C-216/02
Opinia rzecznika generalnegoTSUE2004-01-15CELEX: 62002CC0216ECLI:EU:C:2004:25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji Komisji 92/353/EWG przyznaje istniejącej organizacji prowadzącej księgi stadne dla koniowatych prawo do żądania odmowy uznania nowej organizacji, jeśli zagraża to zachowaniu rasy lub programom hodowlanym, oraz czy przepis krajowy ograniczający prawa istniejącej organizacji do wyrażenia opinii i braku prawa do zaskarżenia decyzji o uznaniu jest zgodny z tym przepisem?Ratio decidendi
Rzecznik generalny stwierdził, że art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353/EWG przyznaje państwom członkowskim uprawnienie dyskrecjonalne do odmowy uznania nowej organizacji w określonych przypadkach, ale nie nakłada na nie obowiązku odmowy ani nie przyznaje istniejącym organizacjom subiektywnego prawa do żądania takiej odmowy. Celem tego przepisu jest umożliwienie władzom krajowym oceny wpływu na zachowanie rasy i programy hodowlane, a nie ochrona interesów konkurencyjnych istniejących organizacji. Wysłuchanie istniejących organizacji jest środkiem dobrej administracji, ale ich negatywna opinia nie jest wiążąca, a prawo UE nie wymaga przyznania im prawa do zaskarżenia decyzji o uznaniu.Stan faktyczny
Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen, uznana organizacja hodowlana kucyków szetlandzkich w Burgenlandii, sprzeciwiła się wnioskowi o uznanie złożonemu przez Österreichischer Shetlandponyzuchtverband, argumentując, że zagraża to zachowaniu rasy i jej programom hodowlanym. Władze Burgenlandii uznały nową organizację. Istniejąca organizacja zaskarżyła tę decyzję do Verwaltungsgerichtshof, który zwrócił się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym praw istniejącej organizacji w takim postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Rzecznik generalny zaproponował Trybunałowi Sprawiedliwości następujące odpowiedzi na pytania prejudycjalne:
1) Artykuł 2 ust. 2 lit. a) decyzji Komisji 92/353/EWG z dnia 11 czerwca 1992 r. ustanawiającej kryteria zatwierdzania lub uznawania organizacji lub stowarzyszeń, które, prowadzą lub zakładają księgi stadne dla zwierząt z rodziny koniowatych, w sytuacji gdy nowa organizacja wnosi o urzędowe uznanie, nie przyznaje istniejącej organizacji prawa do żądania, aby właściwe organy wydały decyzję odmowną.
2) Artykuł 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 nie stoi na przeszkodzie stosowaniu uregulowania krajowego, które regulując postępowanie w sprawie urzędowego zatwierdzenia nowej organizacji hodowców, przyznaje istniejącym organizacjom jedynie prawo do wyrażenia opinii, odmawiając im jakiegokolwiek środka procesowego służącego zaskarżeniu zatwierdzenia, pomimo iż sprzeciwiły się one temu uznaniu w trakcie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
DÁMASA RUIZA‑JARABA COLOMERA
przedstawiona w dniu 15 stycznia 2004 r. (1)
Sprawa C‑216/02
Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen
przeciwko
Burgenländische Landesregierung
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgerichtshof (Austria)]
Swobodny przepływ towarów – Decyzja 92/353/EWG – Wewnątrzwspólnotowy obrót koniowatymi – Artykuł 2 ust. 2 lit. a) – Procedura zatwierdzania lub uznawania organizacji lub związków, które prowadzą lub zakładają księgi stadne dla zarejestrowanych
zwierząt z rodziny koniowatych – Prawa istniejących organizacji lub związku
1. Verwaltungsgerichtshof (Austria) skierował do Trybunału Sprawiedliwości na podstawie art. 234 WE dwa pytania prejudycjalne
dotyczące wykładni decyzji Komisji 92/353/EWG z dnia 11 czerwca 1992 r. ustanawiającej kryteria zatwierdzania lub uznawania
organizacji lub stowarzyszeń [związków], które prowadzą lub zakładają księgi stadne dla zwierząt z rodziny koniowatych (2), w szczególności zaś interpretacji jej art. 2 ust. 2 lit. a).
Sąd ten zasadniczo usiłuje dowiedzieć się, czy przepis ten przyznaje urzędowo uznanej w danym Państwie Członkowskim organizacji
prowadzącej księgi stadne dla zarejestrowanych zwierząt z rodziny koniowatych prawo do żądania od właściwych organów odmowy
uznania innej organizacji wówczas, gdy powodowałoby to zagrożenie dla zachowania rasy lub narażałoby na niepowodzenie działania
poprawy lub programy selekcji prowadzone przez istniejącą już organizację. Ponadto zapytuje, czy przedmiotowa regulacja stoi
na przeszkodzie temu, aby istniejącej już organizacji w postępowaniu w sprawie uznania nowej organizacji przysługiwało jedynie
prawo do wyrażenia opinii, bez prawa zaskarżania do sądu decyzji o uznaniu.
I – Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu przed sądem krajowym
2. Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen, będący skarżącym w postępowaniu przed sądem krajowym,
jest organizacją, która w dniu 14 sierpnia 1997 r. została uznana na podstawie ustawy o hodowli zwierząt w Burgenlandii z dnia
2 marca 1995 r. (Burgenländisches Tierzuchtgesetz) za organizację hodowlaną kucyków szetlandzkich dla kraju związkowego.
3. W 1997 r. Österreichischer Shetlandponyzuchtverband złożył do właściwych organów tego kraju związkowego wniosek o uznanie
go za organizację hodowlaną kucyków szetlandzkich.
W postępowaniu administracyjnym Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen przedstawił swoje stanowisko,
w którym sprzeciwił się temu uznaniu, opierając się na zagrożeniu, jakie stanowiłoby to dla zachowania tej rasy, możliwości
zagrożenia funkcjonowania istniejącej organizacji oraz prowadzonych przez nią działań poprawy lub jej programów selekcji,
jak również na tym, że w przeciwieństwie do działalności nowego podmiotu, jej stowarzyszenie przestrzegało zasady księgi stadnej
pochodzenia.
4. W dniu 30 kwietnia 2001 r. władze kraju związkowego Burgenlandii uznały zgodnie z art. 9 ww. ustawy Österreichischer Shetlandponyzuchtverband
za organizację hodowlaną kucyków szetlandzkich na podstawie określonego programu na okres dziesięciu lat. Österreichischer
Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen zaskarżył tę decyzję do Verwaltungsgerichtshof.
5. W postępowaniu przed sądem krajowym pozwane władze utrzymują, że Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und
Spezialrassen nie przysługuje prawo do zaskarżenia do Verwaltungsgerichtshof decyzji o uznaniu za organizację hodowlaną Österreichischer
Shetlandponyzuchtverband, ponieważ nie posiadał ona statusu strony w postępowaniu wszczętym w celu uzyskania uznania, a co
za tym idzie, nie przysługują mu prawa, na które mógłby się skutecznie powołać.
II – Ustawodawstwo krajowe
6. Uznawanie takich organizacji jest regulowane w art. 9 ustawy o hodowli zwierząt. Zgodnie z ustępem pierwszym tego artykułu
uznanie przez rząd kraju związkowego następuje wówczas, gdy zostały spełnione określone przesłanki.
7. Zgodnie z informacją sądu krajowego dla niniejszej sprawy znaczenie ma art. 9 § 3 i 5, który brzmi następująco:
„3) W postępowaniu o uznanie należy zasięgnąć opinii związków hodowców, których rzeczowy i miejscowy zakres działalności pokrywa
się w całości lub w części z zakresem działalności wskazanym w § 2 pkt 5 lit. a).
[…]
5) Jeżeli istnieje już jedna lub więcej uznanych organizacji hodowców dla jednej rasy, rząd kraju związkowego odmówi uznania
nowej organizacji hodowców, jeśli zagrażałoby to zachowaniu rasy albo programowi hodowli istniejącej organizacji”.
8. Verwaltungsgerichtshof przyznaje, że nigdy nie musiał stosować art. 9 ust. 3 ustawy o hodowli zwierząt. Niemniej zgodnie z utrwalonym
orzecznictwem tego sądu dotyczącym innych ustaw przepis przyznający osobie jedynie prawo do przedstawienia stanowiska w postępowaniu
administracyjnym nie przyznaje jej pełnego statusu strony, w związku z czym nie może ona wymagać, aby władze wydały decyzję
o określonej treści, ani też nie może jej zaskarżyć do sądu (3).
Zgodnie z krajowym porządkiem prawnym w postępowaniu przed sądem krajowym skarga wniesiona przez Österreichischer Zuchtverband
für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen powinna zostać odrzucona bez badania kwestii, czy uznanie Österreichischer Shetlandponyzuchtverband
za organizację hodowlaną stanowi zagrożenie dla zachowania rasy lub dla programu hodowlanego wnoszącego odwołanie.
9. W celu określenia ram prawnych przedstawionych pytań prejudycjalnych Trybunał skierował wiele pytań do stron postępowania
przed sądem krajowym, do rządu austriackiego oraz do uczestników procedury pisemnej.
10. W pierwszej kolejności pytał, czy pojęcie „organizacja hodowców”, użyte w art. 9 ustawy o hodowli zwierząt odpowiada pojęciu
„organizacji lub stowarzyszeń [związków] prowadzących lub zakładających księgi stadne” w rozumieniu art. 2 decyzji 92/353
oraz czy dla uznania przez organy administracji danej organizacji hodowców koniowatych niezbędne jest, aby prowadziła lub
zakładała ona księgi stadne lub sekcje księgi stadnej dla każdej rasy.
Zarówno strona wnosząca odwołanie w postępowaniu przed sądem krajowym, jak i rząd austriacki w sposób twierdzący odpowiedzieli
na obie części pytania.
11. Następnie zapytano, czy w przypadku istnienia w danym Państwie Członkowskim kilku organizacji lub stowarzyszeń urzędowo zatwierdzonych
lub uznanych dla tej samej rasy koniowatych, każde z nich może prowadzić lub zakładać w sposób niezależny księgi stadne tej
rasy pod jednym tylko warunkiem przestrzegania zasad ustanowionych przez tę organizację lub stowarzyszenie, które prowadzi
księgę stadną pochodzenia.
Zdaniem wnoszącego odwołanie, regulacja austriacka wydana w celu wykonania dyrektywy 90/427/EWG nie dokonała transpozycji
jej art. 4 ust. 1, zgodnie z brzmieniem którego organizacja hodowców wnosząca o uznanie powinna spełniać warunki ustanowione
przez organizację prowadzącą księgę stadną pochodzenia rasy (4). W podobny sposób regulacja ta nie uwzględniła art. 2 ust. 2 lit. b) decyzji 92/353. Tym samym potwierdził on, iż organizacja,
o uznanie której wniesiono, nie przestrzega zasad tej księgi, rejestrując zwierzęta na podstawie innych kryteriów.
Österreichischer Shetlandponyzuchtverband przyznał, że wszystkie organizacje i stowarzyszenia w rozumieniu art. 2 decyzji
92/353 są zobowiązane do prowadzenia księgi stadnej w sposób niezależny dla każdej rasy. Rząd austriacki i Komisja dodały,
że powinny one przestrzegać zasad ustanowionych w księdze stadnej pochodzenia rasy.
12. Wreszcie Trybunał zapytał, czy w sytuacji, w której dwie organizacje hodowców lub więcej mają ten sam zakres działalności
rzeczowej i geograficzny, konkurują one ze sobą w celu pozyskania uczestnictwa hodowców w odpowiednich programach poprawy,
selekcji lub zachowania rasy oraz czy działalność tych uznanych organizacji wspiera prawodawstwo krajowe lub wspólnotowe.
Skarżący w sposób twierdzący odpowiedział na pierwsze pytanie, wykazując swoje zaniepokojenie problemem wynikającym z uznawania
wielu stowarzyszeń hodowców rasy tak nielicznie występującej, jak kucyki szetlandzkie, co zmusza do podziału liczby samców
i samic przeznaczonych do reprodukcji i zwiększa stopień pokrewieństwa. Odnośnie do możliwości korzystania z pomocy wskazał,
iż istnieją powszechne działania na rzecz rolnictwa, które obejmują wszystkie osoby prawne.
Österreichischer Shetlandponyzuchtverband podniósł, że możliwa jest konkurencja pomiędzy organizacjami hodowców, których zakres
działalności ograniczony jest do kraju związkowego i które mogą ponadto korzystać z pewnego typu pomocy.
Rząd austriacki i Komisja potwierdziły możliwość konkurencji pomiędzy organizacjami. Rząd austriacki zaprzeczył istnieniu
systemu wsparcia, podczas gdy Komisja poinformowała, że zgodnie z pkt 15 wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa
w sektorze rolnictwa (5) zezwoliła ona na udzielanie pomocy dla sektora, włączywszy w to koniowate, w celu wspierania zachowania i poprawy jakości
genetycznej stada wspólnotowego. Pomoc ta mogła polegać na wkładzie wynoszącym do 100 % kosztów administracyjnych utworzenia
i prowadzenia księgi stadnej oraz do 40 % podlegających subwencjonowaniu kosztów inwestycji w centra reprodukcji zwierząt
i w stosowanie nowatorskich technik lub praktyk w zakresie rozmnażania zwierząt.
III – Pytania prejudycjalne
13. Przed rozstrzygnięciem sporu Verwaltungsgerichtshof skierował do Trybunału Sprawiedliwości następujące pytania prejudycjalne:
„1) Czy art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji Komisji 92/353/EWG […] przyznaje istniejącej organizacji (związkowi) prawo żądania odmowy
uznania nowej organizacji (nowego związku) przez właściwy organ, w przypadku gdy uznanie nowej organizacji (związku) powodowałoby
zagrożenie dla zachowania rasy lub narażałoby na niepowodzenie funkcjonowanie już istniejącej organizacji lub związku albo
działania poprawy lub programy selekcji prowadzone przez już istniejącą organizację lub związek?
2) Czy jest niezgodny z art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji wskazanej w pytaniu pierwszym przepis krajowy, który:
a) przyznaje istniejącej organizacji lub związkowi jedynie prawo do wyrażenia opinii przed organem właściwym w postępowaniu o uznanie
nowej organizacji (związku), lecz nie przyznaje tej organizacji lub związkowi prawa do żądania odmowy uznania nowej organizacji
(związku) ze względu na to, że powodowałoby to zagrożenie dla zachowania rasy lub narażałoby na niepowodzenie funkcjonowanie
już istniejącej organizacji lub związku albo działania poprawy lub programy selekcji prowadzone przez już istniejącą organizację
lub związek i
b) nie przyznaje istniejącej organizacji lub związkowi prawa zaskarżenia przed sądem (Verwaltungsgerichtshof) decyzji o uznaniu
nowej organizacji wydanej pomimo negatywnej opinii istniejącej organizacji lub związku?”.
IV – Uregulowanie wspólnotowe
14. W dniu 26 czerwca 1990 r. Rada wydała dyrektywę 90/427/EWG w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków handlu koniowatymi (6), w celu ustalenia zasad dotyczących ich wprowadzania do obrotu, mających na celu zagwarantowanie racjonalnego rozwoju hodowli
i wzrostu produktywności w sektorze.
W jej motywach przyznaje się, że różnice dotyczące wpisów do ksiąg stadnych stanowią barierę w wymianie handlowej we Wspólnocie
i że pełna liberalizacja tej wymiany wymaga dalszej harmonizacji szczególnie w tej dziedzinie (7).
15. Artykuł 4 ust. 2 zobowiązuje Komisję do wskazania, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 1:
„a) kryteriów zatwierdzania i uznawania organizacji lub stowarzyszeń, które prowadzą lub zakładają księgi stadne;
[…]”.
16. Komisja wydała w dniu 11 czerwca 1992 r. decyzję 92/353 zmierzającą do wykonania w szczególności art. 4 ust. 2 lit. a) powołanej
dyrektywy. Jej art. 2 stanowi, że:
„1. Władze danego Państwa Członkowskiego mają obowiązek urzędowego zatwierdzenia lub uznawania wszelkich organizacji lub stowarzyszeń
[związków] prowadzących lub zakładających księgi stadne, pod warunkiem że takie organizacje lub stowarzyszenia [związki] spełniają
warunki ustanowione w Załączniku do niniejszej decyzji.
2. Jednakże w Państwie Członkowskim, w którym już istnieje jedna lub większa liczba urzędowo zatwierdzonych organizacji czy stowarzyszeń
[związków] dla prowadzenia ksiąg danej rasy, właściwe władze mogą odmówić uznania nowej organizacji czy stowarzyszenia [związku]:
a) jeśli powoduje to zagrożenie dla zachowania rasy lub narażałoby na niepowodzenie [funkcjonowanie już istniejącej organizacji
lub związku albo] działania poprawy lub programy selekcji prowadzone przez już istniejącą organizację lub zrzeszenie [związek],
lub
b) jeśli zwierzęta z rodziny koniowatych tej rasy mają być wpisane lub zarejestrowane w sekcji specjalnej księgi stadnej prowadzonej
przez organizację lub stowarzyszenie [związek] składające wniosek, dotyczący w szczególności tej sekcji, która z zasady ustanowionej
w pkt 3 lit. b) Załącznika przynależy do organizacji lub stowarzyszenia [związku], które prowadzi księgę stadną pochodzenia
rasy.
3. Państwa Członkowskie powiadamiają Komisję o wszelkim udzielonym urzędowym zatwierdzeniu lub uznaniu, jak również o udzielonych
odmowach.
4. Jeżeli jakakolwiek organizacja lub stowarzyszenie [związek] otrzymuje w określonym Państwie Członkowskim odmowę urzędowego
zatwierdzenia czy uznania, to uzasadnienie tej odmowy powinno zostać podane tej organizacji lub stowarzyszeniu [związkowi]
na piśmie”.
V – Postępowanie przed Trybunałem
17. W terminie ustalonym w art. 23 Statutu Trybunału pisemne uwagi przedstawili Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde
und Spezialrassen, który jest stroną wnoszącą odwołanie w postępowaniu przed sądem krajowym, rząd austriacki i Komisja.
W rozprawie, która odbyła się w dniu 4 grudnia 2003 r., uczestniczyli w celu przedstawienia stanowisk przedstawiciel Österreichischer
Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen i pełnomocnik Komisji.
VI – Pierwsze pytanie prejudycjalne
18. Sąd austriacki dąży do ustalenia, po pierwsze, czy art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353, w sytuacji gdy nowa organizacja wniosła
o urzędowe uznanie, przyznaje organizacji prowadzącej księgę stadną zarejestrowanych koniowatych prawo żądania od właściwych
organów wydania decyzji odmownej, w przypadku spełnienia jednej z hipotez wymienionych w tym przepisie.
A – Uwagi stron
19. Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen proponuje Trybunałowi udzielenie odpowiedzi twierdzącej.
Utrzymuje, że art. 2 ust. 2 lit. a) i b) decyzji 92/353 jest jasny, precyzyjny i bezwarunkowy oraz że jako taki może wywoływać
bezpośredni skutek dla podmiotów indywidualnych. Jego zdaniem, odnoszący się do Państw Członkowskich czasownik „mogą” należy
interpretować w ten sposób, że wówczas, gdy zachodzi jeden z powodów odmowy uznania, istniejącej organizacji przysługuje prawo
do żądania, aby organy krajowe odmówiły zatwierdzenia nowej organizacji.
20. Z kolei rząd austriacki twierdzi, że art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 ma na celu zapewnienie, że działające niezależnie
organy krajowe zbadają wnioski o urzędowe uznanie ze strony organizacji hodowców na podstawie wcześniej ustalonych obiektywnych
kryteriów, nie zaś, jakby to chcieli wnoszący odwołanie, ochronę interesów konkurentów. Z uwagi na to, iż owa norma wspólnotowa
została prawidłowo transponowana do prawa austriackiego przez ustawę o hodowli zwierząt, a konkretnie przez art. 9 ust. 5,
nie należy rozważać jej bezpośredniego zastosowania. W każdym razie jej przepisy nie są bezwarunkowe ani też wystarczająco
precyzyjne i jednostka nie może powoływać się na nią przed sądem.
21. Ze swojej strony Komisja twierdzi, że w przypadku zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 2 ust. 2 lit. a) i b) decyzji
92/353 właściwe organy Państw Członkowskich zostają zwolnione z obowiązku uznania każdej nowej organizacji lub związku. Tym
samym decyzja przyznaje im uprawnienie dyskrecjonalne w zakresie odmowy uznania, bez nakładania na nie obowiązku odmowy jego
udzielenia, w związku z czym nie przyznaje ona istniejącym organizacjom prawa do zaskarżenia decyzji w tym zakresie.
Podczas rozprawy Komisja wyjaśniła, że dyrektywa 90/427 i decyzja 92/353 zostały wydane w celu wspierania tworzenia uznanych
przez organy krajowe stowarzyszeń i organizacji prowadzących księgę stadną koniowatych, przestrzegających zasady ustanowione
przez organizację lub stowarzyszenie prowadzące księgę stadną pochodzenia, w celu zlikwidowania różnic w dziedzinie wpisów
do ksiąg.
B – Analiza pytania
22. Zgadzam się z rządem austriackim i Komisją co do tego, iż odpowiedź na to pytanie powinna być negatywna.
23. Organizacje i stowarzyszenia hodowców pełnią ważną rolę w realizacji celów dyrektywy 90/427, gdyż, jak stwierdzono w motywach,
uzyskanie zadowalających rezultatów w tym względzie zależy w dużym stopniu od wykorzystania koniowatych wpisanych do ksiąg
stadnych koni, prowadzonych przez urzędowo zatwierdzone organizacje lub związki. Dlatego też Rada nałożyła na Komisję obowiązek
określenia kryteriów uznawania tego typu organizacji i związków, wymagając spełnienia podstawowego warunku przestrzegania
zasad ustanowionych przez organizacje lub związki prowadzące księgę stadną pochodzenia rasy.
24. Komisja wypełniła to zadanie, wydając decyzję 92/353, której art. 2 ust. 2 lit. a) jest przedmiotem interpretacji w niniejszej
sprawie na wniosek Verwaltungsgerichtshof.
25. Artykuł 2 ust. 1 tej decyzji jako główną zasadę ustanawia, że właściwe organy każdego Państwa Członkowskiego zatwierdzą lub
uznają urzędowo wszelką organizację lub związek prowadzące lub zakładające księgi stadne, które posiadają siedzibę na jego
terytorium, na wniosek tych organizacji lub związków i po spełnieniu przez nie warunków ustanowionych w Załączniku.
26. Niemniej art. 2 ust. 2 lit. a) przewiduje wyjątek od tego szerokiego wymogu, upoważniając Państwa Członkowskie, w ramach wykonywania
obowiązku ochrony interesu powszechnego, do odstąpienia od tego obowiązku. Na podstawie tego przepisu, w sytuacji gdy dla
danej rasy na terytorium tego państwa istnieje jedna lub większa liczba urzędowo zatwierdzonych organizacji, można odmówić
uznania w dwóch przypadkach: jeżeli powoduje to zagrożenie dla zachowania rasy oraz jeżeli narażałoby na niepowodzenie funkcjonowanie
już istniejącej organizacji lub związku lub prowadzonych przez nie działań poprawy lub programów selekcji.
Tak jak wskazałem w punkcie dotyczącym przepisów prawa krajowego, ustawodawca austriacki opowiedział się za ograniczeniem
pola manewru organów tego państwa, ponieważ art. 9 ust. 5 ustawy o hodowli zwierząt nakazuje odmowę uznania nowej organizacji
w przypadku spełnienia jednej z tych hipotez.
27. Z treści art. 2 decyzji 92/353, którego adresatami są Państwa Członkowskie, wynikają określone prawa dla jednostek. Niemniej
zauważam, że beneficjentami tego przepisu są jedynie nowe związki, które prowadzą lub zakładają księgi stadne i które w przypadku
spełnienia przesłanek mają prawo do urzędowego uznania, a tym samym w wypadku odmowy jego udzielenia mogą domagać się uzasadnienia
w formie pisemnej, zawierającego przyczyny takiej odmowy.
28. Należy zatem zbadać, czy art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 przyznaje, zgodnie z tym, co twierdzi Österreichischer Zuchtverband
für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen, uprawnienia istniejącym już organizacjom.
29. Odnośnie do zagrożenia, jakie nowa organizacja stanowi dla zachowania rasy, ocena takiej możliwości należy do organów krajowych,
które są w najlepszej sytuacji do badania, z uwzględnieniem interesu powszechnego i prywatnego, czy zachodzi ono w danym konkretnym
przypadku.
30. Co się tyczy oceny wpływu na funkcjonowanie już istniejącej organizacji lub prowadzonych przez nią działań poprawy lub programów
selekcji, uważam, iż przepis ten stanowi, iż władze krajowe powinny wysłuchać istniejących organizacji przed ostatecznym zadecydowaniem
w przedmiocie nowych wniosków o zatwierdzenie (8).
31. Niemniej czynność ta nie oznacza, że negatywna opinia dotycząca uznania wydana przez istniejącą organizację jest wiążąca dla
właściwych organów, skutkując oddaleniem wniosku.
Po pierwsze, nie można dojść do takiej interpretacji na podstawie literalnego brzmienia tego przepisu ani też na podstawie
zamierzonego przezeń celu.
Po drugie, przyznanie takiego skutku byłoby równoznaczne z przyznaniem ogromnej władzy prywatnym organizacjom, tylko na tej
podstawie, iż zostały one uznane wcześniej. Należy wziąć pod uwagę w szczególności to, że przepis wspólnotowy został zredagowany
w sposób, który w przypadku zaistnienia jednej z przewidzianych hipotez umożliwia (ale nie zobowiązuje) Państwom Członkowskim
odmowę zatwierdzenia nowej organizacji, pomimo iż spełnia przewidziane przesłanki. Ponadto istniejące organizacje pozostają
pod stałym nadzorem, tak że w sytuacji, w której w sposób trwały przestają spełniać warunki wymagane dla uzyskania zatwierdzenia,
cofa się udzielone urzędowe uznanie.
32. Z wyżej przedstawionych powodów uważam, że art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353, w sytuacji gdy nowa organizacja wnosi o urzędowe
uznanie, nie przyznaje istniejącej organizacji prowadzącej księgi stadne dla zarejestrowanych koniowatych prawa żądania, aby
właściwe organy podjęły decyzję odmowną.
VII – Drugie pytanie prejudycjalne
33. Sąd austriacki poszukuje również odpowiedzi na pytanie, czy art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 stoi na przeszkodzie unormowaniu
krajowemu, które regulując postępowanie w sprawie urzędowego zatwierdzenia nowej organizacji hodowców, po pierwsze, przyznaje
istniejącym organizacjom wyłącznie prawo do wyrażenia opinii, nie przyznając im prawa do żądania odmowy uznania, oraz po drugie,
nie przyznaje im prawa do odwołania się od takiej decyzji, pomimo iż wyraziły sprzeciw.
A – Uwagi stron
34. Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen twierdzi, iż przepisowi wspólnotowemu przysługuje pierwszeństwo
przed art. 9 ust. 3 ustawy o hodowli zwierząt. Skoro można zatwierdzić nową organizację, o ile nie zagraża ona funkcjonowaniu
innej istniejącej już organizacji, należy również przyjąć, że rola istniejącej organizacji w postępowaniu nosi ze sobą oparte
na prawie publicznym prawo subiektywne do żądania kontroli podjętej decyzji, które to uprawnienie nie mieści się w możliwości
wyrażenia opinii. W związku z tym, w celu zagwarantowania materialnej pozycji prawnej wynikającej z regulacji wspólnotowej,
konieczne jest, aby w postępowaniu w sprawie uznania nowej organizacji istniejąca już organizacja korzystała ze wszystkich
prerogatyw związanych ze statusem strony. W przeciwnym razie, poprzez decydowanie, komu przysługuje zdolność procesowa, Państwa
Członkowskie mają prawo do pozbawienia skuteczności prawa wynikającego ze wspólnotowego porządku prawnego.
35. Zdaniem rządu austriackiego, stosowanie wobec jednostek praw przyznanych im przez powołany wspólnotowy porządek prawny realizowane
jest poprzez wewnętrzne uregulowania proceduralne. Z art. 2 ust. 2 decyzji 92/353 wynika, że to do właściwych organów Państw
Członkowskich należy ocena, czy zostały spełnione określone kryteria, przy czym konkurentom nie przysługuje prawo do sprzeciwienia
się uznaniu nowej organizacji. Transponując ten przepis do prawa krajowego, ustawodawca austriacki nie tylko skrupulatnie
zagwarantował przestrzeganie przepisu wspólnotowego, ale także uwzględnił interesy osób trzecich, przyznając im prawo do przedstawienia
stanowiska, nieprzewidziane przez art. 2 decyzji 92/353.
36. Komisja uznaje, że prawa przyznane osobom trzecim w decyzji 92/353 są respektowane wówczas, gdy w ramach postępowania w sprawie
uznania nowej organizacji, istniejącej organizacji przysługiwać będzie tylko prawo do wyrażenia opinii. Dodaje, że przyznana
jej przez Radę w dyrektywie 90/427 kompetencja ograniczona jest do handlu wewnątrzwspólnotowego i nie dotyczy możliwości uczestniczenia
istniejących organizacji w postępowaniu administracyjnym lub bronienia przez nie swoich interesów na drodze sądowej.
B – Analiza pytania
37. Uważam, że z literalnego brzmienia art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 nie wynika, że istniejące organizacje korzystają z praw
powołanych przez sąd austriacki. Przepis ogranicza się do wymienienia hipotez, w których Państwom Członkowskim przysługiwać
będzie uprawnienie do odmowy urzędowego uznania nowej organizacji. W związku z tym to właściwe organy każdego z Państw Członkowskich
dokonują oceny, czy w danym przypadku mamy do czynienia z jedną z tych hipotez.
38. Przyznanie takich praw nie jest również konieczne w świetle celu tego przepisu. Decyzja 92/353 reguluje kryteria zatwierdzania
organizacji prowadzących księgi stadne dla zarejestrowanych koniowatych. W związku z tym to organizacje, które wnioskują o uznanie,
mogą powoływać się na treść tego przepisu.
39. Niemniej już istniejące organizacje i związki nie zostały wymienione w przepisie jako podmioty uprawnione, lecz wspomina się
o nich jedynie w sposób pośredni, przy okazji zobowiązania właściwych organów do oceny, w celu zatwierdzenia nowej organizacji,
czy powoduje ona zagrożenie dla funkcjonowania już istniejącej organizacji lub dla prowadzonych przez nią działań poprawy
lub programów selekcji.
W ramach tej oceny obowiązek wysłuchania przez organy istniejących organizacji przed rozstrzygnięciem postępowania jest środkiem
dobrej administracji. Nie oznacza to, że art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 zobowiązuje Państwa Członkowskie do umożliwienia
zaskarżenia przez istniejące organizacje zatwierdzenia udzielonego konkurencyjnej organizacji, które pozostaje sprzeczne z jej
życzeniami lub interesami.
40. Z wyżej przedstawionych powodów uważam, że art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 nie stoi na przeszkodzie stosowaniu uregulowania
krajowego, które, regulując postępowanie w sprawie urzędowego zatwierdzenia nowej organizacji hodowców, przyznaje istniejącym
organizacjom jedynie prawo do wyrażenia opinii, odmawiając im jakiegokolwiek środka procesowego służącego zaskarżeniu zatwierdzenia,
pomimo iż sprzeciwiły się one temu uznaniu w trakcie postępowania.
VIII – Wnioski
41. Biorąc pod uwagę powyższe, proponuję, aby Trybunał Sprawiedliwości odpowiedział na pytania Verwaltungsgerichtshof w następujący
sposób:
„1) Artykuł 2 ust. 2 lit. a) decyzji Komisji 92/353/EWG z dnia 11 czerwca 1992 r. ustanawiającej kryteria zatwierdzania lub uznawania
organizacji lub stowarzyszeń, które, prowadzą lub zakładają księgi stadne dla zwierząt z rodziny koniowatych, w sytuacji gdy
nowa organizacja wnosi o urzędowe uznanie, nie przyznaje istniejącej organizacji prawa do żądania, aby właściwe organy wydały
decyzję odmowną.
2) Artykuł 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 nie stoi na przeszkodzie stosowaniu uregulowania krajowego, które regulując postępowanie
w sprawie urzędowego zatwierdzenia nowej organizacji hodowców, przyznaje istniejącym organizacjom jedynie prawo do wyrażenia
opinii, odmawiając im jakiegokolwiek środka procesowego służącego zaskarżeniu zatwierdzenia, pomimo iż sprzeciwiły się one
temu uznaniu w trakcie postępowania”.
– Język oryginału: hiszpański.
2– Dz.U. L 192, str. 63.
3– Komisja w pisemnych uwagach ze swojej strony wskazuje, że prawo administracyjne w Austrii wprowadza rozróżnienie na osoby,
które posiadają status stron postępowania, i na osoby, które uważane są za osoby zainteresowane. Pierwszymi są osoby posiadające
prawo lub interes prawny, podczas gdy drugimi są osoby, które wnoszą do organów administracyjnych o podjęcie działań lub na
których sytuację ma wpływ decyzja administracyjna. Uprawnieniem najbardziej charakterystycznym dla strony jest możliwość odwołania
się od decyzji organów administracyjnych, którego to uprawnienia pozbawione są osoby zainteresowane.
4– Na wniosek sędziego sprawozdawcy adwokat strony wnoszącej odwołanie poinformował w trakcie rozprawy Trybunał, że organizacja,
która prowadzi księgę stadną pochodzenia rasy kucyków szetlandzkich, ma siedzibę w Szkocji.
5– Dz.U. 2000, C 28, str. 2.
6– Dz.U. L 224, str. 55.
7– Motyw piąty.
8– Moim zdaniem, tak samo jest w przypadku stosowania art. 2 ust. 2 lit. b) decyzji 92/353, o wykładnię którego władze austriackie
nie wniosły, to znaczy wówczas, gdy koniowate mogą zostać wpisane do określonej sekcji księgi stadnej prowadzonej przez inną
organizację, która przestrzega zasad ustalonych przez organizację prowadzącą księgę stadną pochodzenia, przepisu, którego
celem jest uniknięcie powielania organizacji o tym samym celu.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło