C-216/23
WyrokTSUE2024-05-08CELEX: 62023CJ0216ECLI:EU:C:2024:393
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 251/2014 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „alkoholu”, którego nie można dodawać do „aromatyzowanego koktajlu na bazie wina”, obejmuje napój alkoholowy taki jak piwo, niezależnie od tego, czy zwiększa on zawartość alkoholu w produkcie końcowym, oraz czy piwo może być uznane za „aromatyzujący środek spożywczy” w rozumieniu tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że pojęcie „alkoholu” w art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia nr 251/2014, zakazujące jego dodawania do „aromatyzowanych koktajli na bazie wina”, obejmuje wszelkie napoje alkoholowe niebędące produktami z winogron, takie jak piwo, niezależnie od wpływu na końcową zawartość alkoholu. Wykładnia ta jest zgodna z celem rozporządzenia, którym jest ochrona konsumentów i zapobieganie oszukańczym praktykom poprzez jasne definicje produktów. Dopuszczenie dodawania piwa jako „aromatyzującego środka spożywczego” byłoby sprzeczne z tym zakazem i pozbawiłoby go skuteczności, wprowadzając konsumentów w błąd co do składu produktu.Stan faktyczny
Spółka Hauser Weinimport GmbH produkowała i sprzedawała napój składający się w 55% z wina i w 10% z piwa, aromatyzowany kwiatem czarnego bzu, o objętościowej zawartości alkoholu 5,5%. Napój ten był wprowadzany do obrotu jako „aromatyzowany koktajl na bazie wina”. Freistaat Bayern zakwestionował tę nazwę, twierdząc, że piwo stanowi „alkohol” w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 251/2014, którego nie wolno dodawać do takich koktajli. Spółka Hauser Weinimport argumentowała, że piwo jest „aromatyzującym środkiem spożywczym” i że dodanie niewielkiej ilości piwa o niskiej zawartości alkoholu nie zwiększa zawartości alkoholu w napoju.Rozstrzygnięcie
1) Artykuł 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 251/2014 z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych aromatyzowanych produktów sektora wina, uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1601/91, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2117 z dnia 2 grudnia 2021 r., należy interpretować w ten sposób, że w rozumieniu tego przepisu pojęcie „alkoholu”, którego nie można dodawać do napoju noszącego nazwę „aromatyzowany koktajl na bazie wina”, obejmuje napój alkoholowy, który, tak jak piwo, nie jest produktem z winogron w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. a) tego rozporządzenia, niezależnie od okoliczności, że dodanie takiego napoju alkoholowego nie prowadzi do zwiększenia zawartości alkoholu w takim koktajlu w porównaniu do zawartości alkoholu w produkcie lub produktach z winogron, o których mowa w tym ostatnim przepisie.
2) Artykuł 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia nr 251/2014, zmienionego rozporządzeniem 2021/2117, należy interpretować w ten sposób, że przewidziany w tym przepisie zakaz dodawania alkoholu do „aromatyzowanego koktajlu na bazie wina” sprzeciwia się temu, by napój alkoholowy, który, tak jak piwo, nie jest jednym z produktów z winogron, o których mowa w tym przepisie, mógł zostać dodany do takiego koktajlu jako „aromatyzujący środek spożywczy” w rozumieniu pkt 1 lit. b) ppkt (ii) załącznika I do tego rozporządzenia.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)
z dnia 8 maja 2024 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Zbliżanie ustawodawstw – Rolnictwo – Definicja, opis, prezentacja, etykietowanie i ochrona oznaczeń geograficznych aromatyzowanych produktów sektora wina – Rozporządzenie (UE) nr 251/2014 – Artykuł 3 ust. 4 – Aromatyzowany koktajl na bazie wina – Definicja – Pojęcia „alkoholu” i „aromatyzującego środka spożywczego”
W sprawie C‑216/23
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bayerischer Verwaltungsgerichtshof (bawarski wyższy sąd administracyjny, Niemcy) postanowieniem z dnia 23 marca 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 4 kwietnia 2023 r., w postępowaniu:
Hauser Weinimport GmbH
przeciwko
Freistaat Bayern,
TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),
w składzie: O. Spineanu-Matei, prezes izby, S. Rodin i L.S. Rossi (sprawozdawczyni), sędziowie,
rzecznik generalny: N. Emiliou,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Hauser Weinimport GmbH – A. Reinhart, Rechtsanwalt,
–
w imieniu Freistaat Bayern – C. Diroll oraz J. Vogel, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – B. Hofstötter oraz B. Rechena, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 251/2014 z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych aromatyzowanych produktów sektora wina, uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1601/91 (Dz.U. 2014, L 84, s. 14; sprostowanie Dz.U. 2014, L 283, s. 65), zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2117 z dnia 2 grudnia 2021 r. (Dz.U. 2021, L 435, s. 262) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 251/2014”), oraz pkt 1 lit. b) ppkt (ii) załącznika I do tego rozporządzenia.
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką Hauser Weinimport GmbH a Freistaat Bayern (krajem związkowym Bawaria, Niemcy) w przedmiocie wprowadzenia do obrotu napoju składającego się głównie z mieszaniny wina i piwa, określanego jako „aromatyzowany koktajl na bazie wina” w rozumieniu rozporządzenia nr 251/2014.
Ramy prawne
Rozporządzenie nr 251/2014
Motywy 1, 4, 7, 9 i 11 rozporządzenia nr 251/2014 mają następujące brzmienie:
„(1)
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1601/91 [z dnia 10 czerwca 1991 r. ustanawiające ogólne zasady definicji, opisu i prezentacji win aromatyzowanych, aromatyzowanych napojów winopochodnych i aromatyzowanych koktajli winopodobnych (Dz.U. 1991, L 149, s. 1)] oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 122/94 [z dnia 25 stycznia 1994 r. ustanawiające niektóre szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1601/91 w sprawie definicji, opisu i prezentacji win aromatyzowanych, aromatyzowanych napojów winopochodnych i aromatyzowanych koktajli winopodobnych (Dz.U. 1994, L 21, s. 7)] okazały się skuteczne w regulowaniu sektora win aromatyzowanych, aromatyzowanych napojów na bazie wina i aromatyzowanych koktajli na bazie wina (»aromatyzowane produkty sektora wina«). Niemniej w świetle innowacji technologicznych, rozwoju rynków i zwiększających się oczekiwań konsumentów konieczne jest uaktualnienie przepisów dotyczących definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych niektórych aromatyzowanych produktów sektora wina, przy jednoczesnym uwzględnieniu tradycyjnych metod wyrobu.
[…]
(4)
Aromatyzowane produkty sektora wina mają istotne znaczenie dla konsumentów, producentów oraz sektora rolniczego Unii [Europejskiej]. Środki mające zastosowanie do aromatyzowanych produktów sektora wina powinny przyczyniać się do osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony konsumentów, zapobiegania oszukańczym praktykom oraz osiągnięcia przejrzystości rynku i uczciwej konkurencji. Poprzez takie działania środki te będą służyć chronieniu renomy, którą unijne aromatyzowane produkty sektora wina zyskały na rynku wewnętrznym i światowym, nadal uwzględniając tradycyjne praktyki stosowane przy wytwarzaniu tych napojów oraz zwiększone zapotrzebowanie na ochronę i informowanie konsumenta. Wskazane jest również uwzględnienie innowacji technologicznych w odniesieniu do produktów, w przypadku których innowacje takie służą poprawie jakości, nie naruszając tradycyjnego charakteru danego aromatyzowanego produktu sektora wina.
[…]
(7)
Aby zapewnić jasność i przejrzystość prawa Unii regulującego sektor aromatyzowanych produktów sektora wina, konieczne jest wyraźne zdefiniowanie produktów objętych tym prawem, kryteriów dotyczących wyrobu, opisu, prezentacji i etykietowania aromatyzowanych produktów sektora wina, a w szczególności kryteriów dotyczących nazw handlowych. […]
[…]
(9)
Aromatyzowane produkty sektora wina powinny być wytwarzane zgodnie z określonymi zasadami i ograniczeniami, które gwarantują spełnienie oczekiwań konsumentów w zakresie jakości i metod wyrobu. Aby spełnić normy międzynarodowe obowiązujące w przedmiotowej dziedzinie, należy ustalić metody wyrobu, przy czym Komisja [Europejska] powinna zasadniczo wziąć pod uwagę metody zalecane i opublikowane przez Międzynarodową Organizację ds. Winorośli i Wina (OIV).
[…]
(11)
Ponadto, aby spełnić oczekiwania konsumentów i zachować zgodność z tradycyjnymi praktykami w zakresie jakości, alkohol etylowy stosowany do wyrobu aromatyzowanych produktów sektora wina powinien być wyłącznie pochodzenia rolniczego. Zapewni to również rynek zbytu dla podstawowych produktów rolnych”.
Artykuł 1 rozporządzenia nr 251/2014 przewiduje:
„1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia przepisy dotyczące definicji, opisu, prezentacji i etykietowania aromatyzowanych produktów sektora wina.
[…]
3. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do wszystkich aromatyzowanych produktów sektora wina wprowadzanych do obrotu w Unii niezależnie od tego, czy zostały wytworzone w państwach członkowskich czy w państwach trzecich, oraz do produktów wytworzonych w Unii w celach wywozu”.
Artykuł 3 tego rozporządzenia, zatytułowany „Definicja i klasyfikacja aromatyzowanych produktów sektora wina”, stanowi:
„1. Aromatyzowane produkty sektora wina są produktami otrzymywanymi z produktów sektora wina, o których mowa w rozporządzeniu [Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. 2013, L 347, s. 671)], do których dodano aromaty. Produkty te dzielą się na następujące kategorie:
a)
wina aromatyzowane;
b)
aromatyzowane napoje na bazie wina;
c)
aromatyzowane koktajle na bazie wina.
2. Wino aromatyzowane oznacza napój:
a)
otrzymywany z jednego lub kilku produktów z winogron określonych w części IV pkt 5 załącznika II oraz w części II pkt 1 i 3–9 załącznika VII do rozporządzenia [nr 1308/2013], z wyjątkiem wina »Retsina«;
b)
w którym produkty z winogron, o których mowa w lit. a), stanowią co najmniej 75 % całkowitej objętości;
c)
do którego mógł zostać dodany alkohol;
d)
do którego mogły zostać dodane barwniki;
e)
do którego mógł zostać dodany moszcz winogronowy, częściowo sfermentowany moszcz winogronowy lub oba te produkty;
f)
który mógł zostać dosłodzony;
g)
który ma rzeczywistą zawartość alkoholu według objętości nie mniejszą niż 14,5 % obj. i nie większą niż 22 % obj. oraz całkowitą zawartość alkoholu według objętości nie mniejszą niż 17,5 % obj.
3. Aromatyzowany napój na bazie wina oznacza napój:
a)
otrzymywany z jednego lub kilku produktów z winogron określonych w części II pkt 1, 2 i 4–9 załącznika VII do rozporządzenia [nr 1308/2013], z wyjątkiem win wytwarzanych z dodaniem alkoholu oraz wina »Retsina«;
b)
w którym produkty z winogron, o których mowa w lit. a), stanowią co najmniej 50 % całkowitej objętości;
c)
do którego nie dodano żadnego alkoholu, chyba że załącznik II stanowi inaczej;
d)
do którego mogły zostać dodane barwniki;
e)
do którego mógł zostać dodany moszcz winogronowy, częściowo sfermentowany moszcz winogronowy lub oba te produkty;
f)
który mógł zostać dosłodzony;
g)
o rzeczywistej zawartości alkoholu według objętości nie mniejszej niż 4,5 % obj. i mniejszej niż 14,5 % obj.
4. Aromatyzowany koktajl na bazie wina oznacza napój:
a)
otrzymywany z jednego lub kilku produktów z winogron określonych w części II pkt 1, 2 i 4–11 załącznika VII do rozporządzenia [nr 1308/2013], z wyjątkiem win wytwarzanych z dodaniem alkoholu oraz wina »Retsina«;
b)
w którym produkty sektora wina, o których mowa w lit. a), stanowią co najmniej 50 % całkowitej objętości;
c)
do którego nie dodano żadnego alkoholu;
d)
do którego mogły zostać dodane barwniki;
e)
który mógł zostać dosłodzony;
f)
o rzeczywistej zawartości alkoholu według objętości powyżej 1,2 % obj. i mniejszej niż 10 % obj.”.
Artykuł 4 ust. 1 rozporządzenia nr 251/2014 stanowi:
„Aromatyzowane produkty sektora wina są wytwarzane zgodnie z wymogami, ograniczeniami i opisami określonymi w załącznikach I i II”.
Załącznik I do tego rozporządzenia, zatytułowany „Definicje, wymagania i ograniczenia techniczne”, stanowi:
„1) Aromatyzowanie
[…]
b)
Do aromatyzowania aromatyzowanych napojów na bazie wina i aromatyzowanych koktajli na bazie wina dopuszczone są następujące produkty:
[…]
(ii)
aromatyczne zioła lub przyprawy lub aromatyzujące środki spożywcze.
Dodanie takich substancji nadaje gotowemu produktowi cechy organoleptyczne inne niż cechy organoleptyczne wina.
[…]
3) Dodawanie alkoholu
Przy przygotow[yw]aniu niektórych win aromatyzowanych oraz niektórych aromatyzowanych napojów na bazie wina dozwolone jest użycie następujących produktów:
a)
alkohol etylowy pochodzenia rolniczego określony w załączniku I pkt 1 do rozporządzenia [Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 (Dz.U. 2008, L 39, s. 16)], w tym winogronowy;
b)
alkohol winny lub alkohol z suszonych winogron;
c)
destylat winny lub destylat z suszonych winogron;
d)
destylat pochodzenia rolniczego określony w załączniku I pkt 2 do rozporządzenia [nr 110/2008];
e)
okowita z wina gronowego określona w załączniku II pkt 4 do rozporządzenia [nr 110/2008];
f)
okowita z wytłoków z winogron określona w załączniku II pkt 6 do rozporządzenia [nr 110/2008];
g)
napoje spirytusowe destylowane z fermentowanych suszonych winogron.
Alkohol etylowy używany do rozcieńczenia lub rozpuszczenia barwników, środków aromatyzujących lub wszelkich innych dopuszczalnych dodatków stosowanych w przygotowywaniu aromatyzowanych produktów sektora wina jest pochodzenia rolniczego i stosuje się go w ściśle określonych niezbędnych dawkach i nie jest uznawany, dla celów wyrobu aromatyzowanego produktu sektora wina, za dodatek alkoholu.
[…]
5) Dodawanie wody
W celu przygotowania aromatyzowanych produktów sektora wina zezwala się na doda[wa]nie wody, pod warunkiem że jest ona stosowana w dawkach niezbędnych:
–
do przygotowania esencji aromatyzujących,
–
do rozpuszczenia barwników i środków słodzących,
–
do dostosowania końcowego składu produktu.
[…]”.
Okoliczności powstania sporu i pytania prejudycjalne
Spółka Hauser Weinimport produkuje i sprzedaje napój będący mieszaniną na bazie alkoholu, składający się w 55 % z wina, a w 10 % z piwa. Napój ten ma objętościową zawartość alkoholu 5,5 % i jest aromatyzowany kwiatem czarnego bzu. Został on wprowadzony do obrotu jako „aromatyzowany koktajl na bazie wina”.
Freistaat Bayern (kraj związkowy Bawaria, Niemcy) zakwestionował to oznaczenie ze względu na to, że obecne we wspomnianym napoju piwo stanowi „alkohol” w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia nr 251/2014, którego nie wolno dodawać do jakiegokolwiek napoju określonego jako „aromatyzowany koktajl na bazie wina”. W konsekwencji kraj związkowy Bawaria zakazał spółce Hauser Weinimport wprowadzania do obrotu tego napoju pod tą nazwą.
Zdaniem tej spółki jedynie produkty wymienione w pkt 3 załącznika I do rozporządzenia nr 251/2014 należy uznać za „alkohole” w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. c) tego rozporządzenia, ponieważ dodanie alkoholu w rozumieniu art. 3 wspomnianego rozporządzenia powinno prowadzić do zwiększenia, a nie do obniżenia objętościowej zawartości alkoholu. Tymczasem w niniejszym przypadku dodanie niewielkiej ilości piwa, które stanowi 10 % rozpatrywanego napoju i ma niską zawartość alkoholu, nie zwiększa zawartości alkoholu w tym napoju. W każdym wypadku piwo jest aromatyzującym środkiem spożywczym w rozumieniu pkt 1 lit. b) ppkt (ii) załącznika I do tego rozporządzenia, którego dodawanie jest dozwolone.
Wyrokiem z dnia 21 września 2020 r. Bayerisches Verwaltungsgericht Augsburg (bawarski sąd administracyjny w Augsburgu, Niemcy) oddalił skargę spółki Hauser Weinimport z uzasadnieniem, że do napoju noszącego nazwę „aromatyzowany koktajl na bazie wina” nie można dodawać alkoholu innego niż produkt z winogron.
Bayerischer Verwaltungsgerichtshof (bawarski wyższy sąd administracyjny, Niemcy), do którego wniesiono apelację od tego wyroku, będący sądem odsyłającym, zastanawia się nad wykładnią szeregu przepisów rozporządzenia nr 251/2014. Chociaż sąd ten skłania się do uwzględnienia apelacji, przyjmując argumentację spółki Hauser Weinimport, streszczoną w pkt 10 niniejszego wyroku, przyznaje on, że nie jest w stanie ustalić z wystarczającą pewnością wykładni prawa Unii, od której zależy rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu.
W tych warunkach Bayerischer Verwaltungsgerichtshof (bawarski wyższy sąd administracyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 3 ust. 4 lit. c) [rozporządzenia nr 251/2014] powinien być interpretowany w ten sposób, że pojęciem »alkoholu« objęty jest również napój zawierający alkohol i niebędący produktem z winogron w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. a) [tego rozporządzenia]?
2)
Czy [czasownik »dodawać«] w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. c) [rozporządzenia nr 251/2014] oznacza, że zawartość alkoholu w produkcie końcowym powinna być wyższa w porównaniu z zawartością alkoholu w produkcie z winogron użytym zgodnie z art. 3 ust. 4 lit. a) [rozporządzenia nr 251/2014]?
3)
Czy w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze, art. 3 ust. 1 zdanie pierwsze [rozporządzenia nr 251/2014] w związku z pkt 1 lit. b) ppkt (ii) załącznika I do [tego rozporządzenia] powinien być interpretowany w ten sposób, że pojęciem »aromatyzujących środków spożywczych« objęty jest napój zawierający alkohol w rozumieniu pytania [pierwszego]?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego
Poprzez pytania pierwsze i drugie, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia nr 251/2014 należy interpretować w ten sposób, że w rozumieniu tego przepisu pojęcie „alkoholu”, którego nie można dodawać do napoju noszącego nazwę „aromatyzowany koktajl na bazie wina”, obejmuje napój alkoholowy, który, tak jak piwo, nie jest produktem z winogron w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. a) tego rozporządzenia, ale którego dodanie powinno jednak prowadzić do zwiększenia zawartości alkoholu w takim koktajlu w porównaniu do zawartości alkoholu w produkcie lub produktach z winogron, o których mowa w tym ostatnim przepisie.
Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 251/2014 rozporządzenie to ustanawia przepisy dotyczące definicji, opisu, prezentacji i etykietowania „aromatyzowanych produktów sektora wina” i ma zastosowanie do wszystkich tych produktów wprowadzanych do obrotu w Unii. Przepisy te, jak podkreślono w motywach 4 i 9 tego rozporządzenia, powinny przyczyniać się do osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony konsumentów, w szczególności w zakresie informowania konsumentów, zapobiegania oszukańczym praktykom oraz zagwarantowania spełnienia oczekiwań konsumentów w zakresie jakości i metod wyrobu. Ponadto, jak podkreślono w motywie 7 tego rozporządzenia, jasność i przejrzystość wymagają wyraźnego zdefiniowania aromatyzowanych produktów sektora wina, kryteriów dotyczących wyrobu, opisu, prezentacji i etykietowania tych produktów, w szczególności ich nazw handlowych.
Właśnie w świetle tych celów art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 251/2014, zatytułowany „Definicja i klasyfikacja aromatyzowanych produktów sektora wina”, dzieli te produkty sektora wina na trzy kategorie, a mianowicie w lit. a) – „wina aromatyzowane”, w lit. b) – „aromatyzowane napoje na bazie wina” oraz w lit. c) – „aromatyzowane koktajle na bazie wina”.
Artykuł 3 ust. 2–4 rozporządzenia nr 251/2014 wymienia cechy charakterystyczne, jakie powinny posiadać napoje należące do każdej z tych kategorii.
I tak zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. a)–c) tego rozporządzenia „wino aromatyzowane” jest otrzymywane z jednego lub kilku produktów z winogron, o których mowa w tym przepisie, które stanowią co najmniej 75 % całkowitej objętości tego napoju, „do którego mógł zostać dodany alkohol”.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 lit. a)–c) tego rozporządzenia „aromatyzowany napój na bazie wina” jest otrzymywany z jednego lub kilku produktów z winogron, o których mowa w tym przepisie, które stanowią co najmniej 50 % całkowitej objętości tego napoju, „do którego nie dodano żadnego alkoholu, chyba że załącznik II stanowi inaczej”.
Co się tyczy nazwy „aromatyzowany koktajl na bazie wina” rozpatrywanej w postępowaniu głównym, art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 251/2014 przewiduje, że taki koktajl jest otrzymywany z jednego lub kilku produktów z winogron, o których mowa w lit. a) tego przepisu, które stanowią co najmniej 50 % całkowitej objętości tego napoju, „do którego nie dodano żadnego alkoholu” zgodnie z lit. c) tego przepisu. W lit. f) tego samego przepisu wyjaśniono, że rzeczywista zawartość alkoholu według objętości wynosi powyżej 1,2 % obj. i jest mniejsza niż 10 % obj.
Wynika z tego, że „aromatyzowany koktajl na bazie wina” zgodnie z przepisami może składać się z wina, lecz nie można do niego „doda[wać] alkoholu”, poza produktami z winogron, o których mowa w art. 3 ust. 4 lit. a) rozporządzenia nr 251/2014.
Należy zauważyć, że rozporządzenie nr 251/2014 nie zawiera definicji wyrażenia „dodawanie alkoholu”.
Prawdą jest, jak wskazuje spółka Hauser Weinimport, że załącznik I do rozporządzenia nr 251/2014 wymienia w pkt 3, zatytułowanym „Dodawanie alkoholu”, siedem produktów dozwolonych „[p]rzy przygotow[yw]aniu niektórych win aromatyzowanych oraz niektórych aromatyzowanych napojów na bazie wina”, wśród których nie figuruje piwo.
Jednakże nie może to oznaczać, że pojęcie „alkoholu” w rozumieniu tego rozporządzenia obejmuje jedynie siedem produktów wymienionych w pkt 3 załącznika I do tego rozporządzenia i że w konsekwencji kategoria napojów o nazwie „aromatyzowany koktajl na bazie wina” może składać się częściowo z napojów alkoholowych, które nie figurują w tym rozporządzeniu, jak ma to miejsce w przypadku piwa.
Jak wynika bowiem z jego brzmienia, pkt 3 załącznika I do rozporządzenia nr 251/2014 ogranicza się do zatwierdzenia wyczerpującego wykazu siedmiu rodzajów alkoholu, a mianowicie alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego, w tym winogronowego, alkoholu winnego lub z suszonych winogron, destylatu winnego lub z suszonych winogron, destylatu pochodzenia rolniczego, okowity z wina gronowego lub z wytłoków z winogron oraz napojów spirytusowych destylowanych z fermentowanych suszonych winogron, które mogą zostać włączone do przygotowywania niektórych „win aromatyzowanych” lub niektórych „aromatyzowanych napojów na bazie wina”, co nie obejmuje kategorii „aromatyzowanych koktajli na bazie wina”, o której mowa w art. 3 ust. 4 tego rozporządzenia.
W związku z tym nie tylko nie można dodawać alkoholi wymienionych w pkt 3 załącznika I do rozporządzenia nr 251/2014 do napoju należącego do kategorii „aromatyzowanych koktajli na bazie wina”, lecz także przepisu tego nie można interpretować w ten sposób, że zezwala w sposób dorozumiany, w odniesieniu do tej samej kategorii, na dodanie alkoholu innego niż produkt pochodzący z winogron, o którym mowa w art. 3 ust. 4 lit. a) tego rozporządzenia, który nie figuruje w ustanowionym w nim wyczerpującym wykazie.
Wykładnię tę potwierdza cel realizowany przez rozporządzenie nr 251/2014, który polega na zdefiniowaniu w sposób jednolity wszystkich aromatyzowanych produktów sektora wina wprowadzanych do obrotu w Unii w celu zapewnienia spełnienia oczekiwań konsumentów poprzez zapobieganie oszukańczym praktykom.
Natomiast wykładnia pkt 3 załącznika I do tego rozporządzenia, za którą opowiada się spółka Hauser Weinimport, prowadziłaby do paradoksalnej sytuacji, sprzecznej ze wspomnianym wyżej celem tego rozporządzenia, że napoje alkoholowe takie jak whisky, wódka lub piwo, których dodanie jest wykluczone w odniesieniu do kategorii „win aromatyzowanych” i „aromatyzowanych napojów na bazie wina”, mogłyby zostać w sposób dorozumiany dopuszczone dla „aromatyzowanych koktajli na bazie wina”. W szczególności taka sytuacja mogłaby w sposób oczywisty wprowadzić konsumentów w błąd co do definicji i zakresu stosowania nazwy „aromatyzowane koktajle na bazie wina”, chociaż art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia nr 251/2014 zakazuje „doda[wania] alkoholu” do napojów objętych tą nazwą.
Ponadto na te same przeszkody natrafia argument spółki Hauser Weinimport, że w celu ustalenia, czy ma miejsce „dodawanie alkoholu”, należy wziąć pod uwagę jako parametr kryterium zawartości alkoholu uzyskanej przez takie koktajle po dodaniu alkoholu.
Uznanie znaczenia takiego kryterium prowadziłoby bowiem do zróżnicowania stosowania przepisów rozporządzenia nr 251/2014 w Unii w zależności od okoliczności faktycznych, a mianowicie zawartości alkoholu w alkoholu dodawanym do napoju objętego nazwą„aromatyzowany koktajl na bazie wina”, a także udziału, jaki stanowi w nim ten alkohol. Wynikałaby z tego niepewność co do zakresu stosowania tej nazwy, a także ryzyko, że jej użycie mogłoby wprowadzać w błąd konsumentów.
Ponadto nie można również przyjąć wykładni popieranej przez spółkę Hauser Weinimport, zgodnie z którą użycie terminu „dodawanie” w pkt 3 załącznika I do rozporządzenia nr 251/2014 powinno oznaczać jedynie zwiększenie zawartości alkoholu w produkcie końcowym, w niniejszym przypadku w takim koktajlu, co wykluczałoby dodanie niewielkiej ilości piwa o niskiej zawartości alkoholu. W tym względzie wystarczy stwierdzić, że w pkt 5 załącznika I do rozporządzenia nr 251/2014 ten sam termin jest używany w odniesieniu do zezwolenia na „dodawanie wody” do wszystkich aromatyzowanych produktów sektora wina, podczas gdy bezsporne jest, że taki dodatek zmniejsza zawartość alkoholu w produkcie końcowym.
Uwzględniając powyższe rozważania, na pytania pierwsze i drugie należy odpowiedzieć, iż art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia nr 251/2014 należy interpretować w ten sposób, że w rozumieniu tego przepisu pojęcie „alkoholu”, którego nie można dodawać do napoju noszącego nazwę „aromatyzowany koktajl na bazie wina”, obejmuje napój alkoholowy, który, tak jak piwo, nie jest produktem z winogron w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. a) tego rozporządzenia, niezależnie od okoliczności, że dodanie takiego napoju alkoholowego nie prowadzi do zwiększenia zawartości alkoholu w takim koktajlu w porównaniu do zawartości alkoholu w produkcie lub produktach z winogron, o których mowa w tym ostatnim przepisie.
W przedmiocie pytania trzeciego
Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia nr 251/2014 należy interpretować w ten sposób, że zakaz dodawania alkoholu do „aromatyzowanego koktajlu na bazie wina”, który przewiduje ten przepis, sprzeciwia się temu, by napój alkoholowy, który, tak jak piwo, nie jest jednym z produktów z winogron, o których mowa w tym przepisie, mógł zostać dodany do takiego koktajlu jako „aromatyzujący środek spożywczy” w rozumieniu pkt 1 lit. b) ppkt (ii) załącznika I do tego rozporządzenia.
Należy podkreślić, że pkt 1 załącznika I do rozporządzenia nr 251/2014 wymienia składniki dopuszczone do „aromatyzowania” trzech kategorii aromatyzowanych produktów sektora wina, o których mowa w art. 3 tego rozporządzenia. Wśród tych składników znajdują się, dla każdej z tych kategorii, zgodnie z pkt 1 lit. a) i b) załącznika I do wspomnianego rozporządzenia „aromatyczne zioła lub przyprawy korzenne bądź aromatyzujące środki spożywcze”.
Ponieważ rozporządzenie nr 251/2014 nie zawiera definicji „aromatyzującego środka spożywczego”, nie można wykluczyć, jak przyznaje Komisja, że napój alkoholowy może stanowić środek aromatyzujący.
Jednakże byłoby sprzeczne z brzmieniem, systematyką i celami rozporządzenia nr 251/2014, gdyby dodanie napoju alkoholowego, takiego jak piwo, do „aromatyzowanego koktajlu na bazie wina”, zakazane na mocy art. 3 ust. 4 lit. c) tego rozporządzenia, mogło zostać ostatecznie dopuszczone na podstawie pkt 1 lit. b) ppkt (ii) załącznika I do tego rozporządzenia ze względu na to, że taki napój alkoholowy może być aromatyzującym środkiem spożywczym.
Odmienna wykładnia przepisów rozporządzenia nr 251/2014 pozbawiałaby zakaz ustanowiony w jego art. 3 ust. 4 lit. c) jakiejkolwiek skuteczności i byłaby sprzeczna z przypomnianym w pkt 15 niniejszego wyroku celem tego rozporządzenia, polegającym na zapewnieniu konsumentom wysokiego poziomu ochrony między innymi poprzez odpowiednią informację i zapobieganie oszukańczym praktykom.
Uwzględniając powyższe rozważania, na pytanie trzecie należy odpowiedzieć, iż art. 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia nr 251/2014 należy interpretować w ten sposób, że przewidziany w tym przepisie zakaz dodawania alkoholu do „aromatyzowanego koktajlu na bazie wina” sprzeciwia się temu, by napój alkoholowy, który, tak jak piwo, nie jest jednym z produktów z winogron, o których mowa w tym przepisie, mógł zostać dodany do takiego koktajlu jako „aromatyzujący środek spożywczy” w rozumieniu pkt 1 lit. b) ppkt (ii) załącznika I do tego rozporządzenia.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 251/2014 z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych aromatyzowanych produktów sektora wina, uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1601/91, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2117 z dnia 2 grudnia 2021 r.,
należy interpretować w ten sposób, że:
w rozumieniu tego przepisu pojęcie „alkoholu”, którego nie można dodawać do napoju noszącego nazwę „aromatyzowany koktajl na bazie wina”, obejmuje napój alkoholowy, który, tak jak piwo, nie jest produktem z winogron w rozumieniu art. 3 ust. 4 lit. a) tego rozporządzenia, niezależnie od okoliczności, że dodanie takiego napoju alkoholowego nie prowadzi do zwiększenia zawartości alkoholu w takim koktajlu w porównaniu do zawartości alkoholu w produkcie lub produktach z winogron, o których mowa w tym ostatnim przepisie.
2)
Artykuł 3 ust. 4 lit. c) rozporządzenia nr 251/2014, zmienionego rozporządzeniem 2021/2117,
należy interpretować w ten sposób, że:
przewidziany w tym przepisie zakaz dodawania alkoholu do „aromatyzowanego koktajlu na bazie wina” sprzeciwia się temu, by napój alkoholowy, który, tak jak piwo, nie jest jednym z produktów z winogron, o których mowa w tym przepisie, mógł zostać dodany do takiego koktajlu jako „aromatyzujący środek spożywczy” w rozumieniu pkt 1 lit. b) ppkt (ii) załącznika I do tego rozporządzenia.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: niemiecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło