C-206/03
PostanowienieTSUE2005-01-19CELEX: 62003CO0206ECLI:EU:C:2005:31
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy plastry z nikotyną, przeznaczone do rzucania palenia, powinny być klasyfikowane jako „leki” do pozycji 3004 Nomenklatury Scalonej? 2. Czy sąd krajowy jest zobowiązany lub uprawniony do uchylenia wiążącej informacji taryfowej wydanej przez organy celne, która jest zgodna z opinią klasyfikacyjną Światowej Organizacji Celnej (WCO), ale niezgodna z Nomenklaturą Scaloną, i do zapewnienia wydania nowej informacji zgodnej z prawem wspólnotowym?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że opinie klasyfikacyjne WCO nie mają mocy prawnie wiążącej dla klasyfikacji towarów w Nomenklaturze Scalonej (CN), służąc jedynie jako wskazówka, którą należy pominąć w przypadku sprzeczności z treścią pozycji CN. Stwierdzono, że plastry z nikotyną, posiadające wyraźnie określony profil terapeutyczny i profilaktyczny (pomoc w rzucaniu palenia, zapobieganie chorobom) oraz pakowane w odmierzone dawki do sprzedaży detalicznej, spełniają kryteria „leków” z pozycji CN 3004. Ponadto, na podstawie art. 10 WE, sądy krajowe są zobowiązane do usunięcia skutków niezgodności z prawem wspólnotowym, co obejmuje uchylenie nieprawidłowej wiążącej informacji taryfowej i zapewnienie wydania nowej, zgodnej z prawem wspólnotowym, niezależnie od zgodności z opinią WCO.Stan faktyczny
SmithKline Beecham plc importuje plastry z nikotyną („Niquitin CQ”), przeznaczone do wspomagania rzucania palenia, pakowane w pojedyncze saszetki aluminiowe w opakowaniach tygodniowych z instrukcją. Brytyjskie organy celne (Commissioners of Customs & Excise) sklasyfikowały te plastry do pozycji taryfowej CN 3824. SmithKline Beecham plc zakwestionowała tę klasyfikację, argumentując, że plastry powinny być klasyfikowane jako leki do pozycji CN 3004. Spór trafił do High Court of Justice (England and Wales), który zwrócił się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi prawidłowej klasyfikacji oraz roli sądów krajowych w korygowaniu nieprawidłowych wiążących informacji taryfowych.Rozstrzygnięcie
1) Plastry z nikotyną tego rodzaju, jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, powinny być klasyfikowane do pozycji 3004 nomenklatury scalonej zamieszczonej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2086/97 z dnia 4 listopada 1997 r.
2) Jeżeli właściwe organy wydały nieprawidłową wiążącą informację taryfową, sąd krajowy jest zobowiązany na podstawie art. 10 WE do podjęcia – w ramach swojej właściwości – wszelkich kroków niezbędnych dla uchylenia tej informacji i wydania nowej wiążącej informacji taryfowej zgodnej z prawem wspólnotowym. W tym kontekście szczegółowy tryb i skutki wydanego w konsekwencji skargi orzeczenia sądu krajowego określone są - w granicach wyznaczonych przez zasady równoważności i skuteczności - przez prawo krajowe. W tym względzie art. 12 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 82/97 z dnia 19 grudnia 1996 r. nie stoi na przeszkodzie temu, by sąd krajowy uchylił decyzję właściwego organu celnego, która pozostając w zgodzie z opinią WCO dotyczącą klasyfikacji, narusza nomenklaturę scaloną, zamieszczoną w załączniku I do rozporządzenia nr 2658/87, zmienionym rozporządzeniem nr 2086/97 i orzekł, że klasyfikacja towaru powinna być dokonywana w sposób odmienny od przewidzianego w tej opinii klasyfikacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑206/03
Commissioners of Customs & Excise
przeciwko
SmithKline Beecham plc
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez High Court of Justice (England & Wales), Chancery Division]
Artykuł 104 § 3 regulaminu – Wspólna Taryfa Celna – Pozycje taryfowe – Plastry z nikotyną – Znaczenie prawne opinii dotyczącej klasyfikacji Światowej Organizacji Celnej
Postanowienie Trybunału (pierwsza izba) z dnia 19 stycznia 2005 r. I‑0000
Streszczenie postanowienia
1. Wspólna Taryfa Celna – Pozycje taryfowe – Wykładnia – Skarga na opinię dotyczącą klasyfikacji Światowej Organizacji Celnej
– Granice
2. Wspólna Taryfa Celna – Pozycje taryfowe – Plastry z nikotyną – Towar o przeznaczeniu terapeutycznym lub profilaktycznym –
Klasyfikacja do pozycji 3004 Nomenklatury Scalonej odnoszącej się do leków
3. Wspólna Taryfa Celna – Klasyfikacja towarów – Nieprawidłowa wiążąca informacja taryfowa – Obowiązek zapewnienia przez sądy
krajowe uchylenia wspomnianej informacji i wydania informacji zgodnej z prawem wspólnotowym – Zakres
(art. 10 WE, rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 12 ust. 5)
1. Dla celów klasyfikacji danego towaru w ramach ustanowionej przez ustawodawcę wspólnotowego Nomenklatury Scalonej opinia Światowej
Organizacji Celnej dotycząca klasyfikacji tego towaru w ramach jej zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów
nie ma mocy prawnie wiążącej i stanowi wyłącznie wskazówkę dla interpretacji znaczenia różnych pozycji taryfowych Nomenklatury
Scalonej. Jeżeli taka opinia dotycząca klasyfikacji pozostaje w sprzeczności z treścią pozycji Nomenklatury Scalonej, należy
ją pominąć.
(por. pkt 28)
2. Nomenklatura Scalona winna być interpretowana w ten sposób, że mające wyraźnie określony profil terapeutyczny i profilaktyczny,
którego oddziaływanie koncentruje się na określonych funkcjach organizmu człowieka, plastry z nikotyną konfekcjonowane w pojedyncze
saszetki aluminiowe, pakowane do celów sprzedaży w opakowania zawierające tygodniową dawkę, z załączoną instrukcją, powinny
być klasyfikowane jako „leki” do pozycji 3004.
(por. pkt 36, 39, 48 oraz pkt 1 sentencji)
3. Jeżeli właściwe organy wydały nieprawidłową wiążącą informację taryfową, sąd krajowy jest zobowiązany na podstawie art. 10 WE
podjąć, w ramach swojej właściwości, wszelkie kroki niezbędne dla uchylenia tej informacji i wydania nowej wiążącej informacji
taryfowej, zgodnej z prawem wspólnotowym.
W tym kontekście szczegółowy tryb i skutki wydanego w konsekwencji skargi orzeczenia sądu krajowego określone są – w granicach
wyznaczonych przez zasady równoważności i skuteczności – przez prawo krajowe.
W tym względzie art. 12 ust. 5 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny nie stoi na przeszkodzie
temu, by sąd krajowy uchylił decyzję właściwego organu celnego, która pozostając w zgodzie z opinią Światowej Organizacji
Celnej dotyczącą klasyfikacji narusza ustanowioną przez ustawodawcę wspólnotowego Nomenklaturę Scaloną, i orzekł, że klasyfikacja
towaru powinna być dokonywana w sposób odmienny od przewidzianego w tej opinii klasyfikacyjnej.
(por. pkt 57 oraz pkt 2 sentencji)
POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 19 stycznia 2005 r. (*)
Artykuł 104 § 3 regulaminu – Wspólna Taryfa Celna – Pozycje taryfowe – Plastry z nikotyną – Znaczenie prawne opinii dotyczącej klasyfikacji Światowej Organizacji Celnej
W sprawie C‑206/03
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez High Court
of Justice (England and Wales) Chancery Division (Zjednoczone Królestwo), postanowieniem z dnia 7 grudnia 2000 r., które wpłynęło
do Trybunału w dniu 14 maja 2003 r., w postępowaniu:
Commissioners of Customs & Excis e
przeciwko
SmithKline Beecham plc,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: P. Jann (sprawozdawca), prezes izby, N. Colneric, K. Schiemann, E. Juhász i E. Levits, sędziowie,
rzecznik generalny: A. Tizzano,
sekretarz: R. Grass,
po powiadomieniu sądu krajowego, że Trybunał zamierza orzec postanowieniem z uzasadnieniem, zgodnie z art. 104 § 3 regulaminu,
po wezwaniu podmiotów wymienionych w art. 23 Statutu do przedstawienia ewentualnych uwag w tym względzie,
po wysłuchaniu rzecznika generalnego,
wydaje następujące
Postanowienie
1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zawiera dwa pytania w przedmiocie interpretacji nomenklatury scalonej
(zwanej dalej „CN”), zamieszczonej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie
nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. L 256, str. 1), zmienionym rozporządzeniem
Komisji nr 2086/97 z dnia 4 listopada 1997 r. (Dz.U. L 312, str. 1), i art. 12 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92
z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. L 302, str. 1), zmienionego rozporządzeniem
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 82/97 z dnia 19 grudnia 1996 r. (Dz.U. 1997, L 17, str. 1, zwanego dalej „kodeksem
celnym”).
2 Pytania te zostały podniesione w ramach sporu pomiędzy Commissioners of Customs and Excise a SmithKline Beecham plc (zwaną
dalej „SmithKline”) w przedmiocie klasyfikacji taryfowej plastrów z nikotyną mających pomóc ich użytkownikom w rzuceniu palenia.
Ramy prawne
Uregulowania międzynarodowe
3 Konwencją międzynarodową podpisaną w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983 r. ustanowiono – w ramach Rady Współpracy Celnej, obecnie
Światowej Organizacji Celnej (zwanej dalej „WCO”) – zharmonizowany system oznaczania i kodowania towarów (zwany dalej „systemem
zharmonizowanym WCO”).
4 Konwencja ta oraz Protokół jej zmian z dnia 24 czerwca 1986 r. zostały przyjęte w imieniu Wspólnoty decyzją Rady nr 87/369/EWG
z dnia 7 kwietnia 1987 r. (Dz.U. L 198, str. 1).
5 Podstawę utworzenia CN przez ustawodawcę wspólnotowego stanowił system zharmonizowany WCO. CN przejęła jego sześciocyfrowe
pozycje i podpozycje, jedynie cyfry siódma i ósma stanowią jej własne podpodziały.
Uregulowania wspólnotowe
Przepisy materialne
6 CN jest podzielona na części, sekcje i działy.
7 Część pierwsza CN zawiera ogólne reguły jej interpretacji.
8 Zgodnie z ogólną regułą nr 1 „[…] klasyfikację należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz,
o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z następującymi regułami”.
9 Na mocy art. 3 lit. a) jeżeli wydaje się, że towary muszą być zaklasyfikowane do dwóch lub więcej pozycji, „pozycja określająca
towar w sposób najbardziej szczegółowy ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej ogólny”.
10 Część druga, sekcja VI dział 30 CN obejmuje „produkty farmaceutyczne” a dział 38 „produkty chemiczne różne”.
11 W dziale 30 CN pozycja 3004 obejmuje „Leki (z wyłączeniem produktów objętych pozycją 3002, 3005 lub 3006) złożone z produktów
zmieszanych lub niezmieszanych do celów terapeutycznych lub profilaktycznych, pakowane w odmierzone dawki lub w opakowania
do sprzedaży detalicznej”.
12 Pozycja 3824 w dziale 38 CN obejmuje „Gotowe spoiwa do form odlewniczych lub rdzeni; produkty chemiczne i preparaty przemysłu
chemicznego lub przemysłów pokrewnych (włączając te, składające się z mieszanin produktów naturalnych), gdzie indziej niewymienione
ani niewłączone; produkty uboczne przemysłu chemicznego lub przemysłów pokrewnych, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone”.
13 Zgodnie z uwagą 1 do działu 38 CN „dział ten nie obejmuje […] leków”.
Przepisy proceduralne
14 Zgodnie z art. 12 ust. 1 kodeksu celnego „Organy celne wydają, na pisemny wniosek i w sposób określony zgodnie z procedurą
Komitetu, wiążące informacje taryfowe […]”.
15 Ustęp 5 tego artykułu stanowi:
„Wiążąca informacja traci ważność gdy:
a) w przypadku informacji taryfowej:
i) w konsekwencji wydania rozporządzenia, staje się sprzeczna z ustanowionym w ten sposób prawem;
ii) staje się niezgodna z interpretacją jednej z nomenklatur określonych w art. 20 ust. 6:
– na poziomie Wspólnoty, przez zmianę not wyjaśniających do nomenklatury scalonej lub na skutek orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości
Wspólnot Europejskich,
– w skali międzynarodowej, przez wydanie opinii dotyczącej klasyfikacji lub przez zmianę not wyjaśniających do nomenklatury
Zharmonizowanego Systemu [WCO] utworzon[ej] w 1952 r. pod nazwą »Rada Współpracy Celnej«;
iii) zostanie cofnięta lub zmieniona zgodnie z art. 9, i pod warunkiem że o cofnięciu lub zmianie zostanie w formie pisemnej
powiadomiona osoba, której udzielono informacji.
Data, z którą wiążąca informacja traci ważność, w odniesieniu do przypadków, określonych w i) i ii), jest datą publikacji
wymienionych decyzji, a w przypadku przepisów międzynarodowych, datą publikacji komunikatu Komisji w serii C Dziennika Urzędowego
Wspólnot Europejskich.
[…]”.
16 Zgodnie z art. 243 kodeksu celnego:
„1. Każda osoba ma prawo odwołać się od decyzji organów celnych w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, która dotyczy
bezpośrednio i indywidualnie tej osoby.
[…]
2. Odwołać można się:
a) w pierwszej instancji - do organów celnych wyznaczonych przez Państwa Członkowskie,
b) w drugiej instancji - do niezależnej instytucji, którą może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ
równorzędny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Państwach Członkowskich”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
17 SmithKline zajmuje się przywozem plastrów z nikotyną sprzedawanych pod nazwą „Niquitin CQ” (zwanych dalej „towarem będącym
przedmiotem postępowania przed sądem krajowym”), które są przeznaczone do umieszczenia na ciele celem wchłonięcia przez skórę
określonej dawki nikotyny do organizmu. Są one konfekcjonowane w pojedyncze saszetki aluminiowe, pakowane dla celów sprzedaży
w opakowania zawierające tygodniową dawkę, wraz z załączoną instrukcją. Rzeczone plastry z nikotyną są wykorzystywane w ramach
nikotynowej terapii zastępczej, by pomóc zainteresowanym osobom w rzuceniu palenia poprzez osłabienie objawów związanych z
odstawieniem.
18 W dniu 8 października 1998 r. SmithKline zwróciła się do Commissioners of Customs and Excise z wnioskiem o wydanie wiążącej
informacji taryfowej w odniesieniu do towaru będącego przedmiotem postępowania przed sądem krajowym.
19 W dniu 11 października 1998 r. Commissioners of Customs and Excise wydali wiążącą informację taryfową klasyfikującą ten towar
do pozycji taryfowej CN 3824 (zwaną dalej „sporną decyzją”).
20 Oceniając, że klasyfikacja była nieprawidłowa, gdyż jej zdaniem plastry z nikotyną powinny zostać zaklasyfikowane do pozycji
CN 3004, SmithKline zaskarżyła sporną decyzję do VAT and Duties Tribunal (Zjednoczone Królestwo), który decyzję tę uchylił.
Będąc zadania, że ich decyzja była prawidłowa, Commissioners of Customs and Excise wnieśli następnie odwołanie od orzeczenia
VAT and Duties Tribunal do High Cour (England and Wales) Chancery Division.
21 W tych okolicznościach High Court postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy pozycję [CN] 3004 należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ona towar w postaci plastra z nikotyną przeznaczonego
do wykorzystania podczas prób rzucenia palenia, składającego się z impregnowanego plastra samoprzylepnego z nikotyną wchłanianą
przez skórę, który znajduje się w opakowaniu z folii aluminiowej?
2) Czy w przypadku gdy:
a) organy celne Państwa Członkowskiego zgodnie z art. 12 [kodeksu celnego] wydały wiążącą opinię taryfową dotyczącą towaru;
b) przedmiotowa wiążąca informacja taryfowa odpowiada opinii dotyczącej klasyfikacji opublikowanej uprzednio przez [WCO] i wskazanej
w komunikacie Komisji opublikowanym zgodnie z art. 12 ust. 5 kodeksu celnego;
c) importer składa odwołanie do krajowych organów odwoławczych zgodnie z art. 243 kodeksu celnego;
i
d) organ odwoławczy nie zgadza się z opinią dotyczącą klasyfikacji;
wykładni art. 12 ust. 5 kodeksu celnego należy dokonywać w ten sposób, że nakłada on na organ odwoławczy obowiązek uchylenia
decyzji organów celnych lub upoważnia go do jej uchylenia bez zastąpienia tej decyzji wiążącą informacją taryfową niezgodną
z opinią [WCO] dotyczącą klasyfikacji, jednakowoż z oświadczeniem, że dany towar może być właściwie klasyfikowany w sposób
odmienny, niż przewiduje to rzeczona opinia?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
22 Uznawszy, że odpowiedź na pytania sądu krajowego może, po pierwsze, zostać w sposób jednoznaczny wyprowadzona z orzecznictwa,
a po drugie, że nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości, Trybunał postanowił orzec postanowieniem z uzasadnieniem
zgodnie z art. 104 § 3 regulaminu.
23 Przed udzieleniem odpowiedzi na pytanie pierwsze należy jednakże rozpatrzyć leżące u jego podstaw zagadnienie znaczenia prawnego
opinii WCO dotyczącej klasyfikacji towaru w ramach jej systemu zharmonizowanego dla klasyfikacji tego towaru w ramach CN.
Jeśli bowiem taka opinia klasyfikacyjna WCO byłaby wiążąca, towar będący przedmiotem postępowania przed sądem krajowym powinien
automatycznie zostać zaklasyfikowany zgodnie z tą opinią.
W przedmiocie znaczenia prawnego opinii WCO dotyczącej klasyfikacji dla zaklasyfikowania towaru w ramach CN
24 Należy wskazać, że opinie dotyczące klasyfikacji wydawane w ramach WCO nie wiążą umawiających się stron, lecz stanowią istotne
elementy interpretacji (zob. podobnie wyrok z dnia 19 listopada 1975 r. w sprawie 38/75 Nederlandse Spoorwegen, Rec. str. 1439,
pkt 24). Należy je pominąć, jeśli ich interpretacja jest nie do pogodzenia z brzmieniem przedmiotowych pozycji CN lub w sposób
oczywisty przekracza granice swobodnego uznania wyznaczone przez WCO (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Nederlandse Spoorwegen,
pkt 25).
25 Z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że przygotowane w ramach WCO noty wyjaśniające stanowią istotny wkład w interpretację
znaczenia różnych pozycji taryfowych, nie mając jednakże mocy prawnie wiążącej (zob. w szczególności wyroki: z dnia 6 listopada
1997 r. w sprawie C‑201/96 LTM, Rec. str. I‑6147, pkt 17; z dnia 12 marca 1998 r. w sprawie C‑270/96 Laboratoires Sarget,
Rec. str. I‑1121, pkt 16; z dnia 10 grudnia 1998 r. w sprawie C‑328/97 Glob-Sped, Rec. str. I‑8357, pkt 26; z dnia 9 lutego
1999 r. w sprawie C‑280/97 ROSE Elektrotechnik, Rec. str. I‑689, pkt 16 i z dnia 28 kwietnia 1999 r. w sprawie C‑405/97 Mövenpick
Deutschland, Rec. str. I‑2397, pkt 18).
26 Jako że orzecznictwo nie ustanawia rozróżnienia między znaczeniem prawnym opinii dotyczących klasyfikacji opracowanych w ramach
WCO i not wyjaśniających wydawanych przez tę organizację (zob. w szczególności wyroki z dnia 8 grudnia 1970 r. w sprawie 14/70
Bakels, Rec. str. 1001, pkt 11; z dnia 14 lipca 1971 r. w sprawie 12/71 Henck, Rec. str. 743, pkt 7; z dnia 14 lipca 1971 r.
w sprawie 13/71 Henck, Rec. str. 767, pkt 7; z dnia 14 lipca 1971 r. w sprawie 14/71 Henck, Rec. str. 779, pkt 3; z dnia 15 grudnia
1971 r. w sprawie 77/71 Gervais-Danone, Rec. str. 1127, pkt 5 i z dnia 23 października 1975 r. w sprawie 35/75 Matisa, Rec.
str. 1205, pkt 2), należy stwierdzić, że tak jak noty wyjaśniające, opinie WCO dotyczące klasyfikacji towaru w ramach jej
systemu zharmonizowanego stanowią dla klasyfikacji tego towaru w ramach CN wskazówki, które stanowiąc istotny wkład w interpretację
zakresu różnych pozycji CN, nie mają jednak mocy prawnie wiążącej.
27 Ponadto, odmiennie niż twierdzi rząd Zjednoczonego Królestwa, art. 12 ust. 5 lit. a) ppkt ii) tiret drugie kodeksu celnego
nie stanowi, że dla klasyfikacji towaru w ramach CN rzeczone opinie dotyczące klasyfikacji mają wiążącą moc prawną. Przepis
ten dotyczy wyłącznie szczególnych konsekwencji nowej opinii dotyczącej klasyfikacji przyjętej przez WCO dla obowiązujących
wiążących informacji taryfowych.
28 W związku z tym dla celów klasyfikacji w ramach CN towaru będącego przedmiotem postępowania przed sądem krajowym opinia WCO,
dotycząca klasyfikacji tego towaru w ramach jej systemu zharmonizowanego, nie ma mocy prawnie wiążącej i stanowi wyłącznie
wskazówkę dla interpretacji znaczenia różnych pozycji taryfowych CN. Jeżeli taka opinia dotycząca klasyfikacji pozostaje w sprzeczności
z treścią pozycji CN, należy ją pominąć.
W przedmiocie pytania pierwszego: klasyfikacja taryfowa
29 W pytaniu pierwszym sąd krajowy dąży w istocie do ustalenia, czy towary tego rodzaju jak plastry z nikotyną, będące przedmiotem
postępowania przed sądem krajowym, objęte są pozycją CN 3004, czy też pozycją CN 3824.
30 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ze względów bezpieczeństwa prawnego i łatwości kontroli decydujące kryteria klasyfikacji
taryfowej towarów muszą być wywodzone, co do zasady, z obiektywnych cech i właściwości towarów wskazanych w treści pozycji
CN (zob. wyroki: z dnia 17 marca 1983 r. w sprawie 175/82 Dinter, Rec. str. 969, pkt 10; z dnia 1 czerwca 1995 r. w sprawie
C‑459/93 Thyssen Haniel Logistic, Rec. str. I‑1381, pkt 8; z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawach połączonych C‑106/94 i C‑139/94
Colin i Dupré, Rec. str. I‑4759, pkt 22, jak również ww. wyrok w sprawie LTM, pkt 17).
31 W przedmiocie pozycji CN 3004 Trybunał orzekł, że „lekami” w rozumieniu tej pozycji są towary o wyraźnie określonym profilu
terapeutycznym lub profilaktycznym, których oddziaływanie koncentruje się na konkretnych funkcjach organizmu człowieka (zob.
podobnie wyroki: z dnia 14 stycznia 1993 r. w sprawie C‑177/91 Bioforce, Rec. str. I‑45, pkt 12; z dnia 15 maja 1997 r. w sprawie
C‑405/95 Bioforce, Rec. str. I‑2581, pkt 18; ww. wyroki w sprawach Laboratoires Sarget, pkt 28 i Glob-Sped, pkt 29 i 30).
32 W tym kontekście okoliczność, iż towary te, w Państwie Członkowskim w którym są sprzedawane, objęte są zezwoleniem na wprowadzenie
do obrotu na takiej zasadzie jak leki, nie ma znaczenia przesądzającego ich klasyfikację do wymienionego działu – jak wynika
to w szczególności z ogólnych uwag do działu 30, przedstawionych w komunikacie Komisji opublikowanym w Dzienniku Urzędowym
Wspólnot Europejskich z dnia 15 września 1998 r., zatytułowanym „Noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich”
(Dz.U. C 287, str. 1) – może ona jednakże stanowić dodatkową wskazówkę, iż towary te mają obiektywne cechy i właściwości określone
w pozycji CN 3004 (zob. podobnie ww. wyroki z dnia 15 maja 1997 r. w sprawie Bioforce, pkt 16 i w sprawie LTM, pkt 23–26).
33 Co do okoliczności, że takie towary są opakowane jak leki i rozprowadzane wyłącznie w aptekach należy przypomnieć, że ani
brzmienie pozycji 3004, ani uwagi zawarte w dziale 30 CN w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towarów do tego działu nie wspominają
o sposobie opakowania ani miejscu sprzedaży tych produktów. W związku z tym nawet jeżeli okoliczności te mogłyby zostać uznane
za istotne, nie mają one waloru przesądzającego dla klasyfikacji towarów w ramach CN (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie LTM,
pkt 28).
34 Natomiast okoliczność, że produkty są pakowane w odmierzonych dawkach lub w opakowania przeznaczone do sprzedaży detalicznej,
stanowi – jak wskazuje na to samo brzmienie pozycji 3004 – przesłankę zastosowania tej pozycji.
35 Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że zgodnie z informacjami, którymi dysponuje Trybunał, dla celów klasyfikacji w ramach
CN, towary tego rodzaju jak plastry z nikotyną, będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, trzeba uznać za „leki”
w rozumieniu pozycji CN 3004.
36 Z akt sprawy a w szczególności ze sprawozdań i ekspertyz naukowych na które powołuje się SmithKline wynika bowiem, że plastry
z nikotyną mają wyraźnie określony profil terapeutyczny i profilaktyczny, którego oddziaływanie koncentruje się na określonych
funkcjach organizmu człowieka.
37 Po pierwsze, stanowią one uznaną terapię w zakresie zwalczania nałogu nikotynowego (lub tytoniowego) oraz objawów uzależnienia
związanych z tym nałogiem.
38 Po drugie, jak podkreśliła to Komisja w swych uwagach na piśmie i w odpowiedzi na pytanie przedstawione w trybie art. 54 a
regulaminu Trybunału, poprzez pomoc osobom zainteresowanym w rzuceniu palenia, wykorzystanie tych plastrów przyczynia się
do zapobiegania zagrożeniom i chorobom związanym z paleniem tytoniu.
39 Ponadto z postanowienia odsyłającego wynika, że plastry z nikotyną, będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym,
są konfekcjonowane w pojedyncze saszetki aluminiowe, pakowane do celów sprzedaży w opakowania zawierające tygodniową dawkę,
wraz z załączoną instrukcją.
40 W świetle tych okoliczności nie można przychylić się do przedstawionej przez rząd Zjednoczonego Królestwa argumentacji za
odrzuceniem kwalifikacji towarów będących przedmiotem postępowania przed sądem krajowym jako „leków” w rozumieniu pozycji
CN 3004.
41 Co się tyczy argumentu, że plastry z nikotyną nie mają wyraźnie określonego profilu terapeutycznego lub profilaktycznego,
gdyż aplikują tą samą substancję tj. nikotynę, która powoduje uzależnienie, należy wskazać, że ta jedyna okoliczność nie może
stanąć na przeszkodzie zaklasyfikowaniu towaru będącego przedmiotem postępowania przed sądem krajowym jako leku w rozumieniu
pozycji CN 3004.
42 Z akt sprawy wynika, że nikotyna aplikowana za pomocą plastrów w ramach terapii zastępczej powoduje odmienne skutki od tych,
które są związane z paleniem tytoniu. Ponieważ oddziaływanie nikotyny zależy od szybkości jej wchłaniania, a szybkość ta jest
znacznie większa, gdy nikotyna jest wdychana i wchłaniana przez płuca, niż gdy jest wchłaniana przez skórę, plastry te mogą
w skuteczny sposób zmniejszyć uzależnienie od tytoniu.
43 Ponadto należy przypomnieć, jak podkreśliła to SmithKline, że istota szczepień jest również oparta na zaaplikowaniu atenuowanej
dawki tych samych drobnoustrojów będących przyczyną choroby, której szczepionka ma zapobiec.
44 Co się tyczy argumentu, że uzależnienie od nikotyny (lub tytoniu) nie może być uważane za chorobę, ponieważ w okresie właściwym
dla okoliczności leżących u podstaw sporu szkodliwość tego uzależnienia nie została jako taka uznana w prawie wspólnotowym,
należy stwierdzić, że dla celów klasyfikacji towaru do pozycji CN 3004 uznanie zjawiska za chorobę lub jej brak w przepisach
wspólnotowych innych niż te, które odnoszą się do klasyfikacji do CN, nie ma znaczenia przesądzającego.
45 Co się tyczy argumentu, że rozporządzenie Komisji (EWG) nr 3565/88 z dnia 16 listopada 1988 r. dotyczące klasyfikacji niektórych
towarów według Nomenklatury Scalonej (Dz.U. L 311, str. 25) nie klasyfikowało gumy do żucia z nikotyną do pozycji 3004, lecz
do pozycji 2106, należy stwierdzić, że klasyfikacja ta nie może mieć żadnego wpływu na klasyfikację towaru o innym charakterze,
takiego jak plastry z nikotyną.
46 Jeśli chodzi o argument, że WCO postanowiła zaklasyfikować plastry z nikotyną do pozycji 3824 swego systemu zharmonizowanego,
w pkt 28 niniejszego postanowienia zostało stwierdzone, że gdy chodzi o klasyfikację towaru w ramach CN, opinie WCO dotyczące
klasyfikacji nie mają wiążącej mocy prawnej.
47 W świetle powyższego oraz przy uwzględnieniu okoliczności, że z jednej strony pozycja CN 3004 jest w stosunku do pozycji CN 3824
bardziej szczegółowa, a z drugiej strony, że z uwag do działu 38 CN wynika, że nie obejmuje on leków, za właściwą należy uznać
klasyfikację plastrów z nikotyną do pozycji CN 3004.
48 Wobec powyższego na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć w ten sposób, że plastry z nikotyną tego rodzaju, jak stanowiące
przedmiot postępowania przed sądem krajowym powinny być klasyfikowane do pozycji CN 3004.
W przedmiocie pytania drugiego: obowiązek usuwania skutków niezgodności z prawem wspólnotowym (art. 10 WE)
49 W pytaniu drugim sąd krajowy dąży w istocie do ustalenia zakresu ciążącego na sądach krajowych obowiązku usuwania skutków
niezgodności z prawem wspólnotowym.
50 W szczególności pragnie dowiedzieć się, czy prawo wspólnotowe nakłada na sąd krajowy obowiązek uchylenia decyzji organów celnych
lub upoważnia go do jej uchylenia bez zastąpienia tej decyzji wiążącą informacją taryfową niezgodną z opinią WCO dotyczącą
klasyfikacji, jednakowoż z oświadczeniem, że dany towar może być właściwie klasyfikowany w sposób odmienny, niż przewiduje
to rzeczona opinia.
51 Należy stwierdzić, że jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, w świetle zasady lojalnej współpracy ustanowionej w art. 10 WE,
Państwa Członkowskie mają obowiązek usuwania bezprawnych skutków naruszenia prawa wspólnotowego (zob. w szczególności wyroki:
z dnia 16 grudnia 1960 r. w sprawie 6/60 Humblet, Rec. str. 1125, 1146 i z dnia 19 listopada 1991 r. w sprawach połączonych
C‑6/90 i C‑9/90 Francovich i in., Rec. str. I‑5357, pkt 36). Zobowiązanie takie ciąży na każdym organie danego Państwa Członkowskiego
(zob. w tym zakresie wyrok z dnia 12 czerwca 1990 r. w sprawie C‑8/88 Niemcy przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2321, pkt 13).
52 Do właściwych organów i sądów w Państwie Członkowskim należy więc podjęcie – w ramach ich kompetencji – wszystkich niezbędnych
kroków o charakterze ogólnym i szczegółowym, w celu usunięcia niezgodności z prawem wspólnotowym nieprawidłowej wiążącej informacji
taryfowej. Takie kroki szczegółowe polegają przede wszystkim na uchyleniu nieprawidłowej wiążącej informacji taryfowej i przyjęciu
nowej informacji zgodnej z prawem wspólnotowym.
53 W tym kontekście mają zastosowanie szczegółowe zasady proceduralne przewidziane w art. 243–246 kodeksu celnego oraz posiłkowo
– na podstawie art. 245 kodeksu celnego i zasady autonomii proceduralnej Państw Członkowskich – przewidziane w porządkach
prawnych poszczególnych Państw Członkowskich, pod warunkiem jednakże, że nie są one mniej korzystne niż te, które rządzą podobnymi
sytuacjami o charakterze krajowym (zasada równoważności), oraz że nie czynią w praktyce niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym
wykonanie uprawnień przyznanych przez wspólnotowy porządek prawny (zasada skuteczności) (zob. podobnie w szczególności wyroki:
z dnia 14 grudnia 1995 w sprawie C‑312/93 Peterbroeck, Rec. str. I‑4599, pkt 12 i z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie C‑78/98
Preston i in., Rec. str. I‑3201, pkt 31).
54 Co się tyczy postępowania przed sądem krajowym, jeżeli właściwe organy krajowe wydały nieprawidłową wiążącą informację taryfową,
sąd krajowy jest zobowiązany do podjęcia – w ramach swojej właściwości – wszelkich kroków o charakterze ogólnym bądź szczegółowym
niezbędnych dla uchylenia tej informacji i wydania nowej wiążącej informacji taryfowej zgodnej z prawem wspólnotowym.
55 W tym kontekście szczegółowy tryb i skutki wydanego w konsekwencji skargi orzeczenia sądu krajowego określone są - w granicach
wyznaczonych przez zasady równoważności i skuteczności - przez prawo krajowe.
56 W tej kwestii należy zauważyć, że uwzględniając bardzo ograniczony zakres jego stosowania, art. 12 ust. 5 lit. a) ppkt ii)
tiret drugie kodeksu celnego pozostaje bez wpływu na obowiązek sądu krajowego podjęcia wszelkich niezbędnych środków dla uchylenia
nieprawidłowej wiążącej informacji taryfowej i wydania nowej informacji przez właściwe organy celne. Jak stwierdzono w pkt 27
niniejszego postanowienia, przepis ten dotyczy wyłącznie szczególnych konsekwencji nowej opinii klasyfikacyjnej wydanej przez
WCO dla istniejących wiążących informacji taryfowych. W związku z tym art. 12 ust. 5 kodeksu celnego nie stoi na przeszkodzie
uchyleniu przez sąd krajowy decyzji właściwego organu celnego, która jest zgodna z opinią klasyfikacyjną WCO i stwierdzeniu
przez ten sąd, że klasyfikacja towaru powinna być dokonywana w sposób odmienny od przewidzianego w tej opinii klasyfikacyjnej.
57 Na pytanie drugie należy więc odpowiedzieć w ten sposób, że jeżeli właściwe organy wydały nieprawidłową wiążącą informację
taryfową, sąd krajowy jest zobowiązany na podstawie art. 10 WE do podjęcia – w ramach swojej właściwości – wszelkich kroków
niezbędnych dla uchylenia tej informacji i wydania nowej wiążącej informacji taryfowej zgodnej z prawem wspólnotowym.
W tym kontekście szczegółowy tryb i skutki wydanego w konsekwencji skargi orzeczenia sądu krajowego określone są - w granicach
wyznaczonych przez zasady równoważności i skuteczności - przez prawo krajowe.
W tym względzie art. 12 ust. 5 kodeksu celnego nie stoi na przeszkodzie temu, by sąd krajowy uchylił decyzję właściwego organu
celnego, która pozostając w zgodzie z opinią WCO dotyczącą klasyfikacji, narusza CN i orzekł, że klasyfikacja towaru powinna
być dokonywana w sposób odmienny od przewidzianego w tej opinii klasyfikacyjnej.
W przedmiocie kosztów
58 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej
przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi,
inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi
Z powyższych względów, Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1) Plastry z nikotyną tego rodzaju, jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, powinny być klasyfikowane do pozycji
3004 nomenklatury scalonej zamieszczonej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie
nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2086/97
z dnia 4 listopada 1997 r.
2) Jeżeli właściwe organy wydały nieprawidłową wiążącą informację taryfową, sąd krajowy jest zobowiązany na podstawie art. 10 WE
do podjęcia – w ramach swojej właściwości – wszelkich kroków niezbędnych dla uchylenia tej informacji i wydania nowej wiążącej
informacji taryfowej zgodnej z prawem wspólnotowym.
W tym kontekście szczegółowy tryb i skutki wydanego w konsekwencji skargi orzeczenia sądu krajowego określone są - w granicach
wyznaczonych przez zasady równoważności i skuteczności - przez prawo krajowe.
W tym względzie art. 12 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy
Kodeks Celny, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 82/97 z dnia 19 grudnia 1996 r. nie stoi
na przeszkodzie temu, by sąd krajowy uchylił decyzję właściwego organu celnego, która pozostając w zgodzie z opinią WCO dotyczącą
klasyfikacji, narusza nomenklaturę scaloną, zamieszczoną w załączniku I do rozporządzenia nr 2658/87, zmienionym rozporządzeniem
nr 2086/97 i orzekł, że klasyfikacja towaru powinna być dokonywana w sposób odmienny od przewidzianego w tej opinii klasyfikacyjnej.
Podpisy.
* Język postępowania: angielski
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło