudycjalnego
Co do charakteru sądowego Umweltsenat
34 Na wstępie należy zbadać, czy Umweltsenat jest sądem w rozumieniu art. 234 WE oraz czy w związku z tym przedstawione przez
ten organ pytanie prejudycjalne jest dopuszczalne.
35 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w celu rozstrzygnięcia, czy organ odsyłający ma charakter sądu w rozumieniu art. 234 WE,
co jest wyłącznie kwestią prawa wspólnotowego, Trybunał bierze pod uwagę wszelkie okoliczności, takie jak podstawa prawna
istnienia organu, jego stały charakter, obligatoryjność jego jurysdykcji, kontradyktoryjność postępowania, stosowanie przez
ten organ przepisów prawa oraz jego niezawisłość (zob. wyroki: z dnia 30 czerwca 1966 r. w sprawie 61/65 Vaassen‑Göbbels,
Rec. s. 377, 395; a także z dnia 18 października 2007 r. w sprawie C‑195/06 Österreichischer Rundfunk, Zb.Orz. s. I‑8817,
pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo).
36 W tym zakresie należy wskazać, że po pierwsze, przepisy § 11 ust. 7, § 20 ust. 2 i § 133 ust. 4 BVG, jak również przepisy
§§ 1, 2, 4 i 5 USG 2000 wskazują ponad wszelką wątpliwość, że Umweltsenat spełnia kryteria dotyczące podstawy prawnej istnienia
organu, jego stałego i obligatoryjnego charakteru, stosowania przepisów prawa oraz niezawisłości takiego organu.
37 Należy również podkreślić, że – jak wskazuje rzecznik generalny w pkt 58 i 59 opinii – przepisy dotyczące postępowania przed
Umweltsenat zapewniają wszystkim uczestnikom postępowania administracyjnego, a także innym instytucjom wymienionym w UVP‑G
2000, prawo wniesienia odwołania. Przeprowadzenie rozprawy przewidziane jest z urzędu lub na wniosek strony, a każdy zainteresowany
podmiot może być reprezentowany przez adwokata. Orzeczenia Umweltsenat mają powagę rzeczy osądzonej, muszą być uzasadnione
i są ogłaszane publicznie.
38 Ponadto trzeba stwierdzić, że przepisy USG 2000 i UVP‑G 2000 w związku z przepisami § 133 ust. 4 BVG zapewniają kontradyktoryjność
postępowania przed Umweltsenat, który orzeka na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (Verwaltungsverfahrensgesetz).
39 Wobec powyższego Umweltsenat powinien zostać uznany za sąd w rozumieniu art. 234 WE, w związku z czym jego pytanie prejudycjalne
jest dopuszczalne.
Co do przedmiotu pytania prejudycjalnego
40 Alpe Adria uważa, że przedstawione pytania z zakresu prawa wspólnotowego w rzeczywistości mają w niniejszej sprawie znaczenie
hipotetyczne. Nie są bowiem obiektywnie potrzebne do rozstrzygnięcia sporu przed sądem krajowym i nie mają związku z kwestiami,
w przedmiocie których ma orzec sąd krajowy.
41 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału tylko do sądu krajowego, przed którym
zawisł spór i który jest zobowiązany do jego rozstrzygnięcia, należy ocena – w świetle szczególnych okoliczności sprawy –
zarówno konieczności wydania orzeczenia w trybie prejudycjalnym dla potrzeb wydania wyroku, jak i zasadności zadawanych Trybunałowi
pytań (zob. wyrok z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie C‑545/07 Apis‑Hristovich, Zb.Orz. s. I‑1627, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo).
42 W konsekwencji, jeśli postawione pytania dotyczą wykładni prawa wspólnotowego, Trybunał jest co do zasady zobowiązany do wydania
orzeczenia (zob. ww. wyrok w sprawie Apis‑Hristovich, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo).
43 W niniejszej sprawie zwrócono się do Trybunału o przedstawienie sądowi krajowemu wykładni dyrektywy 85/337 w celu umożliwienia
mu oceny, czy na podstawie prawa wspólnotowego przedmiotowe przedsięwzięcie podlega obowiązkom proceduralnym przewidzianym
w dyrektywie, nawet jeżeli prawo krajowe dla danego przedsięwzięcia takich obowiązków nie przewiduje.
44 W tych warunkach należy uznać, że wniosek o wydanie orzeczenia prejudycjalnego jest dopuszczalny.
Co do istoty
45 Pytanie sądu krajowego zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 dyrektywy 85/337 powinny być interpretowane
w ten sposób, że przedsięwzięcie wymienione w pkt 20 załącznika I do tej dyrektywy, takie jak konstrukcja napowietrznych linii
elektrycznych o napięciu co najmniej 220 kV i długości powyżej 15 km, powinno być poddane przez właściwe organy administracji
państwa członkowskiego procedurze oceny oddziaływania na środowisko, nawet jeżeli jest to przedsięwzięcie transgraniczne i jedynie
jego odcinek krótszy niż 15 km znajduje się na terytorium tego państwa członkowskiego.
46 Tytułem wstępu należy stwierdzić, że przedsięwzięcie polegające na konstrukcji linii elektrycznej o napięciu 220 kV, mocy
znamionowej 300 MVA i długości 48,4 km zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w pkt 20 załącznika I do dyrektywy 85/337
i w związku z tym podlegających obowiązkowo ocenie oddziaływania na środowisko, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1
tej dyrektywy.
47 Aby odpowiedzieć na pytanie sądu krajowego, trzeba następnie zbadać, czy wspomniana dyrektywa powinna być interpretowana w ten
sposób, że obowiązek ów ma zastosowanie również w przypadku przedsięwzięcia transgranicznego takiego jak będące przedmiotem
sprawy przed sądem krajowym.
