C-242/07
PostanowienieTSUE2007-11-08CELEX: 62007CO0242ECLI:EU:C:2007:672
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Pierwszej Instancji naruszył prawo, uznając skargę Królestwa Belgii za niedopuszczalną z powodu opóźnionego złożenia oryginału skargi, w kontekście pojęć „nieprzewidywalnych okoliczności”, „usprawiedliwionego błędu” oraz zasady proporcjonalności i obowiązku uzasadnienia wyroków?Ratio decidendi
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że ścisłe stosowanie terminów procesowych jest wymogiem pewności prawa i zapobiegania dyskryminacji. Pojęcia nieprzewidywalnych okoliczności i siły wyższej wymagają obiektywnego, niezwykłego zdarzenia niezależnego od woli strony oraz jej należytej staranności. Sąd uznał, że problemy organizacyjne Królestwa Belgii (wysłanie oryginału skargi bagażem dyplomatycznym i opóźnione złożenie) nie spełniają tych kryteriów, ani nie stanowią usprawiedliwionego błędu, ponieważ strona skarżąca ma obowiązek starannego nadzorowania przebiegu postępowania. Ponadto, art. 43 § 6 regulaminu Sądu nie pozostawia swobody oceny w kwestii 10-dniowego terminu na złożenie oryginału po faksie, a zasada proporcjonalności nie została naruszona, gdyż niedopuszczalność wynikała z braku należytej staranności państwa członkowskiego.Stan faktyczny
Królestwo Belgii zostało powiadomione o decyzji Komisji z dnia 18 października 2006 r. w dniu 19 października 2006 r., mając termin do 2 stycznia 2007 r. na wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności. W dniu 21 grudnia 2006 r. Belgia przesłała faksem kopię skargi wraz z załącznikami. Oryginały załączników dotarły do sekretariatu Sądu w dniu 27 grudnia 2006 r., jednak podpisany oryginał skargi, wysłany omyłkowo do ambasady Belgii w Luksemburgu, został złożony dopiero 5 stycznia 2007 r. Sąd Pierwszej Instancji uznał skargę za niedopuszczalną z powodu przekroczenia terminu.Rozstrzygnięcie
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Królestwo Belgii zostaje obciążone kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa C‑242/07 P
Królestwo Belgii
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Odwołanie – Termin do wniesienia skargi – Artykuł 43 § 6 regulaminu Sądu – Złożenie po terminie oryginału skargi – Niedopuszczalność – Pojęcie „usprawiedliwiony błąd” – Pojęcie „nieprzewidywalne okoliczności”
Streszczenie postanowienia
1. Postępowanie – Termin do wniesienia skargi – Prekluzja – Nieprzewidywalne okoliczności lub siła wyższa – Pojęcie
(statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 45 akapit drugi)
2. Postępowanie – Uzasadnienie wyroków – Zakres
3. Postępowanie – Termin do wniesienia skargi – Prekluzja – Usprawiedliwiony błąd – Pojęcie
4. Postępowanie – Termin do wniesienia skargi – Skarga wniesiona za pośrednictwem faksu – Termin do złożenia podpisanego oryginału
(regulamin Sądu, art. 43 § 6)
5. Postępowanie – Skarga wszczynająca postępowanie – Poprawienie – Przesłanki
(statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 21; regulamin Sądu, art. 44 § 6)
1. Od stosowania uregulowań wspólnotowych dotyczących terminów procesowych można odstąpić jedynie w zupełnie wyjątkowych okolicznościach,
w razie wystąpienia nieprzewidywalnych okoliczności lub przypadku siły wyższej, zgodnie z art. 45 akapit drugi statutu Trybunału
Sprawiedliwości, ponieważ ścisłe stosowanie tych norm odpowiada wymogom pewności prawa oraz konieczności zapobieżenia jakiejkolwiek
dyskryminacji lub arbitralnemu traktowaniu w ramach wymiaru sprawiedliwości.
Pojęcia nieprzewidywalnych okoliczności i siły wyższej obejmują z jednej strony obiektywny element dotyczący niezwykłego i niezależnego
od woli zainteresowanego zdarzenia, a z drugiej strony – element subiektywny, polegający na obowiązku przeciwdziałania przez
zainteresowanego skutkom takiego zdarzenia poprzez przedsięwzięcie odpowiednich środków niewymagających jednak podjęcia nieproporcjonalnych
do zamierzonego skutku działań. Zainteresowany powinien zwłaszcza nadzorować starannie przebieg postępowania, a w szczególności
wykazać się starannością w celu dochowania przewidzianych terminów. Sąd nie ma obowiązku wyrównywania braku staranności ze
strony skarżącej.
(por. pkt 16, 17, 23)
2. Wykładnia spoczywającego na Sądzie obowiązku uzasadnienia swych wyroków nie może być dokonywana w ten sposób, iż wynika z niego,
że Sąd jest zobowiązany do szczegółowej odpowiedzi na każdy podniesiony przez stronę skarżącą argument, zwłaszcza jeśli nie
jest on wystarczająco jasny i dokładny oraz nie opiera się na szczegółowo określonych środkach dowodowych.
(por. pkt 20, 34)
3. Pomimo posiadanej pełnej wiedzy o ostatecznym charakterze decyzji oraz o mającym zastosowanie, zgodnie z art. 230 WE, terminie
na wniesienie skargi, jednostka może powołać się na usprawiedliwiony błąd mogący uzasadnić jej opóźnione wniesienie, ponieważ
taki błąd może zostać popełniony w szczególności wtedy, gdy zachowanie instytucji, która wydała zaskarżony akt, samo w sobie
lub w decydującym stopniu mogło spowodować wprowadzenie w błąd jednostki działającej w dobrej wierze i dochowującej staranności
wymaganej od dostatecznie poinformowanej osoby.
(por. pkt 29)
4. Samo brzmienie art. 43 ust. 6 regulaminu Sądu nie pozostawia mu, przy stosowaniu tego przepisu, żadnej możliwości dokonania
swobodnej oceny. Możliwość powołania się przez stronę skarżącą dla celów zachowania przepisów proceduralnych na datę otrzymania
przez sekretariat Sądu faksu jest uzależniona od spełnienia warunku, by podpisany oryginał pisma procesowego, którego kopia
została wysłana w ten sposób, został złożony w sekretariacie najpóźniej 10 dni później. Ponadto, jeśli faks otrzymano wcześniej
niż 10 dni przed upływem terminu przewidzianego do wniesienia skargi do Sądu, przepisy art. 43 ust. 6 regulaminu Sądu nie
wywołują skutku w postaci przedłużenia tego terminu.
W tych okolicznościach państwo członkowskie nie może powoływać się na naruszenie zasady proporcjonalności, ponieważ przyczyną
niedopuszczalności skargi jest brak dołożenia przez państwo członkowskie należytej staranności przy przesyłaniu do jego sekretariatu
skargi w wyznaczonym na to terminie, a nie sposób, w jaki Sąd zastosował art. 43 ust. 6 swego regulaminu – przepisu, który
uzupełnia regulamin w zakresie dotyczącym nowoczesnych technik komunikacyjnych i którego jedna z przesłanek zastosowania nie
została spełniona.
(por. pkt 38–40)
5. Choć zgodnie z art. 44 ust. 6 regulaminu Sądu strona skarżąca może poprawić skargę, w szczególności dołączając brakujące załączniki,
to poprawienie skargi jest możliwe tylko wtedy, gdy zgodnie z art. 21 statutu Trybunału, mającego zastosowanie do postępowania
przed Sądem Pierwszej Instancji, został spełniony zasadniczy warunek wystąpienia do Sądu, czyli wniesienie skargi. Skarga
stanowi bowiem pismo wszczynające postępowanie, w którym strony mają obowiązek oznaczyć przedmiot sporu, załączniki do którego
spełniają funkcję wyłącznie dowodową i dokumentacyjną. W tych okolicznościach wniesienie załączników nie może zostać uznane
za odpowiednik częściowego wniesienia skargi.
(por. pkt 41)
POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (szósta izba)
z dnia 8 listopada 2007 r.(*)
Odwołanie – Termin do wniesienia skargi – Artykuł 43 § 6 regulaminu Sądu – Złożenie po terminie oryginału skargi – Niedopuszczalność – Pojęcie usprawiedliwionego błędu – Pojęcie nieprzewidywalnych okoliczności
W sprawie C‑242/07 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 16 maja 2007 r.,
Królestwo Belgii, reprezentowane przez L. Van den Broeck, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez adwokatów J.P. Buyle'a oraz
C. Steyaerta,
strona skarżąca,
w której drugą stroną jest:
Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez L. Flynna oraz A. Steiblytė, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (szósta izba),
w składzie: K. Schiemann, pełniący obowiązki prezesa szóstej izby, P. Kūris i C. Toader (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: J. Kokott,
sekretarz: R. Grass,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego,
wydaje następujące
Postanowienie
1 W swoim odwołaniu Królestwo Belgii wnosi o uchylenie postanowienia Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 15 marca
2007 r. w sprawie T‑5/07 Belgia przeciwko Komisji, niepublikowanego w Zbiorze (zwanego dalej „zaskarżonym postanowieniem”),
na mocy którego Sąd odrzucił jako w oczywisty sposób niedopuszczalną skargę Królestwa Belgii o stwierdzenie nieważności decyzji
Komisji zawartej w piśmie z dnia 18 października 2006 r. i odmawiającej zwrotu kwoty uiszczonej przez nie jako dług główny
oraz odsetki z tytułu wierzytelności Europejskiego Funduszu Socjalnego (zwanej dalej „sporną decyzją”) ze względu na to, że
jego skarga została wniesiona po terminie i że przywołane okoliczności nie mają znamion okoliczności nieprzewidywalnych w rozumieniu
art. 45 akapit drugi statutu Trybunału, mającego, zgodnie z art. 53 tego statutu, zastosowanie do postępowania przed Sądem
Pierwszej Instancji.
Okoliczności powstania sporu i zaskarżone postanowienie
2 Z zaskarżonego postanowienia wynika, że Królestwo Belgii zostało powiadomione o wydaniu spornej decyzji w dniu 19 października
2006 r. i że dysponowało ono upływającym w dniu 2 stycznia 2007 r. terminem na wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności
tej decyzji na podstawie art. 230 WE.
3 W dniu 21 grudnia 2006 r. Królestwo Belgii przesłało faksem do sekretariatu Sądu podpisaną kopię skargi wraz z załącznikami.
Zgodnie z art. 43 § 6 regulaminu Sądu ta data jest dla celów zachowania terminów procesowych datą wpływu, pod warunkiem że
podpisany oryginał skargi zostanie złożony w sekretariacie nie później niż 10 dni po tej dacie.
4 Z zaskarżonego postanowienia wynika zaś, że w dniu 27 grudnia 2006 r. Sąd otrzymał jedynie oryginały załączników do skargi,
a podpisany oryginał skargi, wysłany omyłkowo do ambasady Belgii w Luksemburgu w bagażu dyplomatycznym, został ostatecznie
złożony w sekretariacie w dniu 5 stycznia 2007 r.
5 W zaskarżonym postanowieniu Sąd uznał więc, że ze względu na to, iż Królestwo Belgii nie doręczyło podpisanego oryginału skargi
w ciągu 10 dni po przesłaniu jej kopii faksem, tylko data doręczenia podpisanego oryginału skargi, czyli 5 stycznia 2007 r.,
może być dla celów zachowania terminów procesowych datą wpływu. Sąd uznał zatem, że skarga ta została wniesiona po terminie.
6 W piśmie z dnia 2 lutego 2007 r. Królestwo Belgii powołało się jednak na uzasadniający odstępstwo od terminu usprawiedliwiony
błąd i na nieprzewidywalne okoliczności w rozumieniu art. 45 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości.
7 W piśmie tym państwo członkowskie twierdziło, że jego służby wykazały należytą staranność, wysyłając faksem kopię podpisanej
skargi na długo przed upływem terminu na wniesienie skargi, i że mogły one zdać sobie sprawę z nieprzekazania oryginalnej
skargi dopiero wtedy, gdy zostały o tym poinformowane przez sekretariat Sądu w dniu 5 stycznia 2007 r. Ponadto Królestwo Belgii
podkreśla, że wysłana faksem podpisana skarga nie może zostać uznana za nieważną ze względu na to, iż w ciągu 10 dni nie przesłano
jej oryginału.
8 W zaskarżonym postanowieniu Sąd po przypomnieniu orzecznictwa wspólnotowego dotyczącego nieprzewidywalnych okoliczności uznał,
że przyczyną opóźnionego wniesienia oryginału skargi jest okoliczność, iż odpowiedzialne ministerstwo przesłało ten oryginał
do ambasady Belgii w Luksemburgu, która złożyła go w sekretariacie Sądu dopiero w dniu 5 stycznia 2007 r. Sąd uznał także,
że nie przedstawiono żadnej innej okoliczności faktycznej mającej wykazać zaistnienie wyjątkowych okoliczności lub niezwykłych
i niezależnych od woli instytucji Królestwa Belgii wydarzeń, które mogłyby stanowić przyczynę tych nieprzewidywalnych okoliczności.
W odniesieniu do przywoływanego przez to państwo usprawiedliwionego błędu Sąd uznał wreszcie, że kwestie związane z funkcjonowaniem
służb strony skarżącej nie mogą same w sobie nadać popełnionemu w ten sposób błędowi usprawiedliwionego charakteru.
W przedmiocie odwołania
9 W swym odwołaniu, na poparcie którego Królestwo Belgii podnosi cztery zarzuty, wnosi ono do Trybunału o:
– uchylenie zaskarżonego postanowienia;
– stwierdzenie, że wniesiona przez nie skarga o stwierdzenie nieważności spornej decyzji jest dopuszczalna, i uwzględnienie
jego podniesionych przed Sądem Pierwszej Instancji żądań;
– w stosownym przypadku przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd w celu wydania orzeczenia w przedmiocie skargi;
– obciążenie Komisji kosztami postępowania odwoławczego oraz postępowania w pierwszej instancji.
10 Komisja Wspólnot Europejskich wnosi o oddalenie odwołania i obciążenie Królestwa Belgii kosztami postępowania.
11 Zgodnie z art. 119 regulaminu Trybunału, jeżeli odwołanie jest w całości lub w części oczywiście niedopuszczalne lub oczywiście
bezzasadne, Trybunał może w każdym czasie, na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy i po wysłuchaniu rzecznika generalnego,
oddalić odwołanie, orzekając w drodze postanowienia z uzasadnieniem.
W przedmiocie zarzutu pierwszego, opartego na braku uzasadnienia zaskarżonego postanowienia
Argumentacja uczestników postępowania
12 Królestwo Belgii zarzuca Sądowi powtórzenie w zaskarżonym postanowieniu orzecznictwa wspólnotowego bez wskazania w jego uzasadnieniu,
dlaczego w okolicznościach niniejszej sprawy nie odnalazł on przesłanek zaistnienia nieprzewidywalnych okoliczności lub usprawiedliwionego
błędu.
13 W szczególności twierdzi ono, że Sąd odmówił uznania, iż zaistniały nieprzewidywalne okoliczności, poprzestając na stwierdzeniu
popełnienia przez służby tego państwa błędu i błędnie uznając, iż Królestwo Belgii nie przedstawiło żadnej innej okoliczności
faktycznej. Sąd w szczególności nie uzasadnił zatem, dlaczego nie odnalazł on przesłanek zaistnienia nieprzewidywalnych okoliczności
w takich podnoszonych przecież elementach stanu faktycznego jak to, że jeden z pracowników ministerialnych, odpowiedzialny
za zawisłą przed Trybunałem sprawę C‑227/06, około dnia 27 grudnia 2006 r. skontaktował się telefonicznie z sekretariatem
Trybunału, który potwierdził otrzymanie dwóch kopert i zapewnił, iż wszystko jest w porządku, a także okoliczność, że Sąd
dopiero w dniu 5 stycznia 2007 r. poinformował Królestwo Belgii o tym, iż nie otrzymał oryginału skargi, choć posiadał już
przesłane w dniu 27 grudnia 2006 r. załączniki.
14 W odniesieniu do usprawiedliwionego błędu Królestwo Belgii stoi na stanowisku, że Sąd nie wyjaśnił, dlaczego wyjątkowa i bezprecedensowa
okoliczność polegająca na tym, iż oryginał skargi, w odróżnieniu od załączników do niej, nie został przesłany do sekretariatu
w terminie, nie pozwala na dojście w niniejszym przypadku do wniosku, że popełniony został usprawiedliwiony błąd. Sąd uchylił
się zatem od ciążącego na nim w tym względzie obowiązku uzasadnienia.
15 Komisja ze swej strony twierdzi, że postanowienie zostało uzasadnione w wystarczający pod względem prawnym sposób i że umożliwia
ono Królestwu Belgii poznanie przyczyn, dla których skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.
Ocena Trybunału
16 Należy przypomnieć, że Trybunał wielokrotnie rozstrzygał, że od stosowania uregulowań wspólnotowych dotyczących terminów procesowych
można odstąpić jedynie w zupełnie wyjątkowych okolicznościach, w razie wystąpienia nieprzewidywalnych okoliczności lub przypadku
siły wyższej, zgodnie z art. 45 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości, ponieważ ścisłe stosowanie tych norm odpowiada
wymogom pewności prawa oraz konieczności zapobieżenia jakiejkolwiek dyskryminacji lub arbitralnemu traktowaniu w ramach wymiaru
sprawiedliwości (zob. podobnie w szczególności wyrok z dnia 26 listopada 1985 r. w sprawie 42/85 Cockerill-Sambre przeciwko
Komisji, Rec. str. 3749, pkt 10, a także postanowienia z dnia 5 lutego 1992 r. w sprawie C‑59/91 Francja przeciwko Komisji,
Rec. str. I‑525, pkt 8, oraz z dnia 7 maja 1998 r. w sprawie C‑239/97 Irlandia przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2655, pkt 7).
17 Trybunał miał też okazję wyjaśnić, że pojęcia nieprzewidywalnych okoliczności i siły wyższej obejmują z jednej strony obiektywny
element dotyczący niezwykłego i niezależnego od woli zainteresowanego zdarzenia, a z drugiej strony – element subiektywny,
polegający na obowiązku przeciwdziałania przez zainteresowanego skutkom takiego zdarzenia poprzez przedsięwzięcie odpowiednich
środków niewymagających jednak podjęcia nieproporcjonalnych do zamierzonego skutku działań. Zainteresowany powinien zwłaszcza
nadzorować starannie przebieg postępowania, a w szczególności wykazać się starannością w celu dochowania przewidzianych terminów
(wyrok Trybunału z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie C‑195/91 P Bayer przeciwko Komisji, Rec. str. I‑5619, pkt 32).
18 W niniejszym przypadku Sąd po przypomnieniu wyżej wspomnianego orzecznictwa w pkt 16 zaskarżonego postanowienia uznał, że
przyczyną opóźnionego wniesienia oryginału skargi jest okoliczność, iż Królestwo Belgii przesłało ten oryginał w bagażu dyplomatycznym.
19 W odniesieniu do innych podniesionych przez Królestwo Belgii okoliczności faktycznych należy przede wszystkim stwierdzić,
że dopiero na etapie odwołania po raz pierwszy powołało się ono na rozmowę telefoniczną z sekretariatem Trybunału, który miał
potwierdzić, iż wszystko jest w porządku. W tym zakresie wystarczy stwierdzić, że ze względu na to, iż ta okoliczność faktyczna
nie została podniesiona przed Sądem, nie można temu ostatniemu zarzucić nieuwzględnienia jej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
20 Jeśli chodzi następnie o okoliczność, że sekretariat dopiero w dniu 5 stycznia 2007 r. poinformował, iż nie otrzymał oryginału
skargi, należy przypomnieć, że wykładnia spoczywającego na Sądzie obowiązku uzasadnienia swych wyroków nie może być dokonywana
w ten sposób, iż wynika z niego, że Sąd jest zobowiązany do szczegółowej odpowiedzi na każdy podniesiony przez stronę skarżącą
argument, zwłaszcza jeśli nie jest on wystarczająco jasny i dokładny oraz nie opiera się na szczegółowo określonych środkach
dowodowych (zob. podobnie wyrok z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C‑404/04 P Technische Glaswerke Ilmenu przeciwko Komisji,
Zb.Orz. str. I‑1*, pkt 90 i przytoczone tam orzecznictwo).
21 W niniejszym zaś przypadku należy stwierdzić, że choć nie ulega wątpliwości, iż w wyżej wymienionym piśmie z dnia 2 lutego
2007 r. stwierdzono, że okoliczność, iż sekretariat nie potwierdził bezzwłocznie otrzymania przesyłki Królestwa Belgii, stanowi
element dotyczący okoliczności niezależnych od woli tego ostatniego, to państwo członkowskie w żaden sposób nie próbowało
przedstawiać tego twierdzenia w taki sposób, aby nadać mu charakter jasny i dokładny w stopniu wystarczającym, aby móc mu
przypisać ewentualne znaczenie dla oceny czy rzekome nieprzewidywalne okoliczności rzeczywiście zaistniały.
22 W tych okolicznościach należy uznać, że Sąd mógł, nie uchybiając ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia, rozstrzygnąć w pkt 16
zaskarżonego postanowienia, iż nie przedstawiono żadnego innego elementu okoliczności faktycznych mającego wykazać zaistnienie
wyjątkowych okoliczności lub niezwykłych i niezależnych od woli instytucji Królestwa Belgii wydarzeń, które mogłyby stanowić
podstawę tych nieprzewidywalnych okoliczności.
23 Królestwo Belgii nie może w każdym razie twierdzić, że sekretariat Sądu zbyt późno powiadomił je o nieprzesłaniu oryginału
skargi, ponieważ to właśnie na stronie skarżącej ciąży obowiązek starannego nadzorowania przebiegu postępowania, a w szczególności
wykazania się starannością w celu dochowania przewidzianych terminów (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Bayer przeciwko Komisji,
pkt 32), a zatem Sąd nie ma obowiązku wyrównywania braku staranności ze strony skarżącej.
24 W odniesieniu wreszcie do okoliczności polegającej na tym, że oryginał skargi nie został przesłany do sekretariatu Sądu w wyznaczonym
terminie, choć załączniki do niej zostały złożone w terminie na jej wniesienie skargi, wystarczy stwierdzić, że w wyżej wymienionym
piśmie z dnia 2 lutego 2007 r. Królestwo Belgii nie próbowało wytłumaczyć, dlaczego ta okoliczność ma wyjątkowy charakter
usprawiedliwiający popełnienie błędu.
25 Należy ponadto dodać, że taka okoliczność nie jest w każdym razie ani wyjątkowa w postępowaniu przed sądem, ani w niniejszym
przypadku niezależna od woli instytucji Królestwa Belgii.
26 Biorąc pod uwagę powyższe, należy zatem oddalić pierwszy zarzut jako w oczywisty sposób bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu drugiego, opartego na popełnieniu naruszenia prawa przy stosowaniu pojęcia usprawiedliwionego błędu
Argumentacja uczestników
27 Zdaniem Królestwa Belgii Sąd naruszył prawo, uznając w pkt 18 zaskarżonego postanowienia, że kwestie związane z funkcjonowaniem
jego służb nie mogą same w sobie pozwolić na uznanie popełnionego błędu za dający się usprawiedliwić.
28 Komisja stoi na stanowisku, że Sąd trzymał się wiernie orzecznictwa wspólnotowego i słusznie w pkt 18 zaskarżonego postanowienia
doszedł do wniosku, iż państwo członkowskie, którego sprawa dotyczy, nie może powoływać się na wadliwe funkcjonowanie swej
organizacji wewnętrznej, aby wykazać usprawiedliwiony charakter błędu, który mógł zostać popełniony w niniejszym przypadku.
Ocena Trybunału
29 Należy przypomnieć, że jednostka może, pomimo posiadanej pełnej wiedzy o ostatecznym charakterze decyzji oraz o mającym zastosowanie,
zgodnie z art. 230 WE, terminie na wniesienie skargi, powołać się na usprawiedliwiony błąd mogący uzasadnić jej opóźnione
wniesienie, ponieważ zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Bayer, pkt 26) taki błąd
może zostać popełniony w szczególności wtedy, gdy zachowanie instytucji, która wydała zaskarżony akt, samo w sobie lub w decydującym
stopniu mogło spowodować wprowadzenie w błąd jednostki działającej w dobrej wierze i dochowującej staranności wymaganej od
dostatecznie poinformowanej osoby (wyrok Trybunału z dnia 15 maja 2003 r. w sprawie C‑193/01 P Athanasios Pitsiorlas przeciwko
Radze i EBC, Rec. str. I‑4837, pkt 24).
30 W zaskarżonym postanowieniu Sąd właściwie zastosował przytoczone orzecznictwo. Po stwierdzeniu bowiem w pkt 16 tego postanowienia,
że przyczyną opóźnionego wniesienia skargi jest nieprawidłowe funkcjonowanie służb odpowiedniego ministerstwa, Sąd mógł słusznie
rozstrzygnąć, iż w niniejszym przypadku i w braku innych okoliczności faktycznych kwestie związane z funkcjonowaniem służb
Królestwa Belgii nie mogą, same w sobie, nadać popełnionemu w ten sposób błędowi usprawiedliwionego charakteru, ponieważ w niniejszym
przypadku błąd ten wynika właśnie z niedochowania przez te służby należytej staranności.
31 Należy zatem oddalić zarzut drugi jako w oczywisty sposób bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu trzeciego, opartego na naruszeniu prawa lub braku uzasadnienia ze względu na nieprzeprowadzenie przez
Sąd analizy argumentu
Argumentacja uczestników
32 Królestwo Belgii twierdzi, że Sąd nie przeanalizował argumentu podniesionego przez nie w piśmie z dnia 2 lutego 2007 r., zgodnie
z którym okoliczność ukarania, poprzez uznanie skargi za nieważną, niedotrzymania 10‑dniowego terminu na przesłanie do sekretariatu
Sądu podpisanego oryginału skargi daje wyraz zbyt rygorystycznym wymogom natury proceduralnej, które pozostają sprzeczności
z kierunkiem aktualnego rozwoju środków komunikacji, odzwierciedlonego w szczególności przez przepisy regulujące wspólnotowe
ramy stosowania podpisu elektronicznego.
Ocena Trybunału
33 W niniejszym przypadku ze względu na to, że data otrzymania faksu nie mogła być dla celów zachowania przepisów proceduralnych
datą wpływu, zgodnie z prawem można było wziąć pod uwagę jedynie datę złożenia w sekretariacie oryginału. Ponieważ zaś skarga
została wniesiona po upływie wyznaczonego Królestwu Belgii w tym celu terminu, Sądowi pozostało jedynie stwierdzenie nie tylko
nieważności skargi, lecz także jej spowodowaną opóźnionym wniesieniem niedopuszczalności.
34 Z pisma z dnia 2 lutego 2007 r. wynika, że argument ten ma raczej charakter ogólnej krytyki zasad zawartych w regulaminie
Sądu, który jest w każdym razie zobowiązany do jego ścisłego stosowania, jak zostało to przypomniane w pkt 16 niniejszego
postanowienia. Wykładnia spoczywającego na Sądzie obowiązku uzasadnienia swych wyroków nie może być dokonywana w ten sposób,
iż wynika z niego, że Sąd jest zobowiązany do szczegółowej odpowiedzi na każdy podniesiony przez stronę skarżącą argument,
zwłaszcza jeśli nie jest on wystarczająco jasny i dokładny oraz nie opiera się na szczegółowo określonych środkach dowodowych
(zob. wyroki z dnia 6 marca 2001 r. w sprawie C‑274/99 P Connolly przeciwko Komisji, Rec. str. I‑1611, pkt 121, oraz z dnia
11 września 2003 r. w sprawie C‑197/99 P Belgia przeciwko Komisji, Rec. str. I‑8461, pkt 81).
35 Zarzut trzeci należy zatem odrzucić jako w oczywisty sposób bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu czwartego, opartego na naruszeniu zasady proporcjonalności
Argumentacja uczestników
36 Królestwo Belgii twierdzi, że uznanie skargi za niedopuszczalną ze względu na to, iż jej oryginał nie został przysłany do
sekretariatu Sądu w ciągu 10 dni od wysłania kopii faksem, które miało miejsce w terminie wyznaczonym w art. 230 WE, stanowi
naruszenie zasady proporcjonalności. Ze względu na brak istnienia opartego na zasadzie pewności prawa nakazu zasada ta nie
pozwala na uznanie za niedopuszczalną skargi przysłanej faksem w wyznaczonym w traktacie na wniesienie skargi terminie ze
względu na to, że została ona złożona 10 dni po upływie terminu wyznaczonego na złożenie skargi faksem. Królestwo Belgii twierdzi
ponadto, że oryginał skargi może zostać uznany za częściowo złożony w sekretariacie Sądu w terminie ze względu na to, iż oryginały
załączników dotarły tam już w dniu 27 grudnia 2006 r.
37 Komisja stoi na stanowisku, że niniejszy zarzut jest niedopuszczalny ze względu na to, iż zmierza on do zakwestionowania legalności
art. 43 § 6 regulaminu Sądu. Zdaniem Komisji Królestwo Belgii nie może zaś zgodnie z przepisami prawa podnosić dodatkowo zarzutu
niezgodności z prawem przepisu regulaminu Sądu, który mogła zgodnie z prawem zaskarżyć w wyznaczonym w art. 230 WE terminie
dwóch miesięcy. Tytułem ewentualnym Komisja podnosi, że zarzut ten jest bezzasadny ze względu na to, iż ustawodawca wspólnotowy
nie zezwolił Sądowi na badanie poszczególnych przypadków proporcjonalnego charakteru niedopuszczalności stwierdzonej w warunkach
takich jak okoliczności niniejszej sprawy ani też nie nałożył na niego takiego obowiązku.
Ocena Trybunału
38 Samo brzmienie art. 43 § 6 regulaminu Sądu nie pozostawia mu, przy stosowaniu tego przepisu, żadnej możliwości dokonania swobodnej
oceny. Możliwość powołania się przez stronę skarżącą dla celów zachowania przepisów proceduralnych na datę otrzymania przez
sekretariat Sądu faksu jest uzależniona od spełnienia warunku, by podpisany oryginał pisma procesowego, którego kopia została
wysłana w ten sposób, został złożony w sekretariacie najpóźniej 10 dni później.
39 Ponadto w przypadku gdy – tak jak w niniejszej sprawie – faks otrzymano wcześniej niż 10 dni przed upływem terminu przewidzianego
do wniesienia skargi do Sądu, przepisy art. 43 § 6 regulaminu Sądu nie wywołują skutku w postaci przedłużenia tego terminu
(postanowienie Trybunału z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie C‑325/03 P Zuazaga Meabe przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. I‑403,
pkt 18).
40 W tych okolicznościach Królestwo Belgii nie może powoływać się na naruszenie zasady proporcjonalności, ponieważ jak stwierdził
w zaskarżonym postanowieniu Sąd, przyczyną niedopuszczalności skargi jest brak dołożenia przez państwo członkowskie należytej
staranności przy przesyłaniu do jego sekretariatu skargi w wyznaczonym na to terminie, a nie sposób, w jaki Sąd zastosował
art. 43 § 6 swego regulaminu – przepisu, który uzupełnia regulamin w zakresie dotyczącym nowoczesnych technik komunikacyjnych,
zgodnie z przyjętymi przez Sąd w porozumieniu z Trybunałem Sprawiedliwości zmianami, które zostały następnie jednogłośnie
przyjęte przez Radę w jej decyzji z dnia 6 grudnia 2000 r. (Dz.U. L 322, str. 4), którego jedna z przesłanek zastosowania
nie została w niniejszym przypadku spełniona.
41 Wreszcie Królestwo Belgii nie może twierdzić, że oryginał jej skargi został wniesiony w terminie ze względu na to, że sekretariat
Sądu otrzymał oryginały załączników. Choć bowiem zgodnie z art. 44 § 6 regulaminu Sądu strona skarżąca może poprawić skargę,
w szczególności dołączając brakujące załączniki, to poprawienie skargi jest możliwe tylko wtedy, gdy zgodnie z art. 21 statutu
Trybunału, mającego zastosowanie do postępowania przed Sądem Pierwszej Instancji, został spełniony zasadniczy warunek wystąpienia
do Sądu, czyli wniesienie skargi. Skarga stanowi bowiem pismo wszczynające postępowanie, w którym strony mają obowiązek oznaczyć
przedmiot sporu (zob. podobnie wyroki Trybunału z dnia 25 września 1979 r. w sprawie 232/78 Komisja przeciwko Francji, Rec.
str. 2729, pkt 3, oraz z dnia 6 kwietnia 2000 r. w sprawie C‑256/98 Komisja przeciwko Francji, Rec. str. I‑2487, pkt 31),
załączniki do którego spełniają funkcję wyłącznie dowodową i dokumentacyjną (zob. podobnie wyrok z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawach
połączonych C‑189/02 P, C‑202/02 P, od C‑205/02 P do C‑208/02 P i C‑213/02 P Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, Rec.
str. I‑5425, pkt 99). W tych okolicznościach wniesienie załączników nie może zostać uznane za odpowiednik częściowego wniesienia
skargi.
42 W tych okolicznościach należy odrzucić zarzut czwarty jako w oczywisty sposób bezzasadny.
43 Uwzględniając powyższe, odwołanie należy zatem oddalić jako w oczywisty sposób bezzasadne.
W przedmiocie kosztów
44 Zgodnie z art. 69 § 2 tego regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu,
kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie
Królestwa Belgii kosztami postępowania, a strona wnosząca odwołanie przegrała sprawę, należy obciążyć Królestwo Belgii kosztami
postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) postanawia, co następuje:
1) Odwołanie zostaje oddalone.
2) Królestwo Belgii zostaje obciążone kosztami postępowania.
Podpisy
* Język postępowania: francuski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 12.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło