C-251/07

WyrokTSUE2008-09-11CELEX: 62007CJ0251ECLI:EU:C:2008:495

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
1. Czy w przypadku elektrociepłowni składającej się z kilku pieców, każdy piec należy uznać za odrębną instalację w rozumieniu dyrektywy 2000/76/WE? 2. Jak należy kwalifikować instalację zbudowaną w celu spalania odpadów, ale mającą za główny cel wytwarzanie energii – jako spalarnię czy współspalarnię w rozumieniu dyrektywy 2000/76/WE?
Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że każdy piec w elektrociepłowni, wraz z przynależnym wyposażeniem, stanowi odrębną instalację w rozumieniu dyrektywy 2000/76/WE. Uzasadnił to systematyką dyrektywy, która przewiduje odmienne wymogi dla spalarni i współspalarni, oraz jej celem, jakim jest zapobieganie negatywnym skutkom spalania odpadów, co mogłoby być obchodzone w przypadku traktowania całego kompleksu jako jednej instalacji. Kwalifikacja instalacji jako „spalarni” lub „współspalarni” zależy od jej głównego celu, który musi być ustalony przez władze krajowe na podstawie obiektywnych okoliczności istniejących w chwili oceny, a nie pierwotnego celu budowy. Kryteria oceny obejmują wielkość produkcji energii lub produktów materialnych w stosunku do ilości spalanych odpadów oraz trwałość lub nieprzerwany charakter produkcji.
Stan faktyczny
Gävle Kraftvärme AB, spółka należąca do koncernu energetycznego Gävle Energi, eksploatuje elektrociepłownię Johannes. Spółka planowała rozbudowę elektrociepłowni, wnioskując o pozwolenie na eksploatację instalacji o łącznej mocy cieplnej 170 MW, obejmującej istniejący piec na paliwa stałe (piec 1) oraz nowe piece na odpady (piec 2) i biopaliwa (piec 3). Gävle Kraftvärme zakwalifikowała piece 1 i 2 jako "współspalarnie", natomiast Länsstyrelsen i Gävleborgs län (prefektura) uznała, że eksploatacja ma charakter spalarni odpadów. Spór dotyczył prawidłowej kwalifikacji poszczególnych pieców w kontekście dyrektywy 2000/76/WE.
Rozstrzygnięcie
1) W ramach stosowania dyrektywy 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie spalania odpadów, w przypadku gdy elektrociepłownia składa się z kilku pieców, każdy z tych pieców wraz ze związanym z nim wyposażeniem należy uznać za odrębną instalację. 2) Instalację uznaje się za „spalarnię” albo „współspalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2000/76 w zależności od jej głównego celu. Do władz krajowych należy stwierdzenie, jaki jest to cel, na podstawie oceny okoliczności istniejących w chwili dokonywania tego rodzaju ustaleń. Dokonując takiej oceny, należy w szczególności uwzględnić wielkość produkcji energii albo produktów materialnych wytwarzanych w ramach danej instalacji w zestawieniu z ilością odpadów w niej spalanych, jak również trwałość albo nieprzerwany charakter produkcji.

Pełny tekst orzeczenia

Sprawa C‑251/07 Gävle Kraftvärme AB przeciwko Länsstyrelsen i Gävleborgs län (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Högsta domstolen) Środowisko naturalne – Dyrektywa 2000/76/WE – Spalanie odpadów – Kwalifikacja jednostki wytwarzającej w jednym procesie ciepło i energię elektryczną – Pojęcia „spalarnia” i „współspalarnia” Streszczenie wyroku 1.        Środowisko naturalne – Odpady – Spalanie – Dyrektywa 2000/76 (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/76, art. 3 pkt 4, 5) 2.        Środowisko naturalne – Odpady – Spalanie – Dyrektywa 2000/76 (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/76, art. 3 pkt 4, 5) 1.        W ramach stosowania dyrektywy 2000/76 w sprawie spalania odpadów, w przypadku gdy elektrociepłownia składa się z kilku pieców, każdy z tych pieców wraz ze związanym z nim wyposażeniem należy uznać za odrębną instalację. (por. pkt 33; pkt 1 sentencji) 2.        Instalację uznaje się za „spalarnię” albo „współspalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2000/76 w sprawie spalania odpadów w zależności od jej głównego celu. Do władz krajowych należy stwierdzenie, jaki jest to cel, na podstawie oceny okoliczności istniejących w chwili dokonywania tego rodzaju ustaleń. Dokonując takiej oceny, należy w szczególności uwzględnić wielkość produkcji energii albo produktów materialnych wytwarzanych w ramach danej instalacji w zestawieniu z ilością odpadów w niej spalanych, jak również trwałość albo nieprzerwany charakter produkcji. (por. pkt 46; pkt 2 sentencji) WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba) z dnia 11 września 2008 r.(*) Środowisko naturalne – Dyrektywa 2000/76/WE – Spalanie odpadów – Kwalifikacja jednostki wytwarzającej w jednym procesie ciepło i energię elektryczną – Pojęcia „spalarnia” i „współspalarnia” W sprawie C‑251/07 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Högsta domstolen (szwedzki sąd najwyższy) postanowieniem z dnia 7 maja 2007 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 29 maja 2007 r., w postępowaniu: Gävle Kraftvärme AB przeciwko Länsstyrelsen i Gävleborgs län, TRYBUNAŁ (czwarta izba), w składzie: K. Lenaerts, prezes izby, R. Silva de Lapuerta, E. Juhász (sprawozdawca), J. Malenovský i T. von Danwitz, sędziowie, rzecznik generalny: J. Kokott, sekretarz: C. Strömholm, administrator, uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 kwietnia 2008 r., rozważywszy uwagi przedstawione: –        w imieniu rządu szwedzkiego przez A. Falk, działającą w charakterze pełnomocnika, –        w imieniu rządu austriackiego przez E. Riedla, działającego w charakterze pełnomocnika, –        w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez J.B. Laignelota oraz P. Dejmek, działających w charakterze pełnomocników, po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 22 maja 2008 r., wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni dyrektywy 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie spalania odpadów (Dz.U. L 332, s. 91). 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu zawisłego pomiędzy Gävle Kraftvärme AB (zwaną dalej „Gävle Kraftvärme”) oraz Länsstyrelsen i Gävleborgs län (prefekturą Gävleborga, zwaną dalej „prefekturą”) w przedmiocie wniosku o wydanie pozwolenia na eksploatację zakładu połączonej produkcji ciepła i energii elektrycznej.  Ramy prawne 3        Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 194, s. 39), zmienionej decyzją Komisji 96/350/WE z dnia 24 maja 1996 r. (Dz.U. L 135, s. 32) (zwanej dalej „dyrektywą 75/442”), przewiduje: „Państwa członkowskie podejmują odpowiednie środki celem wspierania: a)      po pierwsze, zapobiegania lub ograniczania produkcji odpadów oraz ich szkodliwości […] […] b)      po drugie: –        odzyskiwania odpadów w drodze recyklingu, ponownego wykorzystania, regeneracji lub dowolnego innego procesu, w celu uzyskania surowców wtórnych; lub –        wykorzystania odpadów jako źródła energii”. 4        Dyrektywa 75/442 została uchylona i ujednolicona ze skutkiem od dnia 17 maja 2006 r. w drodze dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 114, s. 9). Treść art. 3 ust. 1 dyrektywy 2006/12 odpowiada co do istoty treści art. 3 ust. 1 dyrektywy 75/442. 5        Zgodnie z motywami 7, 13 i 24 dyrektywy 2000/76: „(7)      […]wysoki poziom ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia ludzkiego wymaga ustalenia i utrzymania rygorystycznych warunków działania, wymagań technicznych i dopuszczalnych wielkości emisji dla instalacji spalających lub współspalających odpady we Wspólnocie. Ustalone dopuszczalne wielkości powinny zapobiec lub ograniczyć, tak dalece jak jest to praktycznie możliwe, negatywne skutki dla środowiska naturalnego i wynikające zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. […] (13)      Zgodność z dopuszczalnymi wartościami emisji ustanowionymi w niniejszej dyrektywie powinna być uznana za niezbędny, ale niewystarczający warunek dla zgodności z wymaganiami dyrektywy 96/61/WE [Rady z dnia 24 września 1996 r. dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz.U. L 257, s. 26)]. Taka zgodność może obejmować bardziej rygorystyczne dopuszczalne wartości emisji dla zanieczyszczeń przewidzianych w niniejszej dyrektywie, dopuszczalne wartości emisji dla innych substancji i innych instalacji oraz inne właściwe warunki. […] (24)      Wymagania odnoszące się do odzysku ciepła wytworzonego przez spalanie lub współspalanie oraz minimalizacji i recyklingu pozostałości po eksploatacji spalarni lub współspalarni są pomocne oraz będą pomocne w osiągnięciu celów art. 3 w sprawie hierarchii odpadów w dyrektywie 75/442/EWG”. 6        Jak wynika z art. 1 ust. 1 dyrektywy 2000/76, jej celem jest zapobieżenie ujemnym skutkom spalania i współspalania odpadów dla środowiska lub ich ograniczenie w możliwie największym stopniu, w szczególności jeśli chodzi o zanieczyszczanie wskutek emisji do powietrza, gleby, wód powierzchniowych i gruntowych oraz wynikające stąd zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. 7        W ust. 2 tego artykułu sprecyzowano, iż ów cel powinien zostać zrealizowany przede wszystkim w drodze rygorystycznych warunków eksploatacji i wymagań technicznych oraz przez ustalenie dopuszczalnych wartości emisji dla spalarni i współspalarni odpadów. 8        Terminy „spalarnia” i „współspalarnia” zostały zdefiniowane w art. 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2000/76 w następujący sposób: „4)      »spalarnia« oznacza każdą stacjonarną lub ruchomą jednostkę techniczną oraz wyposażenie przeznaczone do termicznego przetwarzania odpadów, z odzyskiem ciepła wytworzonego w wyniku spalania lub bez takiego odzysku. Obejmuje to spalanie przez utlenianie jak również inne procesy obróbki termicznej, takie jak piroliza, gazyfikacja, proces plazmowy, w stopniu, w jakim substancje powstające z przeróbki są następnie spalane. Definicja ta obejmuje miejsce lokalizacji i całą spalarnię, w tym wszystkie linie spalania odpadów, przyjmowanie odpadów, składowanie odpadów, miejscowe urządzenia do obróbki wstępnej, systemy dostarczania odpadów będących paliwem i powietrza, kocioł, urządzenia do oczyszczania gazów spalinowych, znajdujące się na miejscu urządzenia do obróbki lub oczyszczania pozostałości i ścieków, komin, urządzenia i systemy kontrolowania operacji spalania, rejestracji i monitorowania warunków spalania; 5)      »współspalarnia« oznacza każdą stacjonarną lub ruchomą instalację, której głównym celem jest wytwarzanie energii lub produktów materialnych: –        która wykorzystuje odpady jako paliwo zwykłe lub dodatkowe; lub –        w której odpady są poddawane termicznej obróbce mającej na celu ich usunięcie. Jeśli współspalanie odbywa się w taki sposób, że głównym celem instalacji nie jest wytwarzanie energii lub produkcja produktów materialnych, a raczej termiczna obróbka odpadów, instalacja uważana jest za spalarnię w rozumieniu pkt 4. Definicja ta obejmuje miejsce lokalizacji i całą spalarnię, w tym wszystkie linie spalania odpadów, przyjmowanie odpadów, składowanie odpadów, miejscowe urządzenia do obróbki wstępnej, systemy dostarczania odpadów będących paliwem i powietrza, kocioł, urządzenia do oczyszczania gazów spalinowych, znajdujące się na miejscu, urządzenia do obróbki lub oczyszczania pozostałości i ścieków, komin, urządzenia i systemy kontrolowania operacji spalania, rejestracji i monitorowania warunków spalania”. 9        W art. 3 pkt 12 dyrektywy 2000/76 „pozwolenie” zdefiniowano jako: „decyzję na piśmie (lub wiele takich decyzji) wydaną przez właściwe władze, przyznające zezwolenie na eksploatację instalacji z zastrzeżeniem niektórych warunków, które gwarantują, że instalacja jest zgodna ze wszystkimi wymaganiami niniejszej dyrektywy. Pozwolenie może dotyczyć jednej lub więcej instalacji, lub części instalacji w tym samym miejscu, prowadzonych przez tego samego operatora”. 10      Artykuł 4 ust. 2 tej dyrektywy przewiduje: „Bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy 96/61/WE wniosek o pozwolenie na działanie spalarni lub współspalarni do właściwych władz zawiera opis środków, które są przewidziane w celu zagwarantowania, że: […] b)      ciepło wytworzone w trakcie procesu spalania i współspalania jest odzyskiwane w zakresie, w jakim jest to praktycznie możliwe, np. przez połączenie produkcji ciepła i energii, wytwarzanie pary technologicznej lub ogrzewanie z sieci; […]”. 11      Zgodnie z art. 6 ust. 1–3 i 6 tej samej dyrektywy: „1.      Spalarnie są eksploatowane tak, by zawartość węgla organicznego ogółem (CWO) w żużlu i popiołach dennych była niższa od 3% lub ich strata w czasie zapłonu była niższa od 5% suchej masy materiału. Gdzie konieczne, stosuje się odpowiednie techniki wstępnej obróbki odpadów. Spalarnie są projektowane, wyposażane, budowane i eksploatowane w taki sposób, aby można było podnieść w kontrolowany i jednorodny sposób temperaturę gazu powstającego w trakcie procesu po ostatnim podaniu powietrza spalania, nawet w najbardziej niesprzyjających warunkach, do temperatury 850°C, mierzonej przez dwie sekundy blisko ściany wewnętrznej lub w innym, zaaprobowanym przez właściwe władze, reprezentatywnym miejscu komory spalania. Jeśli są spalane odpady niebezpieczne o zawartości chlorowcowanych substancji organicznych wyrażonej jako chlor powyżej 1%, należy podnieść temperaturę do 1100°C, przez co najmniej dwie sekundy. Każda linia spalarni jest wyposażona w co najmniej jeden palnik pomocniczy. Palnik ten powinien włączać się automatycznie, jeśli temperatura gazów spalinowych po ostatnim podaniu powietrza spalania spadnie poniżej 850°C lub 1100°C, w zależności od danego przypadku. Palnik używa się także w czasie rozruchu i wyłączania instalacji w celu zapewnienia utrzymania temperatury 850°C lub 1100°C, w zależności od przypadku, przez cały czas wykonywania tych operacji i tak długo, jak niespalone odpady znajdują się w komorze spalania. W trakcie rozruchu i wyłączania, kiedy temperatura spalin spada poniżej 850°C lub 1100°C, w zależności od przypadku, nie wolno podawać do palnika pomocniczego paliw, które mogą spowodować wyższe emisje niż powstające w wyniku spalania oleju napędowego zgodnego z definicją w art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady 75/716/EWG [z dnia z dnia 24 listopada 1975 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zawartości siarki w niektórych paliwach płynnych (Dz.U. L 307, s. 22)], gazu płynnego lub gazu ziemnego. 2.      Współspalarnie są projektowane, wyposażane, budowane i eksploatowane w taki sposób, aby można było podnieść w kontrolowany i jednorodny sposób temperaturę gazu powstającego w trakcie procesu po ostatnim podaniu powietrza spalania, nawet w najbardziej niesprzyjających warunkach, do temperatury 850°C przez dwie sekundy. Jeśli są spalane odpady niebezpieczne o zawartości chlorowcowanych substancji organicznych wyrażonej jako chlor powyżej 1%, należy podnieść temperaturę do 1100°C. 3.      Spalarnie i współspalarnie posiadają i wykorzystują automatyczny system zapobiegający podawaniu odpadów: a)      podczas rozruchu, dopóki nie zostanie osiągnięta temperatura 850°C lub 1100°C, w zależności od przypadku, lub temperatura określona zgodnie z ust. 4; b)      w każdym przypadku, gdy nie jest utrzymana temperatura 850°C lub 1100°C, w zależności od przypadku, lub temperatura określona zgodnie z ust. 4; c)      za każdym razem, kiedy ciągłe pomiary wymagane w niniejszej dyrektywie pokazują, że dopuszczalna wielkość emisji została przekroczona z powodu zakłóceń lub awarii urządzeń oczyszczających. […] 6.      W możliwie najszerszym zakresie odzyskuje się wszelkie ciepło wytwarzane w procesie spalania lub współspalania”. 12      W art. 7 dyrektywy 2000/76 w związku z załącznikami II i V do tej dyrektywy ustalono dopuszczalne wartości emisji dla spalarni i współspalarni. Zgodnie z art. 7 ust. 2 akapit drugi dopuszczalne wartości emisji mające zastosowanie do spalarni stosuje się również do współspalarni, w których ponad 40% powstającego wydzielanego ciepła pochodzi z odpadów niebezpiecznych.  Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne 13      Gävle Kraftvärme jest spółką należącą do koncernu energetycznego Gävle Energi, w którym z kolei 100% udziałów posiada spółka akcyjna należąca do gminy Gävle. Gävle Kraftvärme eksploatuje elektrociepłownię Johannes, która stanowi podstawową jednostkę komunalnej sieci ciepłowniczej służącą do produkcji ciepła i energii elektrycznej. 14      Mając w planach rozbudowę wspomnianej elektrociepłowni, Gävle Kraftvärme zwróciła się do Östersunds tingsrätt, miljödomstolen (składu sądu pierwszej instancji właściwego w sprawach z zakresu środowiska naturalnego) z wnioskiem o wydanie pozwolenia na eksploatację w tej elektrociepłowni instalacji o łącznej mocy cieplnej wynoszącej maksymalnie 170 MW. Wniosek dotyczył w szczególności: –        zezwolenia na kontynuowanie prac nad piecem na paliwa stałe (piec 1) o łącznej mocy cieplnej 85 MW; –        zainstalowania i uruchomienia nowego pieca na odpady o łącznej mocy cieplnej 50 MW (piec 2) oraz –        zainstalowania i uruchomienia nowego pieca na biopaliwa o łącznej mocy cieplnej 85 MW (piec 3), 15      Wniosek ten dotyczył także dodatkowych zmian niezbędnych w związku z planowanym zwiększeniem eksploatacji. 16      W chwili wniesienia wniosku szczegółowe warunki zwiększenia eksploatacji nie zostały jeszcze określone w sposób ostateczny. Istniała możliwość, iż Gävle Kraftvärme zbuduje piec nr 2 i piec nr 3 – ten ostatni jedynie w razie potrzeby – albo iż zaniecha budowy pieca nr 2 i zamiast niego wybuduje piec nr 3. W każdej sytuacji łączna moc pieców miała nie przekraczać 85 MW. 17      We wniosku o wydanie pozwolenia Gävle Kraftvärme stwierdziła, iż zarówno piec nr 1, jak i piec nr 2 powinny zostać uznane za „współspalarnie”. Prefektura, która pozytywnie rozpatrzyła wniosek, uznała jednak, iż eksploatacja ma raczej charakter odpowiadający spalarni odpadów. Sąd pierwszej instancji podtrzymał kwalifikację dokonaną przez Gävle Kraftvärme, uznając, że głównym celem instalacji jest produkcja energii. 18      Prefektura zaskarżyła to orzeczenie przed Svea Hovrätt, Miljööverdomstolen (składem sądu apelacyjnego w Svea właściwym w sprawach z zakresu środowiska naturalnego), podnosząc, że piec nr 1 należy uznać za „współspalarnię”, natomiast piec nr 2 za „spalarnię”, z którą to kwalifikacją sąd ten się zgodził. 19      Gävle Kraftvärme zaskarżyła tę ostatnią decyzję przed Högsta domstolen (sąd najwyższy), twierdząc, że odrębna kwalifikacja poszczególnych pieców, jakiej dokonał sąd apelacyjny, nie jest właściwa. 20      Sąd krajowy wskazuje, iż sposób zakwalifikowania instalacji jest istotny, gdyż wymogi w zakresie eksploatacji są odmienne w zależności od rodzaju instalacji. Uznając, iż rozstrzygnięcie zawisłej przed nim sprawy zależy od wykładni prawa wspólnotowego, sąd ten postanowił zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania prejudycjalne: „1)      Czy zgodnie z dyrektywą 2000/76 […], w przypadku gdy elektrociepłownia składa się z kilku jednostek (pieców), każdą z tych jednostek należy uznać za odrębną instalację, czy też taką elektrociepłownię należy oceniać jako całość? 2)      Czy przy dokonywaniu wykładni dyrektywy [2000/76] instalację zbudowaną w celu spalania odpadów, ale mającą za główny cel wytwarzanie energii, należy kwalifikować jako spalarnię czy współspalarnię?”.  W przedmiocie pytań prejudycjalnych  W przedmiocie pytania pierwszego 21      Pojęcia „spalarnia” i „współspalarnia” zostały zdefiniowane w art. 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2000/76. 22      W art. 3 pkt 4 instalację zdefiniowano jako „każdą jednostkę techniczną oraz wyposażenie”. 23      Termin „instalacja” nie został bliżej wyjaśniony w definicji „współspalarni” zawartej w art. 3 pkt 5 dyrektywy 2000/76, jest jednak oczywiste, iż przepis ten zawiera dorozumiane odesłanie do poprzedzającego go punktu. Jak bowiem wynika z treści pkt 5, punktem wyjścia dla zdefiniowania „współspalarni” jest pojęcie „spalarnia” użyte w art. 3 pkt 4, a przepisy te nie różnią się, jeśli chodzi o całość elementów technicznych, jakie należy uwzględnić, dokonując kwalifikacji jednostki spalania. 24      Elementy techniczne, które wchodzą w skład spalarni i współspalarni, zostały wymienione w art. 3 pkt 4 akapit drugi dyrektywy 2000/76. Jednym z nich jest „piec”. Jak wskazała rzecznik generalna w pkt 20 przedstawionej przez siebie opinii, w odróżnieniu od innych elementów, które wymienione zostały w liczbie mnogiej, terminu „piec” (podobnie jak terminu „komin”) użyto w liczbie pojedynczej. 25      Treść art. 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2000/76 przemawia zatem na korzyść wykładni, zgodnie z którą każdy pojedynczy piec – wraz ze związanym z nim wyposażeniem – stanowi odrębną instalację w rozumieniu dyrektywy. 26      Wykładnia ta znajduje potwierdzenie w systematyce i w celu dyrektywy 2000/76. 27      Jeśli chodzi o systematykę dyrektywy, wiadome jest, że spalarnie i współspalarnie podlegają odrębnym przepisom w zakresie warunków eksploatacji oraz dopuszczalnych wartości emisji. Do współspalarni stosuje się – ogólnie rzecz biorąc – przepisy mniej rygorystyczne. 28      W szczególności, jeśli chodzi o warunki eksploatacji, przepisy mające zastosowanie do spalarni zawierają wymogi w zakresie zawartości węgla organicznego ogółem w żużlu i popiołach dennych oraz ich straty w czasie zapłonu, których natomiast nie przewidziano dla współspalarni. Ponadto choć w odniesieniu do obu rodzajów instalacji wspomniane warunki obejmują pewne wymogi dotyczące temperatury gazów spalinowych podczas podawania odpadów, jedynie spalarnie muszą być wyposażone w co najmniej jeden palnik pomocniczy. 29      Jak podniosła rzecznik generalna w pkt 21 opinii, niektóre przepisy dotyczące spalarni znajdują zastosowanie wyłącznie do pojedynczego pieca. W związku z tym wykładnia, zgodnie z którą w elektrociepłowni każdy piec należy uznać za odrębną instalację, jest zgodna z systematyką dyrektywy 2000/76. 30      Wniosek taki znajduje potwierdzenie w przepisach dotyczących uzyskiwania pozwolenia na eksploatację spalarni albo współspalarni. Artykuł 3 pkt 12 dyrektywy 2000/76 przewiduje bowiem w sposób wyraźny możliwość przyznania pozwolenia obejmującego większą liczbę odrębnych instalacji, które znajdują się w tym samym miejscu i są prowadzone przez tego samego operatora. 31      Jeśli chodzi natomiast o cel dyrektywy 2000/76, z jej art. 1 wynika, iż jest nim zapobieżenie ujemnym skutkom spalania i współspalania odpadów dla środowiska lub ich ograniczenie w możliwie największym stopniu, w szczególności w drodze rygorystycznych warunków eksploatacji i wymagań technicznych oraz poprzez ustalenie dopuszczalnych wartości emisji. 32      Jak podniosły rząd austriacki i Komisja Wspólnot Europejskich w swych uwagach, wykładnia dyrektywy 2000/76, która wykluczałaby oddzielne rozpatrywanie poszczególnych pieców, mogłaby być sprzeczna z jej celem. Gdyby elektrociepłownię, jako całość, w skład której wchodzą jednostki spalania i współspalania, zakwalifikowano jako „współspalarnię”, mogłaby ona uchylić się od realizacji bardziej rygorystycznych obowiązków, które ciążą na spalarniach. 33      W świetle powyższych ustaleń na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć w ten sposób, że w ramach stosowania dyrektywy 2000/76, w przypadku gdy elektrociepłownia składa się z kilku pieców, każdy z tych pieców, wraz ze związanym z nim wyposażeniem, powinien być uznany za odrębną instalację.  W przedmiocie pytania drugiego 34      Na podstawie art. 3 pkt 4 akapit pierwszy dyrektywy 2000/76 instalacja przeznaczona do termicznego przetwarzania odpadów jest spalarnią. 35      Zgodnie z art. 3 pkt 5 akapit pierwszy instalację, której głównym celem jest wytwarzanie energii lub produktów materialnych i która wykorzystuje odpady jako paliwo zwykłe bądź dodatkowe lub w której odpady są poddawane termicznej obróbce mającej na celu ich usunięcie, należy uznać za współspalarnię. 36      Artykuł 3 pkt 5 akapit drugi zawiera uściślenie, iż w sytuacji gdy współspalanie odbywa się w taki sposób, że głównym celem instalacji nie jest wytwarzanie energii lub produktów materialnych, lecz raczej termiczna obróbka odpadów, instalacja uważana jest za „spalarnię” w rozumieniu pkt 4. 37      Z treści powyższych przepisów w sposób jasny wynika, że współspalarnia jest szczególną postacią spalarni, a uznanie danej instalacji za spalarnię bądź współspalarnię zależy od tego, co stanowi jej główny cel. 38      Należy zaznaczyć, że stwierdzenia, co jest głównym celem instalacji, dokonuje się na podstawie okoliczności istniejących w chwili dokonywania takich ustaleń, dotyczących mocy przerobowej i działania tej instalacji, natomiast jeżeli nie została ona jeszcze zbudowana – na podstawie planu zawartego we wniosku o wydanie zezwolenia na eksploatację. 39      W uwagach na piśmie rząd szwedzki utrzymuje, że sposób kwalifikacji instalacji, który uwzględniałby jedynie jej główny cel, mógłby prowadzić do obejścia celu dyrektywy 2000/76. Mogłoby bowiem dojść do zmiany kwalifikacji wielu spalarni mających pierwotnie służyć spalaniu odpadów i w tym celu zbudowanych, które uznano by za współspalarnie z uwagi na wykorzystywanie ciepła do produkcji energii. Do jednostek tych nie stosowano by bardziej rygorystycznych wymogów mających zastosowanie do spalarni. Zdaniem tego rządu dla rozróżnienia tych dwóch rodzajów instalacji właściwsze byłoby skupienie się na celu budowy danej instalacji. 40      Interpretacja taka nie jest jednak właściwa. Po pierwsze, pozostaje ona w sprzeczności z jednoznaczną treścią dyrektywy 2000/76. Jak stwierdziła Komisja w uwagach przedstawionych Trybunałowi, z treści art. 3 pkt 5 dyrektywy w sposób wyraźny wynika, że to właśnie główny cel działania odróżnia spalarnie od współspalarni. W przepisie tym nie zawarto natomiast żadnego kryterium związanego z celem budowy instalacji. 41      Po drugie, jak wynika z motywu 24 wspomnianej dyrektywy oraz z art. 3 ust. 1 lit. b) dyrektyw 75/442 i 2006/12, uregulowania wspólnotowe dotyczące odpadów mają na celu wspieranie w możliwie największym stopniu odzysku śmieci, a w szczególności wykorzystywania ich jako źródła energii. Zbyt wąska interpretacja pojęcia „współspalarni” mogłaby natomiast godzić w ten cel. Stosowanie bardziej rygorystycznych zasad do instalacji, których głównym celem jest rzeczywiście wytwarzanie energii albo produktów materialnych, mogłoby zniechęcić podmioty prowadzące takie jednostki do podejmowania albo kontynuowania tego rodzaju działalności. 42      Po trzecie, należy podkreślić, że fakt, iż instalacja wytwarza energię w procesie spalania odpadów w małych ilościach, nie jest sam w sobie wystarczający, aby uznać ją za jednostkę, której głównym celem jest wytwarzanie energii albo produktów materialnych. Wspomniany motyw 24 – podobnie jak art. 4 ust. 2 lit. b) i art. 6 ust. 6 dyrektywy 2000/76 – w sposób wyraźny przewiduje odzyskiwanie – w zakresie, w jakim jest to możliwe – ciepła wytworzonego nie tylko w procesie współspalania, lecz również w procesie spalania. 43      Należy wreszcie przypomnieć, że dyrektywa 2000/76 wprowadza rygorystyczne wymogi dotyczące obu rodzajów instalacji oraz przewiduje szczególne zabezpieczenia dla współspalarni. Przykładowo zgodnie z art. 7 ust. 2 akapit drugi dopuszczalne wartości emisji przewidziane dla spalarni stosuje się również do współspalarni, jeśli ponad 40% powstającego wydzielanego ciepła pochodzi z odpadów niebezpiecznych. Ponadto – jak wynika z motywu 13 dyrektywy – w sytuacji gdy ze względu na ich moc przerobową instalacje, których dyrektywa dotyczy, objęte są jednocześnie zakresem stosowania dyrektywy 96/61, muszą one również spełniać warunki przewidziane w tej ostatniej dyrektywie, w szczególności w zakresie dopuszczalnych wartości emisji. 44      Jak podniosła rzecznik generalna w pkt 43–47 opinii, główny cel jednostki spalania musi w sposób obiektywny wynikać z szeregu okoliczności. 45      Przy dokonywaniu oceny w tym zakresie do władz krajowych należy zbadanie specyficznych okoliczności dotyczących poszczególnych instalacji. W szczególności uwzględnić należy wielkość produkcji energii albo produktów materialnych w zestawieniu z ilością odpadów spalanych w danej instalacji, jak również trwałość albo nieprzerwany charakter produkcji. 46      W świetle powyższego na pytanie drugie należy odpowiedzieć w ten sposób, że instalację uznaje się za „spalarnię” albo „współspalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2000/76 w zależności od jej głównego celu. Do władz krajowych należy stwierdzenie, jaki jest to cel, na podstawie oceny okoliczności istniejących w chwili dokonywania tego rodzaju ustaleń. Dokonując takiej oceny, należy w szczególności uwzględnić wielkość produkcji energii albo produktów materialnych wytwarzanych w ramach danej instalacji w zestawieniu z ilością odpadów w niej spalanych, jak również trwałość albo nieprzerwany charakter produkcji.  W przedmiocie kosztów 47      Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje: 1)      W ramach stosowania dyrektywy 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie spalania odpadów, w przypadku gdy elektrociepłownia składa się z kilku pieców, każdy z tych pieców wraz ze związanym z nim wyposażeniem należy uznać za odrębną instalację. 2)      Instalację uznaje się za „spalarnię” albo „współspalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2000/76 w zależności od jej głównego celu. Do władz krajowych należy stwierdzenie, jaki jest to cel, na podstawie oceny okoliczności istniejących w chwili dokonywania tego rodzaju ustaleń. Dokonując takiej oceny, należy w szczególności uwzględnić wielkość produkcji energii albo produktów materialnych wytwarzanych w ramach danej instalacji w zestawieniu z ilością odpadów w niej spalanych, jak również trwałość albo nieprzerwany charakter produkcji. Podpisy * Język postępowania: szwedzki.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło