C-219/22
WyrokTSUE2023-10-05CELEX: 62022CJ0219ECLI:EU:C:2023:732
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu pozwalającemu sądowi państwa członkowskiego na uchylenie zawieszenia wykonania kary i zarządzenie rzeczywistego wykonania kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, orzeczonej w innym państwie członkowskim, w sytuacji gdy wyrok ten nie został jeszcze w całości wykonany i osoba skazana popełniła nowe przestępstwo?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że decyzja ramowa 2008/675 ma na celu zapewnienie, aby wyroki skazujące z innych państw członkowskich miały równoważne skutki prawne jak wyroki krajowe, ale bez naruszania, uchylania ani rewizji tych wyroków ani decyzji związanych z ich wykonaniem. W przypadku wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, który nie został w całości wykonany, uchylenie zawieszenia i zarządzenie rzeczywistego wykonania kary przez sąd państwa członkowskiego prowadzącego nowe postępowanie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy ten wyrok został przekazany i uznany zgodnie z decyzją ramową 2008/947. Bez takiego przekazania i uznania, działanie sądu krajowego skutkowałoby naruszeniem lub rewizją zasad wykonania pierwotnego wyroku, co jest sprzeczne z art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675.Stan faktyczny
QS, obywatel rumuński, został skazany w Rumunii na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres dwóch lat. W okresie próby, QS popełnił nowe przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości na terytorium Bułgarii, za które został skazany przez sąd bułgarski. Prokurator bułgarski złożył wniosek o rzeczywiste wykonanie rumuńskiego wyroku skazującego na podstawie bułgarskiego kodeksu karnego, który przewiduje taką możliwość w przypadku popełnienia nowego przestępstwa w okresie próby. Sąd odsyłający powziął wątpliwość, czy takie działanie jest zgodne z art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675.Rozstrzygnięcie
Artykuł 3 ust. 3 decyzji ramowej Rady 2008/675/WSiSW z dnia 24 lipca 2008 r. w sprawie uwzględniania w nowym postępowaniu karnym wyroków skazujących zapadłych w państwach członkowskich Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego pozwalającemu sądowi tego państwa rozpatrującemu w ramach nowego postępowania karnego wszczętego przeciwko osobie, wobec której zapadł prawomocny wyrok skazujący na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wydany uprzednio w innym państwie członkowskim w związku z innymi czynami – który to wyrok nie został jeszcze w całości wykonany – wniosek o wykonanie tego wyroku skazującego na uchylenie tego zawieszenia i zarządzenie rzeczywistego wykonania tej kary, pod warunkiem że wspomniany wyrok skazujący został przekazany i uznany w państwie członkowskim, w którym toczy się nowe postępowanie karne, zgodnie z decyzją ramową Rady 2008/947/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków i decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia w celu nadzorowania przestrzegania warunków zawieszenia i obowiązków wynikających z kar alternatywnych.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
z dnia 5 października 2023 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – Decyzja ramowa 2008/675/WSiSW – Uwzględnianie w nowym postępowaniu karnym wyroków skazujących zapadłych w państwach członkowskich – Artykuł 1 ust. 1 – Zakres stosowania – Artykuł 3 ust. 1, 3 i 4 – Obowiązek uznania, że z uprzednimi wyrokami skazującymi, zapadłymi w innych państwach członkowskich, wiążą się skutki równoważne skutkom wiążącym się z krajowymi wyrokami skazującymi – Przesłanki – Skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – Nowe przestępstwo popełnione w okresie próby – Uchylenie zawieszenia oraz rzeczywiste wykonanie kary pozbawienia wolności – Naruszenie uprzedniego wyroku skazującego i jakichkolwiek decyzji związanych z jego wykonaniem – Decyzja ramowa 2008/947/WSiSW – Artykuł 14 ust. 1 – Uznawanie wyroków skazujących w celu nadzorowania przestrzegania warunków zawieszenia i ewentualnego uchylenia zawieszenia wykonania
W sprawie C‑219/22
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Rayonen sad Nesebar (sąd rejonowy w Nesebyrze, Bułgaria) postanowieniem z dnia 25 marca 2022 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 28 marca 2022 r., w postępowaniu karnym przeciwko:
QS,
przy udziale:
Rayonna prokuratura Burgas,
TRYBUNAŁ (czwarta izba),
W składzie: C. Lycourgos, prezes izby, L.S. Rossi (sprawozdawczyni), J.‑C. Bonichot, S. Rodin i O. Spineanu‑Matei, sędziowie,
rzecznik generalny: P. Pikamäe,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu QS – G. Koleva, advokat,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – S. Grünheid oraz I. Zaloguin, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 20 kwietnia 2023 r.,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 3 decyzji ramowej Rady 2008/675/WSiSW z dnia 24 lipca 2008 r. w sprawie uwzględniania w nowym postępowaniu karnym wyroków skazujących zapadłych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz.U. 2008, L 220, s. 32).
Wniosek ten został złożony w ramach postępowania mającego na celu wykonanie w jednym z państw członkowskich prawomocnego wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wydanego wobec obywatela innego państwa członkowskiego przez sąd tego innego państwa członkowskiego.
Ramy prawne
Prawo Unii
Decyzja ramowa 2008/675
Motywy 2, 5–7 i 14 decyzji ramowej 2008/675 przewidują:
„(2)
W dniu 29 listopada 2000 r. Rada [Unii Europejskiej] przyjęła, zgodnie z konkluzjami z posiedzenia Rady Europejskiej w Tampere, program działań mający na celu wprowadzenie w życie zasady wzajemnego uznawania orzeczeń w sprawach karnych, przewidujący »przyjęcie co najmniej jednego instrumentu prawnego ustanawiającego zasadę, zgodnie z którą sąd jednego z państw członkowskich musi mieć możliwość uwzględniania prawomocnych wyroków karnych zapadłych w sądach innych państw członkowskich – w celu oceny uprzedniej karalności sprawcy i ewentualnego stwierdzenia ponownego popełnienia przez niego przestępstwa oraz w celu określenia rodzaju kary i zasad jej wykonywania«.
[…]
(5)
Powinna zostać potwierdzona zasada, zgodnie z którą wyrok skazujący zapadły w innych państwach członkowskich powinien w danym państwie członkowskim wiązać się ze skutkami równoważnymi skutkom wynikającym z wyroków skazujących wydanych przez jego własne sądy zgodnie z prawem krajowym, niezależnie od tego, czy skutki te uznawane są w prawie krajowym za skutki faktyczne, czy proceduralne lub materialne skutki prawne. Niniejsza decyzja ramowa nie ma jednak na celu dokonania harmonizacji skutków przypisywanych przez różne prawodawstwa krajowe istnieniu uprzednich wyroków skazujących, więc obowiązek uwzględniania uprzednich wyroków skazujących zapadłych w innych państwach członkowskich istnieje wyłącznie w takim zakresie, w jakim na mocy prawa krajowego uwzględnia się uprzednie krajowe wyroki skazujące.
(6)
W odróżnieniu od innych instrumentów celem niniejszej decyzji ramowej nie jest wykonywanie w jednym państwie członkowskim orzeczeń sądowych wydanych w innych państwach członkowskich, lecz umożliwienie wiązania skutków z uprzednimi wyrokami skazującymi zapadłymi w jednym państwie członkowskim w toku nowego postępowania karnego w innym państwie członkowskim w zakresie, w jakim na mocy prawa krajowego tego drugiego państwa członkowskiego uwzględnia się uprzednie krajowe wyroki skazujące.
[…]
(7)
Skutki wyroku skazującego zapadłego w innym państwie członkowskim powinny być na etapie przygotowawczym, sądowym i wykonawczym postępowania karnego równoważne skutkom orzeczenia krajowego.
[…]
(14)
Naruszenie wyroku lub jego wykonania ma miejsce między innymi wtedy, gdy zgodnie z prawem krajowym drugiego państwa członkowskiego kara nałożona uprzednim wyrokiem zostaje zaliczona na poczet innej kary lub włączona do innej kary, która ma być następnie w skuteczny sposób wykonana, w zakresie, w jakim pierwszy wyrok nie został jeszcze wykonany lub w jakim jego wykonanie nie zostało przekazane drugiemu państwu członkowskiemu”.
Artykuł 1 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Przedmiot”, stanowi w ust. 1:
„Niniejsza decyzja ramowa ma na celu określenie warunków, zgodnie z którymi w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko danej osobie w jednym z państw członkowskich uwzględniane są uprzednie wyroki skazujące dotyczące innych zdarzeń, zapadłe wobec tej samej osoby w innych państwach członkowskich”.
Zgodnie z art. 2 wspomnianej decyzji ramowej, zatytułowanym „Definicje”:
„Na użytek niniejszej decyzji ramowej »wyrok skazujący« oznacza każde prawomocne orzeczenie sądu właściwego w sprawach karnych uznające daną osobę za winną popełnienia przestępstwa”.
Artykuł 3 wspomnianej decyzji ramowej, zatytułowany „Uwzględnianie w nowym postępowaniu karnym wyroku skazującego zapadłego w innym państwie członkowskim”, w ust. 1–4 przewiduje:
„1. Każde państwo członkowskie dopilnowuje, by w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko danej osobie uwzględnione zostały uprzednie wyroki skazujące, zapadłe wobec tej samej osoby w innych państwach członkowskich i dotyczące innych zdarzeń – które to wyroki są znane dzięki stosownym instrumentom wzajemnej pomocy prawnej lub instrumentom wymiany informacji pochodzących z rejestrów karnych – w zakresie, w jakim zgodnie z prawem krajowym uwzględniane są uprzednie krajowe wyroki skazujące, oraz by wiązały się z nimi skutki prawne równoważne skutkom wiążącym się z uprzednimi krajowymi wyrokami skazującymi.
2. Przepisy ust. 1 mają zastosowanie do postępowania przygotowawczego, sądowego i wykonawczego, w szczególności w odniesieniu do mających zastosowanie przepisów postępowania, w tym przepisów dotyczących zatrzymania [tymczasowego aresztowania], kwalifikacji przestępstwa, rodzaju i wymiaru kary oraz przepisów dotyczących wykonania orzeczenia.
3. Uwzględnienie uprzednich wyroków skazujących zapadłych w innych państwach członkowskich, przewidziane w ust. 1, nie skutkuje naruszeniem, uchyleniem ani rewizją ze strony państwa członkowskiego prowadzącego nowe postępowanie uprzednich wyroków skazujących ani jakichkolwiek decyzji związanych z ich wykonaniem.
4. Zgodnie z ust. 3 przepisy ust. 1 nie mają zastosowania w zakresie, w jakim uwzględnienie uprzedniego wyroku skazującego – gdyby był on krajowym wyrokiem skazującym, który zapadł w państwie członkowskim prowadzącym nowe postępowanie – skutkowałoby, zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego, naruszeniem, uchyleniem lub rewizją uprzedniego wyroku skazującego lub jakichkolwiek decyzji związanych z jego wykonaniem”.
Decyzja ramowa 2008/947/WSiSW
Artykuł 1 ust. 1 i 3 decyzji ramowej Rady 2008/947/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków i decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia w celu nadzorowania przestrzegania warunków zawieszenia i obowiązków wynikających z kar alternatywnych (Dz.U. 2008, L 337, s. 102) stanowi:
„1. Celem niniejszej decyzji ramowej jest ułatwienie resocjalizacji osób skazanych, skuteczniejsza ochrona ofiar i ogółu społeczeństwa oraz ułatwienie stosowania odpowiednich warunków zawieszenia i obowiązków wynikających z kar alternatywnych w przypadku sprawców przestępstw, którzy nie mieszkają w państwie skazania. W tych celach niniejsza decyzja ramowa ustanawia zasady określające, jak państwo członkowskie niebędące państwem członkowskim, w którym dana osoba została skazana, ma uznawać wyroki i, w stosownych przypadkach, decyzje w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia oraz nadzorować przestrzeganie warunków zawieszenia wynikających z wyroku lub obowiązków wynikających z kar alternatywnych określonych w takim wyroku, a także podejmować wszelkie inne decyzje dotyczące tego wyroku, o ile niniejsza decyzja ramowa nie stanowi inaczej.
[…]
3. Niniejsza decyzja ramowa nie ma zastosowania do:
a)
wykonywania wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności objętych zakresem zastosowania decyzji ramowej [Rady 2008/909/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności – w celu wykonania tych wyroków w Unii Europejskiej (Dz.U. 2008, L 327, s. 27)];
[…]”.
Artykuł 14 ust. 1 decyzji ramowej 2008/947 stanowi:
„Właściwy organ państwa wykonania jest uprawniony do podejmowania wszelkich dalszych decyzji w sprawie kary z zawieszeniem wykonania, warunkowego zwolnienia, kary warunkowej i kary alternatywnej, w szczególności w przypadku gdy osoba skazana nie przestrzega warunku zawieszenia lub obowiązku wynikającego z kary alternatywnej lub gdy popełni ona nowe przestępstwo.
Takie dalsze decyzje obejmują w szczególności:
a)
zmianę nakazów lub poleceń, które przewiduje warunek zawieszenia lub kara alternatywna, lub zmianę długości okresu zawieszenia;
b)
uchylenie zawieszenia wykonania wyroku lub uchylenie decyzji o warunkowym zwolnieniu; oraz
c)
nałożenie kary pozbawienia wolności lub zastosowanie innego środka polegającego na pozbawieniu wolności w przypadku kary alternatywnej lub kary warunkowej”.
Prawo bułgarskie
Artykuł 8 Nakazatelen kodeks (kodeksu karnego, zwanego dalej „NK”) w ust. 2 stanowi:
„Prawomocny wyrok skazujący wydany w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w odniesieniu do czynu, który stanowi przestępstwo zgodnie z [NK], uwzględnia się w każdym postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko tej samej osobie w Republice Bułgarii”.
Artykuł 68 ust. 1 tego kodeksu ma następujące brzmienie:
„Jeżeli przed upływem okresu próby określonego przez sąd skazany popełnił inne umyślne przestępstwo podlegające ściganiu z oskarżenia publicznego, za które została mu wymierzona kara pozbawienia wolności, skazany odbywa również karę orzeczoną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nawet jeśli skazanie nastąpiło po upływie tego okresu”.
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
QS jest obywatelem rumuńskim zamieszkałym w Rumunii.
Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2019 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Curtea de Apel Cluj (sądu apelacyjnego w Klużu, Rumunia) z dnia 24 czerwca 2019 r., który stał się prawomocny (zwanym dalej „pierwszym wyrokiem skazującym”), QS został skazany za przestępstwo kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości (zwane dalej „pierwszym przestępstwem”) na karę pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku i sześciu miesięcy, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone na okres dwóch lat upływający z dniem 24 czerwca 2021 r.
W dniu 1 września 2020 r., w trakcie okresu próby określonego w pierwszym wyroku skazującym, QS popełnił, na terytorium Bułgarii, nowe przestępstwo w postaci prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (zwane dalej „drugim przestępstwem”).
Postanowieniem sądu odsyłającego – sądu rejonowego w Nesebyrze, Bułgaria, które stało się prawomocne w dniu 9 marca 2022 r. (zwanym dalej „drugim wyrokiem skazującym”), QS został skazany na karę pozbawienia wolności w wymiarze trzech miesięcy, grzywnę w wysokości 150 BGN (około 77 EUR) oraz zatrzymanie prawa jazdy na okres 12 miesięcy.
W dniu 23 marca 2022 r. prokurator Rayonna prokuratura Burgas (prokuratury rejonowej w Burgas, Bułgaria), na podstawie art. 68 ust. 1 NK, złożył w sądzie odsyłającym wniosek mający na celu wykonanie pierwszego wyroku skazującego ze względu na to, że drugie przestępstwo zostało popełnione w trakcie określonego w tym wyroku okresu próby.
W tym kontekście sąd odsyłający wyraża wątpliwości co do wykładni decyzji ramowej 2008/675. W tym względzie zauważa on, że w drodze art. 8 ust. 2 NK dokonano transpozycji art. 3 ust. 1 tej decyzji ramowej, poprzez określenie, że prawomocny wyrok skazujący wydany przeciwko danej osobie w państwie członkowskim innym niż Republika Bułgarii, w odniesieniu do czynu, który stanowi przestępstwo zgodnie z NK, uwzględnia się w każdym postępowaniu karnym wszczętym przeciwko tej osobie w Bułgarii.
Tak jest jego zdaniem w przypadku pierwszego wyroku skazującego, ponieważ QS został prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku i sześciu miesięcy w Rumunii, a na podstawie informacji zebranych za pomocą instrumentów wzajemnej pomocy prawnej wykazano, że czyn stanowiący pierwsze przestępstwo jest przestępstwem również w rozumieniu NK.
Sąd odsyłający stwierdza ponadto, że w niniejszej sprawie spełnione są wszystkie przesłanki przewidziane w art. 68 ust. 1 NK dla rzeczywistego wykonania pierwszego wyroku skazującego. Przed upływem okresu próby określonego we wspomnianym wyroku QS popełnił bowiem inne umyślne przestępstwo, za które został skazany na karę pozbawienia wolności.
Sąd ten uważa zatem, że jest zobowiązany uwzględnić pierwszy wyrok skazujący i na podstawie art. 68 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 NK zarządzić jego rzeczywiste wykonanie. Zdaniem sądu odsyłającego powstaje jednak pytanie, czy art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675 nie stoi na przeszkodzie takiemu uwzględnieniu.
Sąd odsyłający twierdzi, że przepis ten, zgodnie z jego wykładnią dokonaną przez Trybunał w szczególności w wyroku z dnia 21 września 2017 r., Beshkov (C‑171/16, EU:C:2017:710), wymaga odstąpienia od rewizji decyzji związanej z wykonaniem wcześniejszego wyroku skazującego. Uważa on jednak, że niniejsza sprawa różni się od sprawy zakończonej wspomnianym wyrokiem, gdyż ewentualna zmiana warunków wykonania pierwszego wyroku nie wynikałaby z dyskrecjonalnej decyzji tego sądu, lecz z ustawowego obowiązku przewidzianego w art. 68 ust. 1 NK.
W tych okolicznościach Rayonen sad Nesebar (sąd rejonowy w Nesebyrze) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 3 ust. 3 decyzji ramowej [2008/675] należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu krajowemu takiemu jak [wynikające z] art. 68 ust. 1 [NK] w związku z art. 8 ust. 2 [tego kodeksu], które przewiduje, że sąd krajowy, do którego wpłynął wniosek o wykonanie kary orzeczonej w związku z uprzednim wyrokiem skazującym przez sąd innego państwa członkowskiego, może w tym celu, w ramach zarządzenia faktycznego wykonania, zmienić zasady wykonania tej ostatniej kary?”.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
Poprzez swoje pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675 należy interpretować w ten sposób, że pozwala on sądowi państwa członkowskiego, do którego wpłynął wniosek o wykonanie kary orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, wymierzonej prawomocnym wyrokiem skazującym wydanym uprzednio w innym państwie członkowskim za inne czyny, na uchylenie tego zawieszenia i nakazanie rzeczywistego wykonania tej kary.
Na wstępie należy zbadać, czy taki wniosek jest objęty zakresem stosowania decyzji ramowej 2008/675.
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 wspomnianej decyzji ramowej 2008/675 ma ona na celu określenie warunków, na jakich wcześniejsze wyroki skazujące wydane wobec danej osoby w jednym państwie członkowskim są uwzględniane w ramach nowego postępowania karnego, wszczętego przeciwko tej samej osobie, o inne czyny, w innym państwie członkowskim (wyrok z dnia 5 lipca 2018 r., Lada,C‑390/16, EU:C:2018:532, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 2 rzeczonej decyzji ramowej pojęcie „wyroku skazującego” obejmuje każde prawomocne orzeczenie sądu właściwego w sprawach karnych uznające daną osobę za winną popełnienia przestępstwa.
Z powyższego wynika, że – jak zauważył zasadniczo rzecznik generalny w pkt 36 opinii – decyzja ramowa 2008/675 ma zastosowanie do każdego nowego postępowania karnego wszczętego w jednym państwie członkowskim przeciwko osobie, wobec której zapadł prawomocny wyrok skazujący wydany uprzednio w innym państwie członkowskim za inne czyny.
Ponadto z art. 3 ust. 2 tej decyzji ramowej w świetle jej motywów 2 i 7 wynika, że do celów stosowania wspomnianej decyzji ramowej pojęcie „nowego postępowania karnego” obejmuje postępowanie przygotowawcze, sądowe i wykonawcze (zob. podobnie wyrok z dnia 5 lipca 2018 r., Lada (C‑390/16, EU:C:2018:532, pkt 29, 30).
Tak więc decyzja ramowa 2008/675 ma zastosowanie nie tylko do postępowań związanych z określeniem i wykazaniem ewentualnej winy osoby ściganej, ale także do postępowań dotyczących wykonania kary, w przypadku których należy uwzględnić karę wymierzoną w zapadłym uprzednio w innym państwie członkowskim wyroku skazującym, który stał się prawomocny (zob. podobnie wyrok z dnia 21 września 2017 r., Beshkov,C‑171/16, EU:C:2017:710, pkt 28).
W niniejszej sprawie wniosek w postępowaniu głównym, o którym mowa w pkt 15 niniejszego wyroku, został złożony w jednym państwie członkowskim, a mianowicie w Republice Bułgarii, przeciwko osobie, wobec której zapadł pierwszy prawomocny wyrok skazujący wydany uprzednio w innym państwie członkowskim, a mianowicie w Rumunii.
Ponadto chociaż wniosek ten służy rzeczywistemu wykonaniu kary wymierzonej tym pierwszym wyrokiem skazującym, został on złożony ze względu na wydanie w Bułgarii drugiego wyroku, skazującego wspomnianą osoby za inne czyny, i wpisuje się w postępowanie związane z wykonaniem tego drugiego wyroku skazującego, w przypadku którego należy uwzględnić karę wymierzoną wspomnianym pierwszym wyrokiem skazującym wydanym w Rumunii.
Jak bowiem zauważył rzecznik generalny w pkt 40 opinii, z mającego zastosowanie prawa krajowego, przedstawionego w postanowieniu odsyłającym, wynika, że w sytuacji gdy – tak jak w niniejszej sprawie – osoba uprzednio skazana na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, również w innym państwie członkowskim, zostaje ponownie skazana na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne popełnione w okresie próby określonym w pierwszym wyroku skazującym, sąd właściwy do celów wydania nowego wyroku skazującego orzeka również w przedmiocie wykonania kary z zawieszeniem jej wykonania wymierzonej pierwszym wyrokiem skazującym.
Z powyższego wynika, że wniosek w postępowaniu głównym wpisuje się w ramy nowego postępowania karnego wszczętego w jednym państwie członkowskim przeciwko osobie, wobec której zapadł prawomocny wyrok skazujący wydany uprzednio w innym państwie członkowskim za inne czyny, a tym samym jest objęty zakresem stosowania decyzji ramowej 2008/675.
W tych okolicznościach należy rozumieć, że poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego pozwalającemu sądowi tego państwa rozpatrującemu w ramach nowego postępowania karnego wszczętego przeciwko osobie, wobec której zapadł prawomocny wyrok skazujący na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wydany uprzednio w innym państwie członkowskim w związku z innymi czynami – który to wyrok nie został jeszcze w całości wykonany – wniosek o wykonanie tego wyroku skazującego na uchylenie tego zawieszenia i zarządzenie rzeczywistego wykonania tej kary.
W tym względzie należy przede wszystkim podkreślić, że celem wspomnianej decyzji ramowej, zgodnie z jej motywem 6, nie jest wykonywanie w jednym państwie członkowskim orzeczeń sądowych wydanych w innych państwach członkowskich. Jak wynika z jej motywów 2 i 5–7, zmierza ona natomiast do tego, aby każde państwo członkowskie dopilnowało, aby z uprzednimi wyrokami skazującymi wydanymi w innym państwie członkowskim wiązały się skutki prawne równoważne skutkom, jakie wiążą się z wyrokami skazującymi wydanymi przez jego własne sądy zgodnie z prawem krajowym, w celu dokonania oceny uprzedniej karalności danej osoby, uwzględnienia powrotu do przestępstwa oraz określenia rodzaju kar i zasad wykonania, które mogą zostać zastosowane [zob. podobnie wyrok z dnia 15 kwietnia 2021 r., AV (Wyrok łączny), C‑221/19, EU:C:2021:278, pkt 47–49 i przytoczone tam orzecznictwo].
Zgodnie z tym celem art. 3 ust. 1 wspomnianej decyzji ramowej, w świetle jej motywu 5, nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, po pierwsze, by w toku nowego postępowania karnego wszczętego względem danej osoby zostały uwzględnione wcześniejsze wyroki skazujące zapadłe względem niej za inne czyny w innym państwie członkowskim, które to wyroki są znane dzięki właściwym instrumentom wzajemnej pomocy prawnej lub instrumentom wymiany informacji pochodzących z rejestrów karnych – w zakresie, w jakim zgodnie z prawem krajowym uwzględniane są wcześniejsze krajowe wyroki skazujące – oraz po drugie, by wiązały się z nimi skutki równoważne skutkom wiążącym się z uprzednimi krajowymi wyrokami skazującymi, zgodnie z prawem krajowym, niezależnie od tego, czy skutki te uznawane są za skutki faktyczne, czy proceduralne lub materialne skutki prawne [zob. podobnie wyrok z dnia 15 kwietnia 2021 r., AV (Wyrok łączny), C‑221/19, EU:C:2021:278, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo].
Jednakże, zgodnie z art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675, uwzględnienie w nowym postępowaniu karnym wyroków skazujących zapadłych uprzednio w innym państwie członkowskim nie może skutkować naruszeniem, uchyleniem ani rewizją ze strony państwa członkowskiego prowadzącego nowe postępowanie karne tych uprzednich wyroków skazujących ani jakichkolwiek decyzji związanych z ich wykonaniem, które to wyroki powinny być uwzględniane w formie, w jakiej zostały wydane [wyrok z dnia 15 kwietnia 2021 r., AV (Wyrok łączny), C‑221/19, EU:C:2021:278, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo].
Uzupełniając ten przepis, art. 3 ust. 4 tej decyzji ramowej stanowi, że jej art. 3 ust. 1 nie ma zastosowania w zakresie, w jakim uwzględnienie uprzedniego wyroku skazującego – gdyby był on krajowym wyrokiem skazującym, który zapadł w państwie członkowskim prowadzącym nowe postępowanie – skutkowałoby, zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego, naruszeniem, uchyleniem lub rewizją wspomnianego uprzedniego wyroku skazującego lub jakichkolwiek decyzji związanych z jego wykonaniem.
Do celów stosowania art. 3 ust. 3 i 4 wspomnianej decyzji ramowej jej motyw 14 uściśla, że „naruszenie wyroku [skazującego] lub jego wykonania” ma miejsce w szczególności wtedy, gdy zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskiego, w którym toczy się nowe postępowanie karne, kara wymierzona uprzednim wyrokiem skazującym zostaje zaliczona na poczet innej kary lub włączona do innej kary, która ma być następnie w skuteczny sposób wykonana, w zakresie, w jakim ten wyrok skazujący nie został jeszcze wykonany lub w jakim jego wykonanie nie zostało przekazane drugiemu państwu członkowskiemu.
W tym względzie Trybunał w pierwszej kolejności orzekł, że art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675 w związku z motywem 6 tej decyzji ramowej należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje, że sąd krajowy, do którego wniesiono sprawę w ramach nowego postępowania karnego, może uchylić zawieszenie wykonania orzeczone w związku z karą pozbawienia wolności wymierzoną prawomocnym wyrokiem wydanym uprzednio w innym państwie członkowskim i w całości wykonanym oraz przekształcić tę karę w bezwzględną karę pozbawienia wolności. Uwzględnienie tego wyroku skazującego w takich okolicznościach skutkowałoby bowiem zrewidowaniem zasad wykonania wspomnianego wyroku skazującego (zob. podobnie wyrok z dnia 21 września 2017 r., Beshkov,C‑171/16, EU:C:2017:710, pkt 44–47).
Z powyższego wynika, że jeśli chodzi o prawomocny wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wydany uprzednio w jednym z państw członkowskich i w całości wykonany, art. 3 ust. 3 i 4 decyzji ramowej 2008/675 w związku z jej motywami 6 i 14 stoi na przeszkodzie temu, by sąd krajowy uwzględnił ten wyrok skazujący w taki sam sposób jak krajowy wyrok skazujący i uznał, że wyrok ten ma skutki równoważne z tymi, które wiążą się z krajowymi wyrokami skazującymi, jeżeli skutkowałoby to, zgodnie z obowiązującym prawem krajowym, uchyleniem zawieszenia warunkowego wykonania kary wymierzonej tym wyrokiem skazującym i przekształceniem tej kary w bezwzględną karę pozbawienia wolności.
W drugiej kolejności Trybunał wyjaśnił, że uwzględnienie wydanego uprzednio w innym państwie członkowskim prawomocnego wyroku skazującego, który nie został w całości wykonany, w nowym postępowaniu karnym wszczętym przeciwko tej samej osobie o inne czyny w celu orzeczenia kary łącznej uwzględniającej karę wymierzoną w tym wyroku, nie skutkuje naruszeniem tego wyroku skazującego ani żadnej decyzji związanej z jego wykonaniem, w rozumieniu art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675 w związku z jej motywem 14, jeżeli ten sam wyrok skazujący został przekazany i uznany zgodnie z decyzją ramową 2008/909 w celu jego wykonania w państwie członkowskim, w którym toczy się nowe postępowanie karne [zob. podobnie wyrok z dnia 15 kwietnia 2021 r., AV (Wyrok łączny), C‑221/19, EU:C:2021:278, pkt 55, 56].
W tym kontekście należy zauważyć, jak podkreślił rzecznik generalny w pkt 51 opinii, że jeśli chodzi o prawomocny wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, przekazanie tego wyroku skazującego właściwemu organowi państwa członkowskiego, w którym prowadzone jest nowe postępowanie karne, i uznanie wspomnianego wyroku skazującego przez to państwo członkowskie są regulowane nie decyzją ramową 2008/909, lecz decyzją ramową 2008/947 [zob. podobnie wyrok z dnia 26 marca 2020 r., A.P. (Warunki zawieszenia), C‑2/19, EU:C:2020:237, pkt 59]. Zakresy stosowania tych dwóch decyzji ramowych wzajemnie się bowiem wykluczają, co wynika z art. 1 ust. 3 lit. a) decyzji ramowej 2008/947.
Niemniej jednak, zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ostatniej decyzji ramowej, jednym ze skutków uznania wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest właśnie powierzenie właściwemu organowi wykonującego nakaz państwa członkowskiego uprawnienia do przyjęcia środków dotyczących pierwotnie orzeczonego zawieszenia, które okazują się konieczne w przypadku popełnienia przez osobę skazaną nowego przestępstwa, w tym w szczególności uchylenia zawieszenia wykonania kary [zob. podobnie wyrok z dnia 26 marca 2020 r., A.P. (Warunki zawieszenia), C‑2/19, EU:C:2020:237, pkt 47–49].
Z powyższego wynika, że co się tyczy prawomocnego wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, który został wydany uprzednio w jednym z państw członkowskich i który nie został w całości wykonany, to jedynie w sytuacji gdy ten wyrok został przekazany i uznany zgodnie z decyzją ramową 2008/947, art. 3 ust. 3 i 4 decyzji ramowej 2008/675 w świetle jej motywów 6 i 14 nie staje na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy uwzględnił ten wyrok skazujący w taki sam sposób jak krajowy wyrok skazujący i uznał, że wspomniany wyrok skazujący ma skutki równoważne z tymi, jakie wiążą się z krajowymi wyrokami skazującymi, jeżeli takie uwzględnienie skutkuje uchyleniem warunkowego zawieszenia wykonania kary oraz zarządzeniem rzeczywistego wykonania wspomnianej kary. Tylko bowiem w takim przypadku takie uwzględnienie tego wyroku skazującego nie skutkowałoby naruszeniem decyzji związanych z jego wykonaniem w rozumieniu wspomnianego przepisu.
W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, po pierwsze, że po skazaniu w Rumunii na karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania okres dwóch lat upływający z dniem 24 czerwca 2021 r. QS popełnił w dniu 1 września 2020 r., czyli w okresie próby określonym w pierwszym wyroku skazującym, drugie przestępstwo, za które został skazany w Bułgarii. Wynika z tego, że pierwszy wyrok skazujący nie został wykonany w całości w dniu popełnienia drugiego przestępstwa.
Po drugie, zdaniem sądu odsyłającego, uwzględnienie w postępowaniu głównym pierwszego wyroku skazującego w taki sam sposób jak krajowego wyroku skazującego i uznanie, że z tym wyrokiem skazującym wiążą się skutki równoważne z tymi, które wiążą się z krajowymi wyrokami skazującymi, skutkowałoby, zgodnie z prawem krajowym stosownie do jego wykładni dokonanej przez ten sąd, zobowiązaniem tego sądu do uchylenia warunkowego zawieszenia wykonania tej kary i zarządzenia rzeczywistego wykonania wspomnianego wyroku skazującego.
Tymczasem, jak wskazano w pkt 43 niniejszego wyroku, takie uwzględnienie pierwszego wyroku skazującego może mieć miejsce tylko wtedy, gdy wykonanie tego wyroku skazującego zostało przekazane i uznane w państwie członkowskim, w którym toczy się nowe postępowanie karne, czyli w niniejszym przypadku w Bułgarii, z poszanowaniem warunków przewidzianych w decyzji ramowej 2008/947.
Jednakże z postanowienia odsyłającego w żaden sposób nie wynika, że wyrok Curtea de Apel Cluj (sądu apelacyjnego w Klużu) wspomniany w pkt 12 niniejszego wyroku został przekazany na podstawie tej decyzji ramowej właściwym organom bułgarskim w celu jego uznania i nadzorowania przestrzegania warunków zawieszenia orzeczonych tym wyrokiem, czego sprawdzenie należy jednak do sądu odsyłającego.
Należy jeszcze dodać, że przywołana przez sąd odsyłający okoliczność, iż tego rodzaju naruszenie zasad wykonania kary wymierzonej pierwszym wyrokiem skazującym, w brzmieniu, w jakim został ogłoszony, nie wynikałoby z rewizji tego wyroku skazującego z inicjatywy tego sądu lub osoby skazanej, lecz wynikałaby, zgodnie z ustawą bułgarską, z uwzględnienia wspomnianego wyroku skazującego, tak jakby został on wydany przez sądy bułgarskie, jest w tym względzie bez znaczenia. Wystarczy bowiem stwierdzić, że sąd krajowy nie może w ten sposób uwzględnić uprzedniego prawomocnego wyroku skazującego wydanego w innym państwie członkowskim, poza przypadkami przewidzianymi w decyzji ramowej 2008/947.
W świetle ogółu powyższych rozważań na przedłożone Trybunałowi pytanie należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 3 ust. 3 decyzji ramowej 2008/675 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego pozwalającemu sądowi tego państwa rozpatrującemu w ramach nowego postępowania karnego wszczętego przeciwko osobie, wobec której zapadł prawomocny wyrok skazujący na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wydany uprzednio w innym państwie członkowskim w związku z innymi czynami – który to wyrok nie został jeszcze w całości wykonany – wniosek o wykonanie tego wyroku skazującego na uchylenie tego zawieszenia i zarządzenie rzeczywistego wykonania tej kary, pod warunkiem że wspomniany wyrok skazujący został przekazany i uznany w państwie członkowskim, w którym toczy się nowe postępowanie karne, zgodnie z decyzją ramową 2008/947.
W przedmiocie kosztów
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 3 ust. 3 decyzji ramowej Rady 2008/675/WSiSW z dnia 24 lipca 2008 r. w sprawie uwzględniania w nowym postępowaniu karnym wyroków skazujących zapadłych w państwach członkowskich Unii Europejskiej
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego pozwalającemu sądowi tego państwa rozpatrującemu w ramach nowego postępowania karnego wszczętego przeciwko osobie, wobec której zapadł prawomocny wyrok skazujący na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wydany uprzednio w innym państwie członkowskim w związku z innymi czynami – który to wyrok nie został jeszcze w całości wykonany – wniosek o wykonanie tego wyroku skazującego na uchylenie tego zawieszenia i zarządzenie rzeczywistego wykonania tej kary, pod warunkiem że wspomniany wyrok skazujący został przekazany i uznany w państwie członkowskim, w którym toczy się nowe postępowanie karne, zgodnie z decyzją ramową Rady 2008/947/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków i decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia w celu nadzorowania przestrzegania warunków zawieszenia i obowiązków wynikających z kar alternatywnych.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: bułgarski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło