C-25/62
WyrokTSUE1963-07-15CELEX: 61962CJ0025ECLI:EU:C:1963:17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Jakie kryteria należy zastosować, aby ustalić, czy decyzja skierowana do państwa członkowskiego dotyczy osoby fizycznej lub prawnej „indywidualnie” w rozumieniu art. 173 akapit drugi Traktatu EWG, umożliwiając jej wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności?
2. Czy skarga o odszkodowanie może być skuteczna, jeśli opiera się na akcie administracyjnym, którego nieważności Trybunał nie stwierdził?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że podmioty inne niż adresaci decyzji mogą być uznane za „indywidualnie dotknięte” tylko wtedy, gdy decyzja wpływa na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która odróżnia je od wszelkich innych osób, indywidualizując je w sposób podobny jak adresata decyzji. W niniejszej sprawie skarżąca, jako importer klementynek, była dotknięta decyzją jedynie w swojej obiektywnej roli gospodarczej, którą może prowadzić dowolny podmiot, co nie wyróżniało jej indywidualnie. W związku z tym skarga o stwierdzenie nieważności została uznana za niedopuszczalną. Skarga o odszkodowanie została oddalona, ponieważ akt administracyjny, którego nieważności nie stwierdzono, nie może stanowić zawinionego działania na szkodę jednostek, a Trybunał nie może w drodze procedury odszkodowawczej cofać skutków prawnych decyzji, których nieważności nie stwierdził.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Plaumann & Co., niemiecki importer mandarynek i klementynek, złożyło skargę na decyzję Komisji Europejskiej z dnia 22 maja 1962 r. Decyzja ta odmawiała Republice Federalnej Niemiec zezwolenia na częściowe zawieszenie opłat celnych od „mandarynek i klementynek świeżych” importowanych z państw trzecich. Skarżąca twierdziła, że decyzja ta dotyka ją bezpośrednio i indywidualnie, ponieważ jako importer poniosła szkodę w wysokości 39 414,01 DM z tytułu uiszczonych opłat celnych i podatku obrotowego.Rozstrzygnięcie
1) Wniosek o stwierdzenie nieważności zostaje odrzucony jako niedopuszczalny.
2) Wniosek o odszkodowanie zostaje oddalony jako bezzasadny.
3) Strona skarżąca zostaje obciążona kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU
z dnia 15 lipca 1963 r.(*)
W sprawie 25/62
Przedsiębiorstwo Plaumann & Co., Hamburg,
reprezentowane przez H. Ditgesa, adwokata w Kolonii,
z adresem do doręczeń na nazwisko p. Audry, Fédération des commerçants, 8, avenue de l’Arsenal, w Luksemburgu,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej,
reprezentowanej
przez H. Ehringa, doradcę prawnego wspólnotowych organów
wykonawczych, działającego w charakterze pełnomocnika,
wspieranego
przez E. Steindorffa, profesora prawa na Uniwersytecie
w Tybindze, z adresem do doręczeń na nazwisko
H. Manzanarèsa, sekretarza służby prawnej wspólnotowych organów
wykonawczych, 2, place de Metz, w Luksemburgu,
strona pozwana,
mającej za przedmiot:
– stwierdzenie
nieważności decyzji Komisji nr S III 03079 z dnia
22 maja 1962 r. w sprawie odmowy zezwolenia Republice
Federalnej Niemiec na częściowe zawieszenie opłat celnych od „mandarynek
i klementynek świeżych” importowanych z państw trzecich;
– wypłatę odszkodowania w wysokości 39 414,01 DM.
TRYBUNAŁ,
w składzie:
A. M. Donner, prezes,
L. Delvaux i R. Lecourt, prezesi izb,
Ch. L. Hammes, R. Rossi (sprawozdawca), A. Trabucchi i W. Strauβ, sędziowie,
rzecznik generalny: K. Roemer,
sekretarz: A. Van Houtte,
wydaje następujący
Wyrok
[…]
Motywy
I – W przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności
Co do dopuszczalności
Zważywszy,
że zgodnie z art. 173 akapit drugi traktatu EWG „każda osoba
fizyczna lub prawna może wnieść […] skargę na decyzje, których jest
adresatem, oraz na decyzje, które mimo przyjęcia w formie […]
decyzji skierowanej do innej osoby dotyczą jej bezpośrednio
i indywidualnie”;
że zdaniem pozwanej
słowa „innej osoby” użyte w tym akapicie nie oznaczają państw
członkowskich występujących w roli władzy publicznej,
w związku z czym jednostkom nie przysługuje prawo do skargi
o stwierdzenie nieważności przeciwko decyzjom Komisji lub Rady
skierowanym do tego rodzaju adresatów;
że
jednakże art. 173 akapit drugi traktatu dopuszcza skargi jednostek
na decyzje skierowane do „innej osoby”, które dotyczą ich w sposób
bezpośredni i indywidualny, lecz że artykuł ten nie określa ani nie
ogranicza zakresu tego pojęcia;
że sformułowanie i dosłowny sens wspomnianego postanowienia uzasadniają jak najszerszą jego interpretację;
że ponadto postanowień traktatu dotyczących prawa jednostek do sądu nie wolno interpretować w sposób zawężający;
że wobec tego, w braku wyraźnego postanowienia w traktacie, ograniczeń w tym zakresie nie można domniemywać;
że w związku z powyższym twierdzenia pozwanej nie można uznać za zasadne;
zważywszy,
że pozwana utrzymuje poza tym, iż zaskarżona decyzja jest ze swej
natury rozporządzeniem, wydanym w formie decyzji indywidualnej, i
z tego względu nie podlega zaskarżeniu przez jednostki, podobnie
jak akty normatywne o charakterze generalnym;
że
jednakże z art. 189 i 191 traktatu EWG wynika, iż
decyzja charakteryzuje się ograniczoną liczbą adresatów, do których jest
skierowana; że stwierdzenie, czy chodzi o decyzję, wymaga zatem
ustalenia, czy rozpatrywany akt dotyczy określonego kręgu podmiotów;
że
sporna decyzja skierowana została do rządu Republiki Federalnej Niemiec
i zawiera odmowę zezwolenia mu na częściowe zawieszenie opłat
celnych od określonych towarów importowanych z państw trzecich;
że
w związku z tym zaskarżony akt należy uznać za decyzję
skierowaną do określonego podmiotu i wiążącą tylko w stosunku
do niego;
zważywszy, że w myśl
art. 173 akapit drugi traktatu jednostki mogą wnosić skargi
o stwierdzenie nieważności na decyzje, które, jakkolwiek skierowane
do innej osoby, dotyczą ich bezpośrednio i indywidualnie, lecz że
zdaniem pozwanej w niniejszej sprawie sporna decyzja nie dotyczy
skarżącej w sposób bezpośredni i indywidualny;
że
należy w pierwszej kolejności ustalić, czy spełniona została druga
przesłanka dopuszczalności, gdyż badanie, czy wspomniana decyzja
dotyczy skarżącej bezpośrednio, jest zbędne, jeżeli nie dotyczy jej ona
indywidualnie;
że podmioty inne niż adresaci
decyzji mogą utrzymywać, iż decyzja ta dotyczy ich indywidualnie, tylko
wtedy, gdy ma ona wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla
nich cechy charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która odróżnia
je od wszelkich innych osób i w związku z tym
indywidualizuje w sposób podobny jak adresata decyzji;
że
w niniejszej sprawie sporna decyzja wpływa na sytuację skarżącej
jako importera klementynek, to znaczy ze względu na działalność
gospodarczą, jaką w dowolnym momencie może prowadzić dowolny
podmiot i która w związku z tym nie wyróżnia skarżącej,
z punktu widzenia zaskarżonej decyzji, w sposób podobny jak
adresata tej decyzji;
że z powyższych powodów wniosek o stwierdzenie nieważności należy uznać za niedopuszczalny.
II – W przedmiocie wniosku o odszkodowanie
Co do dopuszczalności
Zważywszy,
że zdaniem pozwanej niniejszy wniosek, sformułowany po raz pierwszy
w replice, został zgłoszony po terminie, jest więc zgodnie
z art. 38 § 1 lit. d) regulaminu niedopuszczalny;
że
jednakże skarżąca wniosła w skardze o stwierdzenie
ewentualnej szkody wynikającej z zaskarżonej decyzji; że
w trakcie procedury pisemnej i ustnej uściśliła przedmiot tego
wniosku i określiła wysokość szkody;
że
wniosek o odszkodowanie można zatem uznać za możliwe do przyjęcia
rozwinięcie żądań zawartych w skardze; że jest on w związku
z tym dopuszczalny, zgodnie ze wspomnianym art. 38 § 1
lit. d).
Co do istoty
Zważywszy,
że wniosek skarżącej ma na celu uzyskanie odszkodowania
w wysokości odpowiadającej kwocie opłat celnych i podatku
obrotowego, jaką skarżąca zmuszona była uiścić w związku
z decyzją, w odniesieniu do której złożyła jednocześnie
wniosek o stwierdzenie nieważności;
że
w tej sytuacji należy uznać, iż twierdzenie skarżącej, jakoby
poniosła szkodę, oparte jest na tej decyzji i że wniosek
o odszkodowanie ma w rzeczywistości na celu cofnięcie
w odniesieniu do skarżącej skutków prawnych spornej decyzji;
zważywszy, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono nieważności zaskarżonej decyzji;
że
akt administracyjny, którego nieważności nie stwierdzono, nie może
stanowić zawinionego działania na szkodę jednostek; że jednostki te nie
mogą zatem domagać się odszkodowania z tytułu takiego aktu;
że
Trybunał nie może w drodze procedury odszkodowawczej wydawać
orzeczeń cofających skutki prawne decyzji, których nieważności nie
stwierdził;
1 że wniosek skarżącej należy zatem oddalić jako bezzasadny.
III – W przedmiocie kosztów
Zważywszy, że w myśl art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona strona przegrywająca sprawę;
że stronę skarżącą, która przegrała sprawę, należy obciążyć kosztami postępowania;
uwzględniając akta sprawy;
po zapoznaniu się ze sprawozdaniem sędziego sprawozdawcy;
po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron;
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego;
uwzględniając
art. 173 akapit drugi, art. 176, 189, 191 oraz 215 akapit
drugi Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą;
uwzględniając
Protokół w sprawie statutu Trybunału Sprawiedliwości, załączony do
Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą;
uwzględniając regulamin Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, a w szczególności art. 69 § 2;
TRYBUNAŁ,
odrzucając wszelkie żądania dalej idące lub przeciwne, orzeka, co następuje:
1) Wniosek o stwierdzenie nieważności zostaje odrzucony jako niedopuszczalny.
2) Wniosek o odszkodowanie zostaje oddalony jako bezzasadny.
3) Strona skarżąca zostaje obciążona kosztami postępowania.
Sporządzono i orzeczono w Luksemburgu w dniu 15 lipca 1963 r.
Donner
Delvaux
Lecourt
Hammes
Rossi Trabucchi
Strauβ
Odczytano na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 15 lipca 1963 r.
Sekretarz
Prezes
A. Van Houtte
A. M. Donner
* Język postępowania: niemiecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło