C-234/25

Wydanie tymczasowe WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba) z dnia 9 lipca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Ochrona konsumentów – Prawa konsumentów – Dyrektywa 2011/83/UE – Wyjątki od prawa do odstąpienia od umowy – Umowy o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na nośniku materialnym – Artykuł 16 akapit pierwszy lit. m) – Abonament na usługę transmisji danych w sposób ciągły (streamingu) – Świadczenie usług cyfrowych – Oferta o dynamicznym charakterze wykraczająca poza samo stabilne i, w stosownych przypadkach, ciągłe udostępnianie określonych treści W sprawie C‑234/25 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) postanowieniem z dnia 19 marca 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 marca 2025 r., w postępowaniu: Sky Österreich Fernsehen GmbH przeciwko Verein für Konsumenteninformation, TRYBUNAŁ (pierwsza izba), w składzie: F. Biltgen, prezes izby, I. Ziemele, A. Kumin, S. Gervasoni i M. Bošnjak (sprawozdawca), sędziowie, rzecznik generalny: M. Szpunar, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu Sky Österreich Fernsehen GmbH – G. Staber, Rechtsanwältin, –        w imieniu Verein für Konsumenteninformation – A.M. Kosesnik-Wehrle, H. Kosesnik-Wehrle i S. Langer, Rechtsanwälte, –        w imieniu rządu włoskiego – S. Fiorentino, w charakterze pełnomocnika, którego wspierali I. Fresu, procuratore dello Stato, i D.G. Pintus, avvocato dello Stato, –        w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna, w charakterze pełnomocnika, –        w imieniu Komisji Europejskiej – P. Kienapfel i I. Rubene, w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2026 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 pkt 11 i art. 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniającej dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającej dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. 2011, L 304, s. 64). 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Sky Österreich Fernsehen GmbH (zwaną dalej „Sky Österreich”) a Verein für Konsumenteninformation (zwanym dalej „VKI”) w przedmiocie istnienia prawa do odstąpienia od umowy przez konsumentów, którzy zawarli umowę abonamentu usługi transmisji danych w sposób ciągły (streamingu) oferowaną przez Sky Österreich. Ramy prawne Prawo Unii –       Dyrektywa 2011/83 3        Motywy 4 i 19 dyrektywy 2011/83, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. (Dz.U. 2019, L 328, s. 7) (zwanej dalej „dyrektywą 2011/83”), stanowią: „(4)      […] Harmonizacja niektórych aspektów umów z udziałem konsumentów zawieranych na odległość i niektórych aspektów umów z udziałem konsumentów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa jest niezbędna w celu wspierania rzeczywistego rynku wewnętrznego dla konsumentów, opartego na właściwej równowadze pomiędzy wysokim poziomem ochrony konsumentów i konkurencyjnością przedsiębiorstw, przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania zasady pomocniczości. […] (19)      Treści cyfrowe oznaczają dane wytwarzane i dostarczane w formie cyfrowej, takie jak: programy komputerowe, aplikacje, gry, muzyka, nagrania wizualne lub teksty, bez względu na to, czy dostęp do nich osiąga się poprzez pobieranie czy poprzez odbiór danych transmitowanych strumieniowo, na trwałym nośniku czy przy użyciu jakichkolwiek innych środków. Umowy o dostarczanie treści cyfrowych powinny wchodzić w zakres niniejszej dyrektywy. Jeżeli treści cyfrowe dostarczane są na trwałym nośniku, takim jak płyty CD lub DVD, treści te powinny być uznawane za towary w rozumieniu niniejszej dyrektywy. Tak jak w przypadku umów, których przedmiotem jest dostarczanie wody, gazu lub energii elektrycznej, w przypadku gdy nie są one wystawione na sprzedaż w ograniczonej objętości lub w ustalonej ilości, lub dostarczanie centralnego ogrzewania, umowy, których przedmiotem jest dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na trwałym nośniku nie powinny być klasyfikowane, do celów niniejszej dyrektywy, ani jako umowy sprzedaży, ani jako umowy o świadczenie usług. W przypadku takich umów konsument powinien mieć prawo do odstąpienia od umowy, chyba że wyraził zgodę na rozpoczęcie wykonywania umowy w okresie na odstąpienie od umowy i przyjął do wiadomości, że w związku z tym utraci prawo do odstąpienia od umowy. […]”. 4        Artykuł 1 dyrektywy 2011/83, zatytułowany „Przedmiot”, stanowi: „Niniejsza dyrektywa, poprzez osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony konsumentów, ma przyczyniać się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego w drodze zbliżenia niektórych aspektów przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich, dotyczących umów zawieranych między konsumentami a przedsiębiorcami”. 5        Artykuł 2 tej dyrektywy, zatytułowany „Definicje”, stanowi: „Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje: […] 7)      »umowa zawierana na odległość« oznacza każdą umowę zawartą między przedsiębiorcą i konsumentem w ramach zorganizowanego systemu sprzedaży lub świadczenia usług na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności przedsiębiorcy i konsumenta, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie; […] 11)      »treści cyfrowe« oznaczają treści cyfrowe w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/770 [z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści cyfrowych i usług cyfrowych (Dz.U. 2019, L 136, s. 1)]; […] 16)      »usługa cyfrowa« oznacza usługę cyfrową w rozumieniu art. 2 pkt 2 dyrektywy [2019/770]; […]”. 6        Artykuł 9 wskazanej dyrektywy, zatytułowany „Prawo do odstąpienia od umowy”, przewiduje w ust. 1: „Z zastrzeżeniem przypadków, gdy zastosowanie mają wyjątki przewidziane w art. 16, konsumentowi przysługuje prawo do odstąpienia od umowy w przypadku umowy zawieranej na odległość lub umowy zawieranej poza lokalem przedsiębiorstwa przez okres 14 dni, bez podawania jakichkolwiek powodów i bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów innych niż koszty przewidziane w art. 13 ust. 2 i art. 14”. 7        Artykuł 14 tej samej dyrektywy, zatytułowany „Obowiązki konsumenta w przypadku odstąpienia od umowy”, w ust. 3 stanowi: „W przypadku gdy konsument wykonuje prawo do odstąpienia od umowy po zgłoszeniu żądania zgodnie z art. 7 ust. 3 lub art. 8 ust. 8, konsument płaci przedsiębiorcy kwotę, która jest proporcjonalna do zakresu świadczeń spełnionych do chwili, w której konsument poinformował przedsiębiorcę o skorzystaniu z prawa do odstąpienia od umowy, w porównaniu z całym zakresem umowy. Proporcjonalna kwota, którą konsument ma zapłacić przedsiębiorcy, jest obliczana na podstawie łącznej ceny uzgodnionej w umowie. Jeżeli łączna cena jest nadmierna, proporcjonalna kwota obliczana jest na podstawie wartości rynkowej spełnionych świadczeń”. 8        Artykuł 16 dyrektywy 2011/83, zatytułowany „Wyjątki od prawa do odstąpienia od umowy”, stanowi w akapicie pierwszym lit. m): „Państwa członkowskie nie mogą przewidzieć prawa do odstąpienia od umowy określonego w art. 9–15 w odniesieniu do umów zawieranych na odległość i umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa w następujących przypadkach: […] m)      umów o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na nośniku materialnym, jeżeli rozpoczęto spełnianie świadczenia i zgodnie z umową na konsumencie spoczywa obowiązek zapłaty, w przypadku gdy: (i)      konsument wyraził uprzednią wyraźną zgodę na rozpoczęcie świadczenia w czasie trwania okresu na odstąpienie od umowy; (ii)      konsument przyjął do wiadomości, że tym samym traci on przysługujące mu prawo do odstąpienia od umowy; oraz (iii)      przedsiębiorca dostarczył potwierdzenie zgodnie z art. 7 ust. 2 lub art. 8 ust. 7. […]”. –       Dyrektywa 2019/770 9        Artykuł 2 dyrektywy 2019/770, zatytułowany „Definicje”, stanowi: „Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje: 1)      »treści cyfrowe« oznaczają dane wytwarzane i dostarczane w postaci cyfrowej; 2)      »usługa cyfrowa« oznacza: a)      usługę pozwalającą konsumentowi na wytwarzanie, przetwarzanie i przechowywanie danych lub dostęp do nich w postaci cyfrowej; lub b)      usługę pozwalającą na wspólne korzystanie z danych w postaci cyfrowej, które zostały przesłane lub wytworzone przez konsumenta lub innych użytkowników tej usługi, lub inne formy interakcji przy pomocy takich danych”. […]”. –       Dyrektywa 2019/2161 10      Motyw 30 dyrektywy 2019/2161 przewiduje: „Definicje treści cyfrowych i usług cyfrowych w dyrektywie [2011/83] powinny zostać dostosowane do definicji zawartych w dyrektywie [2019/770]. Treści cyfrowe, które podlegają przepisom dyrektywy [2019/770], obejmują pojedynczą dostawę, szereg odrębnych dostaw lub dostawę w sposób ciągły przez okres czasu. Kryterium dostawy w sposób ciągły nie powinna być koniecznie jej długoterminowość. Przypadki takie jak transmisja strumieniowa na żywo (web streaming) krótkiego filmu wideo należy uznać za dostawę w sposób ciągły przez okres czasu, niezależnie od faktycznej długości pliku audiowizualnego. Dlatego dokonanie rozróżnienia między niektórymi rodzajami treści cyfrowych i usług cyfrowych może być trudne, ponieważ i jedne, i drugie mogą wiązać się z dostawą w sposób ciągły przez przedsiębiorcę przez cały czas trwania umowy. Przykładem usług cyfrowych są usługi wymiany treści wideo i audio oraz inne usługi przechowywania plików online, edycja tekstów lub gry oferowane w chmurze, usługi przechowywania danych w chmurze, poczty elektronicznej, mediów społecznościowych i aplikacji działających w oparciu o chmury. Ciągłe zaangażowanie dostawcy usług uzasadnia zastosowanie przepisów dotyczących prawa do odstąpienia od umowy zawartych w dyrektywie [2011/83], które skutecznie umożliwiają konsumentowi przetestowanie usługi i podjęcie decyzji w ciągu 14-dniowego okresu od zawarcia umowy, czy chce nadal z niej korzystać. Wiele umów o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na nośniku materialnym, charakteryzuje pojedyncza dostawa konsumentowi określonego fragmentu lub fragmentów treści cyfrowych, takich jak określone pliki muzyczne lub pliki wideo. Umowy o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na trwałym nośniku materialnym, pozostają objęte wyjątkiem od prawa do odstąpienia od umowy określonym w art. 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy [2011/83], który stanowi, że konsument traci prawo do odstąpienia od umowy w przypadku rozpoczęcia wykonywania umowy, na przykład w przypadku pobrania lub strumieniowego odtwarzania treści, z zastrzeżeniem udzielenia przez konsumenta uprzedniej wyraźnej zgody na rozpoczęcie świadczenia w czasie trwania okresu na odstąpienie od umowy oraz przyjęcia przez niego do wiadomości, że tym samym traci on przysługujące mu prawo do odstąpienia od umowy. W razie wątpliwości co do tego, czy umowa jest umową o świadczenie usług, czy umową o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na nośniku materialnym, należy stosować przepisy dotyczące prawa do odstąpienia od umowy w przypadku usług”. Prawo austriackie 11      Paragraf 18 Bundesgesetz über Fernabsatz- und außerhalb von Geschäftsräumen geschlossene Verträge (Fern- und Auswärtsgeschäfte-Gesetz – FAGG) [ustawy federalnej o sprzedaży na odległość i umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa (ustawy o sprzedaży na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa)] z dnia 29 kwietnia 2014 r. (BGBl. I, 33/2014), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (BGBl. I, 109/2022), zatytułowany „Wyjątki od prawa do odstąpienia od umowy”, stanowi: „1)      Konsument nie jest uprawniony do odstąpienia od umowy w przypadku umów zawieranych na odległość lub umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa dotyczących: […] 11.      udostępniania treści cyfrowych, niedostarczanych na trwałym nośniku danych, jeżeli przedsiębiorca rozpoczął wykonywanie umowy, przy czym w tych przypadkach, w których konsument zgodnie z umową jest zobowiązany do zapłaty, utrata prawa do odstąpienia następuje, jeżeli ponadto a)      konsument wyraził wyraźną zgodę na rozpoczęcie wykonywania umowy przed upływem terminu do odstąpienia od umowy, b)      konsument potwierdził, że przyjął do wiadomości, iż w wyniku wcześniejszego rozpoczęcia wykonywania umowy utraci prawo do odstąpienia od umowy, i c)      przedsiębiorca udostępnił konsumentowi egzemplarz lub potwierdzenie zgodnie z § 5 ust. 2 lub § 7 ust. 3. […]”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne 12      Sky Österreich jest austriacką prywatną spółką telewizyjną, która oferuje między innymi usługę streamingu na terytorium Austrii. W tym celu treści cyfrowe oferowane do oglądania znajdują się na serwerze, do którego klienci otrzymują dostęp na swoich urządzeniach końcowych przez link lub aplikację. Klienci mogą oglądać za pośrednictwem Internetu programy zawarte w abonamencie zarówno na żywo („live”), jak i na życzenie („on demand”). W zależności od dostępnych licencji możliwe jest także pobranie tych treści. W takiej sytuacji treści cyfrowe mogą zostać zapisane na własnym nośniku pamięci i odtworzone niezależnie od tego, czy dany użytkownik ma dostęp do Internetu. Pobrana treść może być obejrzana tylko raz, a oglądanie musi zostać zakończone w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia pobierania. 13      Abonament na usługę streamingu można zakupić u strony pozwanej w dwóch pakietach, a mianowicie „Sport & Live TV” oraz „Fiction & Live TV”. Dokonanie zakupu abonamentu przez Internet (online) jest możliwe tylko wtedy, gdy klient zgadza się na postanowienie umowne, w którym potwierdza, że zapoznał się z informacjami dotyczącymi prawa do odstąpienia od umowy i że zgadza się, by Sky Österreich rozpoczęła wykonanie umowy bez oczekiwania na upływ 14-dniowego okresu na odstąpienie od umowy, i przyznaje, że w związku z tym traci prawo do odstąpienia od umowy w przypadku dokonania zakupu abonamentu. 14      VKI, stowarzyszenie ochrony konsumentów, uważa, że ta informacja o prawie do odstąpienia od umowy jest dla konsumentów niewystarczająca. Abonament na usługę streamingu stanowi „usługę cyfrową”, w przypadku której jedynie całkowite wykonanie usługi prowadzi do utraty prawa do odstąpienia od umowy. Natomiast Sky Österreich jest zdania, że usługa streamingu stanowi „treść cyfrową”, w związku z czym zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 11 federalnej ustawy o sprzedaży na odległość i umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa, w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, prawo do odstąpienia od umowy jest wyłączone z chwilą rozpoczęcia wykonywania umowy. 15      Powództwo VKI o nakazanie Sky Österreich zaprzestania stosowania w stosunkach gospodarczych z konsumentami postanowienia umownego, o którym mowa w pkt 13 niniejszego wyroku, zostało oddalone w pierwszej instancji. Natomiast apelacja VKI została uwzględniona, a wyrok sądu pierwszej instancji został zmieniony, ponieważ usługa streamingu oferowana przez Sky Österreich została zakwalifikowana jako świadczenie „usługi cyfrowej”, w odniesieniu do której prawo do odstąpienia od umowy można wykluczyć tylko wtedy, gdy usługa została w pełni wykonana. 16      Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria), będący sądem odsyłającym, do którego Sky Österreich wniosła skargę rewizyjną, zastanawia się nad kryteriami pozwalającymi ustalić, czy usługa streamingu taka jak ta oferowana przez Sky Österreich wchodzi w zakres dostarczania treści cyfrowych, czy też usług cyfrowych. 17      Zdaniem sądu odsyłającego usługi świadczone przez Sky Österreich odpowiadają danym tworzonym i dostarczanym w postaci cyfrowej, a zatem wchodzą w zakres definicji „treści cyfrowych”. Sąd ten wskazuje, że streaming oznacza jedynie proces transmisji danych umożliwiający oglądanie lub odsłuchiwanie danych podczas ich transmisji. Niemniej jednak takie usługi można również uznać za odpowiadające okoliczności przechowywania danych w postaci cyfrowej lub dostępu do danych w postaci cyfrowej, a zatem za „usługę cyfrową”, tym bardziej że nie są one świadczone w formie jednorazowego udostępnienia, że zazwyczaj towarzyszą im aktualizacje dostępnych treści i indywidualne rekomendacje oparte na zachowaniu danego użytkownika i że umowa jest co do zasady pomyślana na dłuższy okres. 18      W tych okolicznościach Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem: „Czy art. 16 lit. m) [dyrektywy 2011/83] w związku z art. 2 pkt 11 tej dyrektywy powinien być interpretowany w ten sposób, że oferowanie usług transmisji strumieniowej [streamingu], podczas których udostępnione do oglądania treści cyfrowe znajdują się na serwerze, do którego klienci otrzymują dostęp na swoim urządzeniu końcowym poprzez link lub aplikację i potem za pośrednictwem Internetu mogą oglądać zawarte w ich abonamencie programy zarówno na żywo (»live«), jak i na życzenie (»on demand«) lub też mogą alternatywnie pobierać te treści cyfrowe i zapisywać [przechowywać] je na własnym nośniku pamięci, i niezależnie od tego, czy mają dostęp do Internetu, mogą je raz obejrzeć w ciągu 48 godzin – jest dostawą »treści cyfrowych« w rozumieniu tych przepisów?”. W przedmiocie wniosku o otwarcie ustnego etapu postępowania na nowo 19      Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 10 marca 2026 r. Sky Österreich wniosła na podstawie art. 83 regulaminu postępowania przed Trybunałem o otwarcie ustnego etapu postępowania na nowo. Uzasadnia ona zasadniczo swój wniosek tym, że nie zgadza się z niektórymi ocenami faktycznymi i prawnymi zawartymi w opinii rzecznika generalnego. 20      Zgodnie z art. 83 regulaminu postępowania Trybunał może w każdej chwili, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, postanowić o otwarciu ustnego etapu postępowania na nowo, w szczególności jeśli uzna, że okoliczności zawisłej przed nim sprawy nie są wystarczająco wyjaśnione. 21      W tym względzie należy przypomnieć, po pierwsze, że statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz regulamin postępowania nie dają zainteresowanym, o których mowa w art. 23 tego statutu, możliwości przedkładania uwag w odpowiedzi na opinię przedstawioną przez rzecznika generalnego (zob. wyrok z dnia 26 lutego 2026 r., VIRUS i in., C‑131/24, EU:C:2026:109, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). 22      Na podstawie art. 252 akapit drugi TFUE rzecznik generalny przedstawia publicznie, przy zachowaniu całkowitej bezstronności i niezależności, uzasadnioną opinię w sprawach, które zgodnie ze statutem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wymagają jego zaangażowania. Chodzi tu zatem nie o opinię skierowaną do sędziów lub stron, która pochodzi od organu spoza Trybunału, lecz o opinię indywidualną, uzasadnioną i publicznie wyrażoną przez członka samej instytucji. W tych okolicznościach opinia rzecznika generalnego nie może być przedmiotem dyskusji między stronami. Ponadto Trybunał nie jest związany ani tą opinią, ani uzasadnieniem, w oparciu o które rzecznik generalny dochodzi do zawartych w opinii wniosków. W konsekwencji okoliczność, że jedna z zainteresowanych stron nie zgadza się z opinią rzecznika generalnego, bez względu na to, jakie kwestie rzecznik generalny porusza w swojej opinii, nie może sama w sobie stanowić uzasadnienia dla otwarcia ustnego etapu postępowania na nowo (wyrok z dnia 26 lutego 2026 r., VIRUS i in., C‑131/24, EU:C:2026:109, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo). 23      Ponadto Trybunał, biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego, którym dysponuje, uważa, że okoliczności zawisłej przed nim sprawy zostały wystarczająco wyjaśnione, aby mógł orzec w przedmiocie niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. 24      W tych okolicznościach Trybunał, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, uznaje, że nie ma podstaw do wydania postanowienia o otwarciu ustnego etapu postępowania na nowo. W przedmiocie pytania prejudycjalnego 25      Na wstępie należy zauważyć, że o ile w swoim pytaniu sąd odsyłający odnosi się do przepisów dyrektywy 2011/83 w brzmieniu obowiązującym przed zmianami wprowadzonymi do niej dyrektywą 2019/2161, o tyle w uzasadnieniu wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd ten uwzględnił jednak te zmiany. Ponadto postanowienie odsyłające zawiera odesłanie do właściwego prawa krajowego w wersji, która weszła w życie w dniu 20 lipca 2022 r., a zatem po dacie rozpoczęcia stosowania przepisów transponujących dyrektywę 2019/2161, ustalonej, zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit drugi tej ostatniej dyrektywy, na dzień 28 maja 2022 r. W tych okolicznościach zadane pytanie należy zbadać w świetle dyrektywy 2011/83, zmienionej dyrektywą 2019/2161. 26      Poczyniwszy to uściślenie, należy uznać, że poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy 2011/83 w związku z art. 2 pkt 11 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że świadczenie usługi streamingu, w ramach której konsument może uzyskać dostęp, za pomocą hiperłącza lub aplikacji cyfrowej, do danych cyfrowych przechowywanych na serwerze w celu ich oglądania na żywo („live”), na życzenie („on demand”) lub w trybie offline po pobraniu na własny nośnik pamięci, wchodzi w zakres dostarczania „treści cyfrowych” w rozumieniu tych przepisów. 27      W tym względzie w art. 9–15 dyrektywy 2011/83 przyznano konsumentowi prawo do odstąpienia między innymi od umowy zawartej na odległość w rozumieniu art. 2 pkt 7 tej dyrektywy oraz ustanowiono warunki i zasady wykonywania tego prawa (wyrok z dnia 31 marca 2022 r., CTS Eventim, C‑96/21, EU:C:2022:238, pkt 25). 28      W art. 16 tej dyrektywy ustanowiono jednak wyjątki od tego prawa do odstąpienia od umowy, w szczególności w przypadku, o którym mowa w lit. m) akapit pierwszy tego artykułu, dotyczącym umowy o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na trwałym nośniku, pod warunkiem jednak, po pierwsze, że wykonywanie świadczenia już się rozpoczęło, a po drugie, że zgodnie ze wspomnianą umową na konsumencie spoczywa obowiązek zapłaty, że konsument wyraził uprzednią wyraźną zgodę na rozpoczęcie świadczenia w czasie trwania okresu na odstąpienie od umowy i że konsument ten przyjął do wiadomości, iż tym samym traci on przysługujące mu prawo do odstąpienia od umowy, a zainteresowany przedsiębiorca dostarczył potwierdzenie zgodnie z art. 7 ust. 2 lub art. 8 ust. 7 tej dyrektywy. 29      W celu ustalenia, czy usługa streamingu taka jak rozpatrywana w postępowaniu głównym odnosi się do dostarczania „treści cyfrowych” w rozumieniu art. 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy 2011/83, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarówno z wymogów jednolitego stosowania prawa Unii, jak i z zasady równości wynika, że pojęciom w danym przepisie prawa Unii, który nie zawiera żadnego wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich w celu określenia ich znaczenia i zakresu, należy zazwyczaj nadawać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię, której należy dokonywać z uwzględnieniem nie tylko treści tego przepisu, ale także jego kontekstu i celów realizowanych przez uregulowanie, którego stanowi on część [zob. podobnie wyroki: z dnia 21 grudnia 2023 r., BMW Bank i in., C‑38/21, C‑47/21 i C‑232/21, EU:C:2023:1014, pkt 133 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 30 kwietnia 2024 r., M.N. (EncroChat), C‑670/22, EU:C:2024:372, pkt 109 i przytoczone tam orzecznictwo]. 30      Biorąc pod uwagę okoliczność, że w żadnym z przepisów dyrektywy 2011/83 nie zawarto wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich w celu określenia znaczenia i zakresu pojęcia dostarczania „treści cyfrowych” w rozumieniu art. 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy 2011/83 w związku z art. 2 pkt 11 tej dyrektywy, należy uznać, że przepisom tym należy nadać w prawie Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię, zgodnie z metodologią przypomnianą w poprzednim punkcie niniejszego wyroku [zob. podobnie wyroki: z dnia 21 grudnia 2023 r., BMW Bank i in., C‑38/21, C‑47/21 i C‑232/21, EU:C:2023:1014, pkt 188; a także z dnia 30 kwietnia 2024 r., M.N. (EncroChat), C‑670/22, EU:C:2024:372, pkt 110]. 31      Co się tyczy w pierwszej kolejności wykładni językowej pojęcia „treści cyfrowych”, zostało ono zdefiniowane w art. 2 pkt 11 dyrektywy 2011/83 jako odnoszące się do treści cyfrowych w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 2019/770. Ten ostatni przepis odnosi się do „danych wytwarzanych i dostarczanych w postaci cyfrowej”. 32      W tym względzie należy uznać, że usługa streamingu taka jak rozpatrywana w postępowaniu głównym umożliwia konsumentom dostęp do danych cyfrowych dostarczanych im przez przedsiębiorcę w ramach abonamentu. Jednakże sama ta okoliczność nie jest wystarczająca, aby stwierdzić, że taka oferta musi odnosić się do dostarczania „treści cyfrowych” w rozumieniu art. 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy 2011/83 w związku z jej art. 2 pkt 11. 33      Jeśli chodzi bowiem o umowy zawierane między konsumentami a przedsiębiorcami w ramach jednolitego rynku cyfrowego, dyrektywa 2011/83 odróżnia pojęcie „treści cyfrowych” od pojęcia „usługi cyfrowej”, która – jak wynika z art. 2 pkt 16 tej dyrektywy w związku z art. 2 pkt 2 dyrektywy 2019/770 – polega na usłudze, która albo umożliwia konsumentowi wytwarzanie, przetwarzanie i przechowywanie danych w postaci cyfrowej lub dostęp do nich, albo pozwala na wspólne korzystanie z danych w postaci cyfrowej, które zostały przesłane lub wytworzone przez konsumenta lub innych użytkowników tej usługi, lub na inne formy interakcji przy pomocy takich danych. Świadczenie takiej „usługi cyfrowej” nie jest objęte wyjątkami od prawa do odstąpienia od umowy ustanowionymi w art. 16 dyrektywy 2011/83. 34      Ponieważ usługa streamingu taka jak ta rozpatrywana w postępowaniu głównym umożliwia konsumentowi dostęp do danych cyfrowych i, w stosownym przypadku, przechowywanie ich, przynajmniej przez pewien okres, może ona również stanowić taką „usługę cyfrową”. Udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie wymaga zatem dokonania wykładni kontekstowej i celowościowej pojęcia „treści cyfrowych” w celu odróżnienia go, w kontekście sprawy w postępowaniu głównym, od pojęcia „usługi cyfrowej”. 35      Co się tyczy w drugiej kolejności wykładni kontekstowej pojęcia „treści cyfrowych”, z motywu 30 dyrektywy 2019/2161 wynika, że treści cyfrowe są związane z pojedynczą dostawą, polegającą na dostawie konsumentowi określonego fragmentu lub fragmentów takich treści, szeregu odrębnych dostaw lub na dostawie w sposób ciągły przez pewien okres, w szczególności dostarczaniu „określonych plików muzycznych lub plików wideo” oraz „transmisji strumieniowej na żywo krótkiego filmu wideo […] niezależnie od faktycznej długości pliku audiowizualnego”. 36      W motywie 19 dyrektywy 2011/83 wymieniono szereg dodatkowych przykładów w tym zakresie: „programy komputerowe, aplikacje, gry, muzyka, nagrania wizualne lub teksty, bez względu na to, czy dostęp do nich osiąga się poprzez pobieranie czy poprzez odbiór danych transmitowanych strumieniowo, na trwałym nośniku czy przy użyciu jakichkolwiek innych środków”. W motywie tym wspomina się również o podobieństwie funkcjonalnym między „umow[ami], których przedmiotem jest dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na trwałym nośniku” a „um[owami], których przedmiotem jest dostarczanie wody, gazu lub energii elektrycznej, w przypadku gdy nie są one wystawione na sprzedaż w ograniczonej objętości lub w ustalonej ilości” lub „dostarczanie centralnego ogrzewania”. Te dwie ostatnie kategorie umów charakteryzują się w szczególności tym, że dany konsument uzyskuje stały i ciągły dostęp do przedmiotu umowy przez cały okres obowiązywania umowy. 37      Co się tyczy natomiast „usług cyfrowych”, motyw 30 dyrektywy 2019/2161 stanowi, że usługi takie jak „usługi wymiany treści wideo i audio oraz inne usługi przechowywania plików online, edycja tekstów lub gry oferowane w chmurze, usługi przechowywania danych w chmurze, poczty elektronicznej, mediów społecznościowych i aplikacji działających w oparciu o chmury” charakteryzują się ciągłym zaangażowaniem dostawcy usług, w związku z czym prawodawca Unii uznał, że przepisy dotyczące prawa do odstąpienia od umowy przewidziane w dyrektywie 2011/83 mają do nich zastosowanie. W motywie tym wyjaśniono jednak, że zarówno treści cyfrowe, jak i usługa cyfrowa mogą co do zasady wiązać się z dostawą w sposób ciągły przez przedsiębiorcę przez cały czas trwania umowy. 38      Biorąc pod uwagę całość powyższych wskazówek, należy stwierdzić, że ani techniczny środek przekazywania i dostępu do danych cyfrowych, ani ciągły czas ich dostarczania nie stanowią cech, które same w sobie umożliwiają odróżnienie „treści cyfrowych” od „usługi cyfrowej”. 39      Niemniej jednak, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 36 i 38 opinii, z informacji tych można wywnioskować, że należy dokonać rozróżnienia w zależności od stopnia zaangażowania danego przedsiębiorcy w dostarczanie rozpatrywanych danych cyfrowych. W przeciwieństwie do dostarczania „treści cyfrowych” świadczenie „usługi cyfrowej” jest siłą rzeczy definiowane przez dynamiczny charakter oferty proponowanej przez danego przedsiębiorcę, która wykracza poza samo stabilne i, w stosownych przypadkach, ciągłe udostępnianie określonych treści. Jest tak w szczególności w przypadku, gdy na podstawie monitorowania treści, do których konsument uzyskał dostęp, list odtwarzania lub ulubionych, oferta jest opracowana tak, aby dostosować się do indywidualnego zachowania lub oczekiwań konsumenta lub też aby wywrzeć wpływ na sposób, w jaki konsument korzysta z danych usług, na przykład poprzez przedstawianie mu rekomendacji dotyczących konkretnych treści. 40      Taka wykładnia tych pojęć w pełni uwzględnia okoliczność, że art. 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy 2011/83 ustanawia wyjątek od prawa do odstąpienia od umowy i, ponieważ stanowi odstępstwo od przepisów prawa Unii mających na celu ochronę konsumentów, jego wykładni należy dokonywać w sposób ścisły (zob. podobnie wyroki: z dnia 8 października 2020 r., PE Digital, C‑641/19, EU:C:2020:808, pkt 43; a także z dnia 21 grudnia 2023 r., BMW Bank i in., C‑38/21, C‑47/21 i C‑232/21, EU:C:2023:1014, pkt 189 i przytoczone tam orzecznictwo). Stwierdzenie to znajduje potwierdzenie w motywie 30 dyrektywy 2019/2161, który stanowi, że w razie wątpliwości co do tego, czy umowa jest umową o świadczenie usług, czy umową o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na nośniku materialnym, należy stosować przepisy dotyczące prawa do odstąpienia od umowy w przypadku usług. 41      W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że w ramach rozpatrywanej w postępowaniu głównym usługi streamingu udostępnieniu odpowiedniej infrastruktury przez danego przedsiębiorcę zazwyczaj towarzyszą aktualizacja oferty i indywidualne rekomendacje oparte na zachowaniu użytkownika. Zainteresowanemu konsumentowi nie oferuje się tylko jednorazowego dostępu do jednej lub kilku konkretnych treści, lecz może on według własnego uznania uzyskać dostęp do różnorodnych treści, które, po pierwsze, mogą być stale zmieniane przez tego przedsiębiorcę, a po drugie, są wyposażone w funkcje mogące mieć wpływ na sposób, w jaki konsument korzysta z udostępnionej mu usługi. 42      W trzeciej kolejności wykładnia przyjęta w pkt 39 niniejszego wyroku znajduje potwierdzenie w analizie celów realizowanych przez dyrektywę 2011/83. Jak wskazano w motywie 4 tej dyrektywy, jej celem jest zapewnienie właściwej równowagi pomiędzy wysokim poziomem ochrony konsumentów, o którym mowa w art. 1 tej dyrektywy, a konkurencyjnością przedsiębiorstw (zob. podobnie wyroki: z dnia 23 stycznia 2019 r., Walbusch Walter Busch, C‑430/17, EU:C:2019:47, pkt 41; z dnia 8 października 2020 r., PE Digital, C‑641/19, EU:C:2020:808, pkt 30). 43      Prawo do odstąpienia od umowy przewidziane w dyrektywie 2011/83 ma na celu ochronę konsumenta w szczególnej sytuacji zawierania umowy na odległość, w której nie ma on możliwości zapoznania się w sposób konkretny z cechami danej usługi przed zawarciem umowy. Poprzez prawo to wyrównana zostaje zatem niekorzystna dla tego konsumenta sytuacja związana z zawarciem umowy na odległość, ponieważ konsumentowi przysługuje stosowny termin na zastanowienia się, w ramach którego może on obejrzeć i wypróbować przedmiot umowy (zob. podobnie wyroki: z dnia 23 stycznia 2019 r., Walbusch Walter Busch, C‑430/17, EU:C:2019:47, pkt 45; z dnia 27 marca 2019 r., slewo, C‑681/17, EU:C:2019:255, pkt 33; z dnia 5 października 2023 r., Sofatutor, C‑565/22, EU:C:2023:735, pkt 39). 44      W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że usługa streamingu rozpatrywana w postępowaniu głównym charakteryzuje się dużą różnorodnością treści oferowanych w postaci różnych abonamentów dostosowanych do określonych profili konsumentów, a także szczególną infrastrukturą umożliwiającą dostęp do tych treści. Konsumenci zamierzający skorzystać z usługi streamingu takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym niekoniecznie są w stanie od chwili zawarcia umowy zapoznać się ze wszystkimi tymi treściami oraz z cechami i funkcjami, na których opiera się doświadczenie audiowizualne oferowane przez danego przedsiębiorcę, i skutecznie porównać taką ofertę z innymi występującymi na rynku ofertami w celu podjęcia decyzji, czy w danym przypadku jedna z nich mogłaby okazać się bardziej odpowiednia do ich oczekiwań. 45      Z zastrzeżeniem dokonania przez sąd odsyłający weryfikacji elementów, o których mowa w pkt 39, 41 i 44 niniejszego wyroku, pozwalających stwierdzić istnienie dynamicznego charakteru proponowanej przez Sky Österreich oferty wykraczającej poza samo stabilne i ciągłe udostępnianie konkretnych treści, wydaje się zatem, że rozpatrywaną w postępowaniu głównym usługę streamingu należy uznać za „usługę cyfrową” w rozumieniu art. 2 pkt 16 dyrektywy 2011/83. W konsekwencji nie można uznać, że odnosi się ona do dostarczania „treści cyfrowych” w rozumieniu art. 16 akapit pierwszy lit. m) tej dyrektywy w związku z jej art. 2 pkt 11. 46      Co się tyczy w czwartej kolejności ryzyka nadużycia, na które powołuje się Sky Österreich w swoich uwagach na piśmie, a które wynikałoby z uznania prawa danego konsumenta do odstąpienia od umowy w przypadku zawarcia umowy dotyczącej usługi streamingu takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, prawdą jest, że cel wyjątku od prawa do odstąpienia od umowy przewidzianego w art. 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy 2011/83 polega na ochronie danego przedsiębiorcy przed niedogodnościami związanymi z niemożnością – w przypadku skorzystania przez tego konsumenta z prawa do odstąpienia od umowy – przywrócenia odpowiedniej sytuacji status quo ante po rozpoczęciu pobierania lub udostępniania treści cyfrowych. 47      Sky Österreich podnosi, że w ramach oferowanej przez siebie usługi streamingu wszystkie treści są natychmiast dostępne w całości, ponieważ większość treści, takich jak wydarzenia sportowe, filmy i seriale, zazwyczaj traci dla konsumentów znaczenie po pierwszym obejrzeniu, w związku z czym wiele umów abonamentowych jest zawieranych wyłącznie w celu oglądania niektórych wydarzeń sportowych lub nowych sezonów seriali telewizyjnych. W przypadku odstąpienia od umowy przywrócenie status quo ante z należytym uwzględnieniem interesów gospodarczych Sky Österreich powinno uwzględniać rzeczywiste wykorzystanie usługi przez danego konsumenta i z tego względu byłoby bardzo trudne do zrealizowania pod względem technicznym i administracyjnym. 48      Jednakże, po pierwsze, udostępnienie treści objętych abonamentem na usługę streamingu, takim jak ten rozpatrywany w postępowaniu głównym, nie oznacza, że wszystkie świadczenia oferowane przez danego przedsiębiorcę w ramach takiego abonamentu muszą być dostarczone w całości od chwili zawarcia umowy, ponieważ możliwość ich ciągłego oglądania, a w razie potrzeby oglądania wielokrotnego przez cały okres trwania umowy abonamentu, stanowi integralną część tej usługi. Ma to zastosowanie niezależnie od tego, czy przedsiębiorca może, w stosownych przypadkach, zmienić odnośne treści po zawarciu umowy. 49      Po drugie, art. 14 ust. 3 zdania pierwsze i drugie dyrektywy 2011/83 przewiduje, że konsument, który wykonuje prawo do odstąpienia od umowy po zgłoszeniu względem zainteresowanego przedsiębiorcy żądania wykonania umowy zawartej na odległość w trakcie wynoszącego 14 dni okresu na odstąpienie od niej, przewidzianego w art. 9 tej dyrektywy, powinien zapłacić temu przedsiębiorcy kwotę, obliczona na podstawie ceny całkowitej uzgodnionej w umowie, która jest proporcjonalna do zakresu świadczeń spełnionych do chwili, w której konsument poinformował przedsiębiorcę o skorzystaniu z prawa do odstąpienia od umowy, względem ogółu świadczeń przewidzianych na podstawie wspomnianej umowy. Zgodnie z art. 14 ust. 3 zdania pierwsze i drugie ten sam przedsiębiorca jest uprawniony, by żądać od tego konsumenta odpowiedniego odszkodowania. 50      W celu ustalenia proporcjonalnej kwoty, jaką konsument powinien zapłacić danemu przedsiębiorcy, w sytuacji gdy ten sam konsument wyraźnie zażądał, aby wykonanie zawartej umowy rozpoczęło się w trakcie biegu terminu uprawniającego do odstąpienia od umowy, i od umowy tej odstępuje, Trybunał orzekł, że co do zasady należy uwzględnić cenę uzgodnioną w tej umowie za ogół świadczeń będących jej przedmiotem, a należną kwotę obliczyć pro rata temporis (zob. podobnie wyrok z dnia 8 października 2020 r., PE Digital, C‑641/19, EU:C:2020:808, pkt 32). 51      Jednakże, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 56 i 57 opinii, z orzecznictwa przypomnianego w poprzednim punkcie niniejszego wyroku nie można wywieść, że w sytuacji, w której konsument zawiera umowę dotyczącą usługi streamingu taką jak rozpatrywana w postępowaniu głównym w określonym momencie wyłącznie w celu uzyskania w trakcie biegu terminu uprawniającego do odstąpienia od umowy dostępu do konkretnej treści o szczególnie wysokiej wartości, wysokość odszkodowania przewidzianego w art. 14 ust. 3 dyrektywy 2011/83 musi być koniecznie obliczana wyłącznie na podstawie okresu, w którym konsument ten miał dostęp do treści objętych abonamentem przed skorzystaniem z prawa do odstąpienia od umowy. Kwota odszkodowania należnego na podstawie tego przepisu powinna być bowiem „proporcjonalna do zakresu świadczeń spełnionych” w stosunku do ogółu świadczeń przewidzianych w umowie. Zainteresowany przedsiębiorca może zatem również określić kwotę odszkodowania w zależności w szczególności od wartości ekonomicznej treści, które w ramach umowy abonamentu zawartej przez wspomnianego konsumenta zostały udostępnione i obejrzane przez niego w tym okresie. 52      Jak wynika z art. 14 ust. 3 zdanie trzecie tej dyrektywy, kwotę odszkodowania należnego z tytułu tych treści należy w danym przypadku obliczyć na podstawie ich wartości rynkowej. Do celów proporcjonalnego obliczenia tej kwoty przedsiębiorca może w szczególności uwzględnić warunki, na jakich takie treści są oferowane, a w tym kontekście wartość, jaką przedstawiają takie treści, jeżeli są one oferowane na warunkach danego rynku w ramach oferty na życzenie („on demand”) poza konkretnym abonamentem. 53      W tych okolicznościach uznanie prawa do odstąpienia od umowy przy zawieraniu umowy dotyczącej usługi streamingu nie może podważyć właściwej równowagi między interesami konsumentów i przedsiębiorców w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 42 niniejszego wyroku. 54      W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że art. 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy 2011/83 w związku z art. 2 pkt 11 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że świadczenie usługi streamingu, w ramach której konsument może uzyskać dostęp, za pomocą hiperłącza lub aplikacji cyfrowej, do danych cyfrowych przechowywanych na serwerze w celu ich oglądania na żywo („live”), na życzenie („on demand”) lub nawet w trybie offline po pobraniu na własny nośnik pamięci, wchodzi nie w zakres dostarczania „treści cyfrowych” w rozumieniu tych przepisów, lecz w zakres świadczenia „usługi cyfrowej” w rozumieniu art. 2 pkt 16 wspomnianej dyrektywy, jeżeli oferta przedstawiona przez danego przedsiębiorcę ma dynamiczny charakter wykraczający poza samo stabilne i, w stosownych przypadkach, ciągłe udostępnianie określonych treści. W przedmiocie kosztów 55      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje: Artykuł 16 akapit pierwszy lit. m) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniającej dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającej dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r., w związku z art. 2 pkt 11 dyrektywy 2011/83, ze zmianami, należy interpretować w ten sposób, że: świadczenie usługi streamingu, w ramach której konsument może uzyskać dostęp, za pomocą hiperłącza lub aplikacji cyfrowej, do danych cyfrowych przechowywanych na serwerze w celu ich oglądania na żywo („live”), na życzenie („on demand”) lub nawet w trybie offline po pobraniu na własny nośnik pamięci, wchodzi nie w zakres dostarczania „treści cyfrowych” w rozumieniu tych przepisów, lecz w zakres świadczenia „usługi cyfrowej” w rozumieniu art. 2 pkt 16 dyrektywy 2011/83, ze zmianami, jeżeli oferta przedstawiona przez danego przedsiębiorcę ma dynamiczny charakter wykraczający poza samo stabilne i, w stosownych przypadkach, ciągłe udostępnianie określonych treści. Podpisy *      Język postępowania: niemiecki.