48 Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem treści przepisu prawa wspólnotowego, który nie zawiera wyraźnego
odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy nadawać w całej Wspólnocie autonomiczną
i jednolitą wykładnię, dokonywaną z uwzględnieniem kontekstu przepisu i celu danego uregulowania (zob. wyroki: z dnia 19 września
2000 r. w sprawie C‑287/98 Linster, Rec. s. I‑6917, pkt 43; z dnia 4 maja 2006 r. w sprawie C‑290/03 Barker, Zb.Orz. s. I‑3949,
pkt 40).
49 W tym względzie art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337 zobowiązuje państwa członkowskie, aby poddały ocenie przedsięwzięcia mogące
– między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji – znacząco oddziaływać na środowisko.
50 Trybunał stwierdził już, że w odniesieniu do obowiązku oceny oddziaływania na środowisko dyrektywa 85/337 ma szeroki zakres
zastosowania i dalekosiężny cel (zob. wyrok z dnia 24 października 1996 r. w sprawie C‑72/95 Kraaijeveld i in., Rec. s. I‑5403,
pkt 31, 39).
51 Należy również podkreślić, że dyrektywa 85/337 przykłada wagę do całościowej oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko
(wyrok z dnia 25 lipca 2008 r. w sprawie C‑142/07 Ecologistas en Acción‑CODA, Rec. s. I‑6097, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo),
niezależnie od tego, czy ewentualnie chodzi o przedsięwzięcie transgraniczne.
52 Co więcej, państwa członkowskie winny wykonywać dyrektywę w sposób odpowiadający w pełni stawianym przez nią wymogom, z uwzględnieniem
jej podstawowego celu, jakim jest, jak wynika z jej art. 2 ust. 1, poddanie, przed wydaniem zezwolenia, przedsięwzięć, które
mogą znacząco oddziaływać na środowisko naturalne między innymi ze względu na ich charakter, rozmiar lub lokalizację, ocenie
w zakresie ich oddziaływania (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Ecologistas en Acción‑CODA, pkt 33).
53 Ponadto Trybunał stwierdził, że celu dyrektywy 85/337 nie wolno omijać poprzez podział przedsięwzięcia oraz że nieuwzględnienie
łącznego rezultatu kilku przedsięwzięć nie może skutkować w praktyce wyłączeniem ich jako całości z obowiązku poddania ocenie,
jeżeli rozpatrywane łącznie mogą znacząco oddziaływać na środowisko naturalne w rozumieniu art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337
(zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Ecologistas en Acción‑CODA, pkt 44).
54 Z powyższego wynika, że przedsięwzięcia wymienione w załączniku I do dyrektywy 85/337, które rozciągają się na terytorium
kilku państw członkowskich, nie mogą zostać wyłączone z zastosowania tej dyrektywy wyłącznie z tego powodu, że nie zawiera
ona wyraźnego uregulowania ich dotyczącego.
55 Takie wyłączenie stanowiłoby poważne naruszenie celu, do którego zmierza dyrektywa 85/337. Jej skuteczność byłaby poważnie
zagrożona, gdyby właściwe organy krajowe, orzekając, czy dane przedsięwzięcie podlega obowiązkowi oceny oddziaływania na środowisko,
mogły pominąć część przedsięwzięcia, która ma być wykonana w innym państwie członkowskim (zob. analogicznie wyrok z dnia 16 września
2004 r. w sprawie C‑227/01 Komisja przeciwko Hiszpanii, Rec. s. I‑8253, pkt 53).
56 Powyższe stwierdzenie, jak zauważa rzecznik generalny w pkt 81 opinii, potwierdza brzmienie art. 7 dyrektywy 85/337, który
przewiduje współpracę między państwami, w przypadku gdy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko naturalne
w innym państwie członkowskim.
57 W odniesieniu do okoliczności, że odcinek znajdujący się w Austrii jest krótszy niż 15 km, należy stwierdzić, że sama w sobie
nie może ona zwolnić tego przedsięwzięcia z procedury oceny przewidzianej w dyrektywie 85/337. Właściwe państwo członkowskie
powinno poddać takie przedsięwzięcie ocenie oddziaływania na środowisko na swoim terytorium, biorąc pod uwagę rzeczywiste
skutki wspomnianego przedsięwzięcia.
58 Wobec powyższego art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 dyrektywy 85/337 należy interpretować w ten sposób, że przedsięwzięcie wymienione
w pkt 20 załącznika I do tej dyrektywy, takie jak konstrukcja napowietrznych linii elektrycznych o napięciu co najmniej 220
kV i długości powyżej 15 km, powinno być poddane przez właściwe organy administracji państwa członkowskiego procedurze oceny
oddziaływania na środowisko również wtedy, gdy jest to przedsięwzięcie transgraniczne i jedynie jego odcinek krótszy niż 15
km znajduje się na terytorium tego państwa członkowskiego.
W przedmiocie kosztów
59 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez
niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 26 maja 2003 r., należy interpretować w ten sposób, że przedsięwzięcie wymienione w pkt 20 załącznika I do tej
dyrektywy, takie jak konstrukcja napowietrznych linii elektrycznych o napięciu co najmniej 220 kV i długości powyżej 15 km,
powinno być poddane przez właściwe organy administracji państwa członkowskiego procedurze oceny oddziaływania na środowisko
również wtedy, gdy jest to przedsięwzięcie transgraniczne i jedynie jego odcinek krótszy niż 15 km znajduje się na terytorium
tego państwa członkowskiego.
Podpisy
* Język postępowania: niemiecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło