C-215/24

WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba) z dnia 11 września 2025 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW – Europejski nakaz aresztowania wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności – Artykuł 4 pkt 6 – Podstawa fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania – Cel polegający na resocjalizacji – Miejsce zamieszkania osoby skazanej – Przejęcie wykonania kary przez państwo wykonujące zgodnie z jego prawem krajowym – Decyzja ramowa 2008/909/WSiSW – Wzajemne uznawanie wyroków w sprawach karnych do celów ich wykonania w innym państwie członkowskim – Zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności orzeczone przez sąd wykonującego państwa członkowskiego – Artykuł 8 – Spoczywający na państwie wykonującym obowiązek uznania wyroku i wykonania kary – Artykuł 17 – Przysługujące państwu wykonującemu uprawnienie do określenia procedury wykonania W sprawie C‑215/24 [Fira] ( i ) mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunal Judicial da Comarca do Porto – Juízo Local Criminal de Vila Nova de Gaia (sąd rejonowy w Porto – lokalny sąd karny w Vila Nova de Gaia, Portugalia) postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 20 marca 2024 r., w postępowaniu dotyczącym wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko YX, przy udziale: Ministério Público, TRYBUNAŁ (czwarta izba), w składzie: I. Jarukaitis, prezes izby, N. Jääskinen, A. Arabadjiev (sprawozdawca), M. Condinanzi i R. Frendo, sędziowie, rzecznik generalny: T. Ćapeta, sekretarz: L. Carrasco Marco, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 19 marca 2025 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu rządu portugalskiego – P. Barros da Costa, L. Ferro da Costa oraz J. Ramos, w charakterze pełnomocników, – w imieniu rządu hiszpańskiego – A. Gavela Llopis oraz A. Torró Molés, w charakterze pełnomocników, – w imieniu Komisji Europejskiej – H. Leupold, B. Rechena oraz J. Vondung, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzeczniczki generalnej na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 2025 r., wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 8, 12, 13 i 17 decyzji ramowej Rady 2008/909/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności – w celu wykonania tych wyroków w Unii Europejskiej (Dz.U. 2008, L 327, s. 27), zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz.U. 2009, L 81, s. 24) (zwanej dalej „decyzją ramową 2008/909”). Wniosek ten został złożony w ramach postępowania dotyczącego wykonania w Hiszpanii europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez organy portugalskie przeciwko YX, do celów wykonania kary pozbawienia wolności. Ramy prawne Prawo Unii Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW Artykuł 4 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (Dz.U. 2002, L 190, s. 1), zatytułowany „Fakultatywna odmowa wykonania europejskiego nakazu aresztowania”, stanowi w pkt 6: „Wykonujący nakaz organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania: […] 6) jeśli europejski nakaz aresztowania został wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego [polegającego na pozbawieniu wolności], a osoba, której dotyczy wniosek, jest obywatelem wykonującego nakaz państwa członkowskiego lub w tym państwie stale przebywa [przebywa w wykonującym nakaz państwie członkowskim, jest jego obywatelem lub ma w nim miejsce zamieszkania], a państwo to zobowiązuje się wykonać karę pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający zgodnie z jego prawem krajowym”. Decyzja ramowa 2008/909 Motywy 5, 9 i 12 decyzji ramowej 2008/909 mają następującą treść: „(5) Prawa proceduralne w postępowaniach karnych stanowią kluczowy element zapewniający wzajemne zaufanie pomiędzy państwami członkowskimi w zakresie współpracy sądowej. Stosunki między państwami członkowskimi, które cechuje szczególne wzajemne zaufanie do systemów prawnych innych państw członkowskich, umożliwiają uznanie przez państwo wykonujące decyzji podjętych przez organy państwa wydającego. Dlatego też należy przewidzieć dalszy rozwój współpracy określonej w istniejących instrumentach Rady Europy dotyczących wykonywania wyroków w sprawach karnych, w szczególności w przypadkach, gdy wyrok w sprawie karnej dotyczy obywateli Unii, którzy zostali skazani na karę pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności w innym państwie członkowskim. Niezależnie od konieczności zapewnienia osobie skazanej odpowiednich zabezpieczeń, jej udział w postępowaniu nie powinien już dominować jego przebiegu poprzez wymaganie we wszystkich przypadkach jej zgody na przekazanie wyroku do innego państwa członkowskiego w celu jego uznania i wykonania orzeczonej kary. […] (9) Wykonanie kary w państwie wykonującym powinno zwiększać szansę na resocjalizację osoby skazanej. Chcąc się upewnić, że wykonanie kary przez państwo wykonujące ułatwi resocjalizację osoby skazanej, właściwy organ państwa wydającego powinien uwzględnić takie czynniki, jak na przykład więzi osoby skazanej z państwem wykonującym oraz to, czy traktuje ona to państwo jako miejsce, z którym łączą ją więzi rodzinne, językowe, kulturowe, społeczne, gospodarcze lub innego rodzaju. […] (12) Niniejsza decyzja ramowa powinna być stosowana odpowiednio również do wykonywania kar w przypadkach objętych art. 4 [pkt] 6 […] decyzji ramowej [2002/584]. Oznacza to między innymi, że bez uszczerbku dla przywołanej decyzji ramowej państwo wykonujące może sprawdzić, czy istnieją podstawy odmowy uznania i odmowy wykonania określone w art. 9 niniejszej decyzji ramowej, sprawdzając między innymi podwójną karalność, o ile złożyło ono oświadczenie na podstawie art. 7 ust. 4 niniejszej decyzji ramowej, jako warunek uznania i wykonania wyroku w celu stwierdzenia, czy należy wydać daną osobę, czy też wykonać karę w przypadkach objętych art. 4 [pkt] 6 decyzji ramowej [2002/584]”. Artykuł 3 decyzji ramowej 2008/909, zatytułowany „Cel i zakres stosowania”, przewiduje w ust. 1: „Celem niniejszej decyzji ramowej jest określenie zasad, zgodnie z którymi państwo członkowskie, aby ułatwić resocjalizację osoby skazanej, uznaje wyrok i wykonuje karę”. Zgodnie z art. 4 tej decyzji ramowej, zatytułowanym „Kryteria mające zastosowanie do przekazywania wyroku i zaświadczenia do innego państwa członkowskiego”: „1.   W sytuacji gdy osoba skazana przebywa w państwie wydającym lub państwie wykonującym i pod warunkiem że osoba ta wyraziła zgodę, jeśli jest to wymagane zgodnie z art. 6, wyrok wraz z zaświadczeniem, którego standardowy formularz określono w załączniku I, może być przekazany do jednego z następujących państw członkowskich: a) państwa członkowskiego, którego osoba skazana jest obywatelem i w którym mieszka; lub b) państwa członkowskiego, którego osoba skazana jest obywatelem, ale w którym nie mieszka, i do którego będzie deportowana po zwolnieniu jej z wykonania kary na podstawie nakazu o wydaleniu lub deportacji będącego częścią wyroku lub decyzji sądowej albo administracyjnej lub jakiegokolwiek innego środka będącego następstwem wyroku; lub c) państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie, o którym mowa w lit. a) lub b), którego właściwy organ wyrazi zgodę na przekazanie do tego państwa członkowskiego wyroku i zaświadczenia. 2.   Przekazanie wyroku i zaświadczenia może nastąpić, jeżeli właściwy organ państwa wydającego – w odpowiednich przypadkach po konsultacjach między właściwymi organami państwa wydającego i państwa wykonującego – uzyskał pewność, że wykonanie kary przez państwo wykonujące będzie miało na celu ułatwienie resocjalizacji osoby skazanej. 3.   Przed przekazaniem wyroku i zaświadczenia właściwy organ państwa wydającego może za pomocą wszelkich odpowiednich środków przeprowadzić konsultacje z właściwym organem państwa wykonującego. Konsultacje są obowiązkowe w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lit. c). W tych przypadkach właściwy organ państwa wykonującego niezwłocznie informuje państwo wydające, czy wyraża zgodę na przekazanie wyroku. 4.   Podczas takich konsultacji właściwy organ państwa wykonującego może przedstawić właściwemu organowi państwa wydającego uzasadnioną opinię, stwierdzając, że wykonanie kary w państwie wykonującym nie ułatwiłoby ani resocjalizacji osoby skazanej, ani jej pełnej reintegracji społecznej. W przypadkach, w których nie przeprowadzono konsultacji, opinia taka może zostać przedstawiona bezzwłocznie po przekazaniu wyroku i zaświadczenia. Właściwy organ państwa wydającego rozważa tę opinię i podejmuje decyzję o ewentualnym wycofaniu zaświadczenia. 5.   Państwo wykonujące może z własnej inicjatywy wystąpić z wnioskiem do państwa wydającego o przekazanie wyroku wraz z zaświadczeniem. Również osoba skazana może wystąpić z wnioskiem do właściwych organów państwa wydającego lub państwa wykonującego o wszczęcie procedury przekazania wyroku i zaświadczenia na podstawie niniejszej decyzji ramowej. Wnioski złożone zgodnie z niniejszym ustępem nie skutkują obowiązkiem przekazania wyroku wraz z zaświadczeniem przez państwo wydające. 6.   W ramach wprowadzania w życie niniejszej decyzji ramowej państwa członkowskie przyjmują środki, które w szczególności uwzględniają cel, jakim jest ułatwienie resocjalizacji osoby skazanej, stanowiącej podstawę dla właściwych organów do podjęcia decyzji o ewentualnym wydaniu zgody na przekazanie wyroku i zaświadczenia w przypadkach, do których odnosi się ust. 1 lit. c). 7.   Przy przyjęciu niniejszej decyzji ramowej lub później każde państwo członkowskie może powiadomić Sekretariat Generalny Rady [Unii Europejskiej], że – w związku z ustaleniami dokonanymi z innymi państwami członkowskimi, które przekazały takie samo powiadomienie – nie jest wymagana jego uprzednia zgoda zgodnie z ust. 1 lit. c) na przekazanie wyroku i zaświadczenia: a) jeżeli osoba skazana mieszka i legalnie przebywa w sposób ciągły od co najmniej pięciu lat w państwie wykonującym i zachowa prawo stałego pobytu w tym państwie; lub b) jeżeli osoba skazana jest obywatelem państwa wykonującego – w przypadkach innych niż określone w ust. 1 lit. a) i b). […]”. Artykuł 5 decyzji ramowej, zatytułowany „Przekazywanie wyroku i zaświadczenia”, stanowi: „1.   Właściwy organ państwa wydającego przekazuje wyrok lub jego poświadczoną kopię wraz z zaświadczeniem bezpośrednio właściwemu organowi państwa wykonującego w dowolny sposób umożliwiający uzyskanie pisemnego potwierdzenia, który pozwoli państwu wykonującemu na stwierdzenie jego autentyczności. Oryginał wyroku lub jego poświadczoną kopię oraz oryginał zaświadczenia wysyła się państwu wykonującemu, jeśli tego zażąda. Wszelkie oficjalne zawiadomienia są również przekazywane bezpośrednio pomiędzy wspomnianymi właściwymi organami. 2.   Zaświadczenie musi być podpisane, a jego treść poświadczona jako zgodna z prawdą przez właściwy organ państwa wydającego. 3.   Państwo wydające za każdym razem przekazuje wyrok wraz z zaświadczeniem tylko do jednego państwa wykonującego. 4.   Jeżeli właściwemu organowi państwa wydającego nie jest znany właściwy organ państwa wykonującego, podejmuje on niezbędne starania w celu uzyskania takiej informacji od państwa wykonującego, również poprzez punkty kontaktowe europejskiej sieci sądowej utworzonej na podstawie wspólnego działania Rady 98/428/WSiSW [z dnia 29 czerwca 1998 r. (Dz.U. 1998, L 191, s. 4)]. 5.   Jeżeli organ państwa wykonującego, który otrzymuje wyrok wraz z zaświadczeniem, nie jest właściwy do uznania tego wyroku ani do podjęcia działań niezbędnych do jego wykonania, przekazuje on z urzędu wyrok wraz z zaświadczeniem właściwemu organowi państwa wykonującego oraz informuje o tym właściwy organ państwa wydającego”. Artykuł 8 tej samej decyzji ramowej, zatytułowany „Uznanie wyroku i wykonanie kary”, stanowi: „1.   Właściwy organ państwa wykonującego uznaje wyrok, który został przekazany zgodnie z art. 4, jak również z procedurą przewidzianą w art. 5, oraz niezwłocznie podejmuje wszelkie niezbędne środki w celu wykonania kary, chyba że właściwy organ postanowi powołać się na jedną z podstaw odmowy uznania i wykonania przewidzianych w art. 9. 2.   Jeżeli kara ze względu na jej czas trwania jest niezgodna z prawem państwa wykonującego, właściwy organ tego państwa może podjąć decyzję o dostosowaniu kary jedynie w przypadku, gdy kara ta przekracza maksymalny wymiar kary przewidziany za podobne przestępstwa w prawie krajowym tego państwa. Dostosowana kara nie jest łagodniejsza niż maksymalny wymiar kary przewidziany za podobne przestępstwa w prawie państwa wykonującego. 3.   Jeżeli kara ze względu na jej rodzaj jest niezgodna z prawem państwa wykonującego, właściwy organ państwa wykonującego może dostosować ją do rodzaju kary lub środka przewidzianego za podobne przestępstwa zgodnie z prawem tego państwa. Taki rodzaj kary lub środka odpowiada możliwie najściślej karze orzeczonej w państwie wydającym, która nie może zostać zastąpiona karą pieniężną. 4.   Dostosowanie kary nie może spowodować zaostrzenia kary orzeczonej w państwie wydającym pod względem rodzaju lub czasu trwania”. Artykuł 12 decyzji ramowej 2008/909, zatytułowany „Decyzja w sprawie wykonania kary i terminy”, stanowi w ust. 1: „Właściwy organ państwa wykonującego podejmuje w najkrótszym możliwym terminie decyzję, czy uzna wyrok i wykona karę oraz informuje o tym państwo wydające, jak również o jakiejkolwiek decyzji dotyczącej dostosowania kary zgodnie z art. 8 ust. 2 i 3”. Artykuł 13 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Wycofanie zaświadczenia”, przewiduje: „Dopóki nie rozpoczęło się wykonywanie kary w państwie wykonującym, państwo wydające może wycofać zaświadczenie z tego państwa, podając powody swojego działania. Po wycofaniu zaświadczenia państwo wykonujące zaprzestaje wykonywania kary”. Artykuł 17 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Prawo regulujące wykonanie”, stanowi w ust. 1, 3 i 4: „1.   Wykonanie kary podlega prawu państwa wykonującego. Jedynie organy państwa wykonującego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, są właściwe w sprawach dotyczących procedury wykonania i określenia wszystkich odnoszących się do niej środków, w tym podstaw przedterminowego lub warunkowego zwolnienia. […] 3.   Właściwy organ państwa wykonującego powiadamia na żądanie właściwy organ państwa wydającego o obowiązujących przepisach dotyczących przedterminowego lub warunkowego zwolnienia. Państwo wydające może zgodzić się na zastosowanie takich przepisów lub może wycofać zaświadczenie. 4.   Państwa członkowskie mogą postanowić, że decyzje w sprawie przedterminowego lub warunkowego zwolnienia mogą również uwzględniać te przepisy prawa krajowego, wskazane przez państwo wydające, zgodnie z którymi dana osoba ma prawo do przedterminowego lub warunkowego zwolnienia w określonym momencie”. Zgodnie z art. 21 lit. c)–i) rzeczonej decyzji ramowej: „Właściwy organ państwa wykonującego niezwłocznie informuje właściwy organ państwa wydającego w dowolny sposób pozwalający na uzyskanie pisemnego potwierdzenia: […] c) o wydaniu prawomocnego orzeczenia o uznaniu wyroku i wykonaniu kary wraz z datą wydania tego orzeczenia; d) o wszelkich orzeczeniach o odmowie uznania wyroku i wykonania kary zgodnie z art. 9, wraz z uzasadnieniem; e) o wszelkich orzeczeniach o dostosowaniu kary zgodnie z art. 8 ust. 2 lub 3, wraz z uzasadnieniem; f) o wszelkich decyzjach o niewykonywaniu kary z powodów, o których mowa w art. 19 ust. 1, wraz z uzasadnieniem; g) o początku i końcu okresu warunkowego zwolnienia, w przypadku gdy jest to zaznaczone w zaświadczeniu przez państwo wydające; h) o ucieczce osoby skazanej; i) o wykonaniu kary, niezwłocznie po zakończeniu jej wykonywania”. Decyzja ramowa 2008/947/WSiSW Artykuł 1 decyzji ramowej Rady 2008/947/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków i decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia w celu nadzorowania przestrzegania warunków zawieszenia i obowiązków wynikających z kar alternatywnych (Dz.U. 2008, L 337, s. 102) stanowi w ust. 1–3: „1.   Celem niniejszej decyzji ramowej jest ułatwienie resocjalizacji osób skazanych, skuteczniejsza ochrona ofiar i ogółu społeczeństwa oraz ułatwienie stosowania odpowiednich warunków zawieszenia i obowiązków wynikających z kar alternatywnych w przypadku sprawców przestępstw, którzy nie mieszkają w państwie skazania. W tych celach niniejsza decyzja ramowa ustanawia zasady określające, jak państwo członkowskie niebędące państwem członkowskim, w którym dana osoba została skazana, ma uznawać wyroki i, w stosownych przypadkach, decyzje w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia oraz nadzorować przestrzeganie warunków zawieszenia wynikających z wyroku lub obowiązków wynikających z kar alternatywnych określonych w takim wyroku, a także podejmować wszelkie inne decyzje dotyczące tego wyroku, o ile niniejsza decyzja ramowa nie stanowi inaczej. 2.   Niniejsza decyzja ramowa ma zastosowanie wyłącznie do: a) uznawania wyroków i, w stosownych przypadkach, decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia; b) przejęcia odpowiedzialności za nadzór nad przestrzeganiem warunków zawieszenia oraz obowiązków wynikających z kar alternatywnych; c) wszystkich innych decyzji związanych z decyzjami, o których mowa w lit. a) i b); opisanych i przewidzianych w niniejszej decyzji ramowej. 3.   Niniejsza decyzja ramowa nie ma zastosowania do: a) wykonywania wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności objętych zakresem zastosowania [decyzji ramowej 2008/909]; […]”. Artykuł 2 pkt 1, 2 i 5 decyzji ramowej 2008/947 przewiduje: „Do celów niniejszej decyzji ramowej: 1) »wyrok« oznacza prawomocne orzeczenie lub nakaz sądu państwa wydania, ustalające, że osoba fizyczna popełniła przestępstwo, i nakładające: a) karę pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności, jeżeli warunkowe zwolnienie przyznano na podstawie tego wyroku lub wydanej po nim decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia; b) karę z zawieszeniem wykonania; c) karę warunkową; d) karę alternatywną; 2) »kara z zawieszeniem wykonania« oznacza karę pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności, których wykonanie zostało w całości lub w części warunkowo zawieszone w wyroku skazującym poprzez nałożenie co najmniej jednego warunku zawieszenia. Takie warunki zawieszenia mogą być zawarte w treści wyroku lub określone w odrębnej decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia podjętej przez właściwy organ; […] 5) »decyzja w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia« oznacza wyrok lub prawomocną decyzję właściwego organu państwa wydania podjętą na podstawie takiego wyroku: a) przyznające warunkowe zwolnienie; lub b) nakładające warunki zawieszenia”. Prawo portugalskie Artykuł 45 Código Penal (kodeksu karnego), zatytułowany „Zastąpienie kary pozbawienia wolności karą grzywny”, przewiduje w ust. 1 i 2: „1.   W przypadku skazania na karę pozbawienia wolności do jednego roku kara ta zostaje zastąpiona karą grzywny lub inną karą niepolegającą na pozbawieniu wolności, która ma zastosowanie, chyba że konieczność zapobieżenia popełnieniu kolejnych przestępstw w przyszłości wymaga wykonania kary pozbawienia wolności. 2.   W przypadku niezapłacenia grzywny skazany odbywa karę pozbawienia wolności nałożoną w wyroku. Przepis art. 49 ust. 3 niniejszego kodeksu stosuje się odpowiednio. Artykuł 49 tego kodeksu, zatytułowany „Kara pozbawienia wolności zastępująca niezapłaconą grzywnę”, stanowi w ust. 3: 3.   Wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności może zostać zawieszone na okres od roku do trzech lat, jeżeli skazany wykaże, że grzywna nie została zapłacona z przyczyn od niego niezależnych, pod warunkiem że zawieszenie to zostanie powiązane z przestrzeganiem obowiązków lub zasad postępowania niemających treści ekonomicznej lub finansowej. Zastępczą karę pozbawienia wolności wykonuje się, jeżeli obowiązki lub zasady postępowania nie były przestrzegane, a jeżeli przestrzegano ich, uznaje się ją za niebyłą”. Prawo hiszpańskie Artykuł 80 Código Penal (kodeksu karnego, zwanego dalej „hiszpańskim kodeksem karnym”) stanowi: „1.   Sędziowie lub sądy mogą, w drodze orzeczenia z uzasadnieniem, zawiesić wykonanie kar pozbawienia wolności orzeczonych w wymiarze nieprzekraczającym dwóch lat, jeżeli można racjonalnie oczekiwać, że wykonanie przewidzianej kary pozbawienia wolności nie jest konieczne, aby zapobiec popełnieniu przez osobę skazaną kolejnych przestępstw w przyszłości. Wydając to orzeczenie, sędzia lub sąd ocenia okoliczności, w jakich przestępstwo zostało popełnione, sytuację osobistą osoby skazanej, jej wcześniejszą karalność, jej zachowanie po popełnieniu czynu, a w szczególności wysiłki zmierzające do naprawienia wyrządzonej szkody, jej sytuację społeczną i rodzinną, a także spodziewane skutki zawieszenia wykonania pozostałej części kary i zastosowania się do ewentualnie nałożonych środków. 2.   Warunki zawieszenia wykonania kary są następujące: 1) jest to pierwsze przestępstwo osoby skazanej. W tym celu nie uwzględnia się uprzednich wyroków skazujących za przestępstwa nieumyślne lub za drobne przestępstwa ani wpisów w rejestrze karnym, które zostały usunięte lub powinny zostać usunięte zgodnie z art. 136. Nie uwzględnia się również wpisów w rejestrze karnym odpowiadających przestępstwom, które ze względu na swój charakter lub ze względu na okoliczności nie mają znaczenia dla oceny prawdopodobieństwa popełnienia przestępstw w przyszłości; 2) kara lub suma orzeczonych kar nie przekracza dwóch lat, bez uwzględnienia kary wynikającej z niezapłacenia grzywny; 3) osoba skazana wywiązała się ze swoich obowiązków wynikających z odpowiedzialności cywilnej, a konfiskata orzeczona wyrokiem na podstawie art. 127 została wykonana. Warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli osoba skazana zobowiąże się do wywiązania się ze swoich obowiązków z tytułu odpowiedzialności cywilnej zgodnie ze swoją zdolnością finansową i do ułatwienia orzeczonej konfiskaty oraz gdy można zasadnie oczekiwać, że zostanie ona dokonana w rozsądnym terminie wyznaczonym przez sędziego lub sąd. Sędzia lub sąd, biorąc pod uwagę zakres odpowiedzialności cywilnej i społeczne skutki przestępstwa, może żądać gwarancji, jakie uzna za stosowne w celu zapewnienia przestrzegania tego warunku. 3.   W drodze wyjątku, nawet jeśli przesłanki, o których mowa w pkt 1 i 2 poprzedniego ustępu, nie są spełnione i pod warunkiem że dana osoba nie jest przestępcą z nawyknienia, jednostkowe kary pozbawienia wolności nieprzekraczające dwóch lat można zawiesić, jeżeli wymagają tego sytuacja osobista osoby skazanej, charakter czynów, jej zachowanie, a w szczególności jej wysiłki w celu naprawienia wyrządzonej szkody. W takich przypadkach zawieszenie jest zawsze uzależnione od rzeczywistego naprawienia szkody lub odszkodowania za szkodę wyrządzoną zgodnie z fizycznymi i finansowymi możliwościami osoby skazanej lub od przestrzegania ugody, do której odnosi się środek, o którym mowa w art. 84 ust. 1 pkt 1. Jeden ze środków określonych w pkt 2 lub 3 tego przepisu jest zawsze stosowany w odniesieniu do jednej piątej zagrożenia karą, a jego zakres nie może być mniejszy niż wynikający z zastosowania kryteriów zamiany określonych w art. 84 ust. 1. 4.   Sędziowie i sądy mogą zawiesić każdą orzeczoną karę bez żadnych warunków, w przypadku gdy osoba skazana cierpi na bardzo poważną i nieuleczalną chorobę, chyba że w chwili popełnienia przestępstwa korzystała już z zawieszenia innej kary z tego samego powodu. 5.   Nawet jeżeli warunki określone w ust. 2 pkt 1 i 2 niniejszego artykułu nie są spełnione, sędzia lub sąd może zawiesić wykonanie kar pozbawienia wolności na okres do pięciu lat osobom skazanym, które popełniły przestępstwo z powodu uzależnienia od substancji, o których mowa w art. 20 ust. 2, pod warunkiem że należycie akredytowana lub zatwierdzona instytucja publiczna lub prywatna dostatecznie poświadczy, że w chwili orzekania o zawieszeniu osoba skazana jest w trakcie odstawienia lub terapii w celu odstawienia. Sędzia lub sąd może zarządzić dokonanie niezbędnych ustaleń w celu sprawdzenia, czy powyższe warunki zostały spełnione. W przypadku gdy osoba skazana jest poddawana leczeniu odwykowemu, zawieszenie wykonania kary jest również uzależnione od kontynuowania leczenia do czasu jego zakończenia. Nawrotów podczas leczenia nie uznaje się za jego zaprzestanie, jeżeli nie wskazują na definitywne zaprzestanie leczenia odwykowego. 6.   W przypadku przestępstw, które mogą być ścigane wyłącznie na wniosek pokrzywdzonego, sędziowie i sądy wysłuchują pokrzywdzonego i, w stosownych przypadkach, jego przedstawiciela, przed zawieszeniem wykonania kary”. Artykuł 90 ust. 1 hiszpańskiego kodeksu karnego stanowi: „Sędzia penitencjarny zarządza zawieszenie wykonania pozostałej części kary i warunkowe zwolnienie wobec skazanego, który: a) jest objęty trzecim stopniem systemu penitencjarnego [system półwolnościowy]; b) odbył trzy czwarte wymierzonej kary; c) wykazał się dobrym sprawowaniem. W celu wydania orzeczenia w przedmiocie zawieszenia wykonania pozostałej części kary i udzielenia warunkowego zwolnienia sędzia penitencjarny bierze pod uwagę osobowość skazanego, jego uprzednią karalność, okoliczności popełnienia przestępstwa, wagę interesów prawnych, które mogłyby zostać naruszone w razie ponownego popełnienia przestępstwa, zachowanie skazanego w trakcie wykonania kary, jego sytuację społeczną i rodzinną, a także spodziewane skutki zawieszenia wykonania pozostałej części kary i przestrzegania ewentualnie nałożonych środków. Zawieszenia nie stosuje się, jeżeli skazany nie wykonał obowiązku naprawienia szkody z tytułu odpowiedzialności cywilnej za przestępstwo w przypadkach przewidzianych w art. 72 ust. 5 i 6 Ley Orgánica 1/1979, General Penitenciaria [(ustawy organicznej nr 1/1979 – ogólnej ustawy penitencjarnej) z dnia 26 września 1979 r. (BOE nr 239 z dnia 5 października 1979 r., s. 23180)]”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne W 2018 r. Tribunal Judicial da Comarca do Porto – Juízo Local Criminal de Vila Nova de Gaia (sąd rejonowy w Porto – lokalny sąd karny w Vila Nova de Gaia, Portugalia), który jest sądem odsyłającym, skazał YX na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności za popełnienie oszustwa podatkowego. Na mocy art. 49 portugalskiego kodeksu karnego kara pozbawienia wolności została następnie zastąpiona karą pieniężną w wysokości 180 stawek dziennych. Ponieważ odnośna grzywna nie została zapłacona, a YX nie wykazał, że jej niezapłacenie nie było przez niego zawinione, sąd ten zarządził wykonanie tej kary pozbawienia wolności. Ponieważ YX w międzyczasie przeniósł swoje miejsce zamieszkania do Hiszpanii, sąd odsyłający wydał w dniu 2 lutego 2022 r. europejski nakaz aresztowania w celu przekazania YX w celu wykonania tej właśnie kary pozbawienia wolności. Właściwy hiszpański organ sądowy odmówił, na podstawie art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, przekazania YX sądowi odsyłającemu z uwagi na przeniesienie jego miejsca zamieszkania do Hiszpanii i wyrażoną przez niego wolę odbycia kary w tym państwie członkowskim. Organ ten oświadczył, że uznaje wyrok wydany przez sąd odsyłający i zwrócił się do właściwych hiszpańskich organów sądowych o jego wykonanie. W dniu 11 października 2023 r., na podstawie art. 80 hiszpańskiego kodeksu karnego, Juzgado Central de lo Penal no 1 de Madrid (sąd karny szczebla krajowego nr 1 w Madrycie, Hiszpania) zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności, której dotyczy sprawa w postępowaniu głównym, na okres dwóch lat. W następstwie tego orzeczenia o zawieszeniu prokuratura portugalska zwróciła się do sądu odsyłającego z wnioskiem o wystąpienie do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Sąd odsyłający zauważa, że właściwy organ państwa wykonującego jest co do zasady zobowiązany do uznania wyroku skazującego państwa wydającego i do wykonania wymierzonej kary, której czas trwania i rodzaj muszą odpowiadać czasowi trwania i rodzajowi przewidzianym w tym wyroku. Warunki, na jakich właściwy organ państwa wykonującego mógłby zmienić karę orzeczoną w państwie wydającym, są przewidziane w sposób wyczerpujący w art. 8 decyzji ramowej 2008/909, a w każdym razie właściwy organ państwa wykonującego nie może zmienić istoty kary orzeczonej przez właściwy organ państwa wydającego. W konsekwencji, jeżeli właściwy organ państwa wydającego nie zawiesił kary na podstawie swojego prawa krajowego, właściwy organ państwa wykonującego nie może zawiesić wykonania kary, na którą dana osoba została skazana w państwie wydającym, nawet jeśli prawo krajowe tego organu na to zezwala w odniesieniu do kar orzeczonych w państwie wykonującym. Takie zawieszenie podważałoby cele realizowane przez decyzję ramową 2008/909 i zasadę wzajemnego uznawania. Ponadto w pkt 65 wyroku z dnia 11 marca 2020 r., SF (Europejski nakaz aresztowania) – Gwarancja ponownego przekazania do państwa wykonującego nakaz) (C‑314/18, EU:C:2020:191) Trybunał orzekł, że art. 8 decyzji ramowej 2008/909 należy interpretować w sposób ścisły. Ponadto, zdaniem sądu odsyłającego, art. 17 decyzji ramowej 2008/909, zgodnie z którym wykonanie kary podlega prawu państwa wykonującego, dotyczy jedynie środków mających zapewnić faktyczne wykonanie kary pozbawienia wolności i nic nie pozwala na interpretowanie przepisów tego artykułu w ten sposób, że jego zakres zastosowania obejmuje orzeczenie o zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, na którą została skazana osoba, której dotyczy nakaz. Ponadto zgodnie z art. 12 i 13 tej decyzji ramowej wykonujący nakaz organ sądowy powinien był poinformować wydający nakaz organ sądowy o możliwości zawieszenia wykonania kary, aby umożliwić zareagowanie temu ostatniemu organowi. Zdaniem sądu odsyłającego kontekst ten komplikuje mu podjęcie decyzji o kontynuowaniu lub zakończeniu postępowania głównego. Uważa on, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do wykładni i stosowania prawa Unii, której nie rozwiewa orzecznictwo Trybunału i która miałaby kluczowe konsekwencje dla ostatecznego rozstrzygnięcia tego postępowania. W tych okolicznościach Tribunal Judicial da Comarca do Porto – Juízo Local Criminal de Vila Nova de Gaia (sąd rejonowy w Porto – lokalny sąd karny w Vila Nova de Gaia) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy państwo wykonujące nakaz, po odmowie wykonania europejskiego nakazu aresztowania na podstawie art. 4 pkt 6 [decyzji ramowej 2002/584] z uwagi na miejsce stałego pobytu osoby skazanej i po uznaniu wyroku skazującego, może powoływać się na zastosowanie swojego prawa krajowego i na swoją kompetencję jako państwa wykonującego nakaz w celu zawieszenia kary pozbawienia wolności skutecznie orzeczonej w państwie wydającym nakaz, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie wykonania tego wyroku już się toczy? 2) Czy organ sądowy państwa wykonującego nakaz może zmienić orzeczenie organu sądowego państwa wydającego nakaz, które należycie się uprawomocniło, poza przypadkami przewidzianymi w art. 8 i art. 17 ust. 1 i 2 [decyzji ramowej 2008/909]? 3) Czy art. 17 ust. 1 [decyzji ramowej 2008/909] należy interpretować w ten sposób, że zezwala on państwu wykonującemu nakaz na zawieszenie skutecznie orzeczonej kary pozbawienia wolności poprzez zastosowanie warunków określonych w jego prawie krajowym, jeżeli właściwe organy państwa wydającego nakaz nie uczyniły tego zgodnie z jego prawem? W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytania: 4) Czy w świetle przepisów art. 12, 13 i art. 17 ust. 3 [decyzji ramowej 2008/909] organy sądowe Hiszpanii (państwa wykonującego nakaz) nie powinny były uprzednio poinformować państwo wydające nakaz o ich stanowisku co do możliwości zawieszenia kary pozbawienia wolności, na którą poszukiwana osoba została skazana?”. W przedmiocie dopuszczalności pytań prejudycjalnych Rząd hiszpański uważa, że informacje zawarte w postanowieniu odsyłającym nie pozwalają na zidentyfikowanie postępowania leżącego u podstaw wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ani na zrozumienie, dlaczego odpowiedzi Trybunału na pytania prejudycjalne są niezbędne sądowi odsyłającemu do wydania orzeczenia. Prawdą jest, że z postanowienia odsyłającego wynika, iż przedmiotem wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest umożliwienie sądowi odsyłającemu podjęcia decyzji o kontynuowaniu lub zakończeniu tego postępowania. Wydaje się jednak, że sąd odsyłający zgodził się na to, by sąd hiszpański odpowiedzialny za wykonanie orzeczonej przez niego kary przystąpił do wykonania tej kary, tak że na mocy zasady wzajemnego uznawania powinien on zastosować się do orzeczenia sądu hiszpańskiego. Nawet gdyby prawo Unii miało uniemożliwić temu sądowi hiszpańskiemu zawieszenie, zgodnie z jego prawem krajowym, kary pozbawienia wolności orzeczonej przez sąd odsyłający, co nie ma miejsca, nie miałoby to wpływu na orzeczenie, które sąd ten powinien wydać. Orzeczenie to zależy bowiem wyłącznie od tego, o czym ten sam hiszpański sąd poinformuje go w przedmiocie wykonania kary na podstawie swojego prawa krajowego zgodnie z art. 21 decyzji ramowej 2008/909. Ponadto art. 13 tej decyzji ramowej przewiduje, że wniosek o uznanie i wykonanie orzeczonej kary może zostać wycofany jedynie przed rozpoczęciem wykonywania tej kary. Tymczasem w niniejszej sprawie zawieszenie na podstawie art. 80 i nast. hiszpańskiego kodeksu karnego można uznać jedynie za sposób wykonania wspomnianej kary, o którym decyduje się w trakcie jej wykonywania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi zwrócił się sąd krajowy w ramach stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny i którego prawidłowość nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają znaczenie dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie złożonego przez sąd krajowy wniosku jest możliwa tylko wtedy, gdy oczywiste jest, iż wykładnia prawa Unii, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje elementami stanu faktycznego lub prawnego, które są niezbędne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na przedstawione mu pytania [wyrok z dnia 8 kwietnia 2025 r., Prokuratura Europejska (Kontrola sądowa aktów proceduralnych), C‑292/23, EU:C:2025:255, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo]. W niniejszej sprawie, jak wynika z pkt 30 niniejszego wyroku i jak przyznaje rząd hiszpański, sąd odsyłający twierdzi, że odpowiedzi Trybunału na przedłożone pytania są niezbędne do podjęcia decyzji w kwestii dalszego biegu postępowania, które należy postrzegać jako dotyczące kontroli wykonania kary orzeczonej wobec YX. Zdaniem tego sądu, w zależności od odpowiedzi Trybunału, powinien on zakończyć lub kontynuować to postępowanie. W tym względzie wydaje się, że gdyby ocena sądu odsyłającego – streszczona w pkt 24–29 niniejszego wyroku, zgodnie z którą w istocie art. 8 decyzji ramowej 2008/909 stoi na przeszkodzie zawieszeniu przez właściwy organ państwa wykonującego wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej przez właściwy organ państwa wydającego lub przynajmniej wymaga uprzedniego poinformowania o możliwości zastosowania takiego zawieszenia – byłaby uzasadniona, sąd ten mógłby być zmuszony do kontynuowania postępowania głównego. Przeciwnie, gdyby zawieszenie takie jak orzeczone w postępowaniu głównym miało wchodzić, jak twierdzi w istocie rząd hiszpański w argumentacji streszczonej w pkt 33–35 niniejszego wyroku, w zakres stosowania art. 17 tej decyzji ramowej, mógłby on być zmuszony do zakończenia tego postępowania. W związku z tym nie wydaje się, by przedłożone pytania prejudycjalne nie miały żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym lub by podnoszony w nich problem był natury hipotetycznej. Wynika stąd, że pytania prejudycjalne są dopuszczalne. W przedmiocie pytań prejudycjalnych Uwagi wstępne Z postanowienia odsyłającego wynika przede wszystkim, że hiszpańskie organy sądowe odmówiły, na podstawie art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez sąd odsyłający w celu wykonania kary pozbawienia wolności wobec YX ze względu na to, że YX zamieszkuje w Hiszpanii i wyraził wolę odbycia orzeczonej wobec niego kary w tym państwie członkowskim. Z postanowienia tego wynika następnie, że owe organy sądowe uznały wyrok, w którym kara ta została orzeczona, i zwróciły się do właściwego hiszpańskiego organu sądowego o jego wykonanie. Wreszcie ze wspomnianego postanowienia wynika, że Juzgado Central de lo Penal no 1 de Madrid (sąd karny szczebla krajowego nr 1 w Madrycie, Hiszpania) zawiesił następnie wykonanie wspomnianej kary. Natomiast ani z postanowienia odsyłającego, ani z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, nie wynika, by Republika Portugalska, jako państwo wydające europejski nakaz aresztowania przeciwko YX, wyraziła zgodę na wykonanie w Hiszpanii orzeczonej wobec niego kary. W szczególności na rozprawie przed Trybunałem nie można było ustalić z całą pewnością, czy zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 decyzji ramowej 2008/909, a którego wzór znajduje się w załączniku I do tej decyzji ramowej (zwane dalej „zaświadczeniem”), zostało przekazane właściwym organom hiszpańskim przez właściwe organy portugalskie zgodnie z zasadami przewidzianymi w decyzji ramowej 2008/909. Tymczasem należy podkreślić, że przekazanie tego zaświadczenia należy do procedur, których należy przestrzegać przy przejęciu przez państwo wykonujące wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w państwie wydającym. Należy bowiem przypomnieć, że zastosowanie podstawy fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania przewidzianej w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 jest uzależnione od spełnienia dwóch warunków, a mianowicie, po pierwsze, że osoba, której dotyczy nakaz, przebywa w wykonującym nakaz państwie członkowskim, jest jego obywatelem lub ma w nim miejsce zamieszkania, a po drugie, że państwo to zobowiązuje się do wykonania zgodnie ze swoim prawem krajowym kary lub środka zabezpieczającego, w związku z którymi wydano europejski nakaz aresztowania [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 43]. Jeżeli chodzi o wpływ decyzji ramowej 2008/909 na stosowanie podstawy fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianej w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, należy przypomnieć, że podobnie jak decyzja ramowa 2002/584, decyzja ramowa 2008/909 konkretyzuje, w dziedzinie prawa karnego, zasady wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania, i w ten sposób wzmacnia współpracę wymiarów sprawiedliwości w zakresie uznawania i wykonywania wyroków w sprawach karnych, w przypadku gdy osoby zostały skazane na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności w innym państwie członkowskim – w celu ułatwienia ich resocjalizacji [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 45]. Zatem – biorąc pod uwagę tożsamość celu realizowanego z jednej strony przez podstawę fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianą w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, a z drugiej strony przez zasady określone w decyzji ramowej 2008/909, a mianowicie ułatwienia resocjalizacji osób skazanych w innym państwie członkowskim – jeżeli organ sądowy państwa wykonującego nakaz chce zastosować tę podstawę, powinien on uwzględnić owe zasady [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 47]. W związku z tym, jeżeli wykonujący nakaz organ sądowy ma zamiar odmówić, powoławszy się na podstawę fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianą w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu wykonania kary pozbawienia wolności, to uznanie wyroku skazującego na tę karę i przejęcie wykonania rzeczonej kary reguluje decyzja ramowa 2008/909 [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 51]. W tej kwestii należy zauważyć, że w ramach stosowania podstawy fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianej w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 przejęcie przez państwo wykonujące wykonania kary orzeczonej w wydanym w państwie wydającym wyroku skazującym, który był podstawą wydania europejskiego nakazu aresztowania, jest uzależnione, zgodnie z zasadami określonymi w decyzji ramowej 2008/909, od zgody owego państwa wydającego [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 67]. Zgoda ta wyraża się w przekazaniu państwu wykonującemu, zgodnie z zasadami ustanowionymi w art. 4 decyzji ramowej 2008/909, wydanego przez sąd państwa wydającego wyroku skazującego wraz z zaświadczeniem [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 57]. Wobec tego, gdy wykonujący nakaz organ sądowy zamierza odmówić, powoławszy się na podstawę fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianą w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, wykonania europejskiego nakazu aresztowania, właściwy organ państwa wydającego może odmówić takiego przekazania, jeżeli uzna, na podstawie obiektywnych okoliczności, że kara nie zostanie faktycznie wykonana w państwie wykonującym lub że wykonanie owej kary w tym państwie nie będzie miało na celu resocjalizacji osoby, której dotyczy nakaz, po wykonaniu kary pozbawienia wolności, na którą skazano tę osobę. Wydający nakaz organ sądowy może także odmówić owego przekazania, uzasadniwszy to względami związanymi z polityką karną państwa wydającego [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 72]. Niemniej jednak, o ile przekazanie przez państwo wydające wyroku skazującego i zaświadczenia, które powinno zostać przekazane wraz z wyrokiem, jest wobec tego pomyślane jako zwykła możliwość, o tyle należy przypomnieć, szczególnie w celu zapewnienia, by nie doszło do sparaliżowania funkcjonowania europejskiego nakazu aresztowania, że obowiązek lojalnej współpracy, zapisany w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy TUE, oznacza dialog między wydającymi nakaz organami sądowymi a wykonującymi nakaz organami sądowymi. Z zasady tej wynika w szczególności, że państwa członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z traktatów [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 68]. W związku z tym wydające i wykonujące nakaz organy sądowe powinny, w celu zapewnienia skutecznej współpracy w sprawach karnych, w pełni korzystać z instrumentów przewidzianych w decyzjach ramowych 2002/584 i 2008/909, takich jak konsultacje poprzedzające przekazanie wyroku skazującego wydanego przez sąd państwa wydającego oraz zaświadczenia, tak aby wspierać wzajemne zaufanie leżące u podstaw tej współpracy. Należy w tym względzie przypomnieć, że zgodnie z art. 4 ust. 3 tej ostatniej decyzji ramowej konsultacje takie są obowiązkowe, jeżeli – jak w niniejszym przypadku – wykonanie kary rozważa się w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, którego dana osoba jest obywatelem, a mianowicie w sytuacji, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit. c) tejże decyzji ramowej [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 69]. Co się tyczy obowiązków państwa wydającego, należy podkreślić, że do państwa tego należy czuwanie nad tym, by przyznane mu w decyzji ramowej 2008/909 uprawnienie do nieprzekazania państwu wykonującemu wyroku skazującego wydanego przez jeden z jego sądów, a także certyfikatu, było wykonywane w sposób, jaki pozwoli na skuteczną współpracę w sprawach karnych i zapewni, by nie doszło do sparaliżowania funkcjonowania europejskiego nakazu aresztowania oraz wzajemnego uznawania wyroków w sprawach karnych do celów ich wykonania w innym państwie członkowskim [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 71]. Do sądu odsyłającego będzie zatem należało upewnienie się, że w tym przypadku właściwy organ portugalski udzielił wymaganej zgody stosownie do zasad przewidzianych w decyzji ramowej 2008/909, a także, gdyby tak nie było, sprawdzenie, czy skuteczna współpraca z hiszpańskimi wykonującymi nakaz organami sądowymi zobowiązuje ten organ portugalski do wyrażenia tej zgody. Jeżeli rzeczywiste przejęcie wykonania kary przez państwo wykonujące jest niemożliwe z jakiegokolwiek powodu, w tym z powodu nieprzestrzegania warunków i procedury przewidzianych w decyzji ramowej 2008/909, to z zasady wzajemnego uznawania wynika, że w celu uniknięcia bezkarności osoby, której dotyczy nakaz, należy wykonać europejski nakaz aresztowania [wyrok z dnia 4 września 2025 r., C.J. (Wykonanie kary w następstwie ENA), C‑305/22, EU:C:2025:665, pkt 70]. Natomiast w przypadku gdy zaświadczenie zostało przekazane przez właściwe organy portugalskie właściwym organom hiszpańskim zgodnie z zasadami przewidzianymi w decyzji ramowej 2008/909, odzwierciedlając w ten sposób zgodę państwa wydającego na wykonanie kary orzeczonej wobec YX w państwie wykonującym, co ostatecznie powinien zweryfikować sąd odsyłający, należy odpowiedzieć na zadane pytania. W przedmiocie pytań od pierwszego do trzeciego Poprzez pytania prejudycjalne od pierwszego do trzeciego, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 8 ust. 1 i art. 17 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by w sytuacji gdy właściwy organ sądowy państwa wykonującego odmówił, na podstawie art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez właściwy organ sądowy państwa wydającego w celu wykonania kary pozbawienia wolności, a właściwy organ sądowy państwa wykonującego zobowiązał się do wykonania tej kary, inny właściwy organ sądowy państwa wykonującego zawiesił następnie, na mocy prawa krajowego, wykonanie wspomnianej kary. Zgodnie z art. 8 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909, jeżeli – tak jak w niniejszej sprawie – właściwy organ państwa wykonującego postanawia nie powoływać się na jedną z podstaw odmowy uznania i wykonania przewidzianych w art. 9 tej decyzji ramowej, to uznaje on wyrok, który został przekazany zgodnie z art. 4 i procedurą określoną w art. 5 wspomnianej decyzji ramowej, i niezwłocznie podejmuje wszelkie niezbędne środki w celu wykonania kary. Zgodnie z art. 8 ust. 2 i 3 decyzji ramowej 2008/909 dostosowanie kary jest możliwe tylko wtedy, gdy czas trwania lub rodzaj kary jest niezgodny z prawem państwa wykonującego. Tak więc artykuł ten przewiduje ścisłe warunki dotyczące dostosowania przez właściwy organ państwa wykonującego kary orzeczonej w państwie wydającym, które stanowią jedyne wyjątki od ciążącego na wspomnianym organie na mocy art. 8 ust. 1 tej decyzji ramowej zasadniczego obowiązku uznania przekazanego mu wyroku i wykonania kary, której czas trwania i rodzaj odpowiadają czasowi trwania i rodzajowi przewidzianym w wyroku wydanym w państwie wydającym [wyroki: z dnia 8 listopada 2016 r., Ognyanov, C‑554/14, EU:C:2016:835, pkt 36; z dnia 11 marca 2020 r., SF (Europejski nakaz aresztowania – Gwarancja ponownego przekazania do państwa wykonującego nakaz), C‑314/18, EU:C:2020:191, pkt 65]. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że środek polegający na zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej przez sąd odsyłający nie został zastosowany przez właściwy organ sądowy państwa wykonującego ze względu na niezgodność między rodzajem lub czasem trwania kary a uregulowaniem tego państwa członkowskiego, w związku z czym środka tego w żadnym wypadku nie można uznać za dostosowanie kary, jakie umożliwia art. 8 ust. 2 i 3 decyzji ramowej 2008/909. Sąd odsyłający, rząd portugalski i Komisja Europejska są zdania, że zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności rozpatrywanej w postępowaniu głównym jest objęte zakresem stosowania art. 8 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909 i w konsekwencji może zostać zastosowane wyłącznie przez sąd odsyłający, który jest właściwym organem państwa wydającego. Rząd hiszpański utrzymuje natomiast, że z hiszpańskiego kodeksu karnego wynika, iż zawieszenie takie jak orzeczone w postępowaniu głównym wchodzi w zakres wykonywania kar, a tym samym wchodzi w zakres stosowania art. 17 ust. 1 tej decyzji ramowej. Z przepisu tego wynika, że wykonanie kary na podstawie tej decyzji ramowej podlega prawu państwa wykonującego, gdy osoba skazana została przekazana właściwym organom tego państwa i jedynie te organy są co do zasady właściwe do decydowania o procedurze wykonania i określania odnoszących się do niej środków, w tym podstaw przedterminowego lub warunkowego zwolnienia. Tak więc przepis ten obejmuje środki mające zagwarantować faktyczne wykonanie kary pozbawienia wolności i zapewnić resocjalizację osoby skazanej [wyrok z dnia 15 kwietnia 2021 r., AV (Wyrok łączny), C‑221/19, EU:C:2021:278, pkt 39]. Jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 26 i 27 opinii, należy zatem ustalić, czy zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, należy uznać za zmieniające wyrok skazujący, w którym to przypadku art. 8 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909 stałby na przeszkodzie temu, by właściwy organ państwa wykonującego orzekł takie zawieszenie, czy też jako wchodzące w zakres wykonania tego wyroku, w którym to przypadku art. 17 ust. 1 tej decyzji ramowej pozwalałby temu organowi na orzeczenie takiego zawieszenia. W tym względzie należy przypomnieć, że przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część on stanowi (wyrok z dnia 1 października 2014 r., E., C‑436/13, EU:C:2014:2246, pkt 37). Co się tyczy w pierwszej kolejności brzmienia art. 8 ust. 1 i art. 17 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909, żaden z tych przepisów nie dotyczy wyraźnie przypadku zawieszenia przez właściwy organ państwa wykonującego wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej przez właściwy organ państwa wydającego. Ponadto brzmienie to nie pozwala na ustalenie, czy taki środek w postaci zawieszenia jest sprzeczny z obowiązkiem uznania wyroku i wykonania kary przez wykonujące państwo członkowskie, przewidzianym w pierwszym z tych przepisów, czy też wchodzi w zakres pojęcia „procedury wykonania” kary w rozumieniu drugiego z tych przepisów. W drugiej kolejności, co się tyczy wykładni kontekstowej, to po pierwsze pojęcie „procedury wykonania” zawarte w art. 17 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909 należy interpretować z uwzględnieniem ust. 3 i 4 tego artykułu oraz art. 13 tej decyzji ramowej. Zgodnie z art. 17 ust. 3 decyzji ramowej 2008/909 właściwy organ państwa wykonującego powiadamia na żądanie właściwy organ państwa wydającego o obowiązujących przepisach dotyczących przedterminowego lub warunkowego zwolnienia, a państwo wydające może zgodzić się na zastosowanie takich przepisów lub może wycofać zaświadczenie. Zgodnie z art. 13 tej decyzji ramowej cofnięcie zaświadczenia z państwa wykonującego musi nastąpić przed rozpoczęciem wykonywania kary. Ponadto art. 17 ust. 4 wspomnianej decyzji ramowej stanowi, że państwa członkowskie mogą postanowić, że decyzje w sprawie przedterminowego lub warunkowego zwolnienia mogą również uwzględniać te przepisy prawa krajowego, wskazane przez państwo wydające, zgodnie z którymi dana osoba ma prawo do przedterminowego lub warunkowego zwolnienia w określonym momencie. W związku z tym, podczas gdy art. 17 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909 przewiduje, że właściwe organy państwa wykonującego wykonują wyłączną kompetencję w odniesieniu do wszystkich procedur wykonania kary i wszystkich związanych z nią środków, które obejmują przedterminowe lub warunkowe zwolnienie, art. 17 ust. 3 i 4 przewiduje na rzecz właściwego organu państwa wydającego prawo do uzyskania informacji, na jego wniosek, o obowiązujących przepisach dotyczących przedterminowego lub warunkowego zwolnienia i do wycofania zaświadczenia, a także możliwość wskazania, jakie są warunki przedterminowego lub warunkowego zwolnienia w państwie wydającym w celu ich uwzględnienia przez właściwy organ państwa wykonującego. W tym względzie należy zauważyć, że w odróżnieniu od przedterminowego lub warunkowego zwolnienia, które następuje dopiero po wykonaniu części kary pozbawienia wolności i w związku z tym powoduje zawieszenie jej wykonania jedynie częściowo, zawieszenie przez organ sądowy państwa wykonującego wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej przez właściwy organ sądowy państwa wydającego przed jakimkolwiek faktycznym wprowadzeniem do wykonania tej kary oznacza zawieszenie całości wspomnianej kary. Uprawnienia przyznane w art. 17 ust. 3 i 4 decyzji ramowej 2008/909 właściwemu organowi wydającego nakaz państwa członkowskiego powinny zatem, a fortiori, mieć zastosowanie do takiego środka. Tymczasem, jak wynika z poprzednich punktów, zostały one przewidziane przez prawodawcę Unii jedynie w odniesieniu do warunków przedterminowego lub warunkowego zwolnienia. Podobnie jak uczyniła to rzeczniczka generalna w pkt 55 opinii, należy zatem uznać, że art. 17 ust. 3 i 4 decyzji ramowej 2008/909 wskazuje, iż zawieszenie przez wykonujący nakaz organ sądowy wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej przez wydający nakaz organ sądowy nie jest objęte zakresem stosowania ust. 1 tego artykułu. Po drugie, jak podnosi Komisja, wykładnia ta znajduje potwierdzenie w decyzji ramowej 2008/947, która dotyczy uznawania w szczególności wyroków i decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia, ponieważ, przede wszystkim, zgodnie z jej art. 1 ust. 3 lit. a) zakres stosowania tej decyzji ramowej i zakres stosowania decyzji ramowej 2008/909 wzajemnie się wykluczają. Następnie, jak wynika z art. 2 pkt 2 decyzji ramowej 2008/947, „kara z zawieszeniem wykonania” oznacza „karę pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności, których wykonanie zostało w całości lub w części warunkowo zawieszone w wyroku skazującym poprzez nałożenie co najmniej jednego warunku zawieszenia”, a „[t]akie warunki zawieszenia mogą być zawarte w treści wyroku lub określone w odrębnej decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia podjętej przez właściwy organ”. Wreszcie art. 2 pkt 1 i 5 tej decyzji ramowej uściśla, że wyrok i, w stosownych przypadkach, odrębna decyzja w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia są wydawane przez właściwy organ państwa wydania. W związku z tym okoliczność, że decyzja ramowa inna niż decyzja ramowa 2008/909 ma zastosowanie do wyroków, które same w sobie wiążą się z zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności lub którym towarzyszą odrębne decyzje w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia, potwierdza, że kwestia, czy należy zastosować zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, w systematyce tych dwóch decyzji ramowych należy do kompetencji właściwego organu państwa wydającego, a w konsekwencji dotyczy wyroku, który ma zostać uznany, a nie jego wykonania i kompetencji właściwego organu państwa wykonującego. W trzeciej kolejności, co się tyczy celów decyzji ramowej 2008/909 w ogólności, a jej art. 8 i 17 w szczególności, z art. 3 ust. 1 tej decyzji ramowej wynika, że jej celem jest określenie zasad, zgodnie z którymi państwo członkowskie, aby ułatwić resocjalizację osoby skazanej, uznaje wyrok i wykonuje karę. W tym względzie w motywie 5 wspomnianej decyzji ramowej uściślono, że stosunki między państwami członkowskimi, które cechuje szczególne wzajemne zaufanie do systemów prawnych innych państw członkowskich i że stosunki te uzasadniają upoważnienie państwa wykonującego do uznawania orzeczeń wydanych przez organy państwa wydającego. Owa decyzja ramowa przewiduje zatem dalszy rozwój współpracy między państwami członkowskimi w odniesieniu do wykonywania wyroków w sprawach karnych, w szczególności w przypadkach, gdy wyrok w sprawie karnej dotyczy obywateli Unii, którzy zostali skazani na karę pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności w innym państwie członkowskim. Ponadto zgodnie z motywem 9 decyzji ramowej 2008/909 wykonanie kary w państwie wykonującym powinno zwiększać szansę na resocjalizację osoby skazanej, a w celu upewnienia się, że wykonanie kary przez państwo wykonujące ułatwi realizację tego celu, właściwy organ państwa wydającego powinien uwzględnić takie czynniki, jak na przykład więzi osoby skazanej z państwem wykonującym oraz to, czy traktuje ona to państwo jako miejsce, z którym łączą ją więzi rodzinne, językowe, kulturowe, społeczne, gospodarcze lub innego rodzaju. Wynika z tego, że to przede wszystkim do właściwego organu państwa wydającego należy dokonanie ocen niezbędnych do oszacowania szans osoby skazanej na resocjalizację w odnośnych państwach członkowskich oraz że stosunki między państwami członkowskimi, które cechuje szczególne wzajemne zaufanie do ich odpowiednich systemów prawnych, uzasadniają, by za zgodą państwa wydającego państwo wykonujące było uprawnione do uznawania orzeczeń wydanych przez organy państwa wydającego w celu ich wykonania. Tymczasem, jak zauważyła w istocie rzeczniczka generalna w pkt 65–67 opinii, możliwość dostosowania przez państwo wykonujące, poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w art. 8 i 17 decyzji ramowej 2008/909, kary orzeczonej w państwie wydającym lub procedur jej wykonania mogłaby zaszkodzić temu szczególnemu wzajemnemu zaufaniu, a tym samym byłaby sprzeczna z celem polegającym na wzmocnieniu współpracy między państwami członkowskimi w zakresie wykonywania wyroków w sprawach karnych. Wspomniane art. 8 i 17 odgrywają zatem centralną rolę w realizacji tego celu, określając w odniesieniu do uznawania i wykonywania wyroków w sprawach karnych zakres i granice kompetencji przyznanych właściwym organom państwa wykonującego. W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności wchodzi w zakres stosowania art. 8 decyzji ramowej 2008/909 i w konsekwencji nie może zostać zastosowane przez właściwy organ państwa wykonującego na podstawie art. 17 tej decyzji ramowej. Jak podnosi Komisja, wynika z tego, że w sprawie w postępowaniu głównym należy uznać, iż do celów stosowania decyzji ramowej 2008/909 wykonanie kary orzeczonej przez sąd odsyłający wobec YX jeszcze się nie rozpoczęło, w związku z czym zgodnie z art. 13 tej decyzji ramowej właściwy organ państwa wydającego może jeszcze wycofać ewentualnie przekazane zaświadczenie i zażądać przekazania YX w celu wykonania tej kary. Wniosku tego nie podważa okoliczność, że Trybunał orzekł w istocie, iż orzeczenie uchylające zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności z uwagi na naruszenie przez zainteresowanego obiektywnego warunku związanego z tym zawieszeniem nie stanowi „orzeczenia” w rozumieniu art. 4a decyzji ramowej 2002/584, ponieważ pozostawia ono bez zmian karę wymierzoną takim orzeczeniem zarówno pod względem jej rodzaju, jak i wymiaru, oraz że organ odpowiedzialny za orzekanie w przedmiocie takiego uchylenia nie musi ponownie rozpoznawać co do istoty sprawy, która doprowadziła do wydania tego wyroku skazującego [zob. podobnie wyroki: z dnia 22 grudnia 2017 r., Ardic, C‑571/17 PPU, EU:C:2017:1026, pkt 77, 78; a także z dnia 23 marca 2023 r., Minister for Justice and Equality (Uchylenie warunkowego zawieszenia wykonania kary), C‑514/21 i C‑515/21, EU:C:2023:235, pkt 53, 54.]. Przede wszystkim bowiem wyroki przytoczone w poprzednim punkcie wyroku dotyczą wykładni decyzji ramowej 2002/584, a nie decyzji ramowej 2008/909. Następnie w sprawach, w których zapadły te wyroki, w ramach wyroków skazujących właściwy organ państwa wydającego zastosował różne rodzaje zawieszenia wykonania kar pozbawienia wolności. Tymczasem, jak wskazano w pkt 76–79 niniejszego wyroku, uznawanie i wykonywanie takich wyroków nie jest objęte zakresem stosowania decyzji ramowej 2008/909, lecz zakresem stosowania decyzji ramowej 2008/947. Wreszcie, jak stwierdziła w istocie rzeczniczka generalna w pkt 72 opinii, okoliczność, że uchylenie zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności ze względu na naruszenie przez zainteresowanego obiektywnego warunku związanego z tym zawieszeniem może wchodzić w zakres wykonania orzeczonej kary, nie oznacza koniecznie, że orzeczenie dotyczące kwestii, czy w danym przypadku należy orzec zawieszenie kary pozbawienia wolności, ma ten sam charakter. W świetle powyższych rozważań na pytania prejudycjalne od pierwszego do trzeciego należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 8 ust. 1 i art. 17 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by w sytuacji gdy właściwy organ sądowy państwa wykonującego odmówił na podstawie art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez właściwy organ sądowy państwa wydającego w celu wykonania kary pozbawienia wolności oraz gdy właściwy organ sądowy państwa wykonującego zobowiązał się do wykonania tej kary, inny właściwy organ sądowy państwa wykonującego zawiesił następnie, na mocy prawa krajowego, wykonanie wspomnianej kary. W przedmiocie pytania czwartego Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pytania prejudycjalne od pierwszego do trzeciego nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na czwarte pytanie prejudycjalne. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 8 ust. 1 i art. 17 ust. 1 decyzji ramowej Rady 2008/909/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności – w celu wykonania tych wyroków w Unii Europejskiej, zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r.,   należy interpretować w ten sposób, że:   stoją one na przeszkodzie temu, by w sytuacji gdy właściwy organ sądowy państwa wykonującego odmówił na podstawie art. 4 pkt 6 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez właściwy organ sądowy państwa wydającego w celu wykonania kary pozbawienia wolności oraz gdy właściwy organ sądowy państwa wykonującego zobowiązał się do wykonania tej kary, inny właściwy organ sądowy państwa wykonującego zawiesił następnie, na mocy prawa krajowego, wykonanie wspomnianej kary.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: portugalski. ( i ) Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.