C-209/20

WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba) z dnia 20 maja 2021 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Unia celna – Ocena ważności – Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 1357/2013 – Określenie kraju pochodzenia modułów słonecznych zmontowanych w państwie trzecim z ogniw słonecznych wytwarzanych w innym państwie trzecim – Rozporządzenie (EWG) nr 2913/92 – Wspólnotowy kodeks celny – Artykuł 24 – Pochodzenie towarów, w których produkcję zaangażowane są kraje trzecie – Pojęcie „ostatniej istotnej obróbki lub przetworzenia” W sprawie C‑209/20 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber) [sąd wyższej instancji (izba podatkowa i kanclerska), Zjednoczone Królestwo] postanowieniem z dnia 22 maja 2020 r., które wpłynęło do Trybunału tego samego dnia, w postępowaniu: Renesola UK Ltd przeciwko The Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs, TRYBUNAŁ (trzecia izba), w składzie: A. Prechal, prezes izby, N. Wahl, F. Biltgen, L.S. Rossi i J. Passer (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: A. Rantos, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu Renesola UK Ltd –Y. Melin i B. Vigneron, avocats oraz L. Gregory, solicitor, – w imieniu Komisji Europejskiej – F. Clotuche-Duvieusart i M. Kocjan, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy ważności rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 1357/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 2454/93 ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. 2013, L 341, s. 47) oraz wykładni art. 24 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. 1992, L 302, s. 1), zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 2700/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2000 r. (Dz.U. 2000, L 311, s. 17) (zwanego dalej „Wspólnotowym kodeksem celnym”). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Renesola UK Ltd (zwaną dalej „Renesolą”) a Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (organem podatkowym i celnym, Zjednoczone Królestwo) w przedmiocie nałożenia ceł antydumpingowych i ceł wyrównawczych na moduły słoneczne przywożone do Zjednoczonego Królestwa. Ramy prawne Wspólnotowy kodeks celny Tytuł II Wspólnotowego kodeksu celnego, zatytułowany „Elementy służące do naliczania należności celnych przywozowych i należności celnych wywozowych oraz innych środków przewidzianych w wymianie towarowej”, zawiera w szczególności rozdział 2, zatytułowany „Pochodzenie towarów”, którego sekcje 1 i 2 są poświęcone odpowiednio „niepreferencyjnemu pochodzeniu towarów” i „preferencyjnemu pochodzeniu towarów”. Sekcja 1 tego rozdziału zawiera między innymi art. 24 kodeksu, który ma następujące brzmienie: „Towar, w którego produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu”. Tytuł IX wspomnianego kodeksu, zatytułowany „Przepisy końcowe”, zawiera między innymi art. 247, zgodnie z którym: „Przepisy wykonawcze do niniejszego kodeksu […] zostaną przyjęte zgodnie z procedurą, określoną w art. 247a ust. 2, z poszanowaniem międzynarodowych zobowiązań przyjętych przez [Unię Europejską]”. Tytuł ten zawiera również art. 247a tego kodeksu, którego ust. 1 i 2 stanowią: „1.   W pracach Komisji uczestniczy Komitet Kodeksu Celnego (zwany dalej »Komitetem«). 2.   W przypadku powołania się na niniejszy ustęp, stosuje się przepisy art. 5 i art. 7 decyzji [Rady] 1999/468/WE [z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającej warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (Dz.U. 1999, L 184, s. 23), zmienionej decyzją Rady 2006/512/WE z dnia 17 lipca 2006 r. (Dz.U. 2006, L 200, s. 11)] z uwzględnieniem przepisów art. 8 tej decyzji. […]”. Rozporządzenie nr 2454/93 Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania [Wspólnotowego kodeksu celnego] (Dz.U. 1993, L 253, s. 1) zawiera w części I, dotyczącej „ogólnych przepisów wykonawczych”, tytuł IV, pod nagłówkiem „Pochodzenie towarów”, którego rozdział 1 jest poświęcony „pochodzeniu niepreferencyjnemu” towarów. Sekcja 1 tego rozdziału, zatytułowana „obróbka lub przetworzenie nadające pochodzenie”, obejmuje między innymi art. 35 i 39 tego rozporządzenia. Artykuł 35 tego rozporządzenia stanowi: „Niniejszy rozdział określa w odniesieniu do materiałów i wyrobów włókienniczych objętych sekcją XI Nomenklatury scalonej oraz w odniesieniu do niektórych towarów, innych niż materiały i wyroby włókiennicze, rodzaje obróbki lub przetwarzania uważane za spełniające kryteria ustanowione w art. 24 [Wspólnotowego kodeksu celnego] i pozwalające na nadanie wymienionym towarom pochodzenia państwa, w którym nastąpiła obróbka lub przetworzenie. »Państwo« oznacza, w zależności od przypadku, państwo trzecie lub [Unię]|”. Artykuł 39 ust. 1 tego rozporządzenia przewiduje: „W odniesieniu do wymienionych w załączniku 11 produktów uzyskanych za obróbkę lub przetworzenie nadające pochodzenie na mocy art. 24 [Wspólnotowego kodeksu celnego] uważa się sposoby obróbki i przetworzenia wymienione w kolumnie 3 tego załącznika”. Rozporządzenie wykonawcze nr 1357/2013 Rozporządzenie wykonawcze nr 1357/2013 zostało przyjęte na podstawie art. 247 Wspólnotowego kodeksu celnego. Motywy 1, 3–7 i 13 tego rozporządzenia wykonawczego wskazują: „(1) Niepreferencyjne reguły pochodzenia należy stosować wobec wszystkich niepreferencyjnych środków polityki handlowej, w tym ceł antydumpingowych i ceł wyrównawczych. […] (3) Zgłoszenie o dopuszczenie do swobodnego obrotu modułów lub paneli fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego i głównych komponentów objęto tymczasowym cłem antydumpingowym na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 513/2013 [z dnia 4 czerwca 2013 r. nakładającego tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz modułów fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego i głównych komponentów (tj. ogniw i płytek) pochodzących lub wysyłanych z Chińskiej Republiki Ludowej i zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 182/2013 poddające rejestracji przywóz tych produktów pochodzących lub wysyłanych z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U. 2013, L 152, s. 5)]. (4) W celu zapewnienia prawidłowej i spójnej realizacji tymczasowych ceł antydumpingowych należy ustanowić szczegółowe zasady interpretacji art. 24 [Wspólnotowego kodeksu celnego] w zakresie określania statusu pochodzenia towarów objętych tymi środkami w odniesieniu do modułów lub paneli fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego i jednego z głównych komponentów, tj. ogniw fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego. (5) Proces produkcji modułów lub paneli fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego można podzielić na następujące główne etapy: produkcja płytek z krzemu; przetwarzanie płytek z krzemu w ogniwa z krzemu krystalicznego; łączenie kilku ogniw z krzemu krystalicznego w moduł lub panel fotowoltaiczny z krzemu krystalicznego. (6) Najważniejszym etapem wytwarzania paneli lub modułów fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego jest przetwarzanie płytek z krzemu w ogniwa fotowoltaiczne z krzemu krystalicznego. Jest to decydujący etap produkcji, podczas którego ostatecznie określane jest przeznaczenie komponentów paneli lub modułów oraz nadawane są im konkretne cechy. (7) Obróbka ta powinna być zatem uznana za ostatnią istotną obróbkę w procesie wytwarzania modułów lub paneli fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego zgodnie z art. 24 [Wspólnotowego kodeksu celnego]. Kraj produkcji ogniw fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego powinien zatem być krajem niepreferencyjnego pochodzenia modułów lub paneli fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego. […] (13) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie [nr 2454/93]”. Wspomniane rozporządzenie wykonawcze zmieniło załącznik 11 do rozporządzenia nr 2454/93, zatytułowany „Wykaz procesów obróbki lub przetworzenia nadających status lub nienadających statusu pochodzenia wytwarzanym produktom, gdy są one przeprowadzane na materiałach niepochodzących – Produkty inne niż materiały i wyroby włókiennicze objęte sekcją XI”, wprowadzając do rzeczonego załącznika dwie nowe pozycje (ex 85 01 i ex 85 41) o następującym brzmieniu: „ex 85 01 Moduły lub panele fotowoltaiczne z krzemu krystalicznego Wytwarzanie z materiałów objętych dowolną pozycją, z wyjątkiem pozycji, do której zaklasyfikowano produkt, oraz pozycji 8541. Jeśli produkt jest wytworzony z materiałów zaklasyfikowanych do pozycji 8501 lub 8541, status pochodzenia tych materiałów jest także statusem pochodzenia produktu. Jeśli produkt jest wytworzony z materiałów zaklasyfikowanych do pozycji 8501 lub 8541, pochodzących z więcej niż jednego kraju, status pochodzenia największej pod względem wartości części tych materiałów jest także statusem pochodzenia produktu”; „ex 85 41 Ogniwa, moduły lub panele fotowoltaiczne z krzemu krystalicznego Wytwarzanie z materiałów objętych jakąkolwiek pozycją, oprócz pozycji, do której zaklasyfikowano produkt. Jeśli produkt jest wytworzony z materiałów zaklasyfikowanych do pozycji 8541, status pochodzenia tych materiałów jest również statusem pochodzenia produktu. Jeśli produkt jest wytworzony z materiałów zaklasyfikowanych do pozycji 8541, pochodzących z więcej niż jednego kraju, status pochodzenia największej pod względem wartości części tych materiałów jest również statusem pochodzenia produktu”. Okoliczności powstania sporu w postępowaniu głównym W dniu 4 czerwca 2013 r. Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie nr 513/2013, na mocy którego nałożyła tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz modułów fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego i głównych komponentów (ogniw i płytek) pochodzących lub wysyłanych z Chińskiej Republiki Ludowej. W dniu 2 grudnia 2013 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 1238/2013 nakładające ostateczne cło antydumpingowe oraz stanowiące o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz modułów fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego i głównych komponentów (tj. ogniw) pochodzących lub wysyłanych z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U. 2013, L 325, s. 1), a także rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 1239/2013 nakładające ostateczne cło wyrównawcze na przywóz modułów fotowoltaicznych z krzemu krystalicznego i głównych komponentów (tj. ogniw) pochodzących lub wysyłanych z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U. 2013, L 325, s. 66). Na te rozporządzenia wykonawcze i różne akty wydane w ramach postępowań, które doprowadziły do ich przyjęcia lub postępowań połączonych zostały wniesione do Sądu Unii Europejskiej skargi o stwierdzenie nieważności, z których niektóre były już przedmiotem wyroków lub postanowień tego sądu, względnie odwołań, jak również wyroków lub postanowień Trybunału. W szczególności w wyroku z dnia 27 marca 2019 r., Canadian Solar Emea i in./Rada (C‑236/17 P, EU:C:2019:258, pkt 64), Trybunał wskazał w istocie, że przyjmując wspomniane rozporządzenia wykonawcze, prawodawca Unii ustanowił środki ochrony handlu stanowiące „całość lub pakiet”, zmierzające do osiągnięcia wspólnego celu polegającego na wyeliminowaniu niekorzystnego wpływu na przemysł Unii chińskiego dumpingu w zakresie modułów słonecznych i ogniw słonecznych. W dniu 17 grudnia 2013 r. Komisja uzupełniła ową „całość lub pakiet”, przyjmując rozporządzenie wykonawcze nr 1357/2013, którego przedmiotem było, jak wynika z pkt 10 i 11 niniejszego wyroku, sprecyzowanie pochodzenia tych ogniw, modułów i paneli słonecznych, w których produkcji uczestniczy kilka państw trzecich. Zastosowanie tego rozporządzenia wykonawczego skutkowało w szczególności objęciem modułów i paneli słonecznych produkowanych w państwach trzecich, innych niż Chiny, z ogniw słonecznych wytwarzanych w Chinach cłami antydumpingowymi i cłami wyrównawczymi nałożonymi odpowiednio rozporządzeniem wykonawczym nr 1238/2013 i rozporządzeniem wykonawczym nr 1239/2013. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne Renesola przywozi do Zjednoczonego Królestwa moduły słoneczne, które pochodzą z Indii. Owe moduły słoneczne są uzyskiwane poprzez montaż w tym ostatnim z wymienionych krajów ogniw słonecznych, które z kolei są wytwarzane w Chinach. Decyzją wydaną w dniu 28 grudnia 2016 r. na podstawie załącznika 11 do rozporządzenia nr 2454/93, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem wykonawczym nr 1357/2013, organ podatkowy i celny ustalił, że moduły słoneczne przywożone do Zjednoczonego Królestwa przez Renesolę pochodziły z Chin i że ich przywóz powinien zatem prowadzić do poboru ceł antydumpingowych i ceł wyrównawczych zgodnie z rozporządzeniami wykonawczymi nr 1238/2013 i nr 1239/2013. Renesola wniosła skargę na tę decyzję do First-tier Tribunal (Tax Chamber) [sądu pierwszej instancji (izba podatkowa), Zjednoczone Królestwo], na której poparcie podniosła, że rozporządzenie wykonawcze nr 1357/2013 jest nieważne w zakresie, w jakim zakwalifikowano w nim moduły słoneczne, takie jak przywożone do Zjednoczonego Królestwa jako produkty pochodzące z Chin. Owe moduły słoneczne powinny być bowiem uznane, w oparciu o prawidłową wykładnię i zastosowanie art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego, za produkty pochodzące z Indii. Decyzją z dnia 5 listopada 2018 r. sąd rozpatrujący sprawę oddalił odwołanie jako bezzasadne. Renesola wniosła apelację od tego wyroku do sądu odsyłającego. Wyrokiem z dnia 4 marca 2020 r. sąd ten uznał, że sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny dowodów przedstawionych mu przez Renesolę w celu wykazania pochodzenia modułów słonecznych, które przywozi ona do Zjednoczonego Królestwa. Prawidłowa ocena tych dowodów ukazuje bowiem, że montaż tych modułów słonecznych, który jest dokonywany w Indiach z ogniw słonecznych wytwarzanych w Chinach, nie powinien być postrzegany jako zwykła zmiana sposobu prezentacji tworzących je ogniw słonecznych, jak uznał sąd pierwszej instancji, lecz jako technicznie skomplikowany i precyzyjny proces pozwalający na uzyskanie produktów o szczególnych właściwościach, w szczególności pod względem zdolności do wytwarzania energii elektrycznej, potencjału odporności (na powietrze zewnętrzne, czynniki klimatyczne i promieniowanie) i okresu zdatności do użytku. Sąd odsyłający wywnioskował z tego, że moduły słoneczne przywożone przez Renesolę do Zjednoczonego Królestwa należy uznać za produkty pochodzące z Indii, a nie z Chin w rozumieniu art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego, gdyby artykuł ten miał bezpośrednie zastosowanie do zawisłego przed nim sporu. W świetle tych okoliczności sąd odsyłający wskazuje zasadniczo w postanowieniu odsyłającym, że rozstrzygnięcie tego sporu zależy, po pierwsze, od tego, czy rozporządzenie wykonawcze nr 1357/2013 jest ważne w świetle art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego, biorąc pod uwagę zakres swobodnego uznania, jaki Trybunał przyznaje Komisji w celu określenia w poszczególnych przypadkach abstrakcyjnych kryteriów, o których mowa w tym artykule, a po drugie, w przypadku nieważności tego rozporządzenia wykonawczego, od wykładni tego artykułu w sytuacji takiej, jak sytuacja będąca przedmiotem postępowania głównego. W tych okolicznościach Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber) [sąd wyższej instancji (izba podatkowa i kanclerska), Zjednoczone Królestwo] postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy rozporządzenie wykonawcze [nr 1357/2013] w zakresie, w jakim ma ono na celu określenie kraju pochodzenia modułów słonecznych wytworzonych z materiałów pochodzących z kilku jurysdykcji poprzez przypisanie pochodzenia do kraju, w którym wyprodukowano ogniwa słoneczne, jest sprzeczne z wymogiem zawartym w art. 24 [Wspólnotowego kodeksu celnego] – zgodnie z którym towar, w którego produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu – a tym samym nieważne? 2) W przypadku stwierdzenia nieważności rozporządzenia [wykonawczego] nr 1357/2013, czy art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że montaż modułów słonecznych z ogniw słonecznych i innych części stanowi istotną obróbkę lub przetworzenie?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych W przedmiocie pytania pierwszego Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy rozporządzenie wykonawcze nr 1357/2013 jest nieważne w świetle art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego w zakresie, w jakim przewiduje ono, że moduły słoneczne, w których produkcję zaangażowanych jest kilka krajów, należy uznać za pochodzące z kraju, z którego pochodzą wchodzące w ich skład ogniwa słoneczne. Zgodnie z art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego towar, w którego produkcję zaangażowanych jest kilka krajów, jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. W niniejszej sprawie rozporządzenie wykonawcze nr 1357/2013 zmieniło załącznik 11 do rozporządzenia nr 2454/93, który określa, jak wynika zarówno z art. 39 tego rozporządzenia, jak i z tytułu tego załącznika, wykaz produktów, których przetworzenie lub obróbka są uważane za nadające im pochodzenie w rozumieniu art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego. Dokładniej rzecz ujmując, wspomniane rozporządzenie wykonawcze włączyło do tego załącznika nowe produkty, a mianowicie ogniwa, moduły i panele słoneczne, uściślając w odniesieniu do modułów i paneli słonecznych, że należy je uznać za pochodzące z kraju, z którego pochodzą wchodzące w ich skład ogniwa słoneczne, jak wynika z pkt 11 niniejszego wyroku. Aby uzasadnić fakt, że pochodzenie ogniw słonecznych nadaje pochodzenie modułom i panelom słonecznym wytwarzanym z tych ogniw, Komisja stwierdziła w motywach 6 i 7 rozporządzenia wykonawczego nr 1357/2013, że przetwarzanie płytek krzemu na ogniwa słoneczne stanowi „decydujący” i „najważniejszy” etap procesu produkcyjnego modułów i paneli słonecznych, ponieważ pozwala na uzyskanie produktów o „ostatecznym przeznaczeniu” i „szczególnych właściwościach”, w związku z czym etap ten należy uznać za „ostatnie istotne przetworzenie” w rozumieniu art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego. Dokonując tej oceny i kwalifikacji prawnej okoliczności faktycznych, Komisja uznała w sposób dorozumiany, lecz konieczny, że dwa pozostałe etapy procesu produkcji modułów i paneli słonecznych opisanych w motywie 5 rozporządzenia wykonawczego nr 1357/2013, a mianowicie wcześniejszy etap, jakim jest produkcja płytek krzemu i późniejszy etap polegający na montażu ogniw słonecznych w moduły lub panele słoneczne, nie stanowią ostatniego istotnego przetworzenia tych produktów. Kontrola ważności sentencji rozporządzenia wykonawczego nr 1357/2013 oraz uzasadnienia, na którym opiera się to rozporządzenie, o dokonanie której sąd krajowy zwraca się do Trybunału, powinna być przeprowadzana z uwzględnieniem charakteru i przedmiotu tego aktu, którego podstawą prawną jest, jak wskazano w pkt 9 niniejszego wyroku, art. 247 Wspólnotowego kodeksu celnego. W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że art. 247 Wspólnotowego kodeksu celnego w związku z art. 247a tego kodeksu upoważnia Komisję do podjęcia wszelkich niezbędnych lub przydatnych środków w celu wykonania tego kodeksu (zob. podobnie wyrok z dnia 12 października 2017 r., X, C‑661/15, EU:C:2017:753, pkt 44, 45 i przytoczone tam orzecznictwo), a w szczególności do przyjmowania aktów wykonawczych mających na celu wyjaśnienie sposobu, w jaki abstrakcyjne kryteria wymienione w art. 24 tego kodeksu powinny być interpretowane i stosowane w konkretnych sytuacjach (zob. podobnie wyroki: z dnia 23 marca 1983 r., Cousin i in., 162/82, EU:C:1983:93, pkt 17; a także z dnia 13 grudnia 2007 r., Asda Stores, C‑372/06, EU:C:2007:787, pkt 35). Wynika z tego, że Komisja jest uprawniona do przyjęcia na podstawie art. 247 i 247a Wspólnotowego kodeksu celnego aktów wykonawczych, takich jak rozporządzenie nr 1357/2013, w celu określenia, w przypadku istnienia jednej lub kilku konkretnych kategorii towarów, w których produkcję zaangażowanych jest kilka krajów, ten kraj spośród nich, z którego towary te należy uznać za pochodzące, pod warunkiem że spełnione są kryteria określone w art. 24 tego kodeksu, a w konsekwencji, że przyjęty w ten sposób kraj stanowi w szczególności kraj, w którym miało miejsce „ostatnie istotne przetworzenie” tych towarów. Jednakże wykonywanie tego uprawnienia jest uzależnione, jak wynika również z utrwalonego orzecznictwa Trybunału, od spełnienia pewnych wymogów. W pierwszej kolejności bowiem, akt wykonawczy, do którego przyjęcia uprawniona jest Komisja, musi być uzasadniony celami takimi jak zapewnienie pewności prawa oraz jednolitym stosowaniem unijnych przepisów celnych (zob. podobnie wyroki: z dnia 8 marca 2007 r., Thomson i Vestel France, C‑447/05 i C‑448/05, EU:C:2007:151, pkt 36, 39; z dnia 13 grudnia 2007 r., Asda Stores, C‑372/06, EU:C:2007:787, pkt 45, 48). W drugiej kolejności ów akt wykonawczy powinien być uzasadniony w taki sposób, aby umożliwić sądom Unii kontrolę jego zgodności z prawem w ramach skargi bezpośredniej lub ocenę ważności tego aktu w ramach wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, na wypadek gdyby do sądów tych zwrócono się z tym pytaniem (w odniesieniu do odesłań prejudycjalnych zob. podobnie wyroki: z dnia 23 marca 1983 r., Cousin i in., 162/82, EU:C:1983:93, pkt 20, 21; a także z dnia 13 grudnia 2007 r., Asda Stores, C‑372/06, EU:C:2007:787, pkt 44). Ponadto w zakresie, w jakim taki akt wykonawczy ma na celu doprecyzowanie wykładni i stosowania art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego w konkretnej sytuacji, jak wskazano w pkt 32 i 33 niniejszego wyroku, sądowa kontrola zasadności tego aktu polega, po pierwsze, na sprawdzeniu, czy przyjmując go Komisja nie popełniła błędu co do prawa przy wykładni i stosowaniu tego artykułu do rozpatrywanej konkretnej sytuacji, na przykład odstępując od kryteriów, od których rzeczony artykuł uzależnia ustalenie pochodzenia towarów (zob. podobnie wyrok z dnia 23 marca 1983 r., Cousin i in., 162/82, EU:C:1983:93, pkt 15 i przytoczone tam orzecznictwo). Pochodzenie to powinno bowiem w każdym razie zostać określone w zależności od rozstrzygającego kryterium, jakim jest „ostatnia istotna obróbka lub przetworzenie” danych towarów (zob. podobnie wyroki: z dnia 13 grudnia 1989 r., Brother International, C‑26/88, EU:C:1989:637, pkt 15; a także z dnia 11 lutego 2010 r., Hoesch Metals and Alloys, C‑373/08, EU:C:2010:68, pkt 38). Jak wynika z orzecznictwa Trybunału, wyrażenie to należy rozumieć jako odnoszące się do etapu procesu produkcji, w trakcie którego towary te nabywają swoje przeznaczenie (zob. podobnie wyrok z dnia 13 grudnia 2007 r., Asda Stores, C‑372/06, EU:C:2007:787, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo), a także szczególne właściwości i skład, których wcześniej nie posiadały (zob. podobnie wyroki: z dnia 26 stycznia 1977 r., Gesellschaft für Überseehandel, 49/76, EU:C:1977:9, pkt 6; a także z dnia 11 lutego 2010 r., Hoesch Metals and Alloys, C‑373/08, EU:C:2010:68, pkt 46), i które nie zostaną następnie poddane istotnym zmianom jakościowym (zob. podobnie wyrok z dnia 11 lutego 2010 r., Hoesch Metals and Alloys, C‑373/08, EU:C:2010:68, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). Po drugie, sądowa kontrola zasadności aktu wykonawczego takiego jak rozporządzenie nr 1357/2013 ma na celu zbadanie kwestii, czy, niezależnie od jakiegokolwiek naruszenia prawa, Komisja, której Trybunał przyznaje zakres swobodnego uznania w ramach wdrażania art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego (wyroki: z dnia 23 marca 1983 r., Cousin i in., 162/82, EU:C:1983:93, pkt 17; a także z dnia 12 października 2017 r., X, C‑661/15, EU:C:2017:753, pkt 45), popełniła przy tym wdrażaniu oczywisty błąd w ocenie, biorąc pod uwagę konkretną sytuację faktyczną (zob. podobnie wyrok z dnia 8 marca 2007 r., Thomson i Vestel France, C‑447/05 i C‑448/05, EU:C:2007:151, pkt 45). W świetle powyższych rozważań należy w niniejszej sprawie przede wszystkim zbadać cele realizowane poprzez rozporządzenie wykonawcze nr 1357/2013, następnie zbadać, czy to rozporządzenie wykonawcze spełnia wymóg uzasadnienia, który ciąży na takim akcie, i wreszcie ustalić, czy ocena Komisji dotycząca określenia kraju pochodzenia produktów, do których ma zastosowanie wspomniane rozporządzenie wykonawcze, streszczona w pkt 28–30 niniejszego wyroku, jest obarczona błędem co do prawa lub oczywistym błędem w ocenie w świetle art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego. W tym względzie, po pierwsze, z motywów 1, 3 i 4 rozporządzenia wykonawczego nr 1357/2013 wynika, że ma ono na celu sprecyzowanie sposobu, w jaki kryteria wymienione w art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego dla celów określenia pochodzenia produktów powinny być stosowane w odniesieniu do modułów i paneli słonecznych pochodzących z Chin oraz jednego z ich głównych komponentów, a mianowicie ogniw słonecznych, w celu zapewnienia prawidłowego i jednolitego wdrożenia ceł antydumpingowych i ceł wyrównawczych ustanowionych przez Unię. Zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 35 niniejszego wyroku taki cel mógł uzasadniać przyjęcie tego aktu. Co się tyczy, po drugie, uzasadnienia rozporządzenia wykonawczego nr 1357/2013, z pkt 29 i 30 niniejszego wyroku wynika, że Komisja uzasadniła ustalenie pochodzenia modułów i paneli słonecznych, które przeprowadziła, wskazując, że z faktycznego punktu widzenia przetwarzanie płytek krzemu w ogniwa słoneczne należy uznać za „decydujący” i „najważniejszy” etap procesu produkcyjnego modułów i paneli słonecznych, ponieważ właśnie na tym etapie są uzyskiwane „szczególne właściwości” i „przeznaczenie” głównych komponentów tych produktów stanowiących ogniwa słoneczne. Jak wynika również ze wskazanych punktów, Komisja wywiodła z tej oceny okoliczności faktycznych, że z prawnego punktu widzenia etap ten należy zakwalifikować jako ostatnie istotne przetworzenie w rozumieniu art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego. W związku z tym, w uzasadnieniu tym przedstawiono w sposób wystarczający pod względem prawnym rozumowanie Komisji. Z jednej strony, umożliwiają one podmiotom wytwarzającym produkty objęte rozporządzeniem wykonawczym nr 1357/2013 lub importującym je do Unii zrozumienie zakresu tego rozumowania i zakwestionowanie jego zasadności faktycznej i prawnej, jak uczyniła to Renesola zarówno w sporze w postępowaniu głównym, jak i w uwagach na piśmie przedstawionych Trybunałowi. Z drugiej strony, umożliwiają one Trybunałowi dokonanie oceny ważności tego aktu. Co się tyczy, po trzecie, kontroli zasadności rozumowania Komisji dotyczącego kraju pochodzenia modułów i paneli słonecznych, o których mowa w rozporządzeniu wykonawczym nr 1357/2013, należy przypomnieć przede wszystkim, że rozumowanie to opiera się na kryterium „ostatniej istotnej obróbki lub przetworzenia” zawartym w art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego, jak wskazano w pkt 29 niniejszego wyroku. W związku z tym, wbrew temu, co Renesola podniosła w uwagach na piśmie przed Trybunałem, nie można uznać, że Komisja naruszyła prawo, stosując kryterium inne niż przewidziane w tym artykule. Co się tyczy następnie kwestii, czy Komisja popełniła oczywisty błąd w ocenie, sąd odsyłający i Renesola stoją zasadniczo na stanowisku, że montaż ogniw słonecznych w modułach lub panelach słonecznych pozwala na uzyskanie produktów o innych właściwościach niż właściwości ogniw słonecznych, które wchodzą w ich skład, w szczególności pod względem zdolności wytwarzania energii elektrycznej, potencjału odporności na czynniki zewnętrzne i okresu zdatności do użytku, jak wynika z uwag zawartych w postanowieniu odsyłającym streszczonych w pkt 21 i 22 niniejszego wyroku. Komisja ze swej strony nie kwestionuje istnienia takiej różnicy właściwości, lecz uważa, że to na wcześniejszym etapie procesu produkcyjnego modułów i paneli słonecznych, polegającym na przetwarzaniu płytek krzemu w ogniwa słoneczne są otrzymywane nadające się do odbioru energii słonecznej i przekształcania jej w energię elektryczną produkty o zmiennej ilości, różnym potencjale odporności oraz różnym okresie zdatności do użytku. Uważa ona również w istocie, że uzyskanie tej szczególnej właściwości ma charakter decydujący i że w porównaniu z nią mniejsze znaczenie mają ulepszenia ogniw słonecznych, które mogą zostać dokonane później poprzez ich montaż w moduły lub panele słoneczne o różnym rozmiarze, zdolności produkcyjnej, potencjale odporności i okresie zdatności do użytku. Tymczasem w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 38 niniejszego wyroku ta całościowa ocena procesu produkcji modułów i paneli słonecznych oraz porównywanego znaczenia poszczególnych jego etapów nie wydaje się oczywiście błędna. Oba elementy, na których się ona opiera, a mianowicie zdolność do odbioru energii słonecznej, a następnie przekształcania jej w energię elektryczną, można bowiem uznać po pierwsze za stanowiące zasadniczą właściwość ogniw, modułów i paneli słonecznych, a po drugie za określające przeznaczenie tych różnych kategorii produktów. Ponadto te dwa elementy rozpatrywane łącznie pozwalają uznać, że przetworzenie płytek z krzemu w ogniwa słoneczne ma istotne znaczenie, przeważające nad ulepszeniem wprowadzonym na późniejszym etapie wspomnianego procesu produkcyjnego, podczas którego zmienna liczba ogniw słonecznych jest montowana w ramach modułów lub paneli słonecznych. Komisja mogła zatem słusznie uznać na podstawie tej oceny okoliczności faktycznych, że przetworzenie płytek krzemu w ogniwa słoneczne należy zakwalifikować jako ostatnie istotne przetworzenie, mające miejsce w procesie produkcji modułów i paneli słonecznych w rozumieniu art. 24 Wspólnotowego kodeksu celnego. Z powyższego wynika, że rozporządzenie wykonawcze nr 1357/2013, którego przyjęcie jest ponadto uzasadnione celem spójnego i jednolitego stosowania przepisów celnych i przepisów antydumpingowych Unii, nie może zostać uznane za dotknięte błędem co do prawa lub oczywistym błędem w ocenie. Mając na uwadze powyższe rozważania, na zadane pytanie należy udzielić odpowiedzi, że jego analiza nie wykazała istnienia żadnych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na ważność rozporządzenia wykonawczego nr 1357/2013. W przedmiocie pytania drugiego W świetle odpowiedzi udzielonej na pytanie pierwsze nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie drugie, które zostało zadane jedynie na wypadek, gdyby stwierdzono nieważność rozporządzenia wykonawczego nr 1357/2013. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:   Analiza pierwszego pytania prejudycjalnego nie wykazała istnienia żadnych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na ważność rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 1357/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 2454/93 ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: angielski.